Felipa Hernández Barragán

Felipa Hernández Barragán (1910–2011) ƙwararren mai yin tukwane ne ɗan ƙasar Mexico wanda aka sani da yin tarin siffofi da ake amfani da su wajen warkar da cututtuka da "iska mara kyau" ke haifarwa.

 Tarihin Rayuwa 
An haifi Hernández Barragán kuma ta girma a Tlayacapan, wani ƙaramin gari a jihar Morelos, Mexico, kudu da birnin Mexico. Wannan garin yana cikin kwarin akwati, kewaye da tsaunukan Chichinautzin. Wannan yana shafar yanayin iska da ruwan sama, wanda hakan ya shafi imani na gida. [1] Felipa ta fara aiki da yumbu a shekarar 1931, tana aiki a ƙarƙashin mahaifiyarta, Virginia Cervantes, wacce mai warkarwa ce. Duk da cewa babu bayanai, labaran iyali sun nuna cewa wannan sana'a ta kasance a cikin iyali tsawon tsararraki da suka gabata a kan layin mace. [1] [2] Duk da cewa Hernández Barragán ba ta zama mai warkarwa ba, ta nuna ƙwarewa a cikin tukwane, ba wai kawai tana yin kayan da aka san ta da su ba, har ma da kayan gargajiya na glaze. Ana kiran waɗannan kayan "juegos del aire" (lit. air sets) waɗanda ake amfani da su don warkar da "males de aire" (lit. air diaces). [1] [3] Hernández Barragán ta ci gaba da yin kayan da aka yi oda har zuwa tsakiyar shekarun 2000, inda ta bar 'yarta, María del Refugio Reyes Hernández, kaɗai a hagu, wadda ta yi su. [1] [2] Wasu daga cikin kayan da Hernández Barragán ya yi za a iya gani a gidan adana kayan tarihi na al'umma na Tlayacapan, tare da cikakken bayanin yadda aka yi wannan al'ada. [1]

 Jirgin ruwa na Juegos del aire 
Kayan sun ƙunshi ƙananan siffofi goma sha biyu, tsakanin santimita biyar zuwa takwas tsayi, ƙanana da za a iya harbawa a kan ƙoƙo, tare da tukunya da ke rufe shi don yin wani irin ƙaramin tanda.   Akwai nau'ikan kayan aiki guda biyu, ɗaya ga yara da ɗaya ga manya. A duka biyun, an fentin kayan aikin da fari, tare da fuskokin ruwan hoda, tare da layukan ja a kan kayan aikin yara da layukan baƙi a kan kayan aikin manya.   Dukansu an fentin su da enamel kuma layukan suna da alamun lu'u-lu'u. Amfani da ja da baƙi don shekaru ya samo asali ne daga Mesoamerican, wanda ya shafi matsayin rana.   Kayan aikin sun haɗa da siffofi biyu na mutane, ɗaya a kan katifa ko petate tare da wakiltar mara lafiya da ɗayan wanda ke wakiltar mai warkarwa, wanda ke da kurciya a hannunsa.  Wani kayan aiki kuma na kurciya ne, wanda kuma yake aiki azaman busa. Sauran guda tara sune na dabbobin da ake ganin suna da illa kamar maciji, millipede, kadangare, tarantula, gizo-gizo, kwad, koyote, kunama da bijimi.   Bijimin ƙari ne daga baya, tunda Sifaniyanci ne suka gabatar da shi, waɗanda a cikin labarai galibi suna danganta shi da shaidan. 

 Manazarta 

Rukuni:Mutuwan 2011
Rukuni:Haifaffun 1910