Labarin sha'awar ɗan adam

A cikin aikin jarida, Labarin sha'awar ɗan adam labari ne wanda ke tattauna mutane ko dabbobi ta hanyar motsin rai. Yana gabatar da mutane da matsalolinsu, damuwa, ko nasarorin da suka samu ta hanyar da za ta kawo sha'awa, tausayi ko motsawa ga mai karatu ko mai kallo. Labaran sha'awar ɗan adam wani nau'in labarai ne mai laushi.

Labarun masu sha'awar ɗan adam na iya zama "labarin da ke bayan labarin" game da wani al'amari, ƙungiya, ko kuma abin da ya faru na tarihi mara fuska, kamar game da rayuwar soja ɗaya a lokacin yaƙi, hira da wanda ya tsira daga bala'i, aikin alheri na bazuwar, ko bayanin martabar wani da aka sani da samun nasarar aiki. Wani bincike da aka buga a Masanin Kimiyyar Halayyar Amurka ya kwatanta cewa ana amfani da labarun sha'awar ɗan adam a cikin labaran da suka shafi shige da fice ba bisa ka'ida ba, kodayake mitar ta bambanta daga ƙasa zuwa ƙasa. Abubuwan sha'awar ɗan adam galibi abun ciki ne mai ɗorewa, sauƙin yin rikodin da kyau a gaba kuma / ko sakewa a lokacin hutu ko kwanakin labarai.

Shahararren tsarin sha'awar ɗan adam ya samo asali ne daga ikon labaran na sanya mabukaci a zuciyar wani abin da ya faru a yanzu ko labarin mutum ta hanyar sanya abubuwan da ke ciki su dace da mai kallo don jawo sha'awar su. Labaran sha'awar ɗan adam kuma suna da rawar da za su karkatar da masu amfani daga "labaran mawuyacin hali" kamar yadda ake amfani da su sau da yawa don faranta wa masu amfani rai kuma su bar su da labarin farin ciki.      

Labaran sha'awar ɗan adam wani lokacin ana sukar su a matsayin labarai "mai laushi", ko kuma shirye-shiryen sarrafawa, Miller, Laura (October 16, 2011). "'Sybil Exposed': Memory, lies and therapy". Salon. Salon Media Group. Retrieved October 17, 2011. masu ban sha'awa. Labaran sha'awar ɗan adam an lakafta su a matsayin rahotanni na labarai na almara, waɗanda aka yi amfani da su a ƙoƙarin sa wasu abubuwan su zama masu dacewa ga mai kallo ko mai karatu. Wasu malamai suna ɗaukar labarun sha'awar ɗan adam a matsayin wani nau'i na magudi na jarida ko farfaganda, galibi ana buga su da niyyar haɓaka ƙididdigar masu kallo ko jawo hankalin tallace-tallace da kudaden shiga.Vanderwicken, Peter (1995). "Why the News is Not the Truth". Harvard Business Review. Ana gabatar da manyan labarun sha'awar ɗan adam tare da ra'ayi don jin daɗin masu karatu ko masu kallo yayin sanar da su. Terry Morris, mai goyon bayan farko na jinsi, ya ce ta ɗauki "lasisi mai yawa tare da gaskiyar da aka ba ni".

Abin da ke cikin labarin sha'awar ɗan adam bai iyakance ga rahoton mutum ɗaya kawai ba, saboda suna iya nuna gungun mutane, takamaiman al'ada, dabba ko dabba, wani yanki na yanayi ko wani abu. Waɗannan rahotannin na iya yin bikin nasarorin mutumin/ batun da aka mayar da hankali, ko bincika matsalolinsu, wahalhalunsu. Labarin sha'awar ɗan adam yawanci yana da kyau a yanayi, ko da yake ana amfani da su don nuna ra'ayi da damuwa, kamar yadda wani lokaci ana fallasa su ko kuma faɗakarwa.

 Tarihi 
Rahoton sha'awar ɗan adam ya taso a cikin shekaru goma na farko na ƙarni na 20. Asali mata ne suka kirkiro su, ‘yan jaridan da suka rubuta su da farko an san su da ‘yan uwa mata masu tauri domin ana yawan rubuta labaran ne domin a tausayawa al’amuransu. 

