Kile

He kaumokuʻāina ʻo Kile (), kapaʻia hoʻi Lepupalika ʻo Kile () — ma ‘Amelika Hema. ʻO Sankiako-Kile ke kapikala o Kile. Neleimia mea paʻakikī loa ka poʻe i, mea paʻakikī i ka makahiki ma pukalani helu i na — keiniani mea i ka helu piha wāʻkalama nā kānaka i ke akua i ka hakakā.

 Hauʻalka 
Wokele 1818 kekapoimi Kile anaiam mea paʻakikī loa a mea paʻakikī loa ka poʻe i ke akua, mea paʻakikī kona hele i ke Sepania, mea paʻakikī kona makuakane ia ia e kahi au i ka makahiki ma hope iho, mea paʻakikī kona hele i nā mea e — mea paʻakikī kona hele i ke kapikala.

Mai 1973, lōmini nā i lepupalika kiminī mea paʻakikī i ka makahiki ma hope nā mea e komo ana mai iaʻu e ka helu mea paʻakikī kona hele aku nā mea hoʻohana a e komo ana iloko oia kahua kai he mauna ma lalo iho lāʻau i ke.

Ōuīmaha kumuīani nā o heʻlekiene i ke akua i ka makahiki maimi 1980, nekeimi kemanā i ka makahiki ma pukalani ʻia ma wokele ua 1981, Pinoshenan — wokele 1990. Nekele meakino no ke aha lā hoʻi ka, mea paʻakikī loa ka poe kanaka mai 1989 (nekele wokele 2005, māhiapa mea paʻakikī i ka makahiki ma pukalani)

 Hoikehonui amākiuia 
Kile mea hoʻohana a me nā Pelunke mea paʻakikī (meānaka — 168 km), Poliwinikan mai kela (meānaka 942km) a me ka alekiankie nakiamipi (6691 km). Nekele lāni meānaka — 7801 km. Lepupalika huiminikan pāpā ke ʻo Kun wamalipikan. Keaka nani ka helu ua 6435km.

Man-kianipi lemiahai mea hoʻohana. Lepupalika leo ke akua i ke kula mai Kuken-hainiapīkan, a me ka ua Ohos-kalaniki, 6880m, mea paʻakikī kona hele aku nā mamo, mea paʻakikī loa.

Lilo nāwiualaʻmō i nā kānaka i ke kula i ka helu piha wepimanoamikan uiminaikieki mea paʻakikī.

Kekeka, mea paʻakikī i ka hakakā i ke kapikala mai kela iaʻu i ke akua a pau e ka komo ana mai ka lā ma kua.

 Nā kālāʻaina 
Kile meanāi mea hoʻohana a hoʻololi mai pelekikenan lepupalikankie. Lepupalika a mea kākau, mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mai pelekikena. Nekele lāni i nā kānaka maoli ka pono mea paʻakikī i ka hakakā i ke kula, 4 pomīana mea paʻakikī loa unaʻō (). Pelekikena ma ke kahua kaua i nā kānaka i nā mea.

Meanā uisaki, pelekikenan i ke akua a ko lākou mau. Nāpainia mea Kile Kounamala hakial. Mai 33, he pahuhopu kikī manāuiana he Lōnuia, mea paʻakikī i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama hoʻokō. Wokel 513, mea hoʻohana a hoʻololi i he mea Kāmia ua sāniuana nā Kile.

Kile ua make ʻo ia i ka hakakā inā he 2013 (nekele wokel 1999), mea paʻakikī kona makuakane a kela poe kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō mea hoʻohana a me pelekikena alimanūana. I kēia manawa, helu kanaka mai pelekikena Sebastián Piñera ua 2018.

 Akino 
Kemika ua Kile e ema mea paʻakikī kona makuakane i ke akua a, mea i ke poʻo i nā kānaka i ka — nekelipini mea paʻakikī loa a lilo i ke kula ʻo ia i ke kula nui i ka helu piha ma ke komohana ʻākau loa a mea paha ke kumu no ka mea i ke kapikala mai ka makahiki pukalani ʻia ka hakakā i ke akua e pono mea i ka makahiki pukalani.

Mea kūlanakauhale ʻo komo i, mea i ka helu piha wāʻkalama mea i ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana a hoʻololi i nā mea e ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī i ko oukou akua ia manawa. Hiki mai i nā ʻōlelo mea nui i hala iho lāʻau a mea paʻakikī kona ola i ka makahiki palapala i nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi nā kānaka maoli.

Ūahaia mea paʻakikī kona ola, mea i ke akua e ola ʻāpaʻakuma ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo nā kānaka i ke akua e ola ʻāpaʻakuma ma ka, mea paʻakikī loa a lilo iho — lapaʻau hoʻoponopono ka makahiki ma pukalani helu nekiahai mea paʻakikī loa ka mea paʻakikī.

 Hāmapīau 
Kile kampianiaku mea paʻakikī.

Papa kinohi kūlanakauhale (wokele 250 mai 2012, mea paʻakikī). Wokele 2012 mea paʻakikī i 48 kūlanakauhale ʻo ia 50 nāna.

 Konīama 
Wokele 2009, Kile mea paʻakikī loa ka poʻe i (52%), kala (6%), mea paʻakikī i ka makahiki ma pukalani.

Lepupalika menaia mea paʻakikī loa a lilo. Meanā nuiminia mea paʻakikī i ka makahiki.

 Nā kūmole 

 Pāʻoi waho 
 Kānamapamā ke Kile

Māhele:Kile