Mutanen Terik

Mutanen Terik ƙungiya ce ta Kalenjin da ke zaune a sassan Kakamega da Nandi na yammacin Kenya, waɗanda adadinsu ya kai kusan 323,230. 
|shigarwa=24 Maris 2020 |shafin yanar gizo=Hukumar Kididdiga ta Suna zaune ne tsakanin al'ummomin Nandi, Luo da Luhya (Luyia). Daga cikin Luo an san su da nyangóóri, amma ga Terik, wannan kalma ce ta wulakanci. Terik suna kiran kansu Terikeek ; A cikin amfaninsu, 'Terik' yana nufin yarensu, ƙasarsu, da al'adunsu.

 Tarihi 
A cewar nasu tarihin baka, Terik su ne "mutanen Dutsen Elgon "; an tabbatar da wannan ta hanyar shaidar harshe da kuma ta al'adun Bong'om cewa "mutanen da suka kira kansu Terik sun kasance Bong'om lokacin da suka bar Elgon kuma suka tashi zuwa kudancin kudancin" (Roeder 1986: 142).

A zamanin mulkin mallaka, dangantakar da ke tsakanin Terik da Nandi (maƙwabtansu na gabas) suna da alaƙa da hare-haren juna ga shanu, filaye da mata, hangen nesa har yanzu yana raye a tsakanin tsofaffin mutanen Terik. Koyaya, a cikin 'yan shekarun nan Terik sun ƙara fahimtar Nandi azaman dangi abokantaka. Abubuwa da dama sun taimaka wajen wannan sauyi ta fuskar hangen nesa.

Fadada yanki na al'ummar Luhya (maƙwabtan yammacin Terik) ya dagula dangantakar Terik-Luhyia a cikin shekarun da suka gabata. Ana jin Luhya na zama barazana ga asalin Terik kuma auratayya ya ragu sosai. Fadada Luhya (musamman kungiyar Logoli ) zuwa cikin yankin Terik ya kasance sanadin matsin lambar jama'a . Wannan, tare da raguwar yuwuwar noma a yankin, a cikin rabin na biyu na karni na ashirin ya sa yawancin Terik suka matsa zuwa gabas, zuwa 'Nandiland' kamar yadda suke kira shi. Wasu Terik ma suna da'awar cewa sun yi watsi da ƙasarsu ne saboda tsoron Luhya.

Terik sun ƙara daidaitawa kuma suna kama da Nandi. Ɗayan sakamakon shine canji zuwa tsarin saiti na nau'in Nandi. A al'adance Terik suna da shekaru goma sha biyu, yayin da Nandi ke da bakwai. Terik da ke zaune a Nandiland yakan ba da sunan ƙaramin adadin shekaru fiye da waɗanda ke zaune a yankin Terik na gargajiya. Yaran Terik kuma suna fuskantar ƙaddamarwa tare da yaran Nandi. An ƙara haɓaka haɗakarwa da Nandi ta hanyar haɓakar fahimtar juna ta Kalenjin, tsari wanda ya fara a farkon 1950s.

A cikin 'yan shekarun nan, ƙaura zuwa Nandiland ya ragu, kuma an ƙarfafa matsayin harshen Terik. Makarantun Terik yanzu suna koyar da yaren Terik.

 Manazarta 

 Heine, Bernd (1992) 'Mutuwar Yare: Shari'ar Terik', a cikin Brenzinger (ed.) Mutuwar Harshe - Haƙiƙa da Binciken Ka'idar tare da Magana ta Musamman ga Gabashin Afirka . Berlin/New York: Mouton de Gruyter, 255 – 272.
 Omosule, Monone (1989) 'Kalenjin: fitowar sunan kamfani na 'Ƙabilar Nandi' na Gabashin Afirka', Genève-Afrique, 27, 1, shafi. – .
 Roeder, Hilke (1986) Sprachlicher Wandel und Gruppenbewusstsein bei den Terik. (Sprache und Geschichte a cikin Afirka, Beiheft 7). Hamburg: Helmut Buske.

 Hanyoyin haɗi na waje 

 Terik a Cibiyar Sadarwa da Bayani ta UNESCO / Kare harsunan da ke cikin haɗari.
 Shirin Al'ummar Terik
 Mintuna na taron yaren Terik a Kapsengere