𒋾

TI="Cuneiform">Cuneiform TI ko TÌL (Borger 2003 nr.; U+ Ōn) yana da babban ma'anar "rayuwa" lokacin da aka yi amfani da shi. Alamar da aka rubuta ta samo asali ne daga zane na kibiya, tunda kalmomin da ke nufin "kibiya" da "rayuwa" an furta su iri ɗaya a cikin harshen Sumerian.

Tare da ƙaddamar da UZU "nama, nama", UZUTI, yana nufin "rib". An yi amfani da wannan homophony a cikin tatsuniyar NIN" id="mwDg" rel="mw:WikiLink" title="Ninti">Ninti ("macewar rayuwa" ko "macewar haƙarƙari"), wanda Ninhursag ya kirkira don warkar da Enki mai rashin lafiya. Tun lokacin da ake kira Hauwa'u "mahaifiyar rayuwa" a cikin Farawa, tare da an ɗauke ta daga Adam's  tsela "gefe, haƙarƙari", labarin Adamu da Hauwa'u'a wani lokacin ana ɗaukarsa ya samo asali ne daga na Ninti.

A cikin rubutun Akkadi, alamar tana da ƙimar syllabic di ko ṭi, a cikin Hittite ti, di ko te.

 Rubutun binciken rubutu na Tu-Ta-Ti 
Dubi allunan binciken marubuta na TU-TA-TI (Cuneiform) Rubutun binciken marubuta na TU-TA-TI (Cuneiform) 
An samo allunan koyarwa don koyar da marubutan tare da wannan rubutu a duk faɗin Mesopotamiya, a Nippur, da sauran wurare da yawa.

Rubutun ya samo asali ne daga tsohuwar aikin rubuce-rubucen Sumerian, wanda ya fara da alamun TU, TA, da TI, sannan kuma kalma da aka gina daga waɗannan alamun TU-TA-TI guda uku, sannan NU, NA, da sauransu, watakila a karanta su da ƙarfi a cikin aji yayin da suke yin aiki don rubutu. Wadannan allunan an raba su kashi biyu, tare da gefen hagu yana da rubutun koyarwar malami, yayin da gefen dama ya bar babu komai don ɗalibin ya yi aiki, akai-akai ya rubuta kuma ya share shi. An yi nazarin wannan rubutun koyarwa na "TU-TA-TI" a cikin dukkan harsunan da suka yi amfani da Cuneiform kuma an samo su a cikin ragowar archaeological na al'adu da yawa.[1]

 Manazarta 
See TU-TA-TI instructional tablet image and explanation (in the Aftermath Tablets section of the Ottoman Lands Archaeological and Traveling website).