Kafela

Tarihi 
Tsohon babban birnin Daular Kanem-Bornu, Ngazargamu, Fulani ne suka lalata shi a 1808. Kodayake mai Dunama IX Lefiami ya sake ma'Mayu' rushewar a takaice, ba da dadewa ba aka bar su saboda hare-haren Fulani da aka yi a yankin. Dunama ya gudu zuwa gabas amma ya kasa yanke shawara kan sabon babban birnin dindindin, a maimakon haka yana motsa kotunsa kowane 'yan watanni. Rashin zabar sabon wurin zama na dindindin yana daga cikin dalilai da yawa waɗanda suka ba da gudummawa ga ƙungiyar manyan ma'aikatan kotu da suka kori Dunama  a cikin 1811,  sun Mayu gurbinsa a matsayin mai tare da kawunsa Muhammad IX Ngileruma. Mas din sun fada cikin sauri a ƙarƙashin tasirin shahararren shugaban soja kuma masanin addini Muhammad al-Amin al-Kanemi.

A cikin 1813,  Ngileruma ya kafa   Kafela a matsayin sabon babban birnin daular na dindindin.  Kafela wani lokacin ana kiranta Birni Jadid, ma'ana "sabon Birni" (Birni na baya shine Birni Ngazargamu).  Kafela tana kusa da wurin zama na al-Kanemi a Ngurno .  Wataƙila an zaɓi shafin Kafela don amfanin cinikin potash, wanda a al'adance ya ratsa yankin. Kafela ita ce mazaunin mai kuma mai yiwuwa kuma mafi yawan aristocracy na daular. Ba kamar Ngazargamu ba, Kafela ba shi da gine-ginen da aka gina da tubalin wuta.

An riƙe Kafela a matsayin babban birnin ƙasar bayan da aka maido da Dunama kan karagar mulki a shekarar 1814. Kafela ta ci gaba da zama mazaunin mai har zuwa 1846, kodayake al-Kanemi da ɗansa Umar Kura (wanda ya yi amfani da salon shehu) a hankali suka fi sarakuna ƙarfi. A shekarar 1846, mai Ali V Minargema ya yi yaƙi da Umar Kura don sake tabbatar da ikon mai amma aka ci shi da yaƙi aka kashe shi. Umar Kura ya lalata Kafela sannan ya karɓi cikakken ikon daular. Kukawa, mazaunin Umar, ta zama sabuwar babban birnin daular   

 Bayanai 

 Manazarta