A cikin kafofin watsa labarai na Yamma, labarin sha'awar ɗan adam ya sami sananne lokacin da aka buga waɗannan bayanan martaba a cikin mujallar Amurka The New Yorker, wanda ya fara yaduwa a 1925.  Masana aikin jarida sun gabatar da cewa asalin labarin sha'awar ɗan adam ya koma baya fiye da wannan, yayin da suka ambaci tarihin rayuwar 1791 The Life of Samuel Johnson a matsayin wani bayanin martaba wanda marubucin James Boswell ya yi amfani da bincike, tambayoyi da abubuwan da ya samu don tsara aikinsa, dukansu kayan aiki ne na al'ada ga 'yan jarida na zamani.    

Labarin sha'awar ɗan adam an yi amfani da shi ta hanyar kafofin watsa labarai don ba da bege da kuma karfafa masu amfani da shi. Bayanan martaba a kan wasu mutane da kungiyoyi sun yi wahayi zuwa ga juyin halitta a cikin fahimtar jama'a game da "jarumi". Masana Winfield da Hume sun binciki yadda jarumawa suka samo asali daga al'adun al'adu kamar Ibrahim Lincoln, zuwa mutane na yau da kullun ta hanyar bayar da rahoton labarin sha'awar ɗan adam. Labarai irin su hira da Esquire ya yi da wanda ya tsira daga Satumba 11 Michael Wright sun nuna jarumin Amurka a matsayin mutum na yau da kullun tare da labari mai ban sha'awa ko nasara mai zurfi.      

Tsarin labarun ɗan adam bai iyakance ga sassan labarai kawai a lokacin rahoton talabijin ko labarai a cikin jarida ba. Ana amfani da firam ɗin sha'awar ɗan adam ta nau'i-nau'i daban-daban ba tare da taƙaitaccen lokaci ba. Labarin sha'awar ɗan adam ba wai kawai yana iyakance ga rahoton labarai bane saboda akwai jerin shirye-shirye da fina-finai masu tsayi waɗanda ke bin tsarin sha'awar ɗan adam.

 Iri-iri 
Ana isar da labarun sha'awar ɗan adam ta hanyar kafofin watsa labarai, kuma ana gabatar da su ta nau'ikan kafofin watsa labarai daban-daban; kamar shirye-shiryen talabijin, rediyo da fim, kafofin watsa labaru na dijital; sadarwar intanet, shafukan yanar gizo, kafofin watsa labarun, da kafofin watsa labaru; jaridu, mujallu da littattafai. Yawan amfani da labarin sha'awar ɗan adam ya haifar da yawaitar rahotanni a duk faɗin kafofin watsa labarai, kuma abubuwan da ke cikin su sun bambanta a cikin waɗannan nau'ikan kafofin watsa labarai daban-daban, kodayake yana kiyaye manufar jawo martani mai daɗi daga mabukaci.

 Rahoton talabijin 
Rahoton talabijin shine mafi mashahuriyar hanyar kafofin watsa labarai  kuma labaran da ke da sha'awar ɗan adam sun zama ruwan dare a cikin shirye-shiryen labarai kuma galibi ana amfani da su azaman nau'in labarai masu haske don kawo ƙarshen watsawa bayan rahoton "labari mai wuya". Labarun masu sha'awar ɗan adam da aka watsa ta telebijin sukan haɗa da tattaunawa, da bayar da rahoton bayanan da suka dace da batunsu, domin mabukaci su fahimci halin da ake ciki da kuma alaƙa da abubuwan da ke cikinsa. A cikin rahoton talabijin tsarin sha'awar ɗan adam na iya ɗaukar nau'i da yawa. Yana iya zama ɗan gajeren sashe a ƙarshen sanarwar labarai, bitar abin da ya faru na yanzu daga tsarin sha'awar ɗan adam ko kuma ana iya samun cikakkun rahotannin da aka keɓe ga wani labari na sha'awar ɗan adam.

