Ambaliyar ruwa ta Atiwa ta 2011

Ambaliyar Gundumar Atiwa ta 2011 ta faru ne da sassafe na Litinin, 20 ga Yuli, 2011, a Yankin Gabashin Ghana. Ruwan sama mai yawa na kimanin sa'o'i 10 na ruwan sama ya sa Kogin Birim ya cika bakin kogin, wanda ya haifar da ambaliyar gidaje da gonaki a cikin al'ummomi daban-daban. Garuruwan da suka fi shafa sun hada da Anyinam, Asaman Tamfoe, Osonase, Abomosu, Jejeti, Akwabooso, da Asunafo, duk suna cikin Gundumar Atiwa. Ambaliyar ta haifar da mummunar lalacewa ga ababen more rayuwa, gidaje, da filayen noma, ta kori mazauna da yawa da kuma yanke wasu garuruwa daga sauran ƙasar saboda hanyoyin shiga da ba za a iya wucewa ba.

Ruwan ambaliyar ya mamaye manyan yankuna na gonaki, ya lalata amfanin gona kuma ya kori manoma waɗanda suka dogara da aikin gona don rayuwarsu. An kuma kwashe tafkunan kifi da ke gefen Anyinam, wanda ke dauke da nau'ikan kifi sama da 2,000, wanda ya kara da tattalin arzikin bala'in. A Jejeti, kantin magani na asibitin yankin ya sami mummunar lalacewa, tare da ambaliyar ruwa da ke lalata magunguna da kayayyaki masu mahimmanci. Mazauna yankunan da abin ya shafa sun ba da labarin asarar kayan mutum da kayan gida, da yawa daga cikinsu sun lalace ba tare da dawowa ba ta hanyar ambaliyar ruwa.

An bayar da rahoton mutuwar mutane biyar,  sama da mutane 9,000 sun rasa muhallinsu, kuma fiye da gidaje 700 da ambaliyar ta shafa.  Babban lalacewar ya kuma shafi gonaki, hanyoyi, da dukiyar mutum, bayan sama da sa'o'i 36 na ruwan sama a wasu sassan Yankin Gabas.

Babban dalilin ambaliyar shine ruwan sama mai yawa, mazauna yankin sun danganta tsananin bala'in ga ayyukan masu hakar ma'adinai ba bisa ka'ida ba, waɗanda aka sani da masu aikin "Galamsey", tare da Kogin Birim. An bayar da rahoton cewa masu hakar ma'adinai sun karkatar da kogin wanda ke gudana cikin kogi kuma sun gudanar da ayyukan hakar ma-adinai a cikin kogi,  an yi imanin cewa babban gandun daji da yaduwar ruwa sun ba da gudummawa ga kwararar kogin.  Tasirin muhalli na ayyukan hakar ma'adinai ba bisa ka'ida ba ya rage ikon kula da ambaliyar ruwa na kogin, yana sa yankunan da ke kewaye da su su fi fuskantar ambaliyar.

Har ila yau, ambaliyar ta katse sufuri, ta yanke wasu garuruwa daga sauran ƙasar yayin da hanyoyin shiga suka zama marasa wucewa, gami da ɓangaren Anyinam-Nkawkaw na babbar hanyar Accra-Kumasi. Yankunan da ke makwabtaka da Gundumar Fanteakwa da Gunduma ta Gabashin Akim sun sha wahala. Yawancin mazauna sun ba da rahoton asarar gaske, tare da kayan gida da aka lalata da kuma tafkunan kifi kusa da Anyinam, wanda ke dauke da nau'in kifi sama da 2,000, wanda ambaliyar ruwa ta wanke.

A mayar da martani ga bala'in, marigayi Shugaba John Atta Mills, tare da ministocin jihohi da jami'ai daga Hukumar Kula da Bala'o'i ta Kasa (NADMO), sun ziyarci wasu yankunan da abin ya shafa. Yanayin ya sa memba na majalisar (MP) na Atiwa West, Kwasi Amoako-Atta, ya dauki mataki nan take. Amoako-Atta ya nuna damuwa game da ayyukan hakar ma'adinai ba bisa ka'ida ba a gefen Kogin Birim kuma ya yi kira ga gwamnati ta shiga tsakani don dakatar da waɗannan ayyukan, wanda ya yi imanin ya kara ambaliyar.

Memba ya daidaita tare da jami'an cikin gida, gami da Hukumar Kula da Bala'o'i ta Kasa (NADMO) da Babban Darakta na Gundumar (DCE), don samar da taimako ga waɗanda abin ya shafa. An ba da umurni ga NADMO da rarraba kayan gaggawa, kamar abinci, ruwa, da kayan mafaka, ga mazauna da suka rasa muhallinsu
Manazarta