Yaƙin Buaró

Yaƙin Buaró (1886) yaƙin wani kamfen ne a ƙauyen Buaró na ƙasar Guinea-Bissau, inda aka gwabza yaƙi tsakanin sojojin Turawan mulkin mallaka na ƙasar Portugal, ƙarƙashin jagorancin Marques Geraldes, wanda Umbucu ke marawa baya, da kuma dakarun Fuladu, waɗanda hakiman Musa Molo suka jagoranta.  

 Tarihi 
Bayan nasara a yakin Mansomine, Geraldes da abokansa sun fuskanci yanayi mai haɗari. Duk da rashin ƙarfafawa daga gwamnan mulkin mallaka, Gomes Barbosa, wanda ya ƙi ba da goyon baya, Geraldes ya yanke shawarar ci gaba. Yankin ya kasance cikin tashin hankali, yayin da Umbucu ya tattara mataimaka 800 don shiga cikin sojoji 40 a ƙarƙashin Alferes Amaral Carvalho Vieira da grumetes 70, wanda ya zama ginshiƙi na maza 910.  

Musa Molo ya samu rauni ne bisa kuskure, don haka sarakunansa suka jagoranci rundunarsa, ya yi hasashen zawarcin, ya kuma yi katanga a Buaró, a cikin yankin Mansomine. An zaɓi wurin da dabara, kuma dukan régulos daga yankin sun haɗa kai da sojojinsu don korar ginshiƙi na Portuguese, a can ne maƙiya masu sa ido suka yi sintiri a filin. 

 Yaƙi 
Bayan ya kafa sansani a Cheuvel, Geraldes ya tsara yadda zai ci gaba a hankali, yana guje wa hanyoyin da za su iya yin kwanton ɓauna. Bisa jagorancin mutanen yankin da suka san filin, ginshiƙin ya tunkari Buaró ba tare da an gano shi ba, sai da suka fito daga cikin daji zuwa filin da katangar tabonca ta tsaya. 

An fara yakin ne da musayar wuta mai tsanani yayin da sojojin Portugal suka ajiye makamansu a gefen hagu na ginshiƙin. Yunkurin mayar da makaman rokan kusa da abokan gaba ya sa an yi watsi da shi da wata mummunar wuta, tare da raunata guda 5 mai tsanani. Da yake kama lokacin, sojojin dawakai na abokan gaba sun kaddamar da hari, wanda ya tilasta Geraldes ya aika da ƙarfafawa don daidaita layin. 

Komawa ga bindigogin da aka yi watsi da su, Geraldes da sojoji 4 sun sami nasarar dawo da su kuma sun sake mayar da yanki. Wani harbi mai kyau da aka yi daga makaman atilari ya kutsa kai cikin tsaron abokan gaba, inda ya kashe masu tsaron baya shida. Dakarun da suka rage ko dai sun gudu ko kuma an datse su cikin fafatawa. Bayan awa huɗu ana gwabza ƙazamin faɗa, tabanka ya faɗi.  

 Bayan haka 
Nasarar ta baiwa dakarun Geraldes damar gudanar da jerin hare-hare a yankin da ke kewaye, inda suka lalata tabancas guda huɗu cikin kwanaki uku masu zuwa. Sojojin Pata Jedé da Sambel Nhantá ba su kuskura su ba da juriya ba bayan shan kaye a Buaró. 

 Manazarta 

 Littattafai