Ƙungiyar 'yan asalin Alaska

Ƙungiyar 'yan asalin Alaska  (AFN)  ita ce babbar ƙungiyar' yan asalin ƙasar a jihar Alaska, Amurka. Membobinta sun hada da ƙauyuka 178 (duka kabilun da aka amince da su da tarayya da kamfanonin ƙauyuka), kamfanoni goma sha uku na yanki, da ƙungiyoyin ba da riba na yanki goma sha biyu da na kabilanci waɗanda ke kwangila da gudanar da shirye-shiryen tarayya da na jiha. AFN tana karkashin jagorancin kwamitin mambobi 37, wanda membobinta suka zaba a taron shekara-shekara da ake gudanarwa a kowace Oktoba. Manufar AFN ita ce ingantawa da inganta muryar al'adu, tattalin arziki da siyasa na dukan al'ummar Alaska.

 Tarihi 
An kafa Tarayyar 'yan asalin Alaska a watan Oktoba na shekara ta 1966, lokacin da Emil Notti ya kira taron' yan asalin Alaska 400 da ke wakiltar kungiyoyi 17 da suka taru don taron kwana uku don magance haƙƙin' yan asalin ƙasar Alaska. Binciken mai na 1968 a Prudhoe Bay ya sa shugabannin 'yan asalin su matsa wa sasantawar da'awar ƙasa tare da gaggawa da ba a taɓa gani ba. An kafa shi a hukumance a ranar 8 ga Janairu, 1970. Daga 1966 zuwa 1971, AFN ta yi aiki da farko don cimma matsaya ta daidaitaccen ƙasa mai adalci. A ranar 18 ga watan Disamba, 1971, an sanya hannu kan Dokar Sadarwar 'Yan asalin Alaska (ANCSA) a matsayin doka.

A farkon- da tsakiyar 1970s, AFN ta ba da taimako na fasaha don taimakawa 'yan asalin Alaska aiwatar da ANCSA da kuma kafa kamfanonin da Dokar ta ba da umarni."Alaska Federation of Natives History". Alaska Federation of Natives. Retrieved 7 June 2015.

AFN ta taimaka wajen ci gaba da wucewa ga dokokin tarayya ciki har da Dokar Kula da Kula da Yankin Kasa ta Alaska ta 1980, da kuma Kwaskwarimar 1987 ga ANCSA (dokar "1991"). "Alaska Federation of Natives History". Alaska Federation of Natives. Retrieved 7 June 2015.

A ƙarshen shekarun 1980, AFN ta mayar da hankali ga batutuwan zamantakewa, kabilanci da tattalin arziki. A matakin jiha, AFN tana taka muhimmiyar rawa a cikin tsarin majalisa, inganta dokoki, manufofi da shirye-shirye a fannoni kamar kiwon lafiya, ilimi, ci gaban albarkatu, aiki da gwamnati.

 Aikin 
'Yan asalin Alaska ko' yan asalin Alaska sun fara ne a matsayin mambobi na cikakkun kasashe masu zaman kansu kuma suna ci gaba da jin daɗin dangantakar siyasa ta musamman tare da gwamnatin tarayya. AFN za ta taimaka wa 'yan asalin Alaska su tsira kuma su bunƙasa a matsayin kabilanci da al'adu daban-daban waɗanda za su shiga cikin cikakkun al'umma. Manufar AFN ita ce ingantawa da inganta muryar al'adu, tattalin arziki da siyasa na dukan al'ummar Alaska Native. Babban burin AFN shine:

 Mai ba da shawara ga 'yan asalin Alaska, gwamnatocinsu da kungiyoyinsu, dangane da dokokin tarayya, jihohi da na gida.
 Karfafawa da karfafa kiyaye al'adun asalin Alaska;
 Inganta fahimtar bukatun tattalin arziki na 'yan asalin Alaska da kuma karfafa ci gaba daidai da waɗancan bukatun;
 Karewa, riƙewa da haɓaka duk ƙasashen mallakar 'yan asalin Alaska da ƙungiyoyinsu; da
 Tallafawa da kuma ba da shawara ga shirye-shirye da tsarin da ke ba da alfahari da amincewa ga 'yan asalin Alaska.

 Taron shekara-shekara 
Taron AFN shine babban taron shekara-shekara na wakilan a Amurka na kowane 'yan asalin ƙasar. Ana zabar wakilai a kan tsarin yawan jama'a na wakili ɗaya ga mazauna 'yan asalin ƙasar ashirin da biyar a yankin kuma yawan masu halarta a taron shekara-shekara yawanci ya wuce 95%. Mutane 3,000 zuwa 4,000 suna halarta a kowace shekara, ciki har da wakilai 1,000 masu jefa kuri'a daga ko'ina cikin jihar  kuma ana watsa shirye-shiryen kai tsaye ta hanyar talabijin, rediyo da watsa shirye-aikacen yanar gizo da ke kaiwa ga 'yan asalin Alaska da wadanda ba' yan asalin ƙasar ba daga Rasha, Utqiaġvik, Ketchikan, da kuma daga Aleutian Chain zuwa iyakar Kanada da Amurka. A lokacin taron, duk jihar Alaska ta cika da tattaunawa game da abubuwan da ke faruwa a yanzu da batutuwan. Masu sa ido na kasa da kasa suna nan a mafi yawan tarurruka, duka suna musayar bayanai da koyo daga kwarewar 'yan asalin Alaska. Kowace shekara taron yana karɓar taken."Alaska Federation of Natives | Visit Anchorage". www.anchorage.net. Retrieved 2023-06-16.

 Quyana Alaska 
Waƙoƙin gargajiya sun kasance jinin rayuwarsu da al'ummominsu: suna kiyaye su kuma suna haɗa su da tarihin al'adunsu. An wuce daga tsara zuwa tsara, rawa na su yana tabbatar da cewa al'adun 'yan asalin ƙasar da yawa a duk faɗin Alaska sun kasance suna da alaƙa da asalin su.

Fiye da shekaru 20, 'yan asalin Alaska sun taru a cikin rawa don bikin Quyana Alaska a lokacin taron shekara-shekara na AFN. Da farko an gabatar da su a Yarjejeniyar 1982, an tsara Quyana Alaska don dawo da raye-raye na gargajiya da kuma tabbatar da cewa an ba da su ga tsararraki masu zuwa. Zuwa yau, fiye da ƙungiyoyin rawa daban-daban 200 sun yi a tarurrukan 'yan asalin ƙasar a duk faɗin jihar. Tabbas farfadowar al'adu ta fashe a fadin yankunan karkara na Alaska, kuma Quyana Alaska yanzu muhimmiyar mahimmanci ce ga kowane Yarjejeniya.

 Kyautar Denali 
Babban girmamawa na AFN ga mutanen da ba na asali ba an sanya musu suna ne bayan dutse mafi girma na jihar (da nahiyar). Masu karɓa sun haɗa da Tony Knowles da Ann Fienup-Riordan .

 Manazarta