Harshen Tamahaq

{{Databox
Tamahaq, wanda aka fi sani da Tahaggart Tamahaq ko Tamahaq Tahaggart, shine kawai sanannen yaren Tuareg na Arewa, wanda ake magana a Aljeriya, yammacin Libya da arewacin Nijar. Ya bambanta kadan daga yarukan Tuareg na Kudancin Dutsen Aïr, Azawagh da Adagh. Bambance-bambance galibi sun kunshi canje-canje na sauti, kamar Tamahaq maimakon Tamajaq ko Tamasheq . Wannan yaren shine "ɗaya daga cikin yarukan 'yar'uwa da mazaunan gundumomi da yawa na tsaunuka na Atlas ke magana daga Misira zuwa gabar yammacin Maroko, kuma duk an haɗa su cikin kalmar Berber. "

 Ilimin sauti 

 Wasula 
Gaba Tsakiya Baya Kusa i u Bude a

 Sautin da aka yi amfani da shi 
LabariAlveolarPalato-alveolar<br id="mwSA">VelarRashin ƙarfiGishiriPlosivettˤkbddˤdʒgqFricativefsʃχhzzˤʒɣHancimnTapɾKusanciwlʝ

 Rubutun kalmomi 
An rubuta Tamahaq a cikin Tifinagh, abjad na haruffa 25. Kamar sauran abjads kamar Ibrananci da Larabci, an rubuta shi daga dama zuwa hagu.

 Sautin wasali 
TifinaghIPA daidaiAbubuwan da ke tattare da shiaLikitoci / LagitociSanya, daMatsa (yaw) w, u

 Sautin da aka yi amfani da shi 
TifinaghIPA daidai da Yarda da aka yibDaidaitawatDa yawa daga cikinʒYa'a (yag) dʒYa kasance (yax) χXVI (ya yi) dBayani (yar) ɾKa yi amfani da shizAbubuwan da suka faru (yaṭ) Ya ce:Janna (yak) kSunayen (na gaba) lAn haifi shimYanayin (yan) nYazaZuwaYin yin aiki (yaḍ) DiyyaSai kuma ya ceɣKasar zurafFarin ciki (yaq) qadadi (ya) sHalitta (yaš) ʃTsayarwa (yah) hAbubuwan da suka faruɡ, ġ

 Harshen harshe 

 Sunaye 
Sunayen Tamahaq suna cikin nau'o'i biyu, wanda ake kira "maza" da "mata", kowannensu yana iya canzawa don lambobi biyu, guda ɗaya da jam'i.

Gabaɗaya, sunayen namiji guda ɗaya suna farawa da wasali (a, ă, e, i, u, ko o), sunayen namijin jam'i suna farawa da sauti i, kuma sunayen mata guda ɗaya da jam'i sun fara da sauti t.

Akwai 'yan banbanci ga waɗannan dokoki: 

 Wasu  namiji, jam'i ko mutum ɗaya, suna farawa da ma'ana, misali, ƙwayoyin cuta (, 'mahaifi').
 Wasu sunayen namiji guda ɗaya da ke farawa da  suna riƙe da /u / na farko a cikin nau'ikan jam'i, misali (__hau____hau____hau__, '').
 Idan sunan namiji ya fara da gajeren sauti, ana iya wakilta shi a matsayin ă, kuma ana iya adana wannan sauti a cikin jam'i, misali,__hau____hau____hau__ () da kuma ().
 Wasu sunayen maza da yawa suna farawa da sauti a, misali, yanayin (na yau da kullun, 'ya'yan jarirai').
 Wasu sunayen , jam'i ko mutum ɗaya, ba sa farawa da , misali, (, ') da kuma (ma, 'mahaifiyar').

Ana iya samar da sunayen mata sau da yawa daga sunayen maza ta hanyar ƙara  zuwa farkon da ƙarshen.

 Iri-iri 
Akwai manyan nau'ikan Tamahaq guda uku: 

 Tahaggart (Ahaggar), wanda ake magana a kusa da Dutsen Ahaggar a kudancin Aljeriya ta ƙungiyar Kel Ahaggar
 Ajjer, wanda ƙungiyar Kel Ajjer ke magana
 Ghat, ana magana da shi a kusa da Djanet a kudu maso gabashin Aljeriya da Ghat a Libya.

Blench (2006) yayi la'akari da Tahaggart da Ghat a matsayin harsunan Tuareg daban-daban.

 Manazarta 

Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba