Cutar yara

Cutar yara ko satar yara shine cirewa ba tare da izini ba na ƙarami (yaro a ƙarƙashin shekarun balaga na doka) daga kulawar iyayen yaron ko Masu kula da doka. 

Kalmar satar yara ta haɗa da nau'o'i biyu na shari'a da zamantakewa waɗanda suka bambanta da mahallin da suka aikata: satar da 'yan gidan yaro ko satar da baƙi:

 Rashin yarinya na iyaye shine kulawar yaro ba tare da izini ba ta dangi na iyali (yawanci ɗaya ko duka iyaye) ba tare da yarjejeniyar iyaye ba kuma ya saba wa hukuncin dokar iyali, wanda zai iya cire yaron daga kulawa, samun dama da hulɗa da ɗayan iyaye da ɓangaren iyali. Yana faruwa a kusa da rabuwa da iyaye ko saki, irin wannan sacewar iyaye ko na iyali na iya haɗawa da warewar iyaye, wani nau'i na cin zarafin yara da ke neman cire yaro daga iyaye da aka yi niyya da kuma ɓangaren iyali. Wannan shine, zuwa yanzu, mafi yawan nau'in satar yara.
 Satar ko satar da baƙi suka yi (ta mutanen da ba a sani ba ga yaron kuma a waje da iyalin yaron) ba su da yawa. Wasu daga cikin dalilan da ya sa baƙo zai iya sace wani yaro da ba a san shi ba sun haɗa da: cin hanci da rashawa don dawo da yaron ba bisa ka'ida ba, baƙo ya sace yaro da niyyar renon yaron a matsayin nasu ko sayar wa iyaye masu ɗaukar mutum, satar yaro da niyya don cin zarafin yaron da kansu ko ta hanyar kasuwanci ga wani wanda zai cin zarafin yaro ta hanyar bautar, aikin tilas, ko cin zarafin jima'i. Pedicide, wanda aka fi sani da wani sunansa kamar kisan yara.
 zamba don samun fansa daga iyaye don dawo da yaron
 Gudanar da shi ba bisa ka'ida ba, baƙo ya sace yaro da niyyar renon yaron a matsayin nasu ko sayar wa iyaye masu kula da shi
 fataucin mutane, satar yaro da niyyar cin zarafin yaron da kansu ko ta hanyar kasuwanci ga wanda zai cin zarafin yaro ta hanyar Bautar, tilasta aiki, ko cin zarafin jima'i.
 Pedicide, wanda aka fi sani da wani sunansa kamar kisan yara.

 Cutar yara ta iyaye 
Ya zuwa yanzu irin satar yara shine satar yara na iyaye (200,000 a cikin 2010 kadai).  Sau da yawa yakan faru ne lokacin da iyaye suka rabu ko suka fara aiwatar da saki. Iyaye na iya cirewa ko riƙe yaron daga ɗayan da ke neman samun fa'ida a cikin ayyukan kula da yara da ake tsammani ko kuma saboda wannan iyaye suna tsoron rasa yaron a cikin waɗanda ake tsammani da su; iyaye na iya ƙin dawo da yaro a ƙarshen ziyarar samun dama ko kuma suna iya gudu tare da yaron don hana ziyarar samun damar ko tsoron tashin hankali na gida da cin zarafi.

Kashewar yara na iyaye na iya haifar da cewa an ajiye yaron a cikin birni ɗaya, a cikin jihar ko yanki, a cikin ƙasa ɗaya, ko kuma wani lokacin yana iya haifar da kai yaron zuwa ƙasa daban.

Yawancin sacewar iyaye ana warware su da sauri. Nazarin da aka yi wa Ofishin Shari'a na Ma'aikatar Shari'a ta Amurka da Rigakafin Laifi ya ba da rahoton cewa a cikin 1999, kashi 53% na yaran da aka sace sun tafi ƙasa da mako guda, kuma kashi 21% sun tafi wata ɗaya ko fiye.

An bayyana satar iyaye a matsayin cin zarafin yara, idan aka gan shi daga hangen nesa na yaron da aka sace.

