Dazuzzuka masu laushi na Isthmian-Atlantic

Dazuzzukan da ke da danshi a Isthmian-Atlantic (NT0129) yanki ne na dazuzzukan da ke da danshi a fadin Amurka ta Tsakiya wanda ke kan gangaren ƙasa (ƙasa da mita 500) a gefen Tekun Caribbean na Nicaragua da Costa Rica da kuma gefen Tekun Bahar Rum da Pacific na Panama . Nau'in dazuzzukan sun haɗu da Arewacin Amurka da Kudancin Amurka, domin wannan yanki ya zama gadar ƙasa kawai a cikin shekaru miliyan 3 da suka gabata.   

 Yanayin ƙasa 
Yankin muhalli ya fara ne daga Panama a gabas tare da gabar tekun Caribbean na Costa Rica zuwa kudu maso gabashin Nicaragua . A Panama yankin muhalli ya fadada a fadin yankin Panama daga Caribbean zuwa Tekun Panama. Dazuzzukan dausayi na Isthmian-Atlantic suna cikin yankin neotropical da kuma dazuzzukan dausayi masu launin ruwan kasa da na wurare masu zafi da kuma na wurare masu zafi. A mahaɗar Tsakiya da Kudancin Amurka, wannan bangaren Atlantic na wannan dausayi yana kusa da yankunan Atlantika na wannan yanki, a tsayin mita 500. Saboda haɗin Arewacin Amurka da Kudancin Amurka ta hanyar Tsakiyar Amurka, wannan dausayi ya ƙunshi flora da fauna daga yankuna biyu a cikin Tsarin Halitta na Mesoamerican.

A gabas, yankin muhalli ya haɗu zuwa yankin dazuzzukan da suka yi danshi na Chocó-Darién, wanda ya faɗaɗa zuwa gabar tekun Pacific na Colombia. Akwai sassan dazuzzukan busassun Panama da kuma gandun daji na Pacific na Kudancin Amurka a gefen Tekun Panama, da kuma na gandun daji na Mesoamerican-Caribbean a gefen tekun Caribbean.  A tsakiyar Panama, yankin muhalli ya koma kudu zuwa dazuzzukan da suka yi danshi na Isthmian-Pacific . Gabaɗaya a Panama da Costa Rica, yankin muhalli ya koma kudu zuwa dazuzzukan tsaunuka na Talamancan, kuma a arewacin Costa Rica ya koma dazuzzukan yanayi na Costa Rica .  Arewa maso yamma na yankin muhalli ya koma dazuzzukan busassun Amurka ta Tsakiya zuwa gabashin Tafkin Nicaragua, da kuma dazuzzukan Atlantic na Tsakiyar Amurka a arewa. Yankin muhalli ya ƙunshi fakitin dazuzzukan tsaunuka na Gabashin Panama a manyan matakai. 

 Ilimin ƙasa 
Saboda ayyukan aman wuta na baya-bayan nan a Tsakiyar Amurka, dutsen da ke cikin dazuzzukan Isthmian-Atlantic galibi basalt ne, wani dutse mai duhu. Ƙasa a cikin dazuzzukan tana fuskantar ƙura. Wannan da bishiyoyin da ke ci daga ƙasa suna sa ta zama mara kyau ga noma ko wasu dalilai na noma.

 Yanayi 
Matsakaicin zafin dajin Isthmian-Atlantic mai danshi shine 24°C ko sama da haka. Watanni mafi sanyi galibi suna kasancewa daga Nuwamba zuwa Janairu, kuma mafi zafi daga Maris zuwa Mayu. Yanayin ƙasa yana shafar yanayin yankin; yanayi yana zuwa kowane gangaren tsaunuka a wasu lokutan kaɗan daban-daban.

Matsakaicin ruwan sama a yankin zai iya kaiwa daga 2,500 mm zuwa sama da 5,000 mm a kowace shekara. Wannan yana nufin matsakaicin zafin jiki na 75°F, tare da kimanin ruwan sama 100. inci zuwa fiye da 200 inci a shekara. A gangaren Caribbean, gefen da ke fuskantar Tekun Atlantika, lokacin ruwan sama yana farawa daga tsakiyar zuwa ƙarshen Afrilu kuma yana ci gaba har zuwa Disamba da wataƙila Janairu. Lokacin bushewa yakan faru ne a ƙarshen bazara. A mafi yawan kwanaki a wannan lokacin, ana iya yin ruwa na tsawon awanni biyu zuwa uku sannan a sake yin rana.

 Flora 
Tsarin dazuzzukan ya zama ruwan dare a cikin dazuzzukan ruwan sama na wurare masu zafi . Dogayen bishiyoyi masu tsayi waɗanda ba sa buƙatar danshi waɗanda za su iya girma har zuwa mita 40 ne suka samar da rufin . Akwai kuma bambancin zaɓi na flora na epiphyte, tsire-tsire waɗanda ke girma akan wasu tsire-tsire amma ba ƙwayoyin cuta ba ne, a wannan yankin. A cikin ƙasa da rufin akwai bishiyoyi masu girma a hankali kamar itacen Almendro da itacen Cream goro .

Dazuzzukan da ke da danshi a Isthmian-Atlantic suma suna ɗauke da nau'ikan dazuzzukan ruwan sama da yawa, gami da dazuzzukan da ba sa yin fure a ƙasa, dazuzzukan mangrove na bakin teku, da kuma dazuzzukan fadama na yanayi. Na ƙarshen yana faruwa ne kusa da bakin teku musamman inda dazuzzukan ruwan sama suka koma dazuzzukan mangrove a bakin teku ko kuma a yankunan da ke ƙasa a Panama ko Nicaragua .

 Manazarta