Betty Lalam

Betty Lalam malama ce 'yar Uganda kuma tsohuwar wacce aka sace ta Lord's Resistance Army, Ita ce darekta a Cibiyar horar da Yakin Gulu. 

 Rayuwar farko da aiki 
A cikin 1994, Lalam, mai shekaru 14, an sace ta daga gidanta da ke tsohon gundumar Koro, da ke gundumar Amuru, arewacin Uganda  ta hannun sojojin Lord's Resistance Army.

Mahaifiyar Lalam ba ta taba yin haka a washegari ba, domin tana cikin wadanda ‘yan tawayen Lord’s Resistance Army (LRA) suka yanka a cikin gidaje a rana guda, yayin da mahaifinta, wanda ‘yan tawayen suka tilasta masa da farko daukar manyan kaskon nama, an kashe shi ne a lokacin da ya yi korafin cewa ya gaji da daukar nauyin nauyi, ta ci gaba da shaida karin kashe-kashe, azabtarwa, azabtarwa da cin zarafi na LRA. A cikin 1995, Lalam ta samu damar kubuta daga zaman talala a lokacin wani hari da LRA ta kai wa Cibiyar Kasuwancin Atiak a gundumar Amuru . Daga baya ta koma Kampala don zama da ‘yar uwarta yayin da take neman abin da za ta yi, Lalam ta fara sayar da kayan girki a cikin gida, domin ta samu isassun kudade da za ta iya biyan kudin koyon sana’o’i a fannin dinki da zane. Sana'o'in da daga baya sun buɗe mata ga kofofin dama daban-daban. 

Bayan kammala karatun, ta sami aiki tare da Gulu Support Children Organisation (GUSCO), [1] wata ƙungiya mai zaman kanta wacce ta yi aiki tare da World Vision don gyara waɗanda suka dawo yaƙi da tsoffin sojoji da kuma ba su tallafin tunani da zamantakewa. A shekara ta 2004, ta yi murabus daga aikinta, ta fara tafiya mai tsauri na samar da rayuwar mata da ‘yan matan da suka dawo daga bauta, kuma ta fara kai tsaye a kofar gidanta da ‘yan mata biyar da ta horar da su kyauta, ta hanyar amfani da injin dinki guda daya. Da lokaci adadin ya ci gaba da girma.

A shekarar 2006, Lalam ta kulla yarjejeniya da World Vision domin horar da mata da ‘yan mata sama da 60 da suka dawo daga bauta, ta yi amfani da kudin da ta samu daga kwangilar World Vision wajen siyan filaye wanda ya zama gida ga Cibiyar Horar da Yakin Gulu. 

A cikin 2008, mafarkin Lalam ya zama gaskiya lokacin da jakadan Afirka ta Kudu a Uganda, Thanduyise Henry Chiliza, ya yi alkawarin gina cibiyar horarwa tare da kamfanin Eskom na Afirka ta Kudu.  A sakamakon haka, an gina tubalan ajujuwa, dakunan kwanan dalibai, dakin gwaje-gwaje na kwamfuta. A shekarar 2010, an bude cibiyar horas da yaki da Yaki ta Gulu a hukumance, kuma tun daga wannan lokaci a cewar wannan cibiya ta yaye dalibai 4,300 a kwasa-kwasan koyon sana’o’i daban-daban da suka hada da kanikanci, gyaran gashi, dinki, cin abinci da sarrafa kasuwanci.  

 Ganewa 
An gane ta a matsayin ɗaya daga cikin mata 100 na BBC na 2014. 

 Magana 

Rukuni:Rayayyun mutane
Rukuni:Haihuwan 1980