Bayyana karatu da rubutu

Ilimin Ganin ya kasance hanyar juya ma'anar rubutu ta hanyar gani .wanda ze bayyana fassara ta hanyar rubutu ,ta yanda mutane zasu gane kuma su fahimta 

 Tarihin tarihi 
Tunanin ilimin  ya kasance a kusa a wani lokaci.saboda Ka'idodin gargajiya da na zamani na ƙwaƙwalwar ajiya da ilmantarwa,misali, mutane sun fi ba da fifiko sosai kan yadda tsarin gani da ido na kalmomi da ƙarya da ya shafi tsara bayanai a cikin tunani. A lokacin Haskakawa an sanya sabon tsari kan horar da ma'ana ta hanyar bugawa da fasahar rubuce-rubuce ta hanyar da ta amfana da masu tasowa. Baya ga koyon karantawa ta hanyar kayan gani kamar tebur da na adadi, yawancin yara a makaranta sun koyi yadda za suyi rubutu ne ta hanyar alamomi masu zane wanda ya sa bayanar su suka fi sauƙi kuma su kafi sauƙi ganewa. A ƙarni na goma sha tara ilimin gani ya kasance babban bangare na tsarin ilimi na ƙasasai waɗanda ke tasowa a Turai da Arewacin Amurka, tare da masu gyara ilimi kamar Sir John Lubbock suna jayayya game da kayan aikin gani kamar zane-zane da samfuran da za a yi amfani da su a cikin aji.

 Ilimin Gani na zamani 
Kodayake akwai rubuce-rubuce da aka yi amfani da kalmar nan "bayyanar gani" tsakanin ƙarshen Karbi na 30s da kuma farkon 60s,   kalmar galibi ana ba da ita ga John Debes, wanda ya kafa Ƙungiyar Bayanan Bayani ta Duniya.  A cikin 1969 Debes ya ba da ma'anar ɗan gajeren ra'ayi: "Kwarewar gani tana nufin ƙungiyar ƙwarewar hangen nesa da ɗan adam zai iya haɓaka ta hanyar gani kuma a lokaci guda yana da kuma haɗa wasu abubuwan ji. "  Farar takarda da aka tsara a cikin Janairu 2004, ya bayyana ilimin gani a matsayin " fahimtar yadda mutane ke fahimtar abubuwa, fassara abin da suke gani, da abin da suke koya daga gare su. " Ko yaya, saboda fannoni da yawa kamar ilimin gani a cikin ilimi, Tarihin fasaha da zargi, maganganu, semiotics, falsafar, ƙirar bayanai, da ƙirkiran zane suna amfani da ita ta hanyar  ilimin gani, suna zuwa ga ma'anar gama gari na ilimin gani an kalubalanci tun farkon bayyanarsa a cikin wallafe-wallafen ƙwararru.

Tun da ci gaban fasaha yana ci gaba da bunkasa a matakin da ba a taɓa gani ba, malamai suna ƙara inganta ilmantarwa na karatu na gani kamar yadda yake da muhimmanci ga rayuwa a cikin zamanin bayanai. Kamar Ilimin harshe (ma'anar-yi wanda aka samo daga rubuce-rubuce ko harshen ɗan adam na baki) wanda aka fi koyarwa a makarantu, yawancin malamai za su yarda cewa ilimin harshe a karni na 21 yana da fa'ida.Riddle, J. (2009). Engaging the Eye Generation: Visual Literacy Strategies for the K-5 Classroom. Stenhouse Publishers page 3.   Malamai suna fahimtar muhimmancin taimaka wa ɗalibai su haɓaka ilimin gani don su tsira da sadarwa a cikin duniya mai rikitarwa.
mafi Yawancin malamai daga New London Group  kamar su Courtney Cazden, James Gee, Gunther Kress, da Allan Luka suna ba da shawarwari game da dichotomy na ilimin gani da ilimin harshe. Bayan  haka, sun kuma  jaddada bukatar karɓar haɗin gwiwar  na karatun harshe da karatun gani kamar yadda yake hulɗa da kuma haɗuwa da juna wanda ke haɓaka juna a cikin ma'anar aiki.

Bayanan gani be tsaya iya ga su  kafofin watsa labarai na zamani da sabbin fasahohi ba. Littafin mai suna Understanding Comics na Scott McCloud ya tattauna Kan tarihin labarin a cikin kafofin watsa labarai na gani. Har zuwa yanzu , zane-zanen dabbobi a cikin koguna na dā, kamar wanda ke Lascaux, Faransa, suna daga Cikin  farkon siffofin ilimin gani. Saboda haka, duk da cewa sunan ilimin gani da kansa a matsayin lakabi ya kasance a cikin shekarun 1960, manufar Alamun karatu da alamomi ba ta da tarihi.

Ilimin gani shine ikon kimantawa, amfani, ko ƙirƙirar wakilcin gani. Kwarewa sun haɗa da kimanta fa'idodi da rashin fa'idori na wakilci na gani, don inganta gazawar, don amfani da su don ƙirƙirar da sadarwa ilimi, ko kuma ƙirƙirar sabbin hanyoyin wakiltar fahimta. Hanyar koyarwa ta kunshi hangen nesa a cikin yanayin aikace-aikacensa, watau ba da halin da ake buƙata, ka'idoji, kayan aiki da ra'ayoyi don haɓaka tsarin hangen nesa na kansu don takamaiman matsaloli (koyon da ke cikin matsala). Abubuwan da suka dace da gani mai kyau a yankuna daban-daban, da kuma binciken ƙayyadaddun gani a fagen ƙwarewa (ta hanyar nazarin rayuwa na ainihi).

Ka'idodin karatu da rubutu na gani don koyarwa a cikin ilimi mafi girma an karɓa ta hanyar Association of College & Research Libraries a cikin 2011.  An "ƙware su a cikin watanni 19, an sanar da su ta hanyar wallafe-wallafen yanzu, an tsara su ta hanyar shigarwa daga al'ummomi da kungiyoyi da yawa, waɗanda mutane daga cibiyoyi sama da 50, kuma kwamitocin ACRL 3 da Kwamitin Daraktocin ACRL suka amince da su".

Akwai nau'o'i daban-daban na ilimin gani da kuma hanyoyi daban-daban da yawa na koyar da ɗalibai yadda za a fassara ilimin gani. Tambayoyin da za a yi idan ka kalli hotuna na iya zama "Mene ne ke faruwa a cikin wannan hoton?" da kuma "Mene da ke zuwa zuciya lokacin da ka fara kallon wannan hoton?". Wannan yana bawa dalibai damar fara tsarin nazarin. Lokacin kallon abubuwan gani, ya kamata ɗalibai su iya gani, fahimta, tunani, ƙirƙirar da sadarwa ta hanyar hoto. Don yin komai, ɗalibin dole ne koyaushe ya lura da hankali.

Daraktan fina-finai Martin Scorsese ya jaddada yadda ya kamata yara su fara haɓaka ƙwarewar karatu da rubutu tun suna ƙanana. Wannan ya haɗa da bincika yadda ake bayyana ra'ayoyi da motsin rai da kuma amfani da hasken wuta don ƙirƙirar motsin rai ko batun jiki. Ya bayyana yadda ake buƙatar yara su fahimci waɗannan ra'ayoyin. Ana koyar da karatu da rubutu a makarantu da yawa kuma yana zama sanannen batun a cikin shekaru. Tare da fasaha, hotuna da gabatarwa na gani suna bunƙasa fiye da kowane lokaci.



 References 

Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba