Rubuce-rubuce

CPEIR ( Kashe Kuɗi na Jama'a da Binciken Cibiyoyi) kayan aiki ne don dubawa da tantance kashe kuɗin jama'a da canjin yanayi. CPEIR kuma tana kimanta hukumomin jama'a, abokan ci gaba da CSOs waɗanda ke da hannu a cikin kuɗin canjin yanayi.

An fara gabatar da CPEIR a Nepal a cikin 2011  tare da tallafi daga UNDP . Daga nan ne aka kaddamar da shi a kasashe da dama a yankin Asiya da tekun Pasifik, sai kuma Afirka da Latin Amurka . Ya zuwa watan Yuni 2015, akwai kasashen Asiya 19 a Asiya, kasashen Afirka tara da kasashen Latin Amurka shida da ke amfani da CPEIRs. 

Sauran abokan ci gaba (misali Bankin Duniya ) su ma sun goyi bayan waɗannan tsare-tsare. A yawancin ƙasashe an yi CPEIR a matakin kasafin jihohi / tarayya. Koyaya, wasu ƙasashe sun yi amfani da CPEIR a matakin ƙasa (misali Pakistan ). 

Kasashen CPEIR, tun daga watan Yuni 2015. 
Asiya Afirka Latin Amurka Turai Bangladesh Habasha Chile Armeniya  Kambodiya Kenya Colombia China  Mozambique El Salvador Fiji Uganda Honduras Indonesia Nicaragua Kiribati Nauru Nepal Pakistan Philippines Samoa Tailandia Vietnam
Hanyar CPEIR gabaɗaya ta dogara ne akan aikin Bankin Duniya na Bitar Kuɗi na Jama'a (PER). Koyaya, ba kamar PERs ba, tsarin CPEIR yana kuma yin nazarin tsarin cibiyoyin kuɗin jama'a na canjin yanayi. Wannan ƙari ga daidaitaccen tsari na PER yana faruwa ne saboda ƙetare yanayin kuɗaɗen canjin yanayi.

Wannan yanayin ƙetare kuma yana tasiri tsarin bita. A cikin PER na yau da kullun, bayanan kashe kuɗin jama'a gabaɗaya yana da sauƙin samuwa, yana buƙatar ƙaramin ƙoƙari don samun cikakkun bayanan kuɗin da ake buƙata akan kashe kuɗin da aka tsara da kuma ainihin kashe kuɗin gwamnati. Duk da haka, tsarin kididdiga na gwamnati ba a rubuta abubuwan kashe kuɗin canjin yanayi a sarari (kamar rabe-raben GFS).

Ya bambanta da PER, hanyoyin CPEIR suna kashe mafi yawan ƙoƙarce-ƙoƙarce akan tattarawa da daidaita bayanan kuɗi akan abubuwan da aka kashe na canjin yanayi. Wannan ƙarin matakin yana ba da bayanan da gwamnatoci ba su mallaki kansu ba, duk da cewa CPEIRs galibi suna amfani da ɗanyen bayanan gwamnati kan kasafin kuɗi.

Duk da mahimmancin ƙimar CPEIR ga ilimin abubuwan da ke da alaƙa da canjin yanayi, ƙalubalen tattara bayanai yana kawo ƙarin hasara. CPEIRs ba su ba da hankali sosai ga inganci da inganci na kashe kuɗin jama'a idan aka kwatanta da PERs. Wannan ba sifofi ba ne na CPEIRs amma ƙalubalen juyin halitta/matsayi na CPEIRs wanda zai iya canzawa cikin lokaci.

Mafi aminci da tsari na bayanai akan CPEIRs an tattara su ta UNDP Asia-Pacific Regional Center (UNDP Bangkok Regional Hub) kuma an buga ta kan layi.  Hakanan ana samun bayanan bayanai akan CPEIRs akan layi. 

UNDP ta kuma gudanar da nazarin darussan tsarin CPEIR da aka koya a watan Nuwamba 2012.. 

 Manazarta