Eveline Safir Lavalette

thumb
Eveline Safir Lavalette 'yar Aljeriya ce 'yar juyin juya halin Pied-Noir kuma mai fafutuka a lokacin Yaƙin 'Yancin Aljeriya. An haife ta a shekara ta 1927 a Rouïba. A cikin shekarar 1951, ta zama mai himma a cikin Ƙungiyar Matasa ta Aljeriya don Ayyukan Al'umma, kuma ta zama mai yaƙi da talauci. Hakan ya fara sa sha'awarta a harkokin siyasa. Ta shiga cikin National Liberation Front (Algeria) a matsayin jami'a, inda ta rarraba ƙasidu da kuma taimakawa wajen buga jarida ta ƙarƙashin ƙasa ta Front, El Moudjahid. Ta shahara da kama ta da sojojin Faransa yan mulkin mallaka suka yi a shekarar 1956, kamar yadda aka rubuta a cikin rubutun tarihin rayuwarta Juste Algérienne: Comme une tissure.  An ɗaure ta tare da azabtarwa har zuwa shekara ta 1959, lokacin da aka sake ta.

An zaɓe ta a Majalisar Dokoki ta ƙasa a shekarar 1964, kuma ta taka muhimmiyar rawa wajen samar da tsarin ilimi a Aljeriya. A shekarar 1967 ta auri ɗan jarida Abdelkader Safir, kuma a shekarar 1968 ta shiga ma'aikatar kwadago. A cikin shekarar 2013, an buga tarihin rayuwarta; ta mutu a shekara ta 2014 a Médéa.  

Asalinta a matsayin Pied-Noir ya haifar da yanayi na musamman ga Lavalette. A matsayin zuriyar turawan mulkin mallaka na Faransa, da yawa daga cikin Pied-Noirs sun aikata zaluncin mulkin mallaka na Black Algerians - yayin da wasu ke jin ɓacin rai.   Lavalette na daga cikin 'yan tsiraru da suka yi yaki tare da Black Aljeriya a gwagwarmayar neman 'yancin kai. Dubban ɗaruruwan Pied-Noirs ne suka rasa matsugunansu a lokacin da ake shirin mayar da su gida bayan samun 'yancin kan Aljeriya. Littattafan tarihin rayuwarsu suna raba abin sha'awa ga Aljeriya kafin yaƙin, da kuma ciwo na yau da kullum, baƙin ciki, da melancholia.    Wannan kuma gaskiya ne a cikin memoir na Lavalette.

 Tarihi 
Bayan shekara ta 1848, Aljeriya ta kasance ɗaya daga cikin mafi daɗewa a Faransa kuma mafi muhimmanci a siyasance.  Yaƙin ƴancin kai na Aljeriya tsakanin Faransa da FLN tsakanin shekarun 1954 zuwa 1962 ya yi tasiri lokacin da wasu tsirarun mazauna Turai suka sami izinin zama ɗan ƙasar Faransa a kan Musulmi da Larabawa.   Aljeriya sun nemi daidaito, gyara noma, da 'yancin kai daga ƙarshe.  A cikin shekarar 1954, lokacin da Lavalette yana da shekaru 27, mayakan Aljeriya sun kafa FLN kuma suka ƙara kai hare-hare masu girma. Dangane da mayar da martani, Faransawa sun yi gudun hijira tare da lalata dukkan ƙauyuka yayin da suke aiwatar da kisan gilla ga masu goyon bayan Aljeriya. 

Yakin Algiers, wanda aka kwashe shekara guda ana gwabza faɗa tsakanin 'yan ta'adda da jami'an tsaron Faransa daga shekarun 1956 zuwa 1957, wani muhimmin batu ne na rikici.  A wannan lokacin, Lavalette ta taimaka wajen rarraba ƙasidu don da buga jaridar FLN ta ƙarƙashin ƙasa, El Moudjahid. Bayan an kama ta a shekara ta 1956, an kama ta, an ɗaure ta, da azabtar da ita. Daga nan aka kwantar da ita a asibiti saboda ciwon hauka kuma an sha fama da matsalar wutar lantarki da magunguna, duk da cewa da wuya a zahiri ta samu taɓin hankali.  An sake ta a shekara ta 1959 kuma ta koma Algeria a lokacin rani na 1962 a matsayin mamba na Majalisar Aljeriya, daga baya Majalisar Aljeriya.  Daga karshe faɗuwar jamhuriya ta huɗu á ya sa Faransa janyewa daga yakin tare da baiwa Aljeriya yancin kai. 

