Bronze Head of Queen Idia

Bronze Head of Queen Idia kan tagulla ne na tunawa daga Masarautar Benin a yammacin Afirka wanda watakila yana wakiltar Idia, mahaifiyar Oba Esigie, wanda aka yi a farkon ƙarni na sha shida a kotun Benin. Yawancin ayyukan fasaha na Benin sun shiga kasuwar fasaha ta Turai bayan balaguron Benin na shekarar 1897  An san wasu kawunan tagulla guda huɗu na sarauniya kuma a halin yanzu suna cikin tarin kayan tarihi na Burtaniya da ke Landan,  Gidan Tarihi na Duniya da ke Liverpool,Accession number 27.11.99.8.  Gidan Tarihi na Najeriya a Legas,Picture of Lagos head    da Gidan Tarihi na Ethnological na Berlin.

 Bayani 
An yi kan tagulla ta hanyar amfani da dabarar jefa kakin zuma da aka ɓata a farkon ƙarni na sha shida.  Yana da kyakkyawan wakilci na wata budurwa daga kotun Benin, wacce ke sanye da wani babban kambi mai kambin jajayen lu'u-lu'u. Ana kiran salon aski a matsayin salon gyara gashi na “bakin aku” kuma sai da Iyoba da manyan shugaban yaƙi suka ba su damar sanyawa. 

Idanun da makaɗa biyu a tsakanin su an saka da baƙin ƙarfe. Waɗannan suna nuna tatsuniyar baka ta yadda Idia ya zama Iyoba; Labarin ya nuna cewa wani baƙo ya gaya wa Idia cewa ta sanya magani a ƙakaƙa biyu a saman idonta domin kada Oba Ozolua ya ɗauko mata matarsa.  Daga nan Oba Ozolua ya ci gaba da kayar da ra'ayin mai magana kuma Idia ta zama mahaifiyar Oba Esigie.  A sama da kowane gira an zana cicatrices huɗu. Ƙwararrun fasaha da zane na kawukan huɗu sun nuna cewa an yi su ne a farkon ƙarni na sha shida, wanda ɗan Idia Oba Esigie ya ba da izini, kuma ya ƙirƙira ta hanyar guild na brass-casters na mulkin mallaka wanda Oba na baya, Oba Ogolua ya kafa.  An tsara kawunan ne don girmama nasarorin da ta samu a soja da kuma ikon biki. 

 Amfani na asali 
Sarauniya Idia ta taka rawar gani wajen nasarar yakin da ɗanta ya yi a yakin da ake yi da ƙabilu  da makwaftaka. Bayan mutuwarta, Oba Esigie ya ba da umarnin a yi kawunan sadaukarwa na sarauniya, a ajiye su a gaban bagadi ko a cikin fadar uwar Sarauniya. An tsara kawunan ne don girmama nasarorin da ta samu a soja da kuma ikon biki.

Sir William Ingram ya gabatar da kawunan kayan tarihi na Burtaniya ga gidan kayan gargajiya a cikin shekarar 1897.

 Duba kuma 

 Benin Bronzes
 Benin mask na hauren giwa
 Kan Bronze daga Ife

 Manazarta 

 Kara karantawa 

 Mack, John (ed.) Afirka, Fasaha da Al'adu . London, 2005.
 Barley, Nigel. Fasahar Benin . London: Gidan Jarida na Burtaniya, 2010.
 Ben-Amos, P. Girshick. Fasahar Benin . London: Gidan Gidan Tarihi na Burtaniya, 1995.