Dolores Olmedo

María de los Dolores Olmedo da Patiño Suárez (Disamba 14, 1908 - Yuli 26, 2002; Mexico City ) ' Yar kasuwa ce ta Mexico, mai taimakon jama'a kuma mawaƙiya, wacce aka fi sani da abotanta da masu zane-zane na Mexico Frida Kahlo da mijinta Diego Rivera ; ta bayyana a wasu daga cikin zane-zanensa.  Bayan mutuwar Rivera a 1957, ita da 'yar Rivera Guadalupe sun roƙi shugaban ƙasar Adolfo López Mateos da ya yi la'akari da zane-zanen Rivera da José Clemente Orozco a matsayin abubuwan tarihi.

 Gidan Tarihi na Dolores Olmedo 
A shekarar 1962, ta sayi kadara a La Noria da ke Xochimilco, a kudancin birnin Mexico, wanda daga baya ta mayar da shi gidan tarihi mai suna bayanta a shekarar 1994. Ta bayar da gudummawar tarin fasaharta, ciki har da fasahar zamanin kafin Hispanic, mulkin mallaka, ta gargajiya, ta zamani da ta zamani, Gidan Tarihi na Dolores Olmedo Patiño ya dauki nauyin tarin Frida Kahlo, Diego Rivera da Angelina Beloff . Bayan rasuwarta a shekarar 2002, ta bar kudaden da za a biya domin kula da gidan tarihinta, wanda yanzu haka yake bude ga jama'a. 

Ginin ginin mai gine-gine biyar ya ƙunshi zane-zane har zuwa 150, ciki har da Riveras 145, Kahlos 25 (da wasu daga cikin rubutunsu da zane-zanensu), kusan siffofi da sassaka 6,000 na kafin Hispanic da kuma dabbobin rayuwa daban-daban kamar geese, agwagwa, Xoloitzcuintles shida da kuma tsuntsayen Indiya da aka ajiye a cikin lambuna. An ƙara sabbin wurare a gidan tarihi, "ɗakunanta na sirri" inda ta ajiye kayan ado na asali na gidanta kamar hauren giwa, china da zane-zane na masu fasaha waɗanda ta renon su a shekarunta na ƙarshe, ciki har da José Juárez da Francisco Guevara .

 Buga waƙoƙin 'yan asalin ƙasar 
Shekaru da dama, Olmedo ya tattara waƙoƙi da labarai daga ƙungiyoyin asali daban-daban a Mexico, ya fassara su zuwa Sifaniyanci sannan ya buga su. Waƙar 'yancin Nahuatl "Resistencia frente a la noche"

Juriya a Fuskantar Dare (Fassarar: Samuel Becket  )

Ba mu da alkibla,

Mutane, waɗanda aka yanke wa hukuncin kisa,

Manyan mutane sun ɓace a cikin sauye-sauyensu,

Da rashin ƙarfinsu da aka hukunta.

Haske ya karya dare daga yamma:

Mala'ika mai takobi mai zafi!

Ya nuna mana ta hanyar alamu da motsin rai

Abin da aka daɗe ana watsi da shi:

"Ku tattara mafi kyau a cikin ƙasa,

Karya karkiya ta ƙarya da hannu!

Hanya ɗaya ce kawai ta tsira daga wulaƙanci,

Kuma wannan hanyar, tana kaiwa ga wurin da ya dace. (Ka dakata)

Sai ƙarfin hali ya ƙaru a cikinmu,

Don kawo ƙarshen kunya ta har abada,

Mun sake kasancewa masu gaskiya ga kanmu,

Kuma haka ya karya sarkarmu.

Mala'ikan ya tashi sama a sararin sama,

Misalinsa ya haskaka mana rai,

Mun bar dukkan kaburburan a baya,

An jawo shi ta hanyar hasken da ke ƙaruwa.

Yanzu muna fatan sake ganin gobe,

Kuma ku ƙona harshen wuta don ya ƙone,

Ƙaunar ƙasa, wadda aka ɓoye ta tun da daɗewa,

An kunna shi da baƙin ciki da sha'awa.

Kuma nan ba da jimawa ba wutar za ta haskaka

Duk waɗanda har yanzu makafi ne,

Har ma waɗanda suka sanya guba ga tushen,

Idan za a iya fansar su ta hanyar da ta dace....

Ana kuma rera waƙar a yau cikin harshen Sifaniyanci da kuma wani ɓangare na Turanci daga ƙungiyoyi daban-daban a Latin Amurka a matsayin waƙar adawa ta siyasa.

 Girmamawa 
A shekarar 2018, an ƙirƙiri Google Doodle don murnar cikarta shekara 110. 

 Manazarta 

Rukuni:Mutuwan 2002