Rikicin Bizerte

Rikicin Bizerte  ya faru ne a cikin watan Yulin 1961 lokacin da Tunisiya ta ƙaƙabawa sansanin sojin ruwan Faransa da ke Bizerte, a ƙasar Tunisiya takunkumi, da fatan tilastawa ficewa daga ƙasar. Rikicin dai ya kawo karshe ne a faɗan da aka kwashe kwanaki uku ana gwabza tsakanin dakarun Faransa da na Tunisiya wanda ya yi sanadin mutuwar 'yan Tunisiya 630 da Faransawa 24.

 Tarihi 
Bayan da Tunisiya ta sami 'yancin kai daga Faransa a shekara ta 1956, Faransa ta ci gaba da riƙe birnin da sansanin sojojin ruwa, tashar jiragen ruwa mai mahimmanci a tekun Bahar Rum, wacce ta taka muhimmiyar rawa a ayyukan Faransa a lokacin yakin Aljeriya. Faransa ta yi alkawarin tattaunawa kan makomar sansanin, amma kawo yanzu ta ki cire shi. Tuni Tunisiya ta ƙara fusata da jin labarin cewa Faransa na shirin faɗaɗa sansanin sojin sama.

A shekara ta 1961 ne sojojin Tunisiya suka kewaye tare da killace sansanin sojin ruwa da nufin tilastawa Faransa yin watsi da mallakarta na ƙarshe a ƙasar. Bayan da Tunisiya ta gargaɗi Faransa kan duk wani keta da aka yi a sararin samaniyar Tunisiya, Faransan ta aike da jirgin sama mai saukar ungulu da rashin amincewa. Sojojin Tunisiya sun mayar da martani da harbin gargaɗi. Dangane da wannan katangar, Faransawa sun aike da sojojin Faransa 800 domin nuna karfin tuwo.

Sai dai a lokacin da jiragen saman jigilar kayayyaki tare da ma'aikatan suka sauka a filin jirgin saman, sojojin Tunisiya sun yi musu luguden wuta da bindiga. A martanin da aka mayar, jiragen Faransa da ke samun goyon bayan sojoji ɗauke da makamai 105 'Yan ta'addar mm sun kai hari kan shingayen hanyar Tunisiya, inda suka lalata su gaba ɗaya. Tankunan Faransa da motoci masu sulke daga nan ne suka yi birgima cikin yankin Tunisiya, suka yi luguden wuta a cikin garin Ferryville, inda suka kashe sojoji 27 da fararen hula. Washegari ne Faransawa suka kai wani gagarumin farmaki a garin Bizerte. Rokokin da jiragen Faransa suka harbawa 'yan Tunisiya sun lalata wasu ƴan matsugunan bindigu. Tankuna da jami'an tsaro sun kutsa cikin birnin daga kudu, yayin da ma'aikatan ruwa suka mamaye tashar jiragen ruwa daga jiragen ruwa na sauka. An ajiye jiragen ruwa na Faransa guda uku a teku. Sojojin Tunisiya, ƴan sa-kai,  da masu aikin sa kai cikin gaggawar shirya farar hula sun tsunduma Faransa cikin mummunan faɗan titi, amma manyan sojojin Faransa sun tilasta musu komawa baya. Faransa ta mamaye garin a ranar 23 ga watan Yuli 1961.

 Bayan haka 
Da farko Majalisar Ɗinkin Duniya ta ƙasa aiwatar da wani gagarumin mataki kan Faransawa, lamarin da ya fusata mahukuntan Tunisiya.  A ƙarshe Faransa ta miƙa Bizerte a ranar 15 ga watan Oktoban 1963, bayan kammala yakin Aljeriya.

 Duba kuma 

 'Yancin Tunisiya
 Sakiet Sidi Youssef
 Jerin Kwamandoji Maɗaukaki na Dabarun Tushen Bizerte

 Hanyoyin haɗi na waje 

 "Tunisiya: Ladan Ma'aikata" . Lokaci . 28 ga Yuli, 1961.

 Manazarta