Wasiƙa ta Biyu ga Timothawus

Wasiƙa ta Biyu ga Timothawus tana ɗaya daga cikin wasiƙu uku na fastoci da aka danganta ga Bulus Manzo. An yi wa Timothawus, ɗan'uwan mishan,  an yi la'akari da shi a matsayin wasiƙa ta ƙarshe da Bulus ya rubuta kafin mutuwarsa. Harshen asali shine Koine Greek.
Duk da yake ana danganta Fastocin ga Bulus, sun bambanta da sauran wasikunsa. Tun daga farkon karni na 19, masana sun kara kallon su a Matsayi aikin wani mai bin koyarwar Bulus da ba a sani ba. Wannan hangen nesa ya samo asali ne daga gaskiyar cewa Fastoci ba sa mai da hankali kan jigogi na Bulus, kamar haɗin gwiwar masu bi da Kristi,  kuma suna gabatar da matsayi na coci wanda ya fi tsari da bayyanawa fiye da abin da ya wanzu a lokacin rayuwar Bulus. 

Duk da haka, yawancin malamai har yanzu suna kare marubucin gargajiya na 2 Timothawus.

Wasu masanan zamani masu sukar suna jayayya cewa 2 Timothawus, da sauran biyu da ake kira "wasiku na fastoci" (1 Timothawus da Titus), Bulus ne ya rubuta su amma wani marubuci marar suna, wani lokaci tsakanin 90 da 140 AD.   Wasu malamai suna magana ne game da marubucin da ake zaton "Fasto".

Harshen da ra'ayoyin 2 Timothawus sun bambanta da sauran wasiƙu biyu na fastoci duk da haka suna kama da Wasiƙun Pauline na baya, musamman waɗanda ya rubuta a cikin bauta. Wannan ya haifar da wasu malamai su kammala cewa marubucin 2 Timothawus mutum ne daban da na 1 Timothawus da Titus. Raymond E. Brown ya ba da shawarar cewa wani mai bin Bulus ne ya rubuta wannan wasika wanda ke da masaniya game da kwanakin ƙarshe na Bulus.

Jerome Murphy-O'Connor, duk da haka, ya yi jayayya cewa 2 Timothawus ne Bulus ya rubuta kuma wani ne ya rubuta sauran wasiƙu biyu na fastoci ta amfani da shi azaman abin koyi.

 Tsohon rubuce-rubucen da suka wanzu 
Rubutun asali na wannan littafin ya ɓace, kamar yadda yake game da ƙarni biyu na kwafin farko. rubutun rubuce-rubucen da suka tsira sun bambanta. Tsohon rubuce-rubucen da ke dauke da wasu ko duk rubutun wannan littafin sun hada da:

 Codex Sinaiticus (AD 330-360) 
 Codex Alexandrinus (400-440) 
 Codex Ephraemi Rescriptus (c. 450) 
 Codex Freerianus (c. 450) 
 Codex Claromontanus (c. 550) 
 Codex Coislinianus (c. 550) 

 Abun ciki 
A cewar wasikar, Bulus ya bukaci Timothawus kada ya sami "ruhun jin kunya" kuma kada ya "jin kunyar yin shaida game da Ubangijinmu" (1:7-8). Ya kuma roƙi Timothawus ya zo masa kafin hunturu, kuma ya kawo Markus tare da shi (cf. Filibus 2:22). Yana tsammanin cewa "lokacin tafiyarsa ya kasance a hannunsa" (4:6), kuma ya gargadi "ɗan Timothawus" ga duk himma da kwanciyar hankali a gaban koyarwar ƙarya, tare da shawara game da yaki da su tare da ambaton koyarwar da ta gabata, da haƙuri a ƙarƙashin tsanantawa (1:6-15), da kuma aiwatar da dukkan ayyukan ofishinsa (4:1-5), tare da dukan tsananin wanda ke gab da bayyana a gaban Alkalin gaggawa da matattu.

 Manazarta