Mary Ngalo

Mary Nonyembezi Ngalo ( née Plaatjie ) 'yar Afirka ta Kudu ce mai fafutukar yaki da nuna wariyar launin fata kuma ta kasance mai fafutukar kwato 'yancin mata.

 Rayuwar farko da ilimi 
An haifi Mary Nonyembezi Margaret Ngalo (nee Plaatjie) a Cradock, Gabashin Cape, Afirka ta Kudu. Ita ce 'yar Tom Cetywayo da Lillian Fihliwe "Leah" Plaatjie. Ta haɗu kuma ta auri Zezile Ngalo a Cradock. 

 Aiki 
Ngalo ta fara shiga siyasa tun tana ƙarama. Ta shiga jam'iyyar ANC Youth League. A matsayinta na shugabar mata a Cradock, an zaɓe ta a matsayin sakatariyar reshen ƙungiyar mata ta ANC. Ta riƙe muƙaminta har sai da ta gudu daga Cradock a shekarar 1961.

Ngalo ta tara ɗaruruwan mata domin shiga ƙungiyar matan Afirka ta Kudu wacce ba ta da ƙabilanci ta matan da suka yi gwagwarmaya da nuna wariyar launin fata. Ƙungiyar Mata ta ANC ta kaddamar da ƙauracewa taron Beer Hall a Cradock. Ngalo ta ƙarfafa maza su yi amfani da kuɗin da suka samu a kan iyalansu maimakon wuraren shan giya. An kama ta a shekarar 1957 a lokacin ƙauracewa ɗanta. Sun shafe wata guda a gidan yari.

A lokacin dokar ta ɓaci na 1960, an tilasta mata ta ɓoye a Port Elizabeth. Mijinta da sauran mayakan ANC daga Cradock ciki har da Eric Vora da Lennon Melane an tsare su a Port Elizabeth a cikin shekarar 1960s. Daga baya Ngalo ta tsere daga Afirka ta Kudu. Ƙungiyar mata ta ANC ta shirya mata guduwa tare da ‘ya’yanta 3 saboda tsananta wa ‘yan sanda. Ta haɗu da mijinta a Tanzaniya inda ya kasance jami'i.

A Tanzaniya, an zaɓe ta a matsayin sakatariyar ofishin sashen mata na jam'iyyar ANC a Tanzaniya, wani ɓangaren waje na kungiyar mata ta ANC. Ta yi aiki tare da Ruth Mompati, Edna Mgabaza da Florence Mophosho.    Mary da Zenzile Ngalo ne jam'iyyar ANC ta tura su Alkahira, Masar.

A cikin shekarar 1968 an naɗa Mary Ngalo a Ofishin Mata na Ƙungiyar Haɗin Kan Jama'ar Afro-Asiya (AAPSO). Ta halarci taron AAPSO karo na 5 a birnin Alkahira a watan Janairun 1972 da kuma bikin cika shekaru 10 na taron mata na Afirka duka a Dar-es-Salaam a shekarar 1972. Ta taka rawar gani a wannan kungiya har zuwa rasuwarta kwatsam a Alkahira a ranar 16 ga watan Maris 1973. Mahaifiyarta har yanzu tana zaune a Cradock a mutuwarta.

 Manazarta 

Rukuni:Mutuwan 1973