 Rashin satar yara na kasa da kasa 
Rashin satar yara na kasa da kasa yana faruwa ne lokacin da iyaye, dangi ko sananne na yaro ya bar kasar tare da yaro ko yara a keta dokar kula ko umarnin ziyara. Wani yanayi mai alaƙa shi ne riƙewa inda ake ɗaukar yara a hutu zuwa wata ƙasa kuma ba a dawo da su ba.

Duk da yake yawan shari'o'in da suka fi 600,000 a kowace shekara sun hada da satar yara na kasa da kasa karami ne idan aka kwatanta da shari'oʼin cikin gida, galibi suna da wuyar warwarewa saboda shigar da rikice-rikice na kasa da Kasa. Kashi biyu bisa uku na shari'ar satar iyaye na kasa da kasa sun shafi uwaye waɗanda galibi suna zargin tashin hankali na gida. Ko da lokacin da akwai yarjejeniyar yarjejeniya don dawo da yaro, kotun na iya jinkirin dawo da yaron idan dawowar na iya haifar da rabuwa ta dindindin na yaron daga mai kula da su. Wannan na iya faruwa idan iyayen da suka sace ya fuskanci tuhuma ko korar shi ta hanyar komawa ƙasar yarinyar.

Yarjejeniyar Hague kan Al'amuran Jama'a na Kasuwancin Yara na Duniya yarjejeniya ce ta haƙƙin ɗan adam ta duniya da kuma tsarin shari'a don dawo da yaran da aka sace zuwa wata ƙasa. Yarjejeniyar Hague ba ta ba da taimako a lokuta da yawa, wanda ya haifar da wasu iyaye da ke hayar kamfanoni masu zaman kansu don dawo da yaransu. An fara bayyana farfadowar ɓoye lokacin da Don Feeney, tsohon Delta Commando, ya amsa rokon mahaifiyar da ta yi na ganowa da dawo da 'yarta daga Jordan a cikin shekarun 1980. Feeney ya sami nasarar gano kuma ya dawo da yaron. Fim da littafi game da ayyukan Feeney sun haifar da wasu iyaye masu matukar damuwa da ke neman shi don ayyukan warkewa.

A shekara ta 2007, duka Amurka, hukumomin Turai, da kungiyoyin ba da agaji sun fara sha'awar yin amfani da matsakaici a matsayin hanyar da za a iya warware wasu shari'o'in satar yara na duniya. Babban abin da aka mayar da hankali ya kasance a kan Hague Cases . Ci gaban matsakaici a cikin shari'o'in Hague, wanda ya dace da irin wannan tsarin, an gwada shi kuma REUNITE ta bayar da rahoto,  wata kungiya mai zaman kanta ta London wacce ke ba da tallafi a cikin shariʼo'in satar yara na duniya, kamar yadda ta yi nasara. Nasarar da suka bayar da rahoton ta haifar da horo na farko na kasa da kasa don sulhu na kan iyaka a cikin 2008, wanda NCMEC ta dauki nauyinsa. An gudanar da shi a Makarantar Shari'a ta Jami'ar Miami, Lauyoyi, Alƙalai, da masu sulhu masu sha'awar shari'ar satar yara ta duniya, sun halarci.

Rashin satar yara na kasa da kasa ba sabon abu bane. An rubuta wani lamari na satar yara na kasa da kasa a cikin Titanic. Koyaya, abin da ya faru na satar yara na duniya yana ci gaba da ƙaruwa saboda sauƙin tafiye-tafiye na duniya, ƙaruwa a cikin auren al'adu biyu da kuma yawan saki.

Abin takaici, lokacin da aka ɗauke yara daga ko zuwa wata ƙasa da ba Yarjejeniyar Yarjejeniyar Hague ba ce, ko kuma lokacin da babu wani daga cikinsu, babu abin da za a iya yi don dawo da yaron zuwa ƙasar da suke zaune. Wani abu da ba a kimanta shi ba shi ne karuwar adadin shari'o'i lokacin da mahaifiyar ta dauki yaro kuma mahaifin shine mai kula da farko zuwa ƙasar inda doka har yanzu tana riƙe da tsoffin ra'ayoyi game da matsayin mata da maza a cikin iyali, a irin waɗannan lokuta ana ba da kulawar yaro ga mahaifiyar ba tare da wani la'akari ba.￼

 Manazarta 

Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba