Ilimi a Mali

Ilimi a Mali ana daukar shi a matsayin hakki na asali na 'yan Mali. Ga mafi yawan tarihin Mali, gwamnati ta raba ilimin firamare zuwa zagaye biyu wanda ya ba da damar ɗaliban Mali su yi jarrabawa don samun shiga sakandare, sakandare, ko ilimi mafi girma. Mali kwanan nan ta ga karuwar yawan shiga makaranta saboda sauye-sauyen ilimi.[2]

Mali tana da dogon tarihi game da ilimi, wanda ya samo asali ne daga shekarun da suka gabata kafin 1960, lokacin da Mali ke ƙarƙashin mulkin Faransa. Bayan samun 'yancin kai, gwamnatin Mali ta yi ƙoƙari da yawa don haɗa ƙarin ilimin Afirka da harsuna biyu a cikin ɗakunan ajiya. Bugu da ƙari, bayan shekarun 1990s, lokacin da gwamnatin Mali ta sauya daga tsarin jam'iyya ɗaya zuwa dimokuradiyya, gwamnati ta kirkiro manufofi waɗanda suka mayar da hankali kan karatu da rubutu da ingancin ilimi.

Baya ga makarantun firamare na jama'a da masu zaman kansu, wasu nau'ikan makarantu a Mali sun haɗa da cibiyoyin sana'a da fasaha, makarantun addini, makarantun al'umma, da makarantu ga nakasassu. Musamman tunda Islama ita ce babbar addini a Mali, madrassa da medersas cibiyoyin Islama ne guda biyu waɗanda yawancin mutanen Mali ke halarta. Bugu da ƙari, makarantun al'umma sun zama masu shahara a wannan ƙasar tun lokacin da yawanci suna da sauƙin isa, musamman ga ɗaliban karkara, kuma suna bawa ɗalibai damar shiga cikin al'ummominsu.[1] A cikin 'yan shekarun nan, al'ummomi da yawa sun kirkiro shirye-shirye don shigar da kurame da nakasassu dalibai cikin ɗakunan ajiya.

Tare da kusan rabin 'yan Mali masu shekaru 15-24 marasa karatu, karatu da rubutu ya kasance batun damuwa ga gwamnatin Mali.  Shirye-shiryen kasa don magance wannan batun suna mai da hankali kan ba wa ɗalibai ilimin da suke buƙata don karantawa da rubutu. Bayan haka, al'ummomi da ƙasashen waje suna ƙoƙari su haɗa karatun Bayan karatu da rubutu da haɗin karatu a cikin shirye-shiryen ilimi don ba da damar ɗalibai su yi amfani da sabbin ƙwarewarsu don taimakawa tattalin arziki da al'umma. Ɗaya daga cikin sanannun misali na aikin karatu da rubutu da Mali ta shiga shine Shirin Nazarin Duniya na gwaji.[4]

Bambance-bambance tsakanin Faransanci, yaren ƙasar Mali, da yarukan gida sun haifar da matsaloli da yawa a ilimi. Samun dama, wuri na ƙasa, nuna bambancin jinsi, da ingancin ilimi suma batutuwan da yawancin 'yan Mali ke fuskanta. Abinci, abinci mai gina jiki, cututtuka, nakasa, da rashin ingancin ilimi suna taimakawa ga wasu matsalolin da ke tattare da ilimi a wannan ƙasar. Duk da haka, an sami shirye-shiryen cikin gida da na kasashen waje da yawa don fuskantar wasu daga cikin waɗannan batutuwan. Bugu da ƙari, manufofin kasashen waje, kamar waɗanda ke Amurka da Faransa, da kuma shirye-shiryen al'umma, kamar tattara masu raye-raye, sun haɓaka ilimin Mali.

 Mali 
Category:Mali