Auren mata da yawa a Ghana

Auren mace fiye da daya haramun ne a Ghana, amma ba a aiwatar da hane-hane da yawa.      Auren mata fiye da daya haramun ne a karkashin dokar kasa, ko da yake ana iya cewa doka ce ta al'ada.   Duk da waɗannan keɓancewa, ba a sami rahotannin auren mace fiye da ɗaya da aka yi a Ghana ba; kuma ana ganin su "de facto" haramun ne.  Kimanin kashi 22% na matan Ghana suna rayuwa da aure fiye da ɗaya.   

 Asalin auren mata da yawa 
Cin mata da yawa ya kasance a kusa kuma an yi shi tsawon ƙarni ta al'adu daga ko'ina cikin duniya, amma babu ainihin wurin da ya fara. An yi imanin cewa ya fi yawa a wuraren da samun nasarar tattalin arzikin mulkin mallaka ya kasance a kan aikin gona (misali Afirka). Wannan aikin gona yana da wadataccen kai wanda manoma ke mai da hankali kan shuka abinci don ciyar da kansu da iyalansu. Wani dalili na fara shi ne yaƙi. Lokacin da maza da yawa suka mutu a yaƙi, samun mata fiye da ɗaya yana ƙara yawan jama'a. Matsayin mutum a cikin al'umma da dukiya sun kasance suna da alaƙa da yawan matan da mutum yake da su. Akasin haka, polyandry wata hanya ce ta iyakance yawan jama'a tare da 'yan albarkatu da mutane da yawa. Mace na iya ɗaukar ciki da haihuwa da yawa, ba tare da la'akari da yawan mazajen da take da su ba.

 Dokoki da addini a Ghana 
A halin yanzu (2015), auren mata da yawa ba bisa ka'ida ba ne a Ghana, kodayake ba a tilasta dokoki game da wannan salon rayuwa ba a kan waɗanda suka zaɓi rayuwa da shi. Aure na auren mata da yawa ba bisa ka'ida ba ne a karkashin dokar farar hula. Ana iya jayayya da su a matsayin doka a ƙarƙashin dokar al'ada. Maza a cikin auren mata da yawa na iya sauƙaƙa kuɗin haihuwa da girma ga mata. Addinai da suka kunshi Ghana a halin yanzu kashi 12 cikin dari Musulmi ne, kashi 38 cikin dari masu bin gargajiya, kashi 41 cikin dari Krista, da sauran (kimanin kashi 9) wasu. Akwai batutuwan rikice-rikice dangane da aure inda addinin Islama da na gargajiya ke tallafawa auren mata da yawa yayin da addinin Kirista ke tallafawa mace daya da auren mata da dama. Duk da haka, haƙuri na addini a Ghana yana da yawa. Tare da wannan, auren mata da yawa ya kasance a duk faɗin Afirka saboda yana wakiltar fannoni na addininsu da al'adunsu. Kungiyoyin auren mata da yawa sun kasance a Afirka kamar yadda babu wata nahiya a duniya.

 Wanene kuma me ya sa? 
Nazarin farko na polygyny a Ghana ya mayar da hankali ne kawai kan mazaunin birane na karkara da alakarsa da polygyny. Binciken ya nuna cewa abin da ya faru na polygyny ya kasance kusan iri ɗaya a cikin birane da yankunan karkara. Wannan ya faru ne saboda a wannan lokacin, rayuwa a yankunan karkara da birane ba ta da nau'in aure. Wadanda za su iya biyan da kuma kula da mata fiye da ɗaya, ko waɗanda, saboda aikinsu kamar noma, kasuwanci da wanki sun ga fa'idodin salon rayuwa, yawanci su ne waɗanda ke yin polygyny.

An dauki auren mata da yawa a Afirka a matsayin hanyar da iyali za ta iya gina daular. Matsayin sadarwa na aure game da hana daukar ciki, wanda ke da alaƙa da matakin amfani, yana da ƙasa tsakanin ma'aurata masu auren mata da yawa. Sabili da haka, daya daga cikin dalilan da ya sa auren mata da yawa ya shahara shi ne saboda al'ummomin Afirka suna ganin yara a matsayin nau'in wadata kuma ta wannan hanyar ana ɗaukar iyali mai yara da yawa a matsayin mafi iko.

 Yaduwar auren mata da yawa a Ghana 
Cin mata da yawa koyaushe ya kasance muhimmiyar ma'aikata a cikin al'ummar Afirka kuma ya ci gaba da kasancewa "mafi kyawun fasalin auren Afirka" (Garenne da Van De Walle, 1989, shafi na 267). Sai kawai bayan zamanin mulkin mallaka a Afirka ya bayyana lokacin da aka fara kallon auren mata da yawa a matsayin haramtacciyar doka. An kuma ce akwai wani abu na tattalin arziki wanda ya sa wannan ya faru: akwai batutuwan mallakar dukiya da suka saba wa sha'awar mulkin mallaka na Turai. Yankin Afirka ta kudu da Sahara shine kadai yankin a duniya inda auren mata da yawa ya kasance a ko'ina.  

Kimanin yaduwar auren mata da yawa a cikin al'ummomin Afirka ya kasance daga kashi 20 zuwa kashi 50 cikin dari na dukkan auren. Da farko auren mata da yawa a yammacin Afirka ya shahara sosai, amma yayin da Islama ta fara yaduwa a wannan yankin, yaduwar auren mata da dama ya ragu sosai saboda ƙuntatawa da ta bayyana ga yawan matan da mutum zai iya samu. Daga baya Kiristanci ya rinjayi kasar wanda ke da manufa ta auren mace daya.

 Manazarta