Dust na Asiya

Dust na Asiya (ana kiranshi kuma ƙurar rawaya, yashi mai launin rawaya, iska mai launin rawaya, ko kosa) wani abu ne na yanayi daga Allah  da ke shafar yawancin Gabashin Asiya a duk shekara kuma musamman a lokacin watanni na bazara. Ƙurar ta samo asali ne daga hamada na China, Mongolia, da Kazakhstan, inda iskar ƙasa mai saurin gudu da guguwar ƙura mai ƙarfi ke haifar da girgije mai yawa na ƙwayoyin ƙasa masu kyau, masu bushewa. Wadannan girgije ana ɗaukar su zuwa gabas ta hanyar iska me ƙarfi kuma suna wucewa ta samaniyar ƙasa Sin (China), Koriya ta Arewa da Koriya ta Kudu, da Japan, da kuma wasu sassan Gabashin Rasha. Wani lokaci, ana ɗaukar ƙwayoyinr da ke cikin iska sosai, a cikin muhimman bayanai waɗanda ke shafar ingancin iska har zuwa gabas kamar Amurka.

Tun daga farkon karni na 21, daidai da saurin Masana'antu na kasar Sin, ƙurar shuɗin rawaya ta zama babbar matsala ta kiwon lafiya saboda karuwar gurɓataccen sinadaran masana'antu da ke cikin ƙurar. Ƙaruwar hamada saboda sare daji yana haifar da abubuwa masu yawa. Batun ya kara tsananta yayin da Tekun Aral na Kazakhstan da Uzbekistan ya ƙafe ƙaraf

 Rahotanni na dā 
Wasu daga cikin rubuce-rubucen rubuce-buce na farko na aikin guguwa an rubuta su a cikin tsoffin wallafe-wallafen Sinanci. An ygaimanin cewa an samo rikodin guguwar ƙura ta farko a cikin Zhu Shu Ji Nian (Sinanci: 竹书纪年; Turanci: Bamboo Annals).  Rubuce-rubucen ya ce: a cikin shekara ta biyar ta Di Xin (1150 KZ, Di Xin shine Sunan Sarki Di Xin na Daular Shang), ruwan sama ya yi ƙura a Bo (Bo wuri ne a Lardin Henan a China; a cikin Sinanci na gargajiya: 帝辛五年,土雨于西).

Tarihin farko da aka sani na wani taron Dust na Asiya a Koriya ya kasance a cikin 174 AD a lokacin Daular Silla . Chun Youngsin, Cho Hi-Ku, Chung Hyo-Sang and Lee Meehye. 2008. Historical records of Asian dust events (Hwangsa) in Korea. Bulletin of the American Meteorological Society 89(6):823–827.  An san ƙurar da "Uto (우 juga, 雨土) ", ma'ana 'Raining Dirt / Duniya', kuma an yi imanin a lokacin shine sakamakon allahn fushi da ke aika ƙura maimakon ruwan sama ko dusar ƙanƙara. Takamaiman rubuce-rubuce da ke magana game da abubuwan da suka faru a Asiya a Koriya sun kasance daga zamanin Baekje, Goguryeo, da Joseon.

 Rubuce-rubuce 
Binciken girgije na Dust na Asiya da aka gudanar a kasar Sin a shekara ta 2001 ya gano cewa suna dauke da babban taro na silicon (24-32%), Aluminium (5.9-7.4%), calcium (6.2-12%), da baƙin ƙarfe. An kuma sami abubuwa masu guba da yawa, gami da mercury da cadmium daga konewar kwal.

Mutanen da ke ci gaba daga tushen ƙura galibi suna fallasa kusan ganuwa, ƙurar ƙura mai kyau waɗanda ba tare da saninsu ba za su iya numfasawa cikin huhu, saboda ƙurar ƙurar da ba za a iya numfasa su sosai. Bayan numfashi, waɗannan barbashi na iya haifar da Fibrosis na huhu na dogon lokaci (ƙananan ƙwayoyin huhu), kuma ya haifar da ciwon daji da sauran nau'ikan cututtukan huhu.

Sulfur (wani bangare na Ruwan sama mai zafi), soot, ash, carbon monoxide, da sauran gurɓataccen abu masu guba ciki har da ƙarfe mai nauyi (kamar mercury, cadmium, chromium, arsenic, gubar, zinc, jan ƙarfe) da sauran abubuwan da ke haifar da cutar kansa, sau da yawa suna tare da guguwar ƙura, tare da ƙwayoyin cuta, ƙwayoyin ƙwayoyin rigakafi, asbestos, kayan filastik, kayan konewa da phthalates masu kwaikwayon hormone. Kodayake masana kimiyya sun san cewa ƙurar ƙura ta duniya na iya ɗaukar ƙwayoyin cuta da ƙwayoyin ƙwayoyin halitta, "yawancin mutane sun ɗauka cewa hasken ultraviolet  zai lalata waɗannan girgije, "in ji masanin ilimin halittu Dale W. Griffin, "Yanzu mun ga cewa hakan ba gaskiya bane. ""Ill Winds". Science News Online. Archived from the original on March 19, 2004. Retrieved October 6, 2001.

 Dalilin da ya sa 
Babban dalilin ƙurar Asiya shine hamada na arewacin China, Mongolia, da Asiya ta Tsakiya. Yaduwar hamada a cikin waɗannan yankuna ya haifar da katako mai yawa a cikin gandun daji da kuma girbi mai yawa na ƙasar noma. Asalin ƙurar Asiya galibi suna cikin ƙasashe masu tasowa; saboda haka, yawancin waɗannan ƙasashe suna fuskantar saurin haɓaka yawan jama'a. Wani binciken ya nuna cewa kasar Sin ta sare daji da kuma Rushewar ƙasa a matsayin tasirin da ba a kai tsaye na yawan jama'ar kasar.[1] Babban karuwar yawan jama'a a kasar Sin ya haifar da karuwar bukatar itace don gidaje da kayan gida da kuma itace don dafa abinci da dumama. Wannan karuwar bukatar itace (da itace) ya haifar da yanke katako. A lokaci guda, an sami karuwar buƙatun abinci, wanda ya haifar da rushewar ƙasa saboda yawan kiwo na ƙasar noma. Misali, yankin arewacin Lardin Shaanxi da yankin Haixi na Lardin Gansu ya taɓa zama yankin gandun daji mai zurfi, amma yankin yanzu yana da duwatsu marasa itace kawai. A tarihi "saboda manoma suna ci gaba da dogaro da fasahar noma mai ƙarancin fasaha, sun amfani da ƙasar budurwa don ci gaba da karuwa.[d][had][1] Wannan ya haifar da mummunan zagaye. Tun da dabarun noma na gargajiya sun dogara sosai ga aikin ɗan adam, mutane sun ci gaba da samun yara da yawa, wanda hakan ya haifar da karin kiwo.

 Manazarta