Mata sun kasance tsakiyar yunƙurin juriya na Aljeriya. Dabarar da FLN ta yi na amfani da mata wajen kai hare-haren bama-bamai da hare-harensu ya samo asali ne sakamakon ra'ayin Faransawa game da matan musulmi a matsayin marasa laifi, masu biyayya, da zalunci.  Lokacin da mayakan Aljeriya suka kafa FLN a shekara ta 1954, dubban mata, ciki har da Lavalette, sun shiga gwagwarmayar kin jinin mulkin mallaka.    Kamar sauran mata a lokacin, amma ba kamar sauran Pied-Noirs ba, Lavalette ta rarraba albarkatu (kamar ƙasidu), jigilar sakonni, da kuma ba da abinci da gidaje ga mayakan 'yanci yayin da suke kutsawa cikin ƙauyukan masu tsaunuka don kashe masu goyon bayan Faransa da ma'aikata.   

Yunkurin mata na shekarun 1940 tare da juyin juya hali ya baiwa matan Aljeriya irinsu Lavalette kwarin guiwar ƙalubalantar ɗabi'un al'umma, karya haramtattun al'umma, tabbatar da 'yancin kansu, da nuna muhimmancinsu na siyasa.  Yin amfani da tsammanin jinsi ya ba su ikon sarrafa ainihin su da tabbatar da 'yancin kansu. A cikin shari'ar Lavalette, ta riƙe madafun iko a matsayin jami'a kuma mayaƙin FLN kuma ta yi tsayayya da cin zarafi na Faransa.  Ta yi yaƙi da zaluncin a matsayinta na Pied-Noir ta hanyar gane labarunta suna da kima da ban sha'awa, wanda ya motsa ta ta karya shirun.

 Memoir 
An buga shekara guda kafin mutuwarta, memoir Lavalette Juste Algérienne: Comme une tissure (Just Algerian: Like intersecting threads) tarin mujallu ne da aka yi a tsawon rayuwarta.  Ta hanyar haɗakar wakoki da larabci, Lavalette tana bincika rikice-rikice na sirri da na ƙasa.  Babban fasali shine yadda Lavalette tayi amfani da ruwayoyi daban-daban da tsari. Ta dabara ta yi amfani da mutum na uku “ita” lokacin da take maganar kanta a lokacin da take tsare amma tana amfani da mutum na farko “I” don wasu sassan rayuwarta. Wasu masanan sun yi imanin cewa wannan yana bayyana buƙatun don nisantar da kanta daga abubuwan da ta faru a hankali.  Lavalette ta nuna cewa yana iya zama amincewa da gwagwarmaya ta gama gari da matan Algeria suka fuskanta a cikin FLN: "Kafin 1962, na ce 'Ita' saboda wannan 'Ita' batu ne na kowa a cikin ma'anar kalmar, yana nuna hanya iri ɗaya, kamar hoto guda ɗaya na wannan haɗin kai na rayuwa wanda dukanmu tare da FL, muke. 

Lavalette ta yi jinkirin yin magana a bainar jama'a game da rauninta don tsoron kada a yarda da ita.  Hakazalika, da yawa daga cikin matan Aljeriya sun yi shakkar ba da labarin abubuwan da suka faru bayan shekaru da yawa na cin zarafi na mulkin mallaka.  Ta kuma bayyana fargabarta na cewa za ta miƙa wuya ga hukuma ta manta da kyawun rayuwar da ta sani kafin yakin.   Duk da haka, tarihin nata yana ba da taƙaitaccen tunani, tunani, da cin zarafi da 'yan sandan mulkin mallaka suka sha. Muhimmiyar takarda ce ga fahimtar tarihi na Yaƙin 'Yancin Aljeriya ta fuskar farar hula.

 Martaba da mutuwa 
Bayan mutuwar mijinta, ƙara tashin hankali, da tilasta rashin matsuguni, Lavalette ta koma Medéa don ta zauna tare da abokanta. Ta rasu a shekara ta 2014, shekara guda bayan buga littafin tarihinta.  Bayanan farar hula irin su Lavalette suna da mahimmanci saboda suna bayyana wahalar da jama'ar da ba sa yin gwagwarmaya a yakin. Bugu da ƙari kuma, tsararrakinta mata ba su da shakku musamman a bainar jama'a game da abubuwan da suka faru a bainar jama'a saboda ci gaba da fafutukar da suke yi na tabbatar da daidaito a ƙarƙashin tsarin mulkin Musulunci.  Lavalette ta bayyana nata rashin son raba abubuwan da ta faru saboda tsoron tashin hankali.   Muhimmancin Eveline Safir Lavalette, a matsayin mayaƙi da ɗan ƙasa na yau da kullum, yana bincika tasirin tunani na yaƙin, wanda ba a bayyana shi ta hanyar labarun yaƙi na gama-gari waɗanda ke da alaƙa da maza kuma suna mai da hankali kan rikicin siyasa maimakon tashin hankali na mutum. Sakamakon haka, tarihinta yana da mahimmancin ilimi. Masu bincike da yawa, masana, da masana tarihi sun yi magana da ita tun mutuwarta a cikin shekarar 2013.

 Manazarta 

Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba