Hoʻomana Buda

He hoʻomana ka Hoʻomana Buda i kapa pū ʻia ʻo ka Buddhadharma a me ka Dharmavinaya no ʻĪnia mai. Ua hoʻokumu ua hoʻomana nei ma ka loina mai nā ʻōlelo aʻo a ka Buda, he kumu alakaʻi e aʻo hele ana ma nā kenekulia ʻelima a ʻeono paha BCE. ʻO ua hoʻomana nei ka hā o ka hoʻomana nui o ka honua, a he 320 miliona haumāna a ʻoi a emi paha paha, i kapa ʻia he kanaka Buda (Buddhist). He 4% ka pākēneka o ke kanaka o ka honua poepoe i manaʻo ʻia he kanaka Buda. Ua hoʻomaka ʻia ia hoʻomana ma ke kula ʻĪnia hikina i hana śramaṇa ma ke kenekulia BCE ʻelima, a mai laila aku i lawe ʻia ai ua hoʻomana ala a laha ma ka ʻĀkia. He mea nui ia hoʻomana Buda no ka moʻomeheu a me ka pili ʻuhane ʻĀkia, a ma hope aku o kekahi wā i laha ai i ka ʻaoʻao komohana o ka honua ma ke kenekulia iwakālua. 

Wahi a ka mea kahiko, ua aʻo ka Buda i kāna ukali ma luna o ke ala e loaʻa ai iā ia ka mālamalama a me ka maha mai ka dukkha (ʻīnea). Ua manaʻo ʻo ia i ia ala he ala i waenakonu o ka makemake o ke kino, ʻo ia hoʻi ka hōʻole ʻana kekahi ʻaoʻao a ʻo ka hoʻokō piha kekahi ʻaoʻao. ʻO kekahi ʻōlelo aʻo a ka Buda, ʻo ia ka nui ʻana o ka dukkha i ka hoʻopili ʻana i nā mea o ke ao nei. Ma waho o ia ʻōlelo aʻo, aʻoaʻo pū ua Buda nei i ka hana e noho mū me ka noʻonoʻo pū; a me nā haʻawina luna ʻike hala no ka hana ʻino ʻole ʻana. 

ʻO Siddhartha Gautama ka inoa o ka mea i kapa ʻia ʻo Hoʻomana Buda i kēia manawa. Ua lele a mahae kēia hoʻomana mai ʻĪnia aku. He aliʻi ʻo Siddhatha Gautama i milimili a aloha nui ʻia e kona mākua. ʻAʻole i makemake kona makuakāne e ʻike ʻo Siddhartha i ka poʻe nele a ʻilihune. No laila ʻo ia i hūnā a alualu ai i ia ʻano poʻe mai Siddhartha aku. I kekahi lā naʻe ua ʻike ʻia nō, ʻo ka noʻonoʻo ihola nō ia ʻo Siddhartha i ke ʻano o ka noho ʻana a me ka mālama ʻana i kāna mau kānaka.