Te-ongsi Sirijunga Xin Thebe

Tye-Angsi Sirijanga Thebe Limbu masanin ilimin Limbu ne na ƙarni na 18, malami, masanin tarihi, masanin harshe, jagora, kuma masanin falsafa na Limbuwan (Nepal) da Sikkim . An san shi da Sirichongba kuma an fi sani da "Sirijanga".

 Rayuwa 
An haifi Sirijanga a Tellok kuchintar (Yankin Yangwarok) a Limbuwan a cikin 1704. Sunansa na ainihi shine Rupihang Thebe . Sashe na (Hang ko Subba) na sunan kalma ce ta Limbu da ke nuna dangin babban ko sarauta. Sirijanga ya yarda da laƙabi na Limbu ta hanyar da'awar cewa shi ne sake haihuwar mashahurin sarki na Limbu na ƙarni na 9 Sirijonga wanda ya mallaki Limbuwan (a yau gabashin Nepal) daga 882 AD zuwa 925 AD An yi imani da shi sosai cewa wannan sarki Limbu ne wanda ya kirkiro Rubutun Limbu na dā.

 Ayyuka 
Sirijanga Sing Thebe ta yi bincike kuma ta koyar da harshen Rubutun Limbu da addinin Limbu a sassa daban-daban na Limbuwan, Nepal da Sikkim, Indiya. Sirijanga ta farfado da tsohuwar rubutun Limbu. Tare da amfani da sabon rubutun da ya farfado, ya tattara, ya kirkiro kuma ya kwafe adadi mai yawa na wallafe-wallafen Limbu da suka shafi tarihi da al'adun al'adu. Ya yi tafiya sosai a cikin yankuna masu nisa, yana ƙoƙarin tara tushen ilimin Limbu da al'adu. Daga ƙarshe, ya fara tafiya daga ƙauye zuwa ƙauye, yana tallata bincikensa da kuma kafa cibiyoyin ilmantarwa na Limbu. A yin duk wannan, Sirijanga ya kafa harsashin farfadowar kabilanci na Limbu, kuma ya ba da gudummawa sosai ga juriya ga mulkin al'adun Buddha na Tibet. Sirijanga ya yi wa'azi cewa samun ilimi da gogewa na al'adu shine mabuɗin farfadowa da wadatar al'umma. A cikin ƙoƙari na gano tushen al'adun sa, da farko ya yi karatu tare da lamas na Buddha na Tibet, waɗanda a lokacin su ne kawai hanyar haɗi zuwa al'adar da aka koya a yankin.

 Mutuwa 
Sirijunga ya shiga Sikkim a cikin 1734. Dalilin shigarwa shine koyarwar Buddha, harshen Bhutia da rubutun Tibet ga Limbus da Lepchas ta sarakunan Bhutia. Wannan ya sa Lepchas suka rasa addininsu na asali na Munism. Sirijunga ya fara koyar da Yuma mundhum da rubutun Limbu ga Limbus. Limbus ya daina ziyartar masallatai na Buddha. Malaman Buddha, thassang lamas, sun ga wannan ba kawai cikas ga yaduwar addinin Buddha tsakanin Limbus ba har ma da haɗari ga makomar addinin Buddha. Buddha lamas tare da Shugabannin Bhutia sun yi makirci don kashe Sirijunga. Sirijunga ya san game da haɗarin rayuwarsa don haka ya nemi mafaka a cikin 'kogunan Sirijunga'. Amma lamas sun same shi kuma suka ɗaure shi a kan itace suka kashe shi a Martam, Sikkim. An kashe almajiransa ko kuma sun gudu zuwa Nepal. An haramta harshe da rubutun Limbu a cikin Sikkim wanda ya sa harshen Limbu ya fada cikin duhu a cikin Sukkim. 

 Manazarta