Minti 60 sanannen shiri ne na labaran Amurka wanda aka daidaita shi a wasu ƙasashe kamar Australia da New Zealand. Shiri ne da ke yawan amfani da aikin jarida na bincike don bayar da labaransa kuma shi ne mai shirya labaran ban sha'awa. Shirin ya kan kunshi labaran da ke da sha'awar dan Adam kan fitattun jiga-jigan wasanni, fitattun mutane, masu yin cece-kuce da masu aikata laifuka irin su dan harin bam na birnin Oklahoma, Timothy McVeigh.

 Kafofin yada labarai 
A cikin kafofin watsa labarai na bugawa, labarun ban sha'awa na ɗan adam da abubuwan da ke cikin su sun bambanta a cikin nau'ikan hanyoyin bugawa. Suna yawanci a cikin nau'ikan labaran jaridu, wanda marubucin ya ba da cikakken bayani game da labarin mutum / batun da aka fi mayar da hankali ta hanyar hira, hotuna da bayanai. Sau da yawa ana haɗa ra'ayin marubucin kan batun don mabukaci ya ba da amsa irin wannan. Hakanan labarai masu sha'awar ɗan adam na iya ɗaukar nau'ikan ginshiƙan ra'ayi ko yanki na edita a cikin jaridu. Har ila yau, ana buga labaran da suka shafi ɗan adam a cikin mujallu da tabloid waɗanda sau da yawa ba su dalla-dalla yadda labarin ya kasance kamar jarida kuma yawanci ana amfani da su a aikin jarida.

Masu wallafa jaridu masu daraja kamar The New York Times suna amfani da tsarin sha'awar ɗan adam a cikin ayyukansu. Wani labarin da ake kira "Invisible Child", wanda ɗan jarida mai lashe Kyautar Pulitzer Andrea Elliott ya rubuta, ya shafi wata yarinya mai shekaru 11 da ba ta da gida da ke zaune a New York, kuma an jera ta a cikin jerin labaran 50 mafi kyau na New York Times. Labarin ya mayar da hankali kan gwagwarmayar Dasani kuma ya shiga cikin muhimman bayanai game da kalubalen da ta fuskanta a lokacin rayuwarta ta yau da kullun ciki har da barci a bango mai ruɓewa ko yin amfani da guga a matsayin bayan gida. Labarin yana amfani da tsarin sha'awar ɗan adam don jawo bakin ciki da tausayi daga mai karatu kuma yayi ƙoƙari ya sa su fahimci yadda rayuwa za ta kasance da wahala ga wasu mutane.

 Sauran kafofin watsa labarai 
Ana kuma gabatar da labarun sha'awar ɗan adam / an buga su a wasu nau'ikan kafofin watsa labarai kamar kafofin watsa labarai na dijital; wanda ya ƙunshi shafukan yanar gizo da hanyoyin sadarwar jama'a. Shahararrun tsarin kafofin sada zumunta Facebook, Instagram da Twitter suna ƙara zama sanannun hanyoyin watsa labarai na dijital inda masu amfani ke samun labarai na sha'awar ɗan adam. Ana nuna yaduwar labarun sha'awar ɗan adam a kan kafofin sada zumunta ta hanyar shahararren shafin yanar gizon hoto Humans of New York, shafin da ke da sha'awar Facebook sama da miliyan goma sha takwas da mabiya miliyan 10 a Instagram. Mutane na New York sun sanya hotuna na 'yan ƙasar New York tare da labarin da ke tattare da rayuwarsu, kuma wanda ya kafa Brandon Stanton ya bayyana manufar shafin yanar gizon hoto kamar yadda zai iya "ba da labarin mutumin da ke gaban ni". Labaran sau da yawa suna haifar da motsin rai daga mai karatu kuma suna sa su ji daɗi, tausayi ko kuma su danganta da labarun da ake fada.

An ambaci cewa shahararren labarin sha'awar ɗan adam ya samo asali ne daga ra'ayi da aka sani da "farkawar motsin rai",  kamar yadda hankulan masu karatu da masu kallo ke karuwa yayin cin labaran sha'awar ɗan adam saboda manufar labarun da abubuwan da ke cikin su. Nazarin kafofin watsa labaru na Dutch sun gano cewa tsarin sha'awar ɗan adam na iya yin tasiri ga yanayin ɗan adam, tare da binciken ya nuna cewa tsarin sha'awar ɗan adam ya haɓaka hannun jari na Facebook da 33% idan aka kwatanta da labaran da ba su amfani da hangen nesa na ɗan adam.

