Samuel Atta Akyea

Samuel Atta Akyea, (an haife shi a ranar 20 ga watan Agustan shekara ta 1962) [1] lauya ne Dan ƙasar Ghana, ɗan siyasa kuma memba ne a jami'a New Patriotic Party . Ya kasance Ministan Ayyuka da Gidaje daga 2017 har zuwa Janairu 2021. Ya kasance memba na majalisar dokoki na mazabar Akim Abuakwa ta Kudu a yankin Gabashin Ghana tsakanin 2009 da 2025. Shi ne mutum na biyu banda Nana Akufo-Addo da aka zaba a matsayin Dan majalisa a wannan mazabar a jamhuriya ta 4.

 Rayuwa ta farko da ilimi 
An haife shi a Kyebi a Yankin Gabas Ghana .  Ya halarci Jami'ar Ghana, Legon kuma ya kammala karatu tare da digiri na farko a fannin Shari'a da Falsafa a shekarar 1989.  Ya ci gaba zuwa Makarantar Shari'a ta Ghana kuma ya sami lasisin aiki a 1993.

 Rayuwar aiki 
Bayan an kira shi zuwa Bar a cikin 1994, Atta Akyea ya yi aiki a matsayin lauyan jihar a Sashen Babban Lauyan.  Daga baya ya shiga kamfanin lauya mai zaman kansa, Akufo-Addo, Prempeh & Co a Accra. A shekara ta 2003, ya kafa kamfanin lauya, Zoe Akyea & Co .  Ya yi aiki a can a matsayin shugaban Chamber har zuwa 2008 lokacin da ya bar aikin lauya don siyasa.

 Rayuwar siyasa 
Atta Akyea ya shiga siyasa a shekara ta 2008 lokacin da aka zabe shi dan majalisa na mazabar Abuakwa ta Kudu. Ya yi gasa da wasu masu neman takara guda biyu, wato, Sammy Osei na Majalisar Dinkin Duniya da Nana Addo Aikins, dan takara mai zaman kansa. Ya lashe zaben ta hanyar samun kuri'u 22,681 daga cikin 30,109 wanda ke wakiltar kashi 75.3% na kuri'un da aka jefa. Ya gaji Nana Addo Dankwa Akufo-Addo, wanda ya sauka a matsayin dan majalisa don mayar da hankali ga burinsa na shugaban kasa. Atta Akyea ya ci gaba da riƙe kujerarsa a zaben 2012,  2016 da 2020. A majalisa, ya yi aiki a kwamitoci daban-daban ciki har da Kwamitin Kudi, Asusun Jama'a, Shari'a da Nomin.

 Zaben 2016 
A cikin Babban zaben Ghana na 2016, ya lashe kujerar majalisa ta Kudu ta Abuakwa tare da kuri'u 28,442 da ke samun kashi 78.7.61% na jimlar kuri'un da aka jefa yayin da dan takarar NDC Owuraku Amofah yana da kuri'un 7,697 da ke samun 21.3% na jimlar jefa kuri'un.

 Zaben 2020 
A cikin Babban zaben Ghana na 2020, ya sake lashe kujerar majalisa ta Abuakwa ta Kudu tare da kuri'u 29,897 da ke samun kashi 75.7% na jimlar kuri'un da aka jefa yayin da dan takarar NDC Sanusi Mohammed ya sami kuri'u 7,740 da ke samun 19.6% na jimlar jefa kuri'un, dan takarar GUM Banning-Peprah Felix yana da kuri'un 957 da ke yin 2.4% na jimlar ƙuri'un da kuma dan takarar majalisa mai zaman kansa Marfo Enock Kwame yana da kuriʼu 905 da ke samun 2.3% na jimlar.
 memba na majalisun da suka gabata Majalisar dokoki ta 7 (NPP) Majalisar dokoki na 6 (NPP)) Majalisar dokoki ti 5 (NPP).
Majalisar dokoki ta 5 (NPP) 

 Yaƙin Galamsey 
An zargi Atta Akyea da rashin yin isasshen don dakatar da amfani da Kogin Birim ta hanyar galamseyers. Kogin Birim wanda ke ratsa mazabarsa babban kogi ne a Ghana kuma yana samar da ruwa mai yawa na mazabar. Atta Akyea ya yi imanin cewa yakin da aka yi a cikin gallamsey matsala ce ta kasa da ke buƙatar goyon bayan soja.

 Kwamitocin 
A cikin 2021, Atta Akyea ya zama Shugaban Kwamitin Ma'adinai da Makamashi.  Har ila yau, memba ne na Kwamitin Shari'a da Kwamitin Kasafin Kudi na Musamman.

 Naɗin ministoci 
A watan Janairun 2017, Shugaba Akufo-Addo ya zabi shi ya yi aiki a cikin gwamnatinsa a matsayin Ministan Ayyuka da Gidaje.  Kafin kwamitin nadin majalisa ya bincika shi, ya bayyana cewa bai ba da wani bayani da ya dace da ma'aikatar da aka zaba ya jagoranci ba. Bugu da kari bai shiga cikin wata hulɗa mai dacewa da kwamitin Ayyuka da Gidaje na Majalisar ba. Duk da haka, ya sami yabo game da gina cibiyoyin da suka fi karfi ta hanyar tabbatar da tanadin kundin tsarin mulki. A lokacin da kwamitin nadin ya bincika shi a ranar 31 ga watan Janairu,  ya bayyana hangen nesa ga ma'aikatar kuma ya yi alkawarin kammala duk ayyukan gidaje da ba a kammala ba da gwamnatin John Dramani Mahama ta fara.  Ya gaya wa kwamitin cewa zai ba da fifiko ga gina gidaje ga mambobin shari'a. Shugaba Akufo-Addo ya rantsar da shi tare da wasu ministoci goma sha ɗaya a ranar 8 ga Fabrairu 2017 a gidan Jubilee. A matsayinsa na Ministan Ayyuka da Gidaje, Atta Akyea ya kawo kwarewarsa ta shari'a, ya taimaka masa ya kammala aiwatar da ka'idar gine-ginen Ghana da sauran ci gaban majalisa.

 Rayuwa ta mutum 
Ya yi aure tare da 'ya'ya uku kuma Kirista ne. Shi memba ne na Ikilisiyar Bishara ta Tsakiya ta Duniya.

 Kyautar 
A taron Nobles na Yammacin Afirka na 28 da Kyaututtuka a Accra, kungiyar Nobles Forum (WANF) mai zaman kanta, mai zaman kanta ta Yammacin Afrika (WANC) ta gabatar da Hon. Samuel Atta Akyea, Ministan Ayyuka da Gidaje, tare da lambar yabo don adana kyawawan halaye na gaskiya, mutunci, da lissafi.

 Rikici 
A watan Maris na shekara ta 2022, mutane a yankin Abuakwa ta Kudu sun kore shi. An yi zargin cewa ya kasa cika alkawuran da ya yi wa mutane.

 Taimako 
A watan Maris na 2020, ya gabatar da wasu kayayyakin tsabta ga mazabarsa a yaki da Cutar COVID-19. 

 Manazarta 

Rukuni:Rayayyun mutane
Rukuni:Haihuwan 1962
Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba