Hikaya

Hikaya 
Hikaya wani nau’i ne na adabin baka da ke ƙunshe da labari mai tsari wanda ake bayarwa domin koyarwa, faɗakarwa ko nishaɗantarwa. Hikaya na iya danganta da rayuwar mutane, abubuwan tarihi ko abubuwan da ake iya fuskanta a zahiri. A cewar Dangambo, hikaya tana bambanta da tatsuniya saboda tana da kusanci da gaskiya fiye da tatsuniya.Dangambo, Abdulkadir (2008). Rabe-raben Adabin Hausa. Kano: K.D.G Publishers, shafi na 37–38.

Hikaya ba lallai ta ƙunshi abubuwan almara ko dabbobi masu magana ba, kuma tana iya faruwa a kowane lokaci, ba sai da dare kawai ba. Haka kuma, hikaya na iya shafar manya fiye da yara.

 Siffofin Hikaya 
Hikaya na da wasu siffofi da ke bambanta ta da sauran nau’o’in adabin baka, daga cikinsu akwai:
 Samuwar labari mai tsari (farko, tsakiya da ƙarshe)
 Ƙunsar darasi ko faɗakarwa
 Yawanci tana shafar rayuwar ɗan Adam
 Ba lallai ta ƙunshi abubuwan almara baDangambo, Abdulkadir (2008). Rabe-raben Adabin Hausa. Kano: K.D.G Publishers, shafi na 38.

 Misalan Hikayoyi 
A cikin adabin baka na Hausa, hikayoyi na bayyana sakamakon halayen ɗan Adam a rayuwa. Wasu hikayoyi na koyar da illar munanan ɗabi’u kamar ƙarya, rowa da zalunci, yayin da wasu ke jaddada muhimmancin gaskiya, haƙuri da kyakkyawar mu’amala.Dangambo (2008), shafi na 39.

 Labarin Mutum Mai Rowa 
Labarin Mutum Mai Rowa na daga cikin hikayoyin adabin baka na Hausa da ke bayyana illar rowa a cikin al’umma. Hikayar na bayani ne kan wani mutum mai wadata wanda bai kasance mai taimakon jama’a ba duk da irin dukiyarsa. Saboda halayensa na rowa da rashin kyakkyawar mu’amala, al’umma ta nisanta kanta daga gare shi.

A lokacin da wannan mutum ya shiga matsala, bai samu taimako daga jama’a ba, sakamakon rashin karamci da ya nuna a baya. Hikayar na koyar da muhimmancin taimakon juna da kyautata mu’amala tsakanin mutane.

 Labarin Ɗan Ƙarya 
Labarin Ɗan Ƙarya na daga cikin hikayoyin adabin baka na Hausa da ke nuna sakamakon rashin gaskiya. Hikayar na bayani ne kan wani mutum da ya saba yin ƙarya a mu’amalarsa da jama’a, har ta kai mutane suka daina yarda da shi.

Saboda yawan ƙarya, duk maganarsa ta rasa amincewa, ko da a lokacin da yake faɗin gaskiya. Hikayar na jaddada muhimmancin gaskiya da riƙon amana a cikin zamantakewar al’umma.

 Bambanci tsakanin Hikaya da Tatsuniya 
Duk da cewa hikaya da tatsuniya dukansu nau’o’in adabin baka ne, suna da bambance-bambance. Hikaya tana da kusanci da gaskiya kuma tana iya faruwa a kowane lokaci, yayin da tatsuniya galibi ke ƙunshe da abubuwan almara da ban mamaki, kamar dabbobi masu magana, kuma ana bayar da ita da dare musamman ga yara.Dangambo (2008), shafi na 37.

ɱ̩=== Amfani da Hikaya a Al’ummar Hausawa ===
A al’ummar Hausa, hikaya na taka muhimmiyar rawa wajen tarbiyyar yara da manya. Ana amfani da hikaya wajen koyar da ɗabi’u nagari, faɗakar da jama’a kan munanan halaye, da kuma ƙarfafa kyakkyawar zamantakewa. Hikaya na taimakawa wajen isar da saƙonni cikin sauƙi, musamman ta hanyar labari mai jan hankali.Dangambo (2008), shafi na 40.

 Hikaya a Zamani 
A yau, hikaya na ci gaba da wanzuwa a cikin littattafai, rediyo, talabijin da kafafen sadarwa na zamani. Manazarta na amfani da hikaya wajen nazarin al’adu da ɗabi’un al’umma, tare da amfani da ita a fagen ilimi da tarbiyya.Dangambo, Abdulkadir (2008). Rabe-raben Adabin Hausa. Kano: K.D.G Publishers.