 Halin da ake ciki 
Amsawar motsin rai da sha'awar da labarin sha'awar ɗan adam ya jawo daga masu amfani da shi sune dalilan da ya sa labarin sha'awa na ɗan adam ya zama nau'in kafofin watsa labarai da aka yi amfani da shi sosai. Masu sauraron sa da malamai sun haɗu da karɓar labarin sha'awar ɗan adam. Nazarin daga malamai ya nuna cewa idan aka yi amfani da shi sosai ko kuma aka ba shi ma'ana sosai, labarin sha'awar ɗan adam na iya rasa haɗin kai daga masu kallo. Amma malamai irin su farfesa a fannin jarida Perry Parks suna jayayya cewa rufe labarin sha'awar ɗan adam daga labarai masu tsanani ya haifar da rabuwa mara lafiya tsakanin labarai "mai wuya" marasa tausayi da labarai "mai laushi" masu tilasta motsin rai, kuma don mahimman labarai don kula da muhimmancinsa 'yan jarida dole ne su sake gabatar da abubuwan motsin rai ga muhimman labarai.

A cikin wata kasida daga jaridar Australiya The Sydney Morning Herald ana tallafawa wannan ra'ayi yayin da mai wallafa labarin Chloe Smethurst ya bayyana cewa yawan fallasa labaran sha'awar ɗan adam ya haifar da ainihin labarai don a hana su ko kuma a karɓa da muhimmanci. Koyaya, The Sydney Morning Herald kuma yana gabatar da ra'ayin cewa lokutan labarai masu sauƙi na iya sa kwarewar mai kallo ya fi jin daɗi da nishaɗi. Wannan ya bi ra'ayi na gargajiya cewa manufar labarun sha'awar ɗan adam ita ce ta janye hankalin masu sauraro daga "labaran da ba su da kyau" wanda rahoto game da abubuwan da ke faruwa a yanzu kuma sau da yawa suna samar da ɓangaren zuciya mai sauƙi ga mabukaci don jin daɗin zuwa ƙarshen labaran labarai ko a cikin jarida.

 Tasirin 
Labarun masu sha'awar ɗan adam da kuma jin daɗin da suke samu daga masu amfani na iya yin tasiri ga al'ummar da labarinsu ya dace. Masana sun yi cikakken bayani game da yadda ake samun lamuran da labarun sha'awar ɗan adam suka "ƙara alhakin alhakin gwamnati."  Wannan yana faruwa ne lokacin da wani labari na ɗan adam ya haifar da ingantaccen martani ga jama'a wanda zai iya ba da ƙarin haske ga batun ko kuma ya sa shi ya zama hoto ko bidiyo mai zagaya yanar gizo da sauri. Da zarar wannan ya faru, mutum, rukuni ko ajanda na labarin na iya samun goyon baya sosai, wanda zai iya tunzura kamfani ko aikin gwamnati, dangane da wanda batun ke nufi.

Labarun masu sha'awar ɗan adam da kuma jin daɗin da suke samu daga masu amfani na iya yin tasiri ga al'ummar da labarinsu ya dace. Masana sun yi cikakken bayani game da yadda ake samun lamuran da labarun sha'awar ɗan adam suka "ƙara alhakin alhakin gwamnati."  Foster, tare da goyon bayan wasu, ya zama mai fafutuka kan labarin al-Araibi kuma ya yi yakin neman 'yancinsa ta hanyar amfani da labaran labarai da kafofin watsa labarun, musamman Twitter. Gabatar da al-Araibi ya haifar da juyayi da fushi daga jama'a, kuma takardar da Amnesty International ta gabatar mai lakabin "#SaveHakeem", na neman a sake shi, ya samu sa hannun sama da 60,000. An saki al-Araibi a watan Fabrairun 2019. 

 Dubi kuma 

 Tarihi

 Bayanan da aka ambata