Akogba

Dutsen Akogba, ko Oke Akogba yana cikin Ekinrin-Adde a Jihar Kogi da ke a Arewa ta Tsakiyar Najeriya. 
Dutsen Akogba, wanda kuma aka fi sani da Oke Akogba ko Or'Oke Akogba, ɗaya ne daga cikin abubuwan baiwa na Ekinrin-Adde. Babban dutse ne mai suna Monolith yana a wata fitacciyar jaha a arewa maso yammacin al'ummar Ekinrin-Adde da ke kallon garin tare da zama tushen ban mamaki na Akogba. Kodayake ba shine dutsen da ke kewaye da wannan al'ummar wurin ba, ana iya cewa shi ne mafi shahara wurin tsayin da ya kai kimanin ƙafa 3500 (1050m sama da matakin teku). Dutsen dai na yankin Ekinrin-Adde a cikin jerin wasu tsaunuka da ke arewacin Ekinrin-Adde daga cikinsu akwai wasu duwatsu; Oroke Kere, Oroke Asi Oroke Kongo da Oroke Ewuta.    

 Geology 
Dutse na farko ya ƙunshi wani kogo waɗanda ke ba da kariya ga mutane a zamanin yaƙe-yaƙe na ƙabilanci. Daga wannan dutsen ne dutsen Akogba ya samo asali. Don haka, a garin Ekinrin-Adde, dutsen Akogba ya tsaya ba kawai a matsayin ɗaya daga cikin al'amuran yanayi na zahiri ba, wanda ya mamaye shimfidar wuri, amma kuma a matsayin abin tunawa.

 Biki 
A kowace shekara a watan Yuni, wanda ke nuna farkon shekara ga kalandar mutanen Okun, dubban ’yan asalin da maziyarta ne ke taruwa domin hawan dutsen Akogba. Barr ne ya gabatar da shirin yawo zuwa dutsen. Dayo Babalola (Dan asalin Ekinrin-Adde na Burtaniya ne) bayan tuntubar juna da duk masu ruwa da tsaki. Bikin yawo a hau dutsen na Akogba, na ɗaya daga cikin manyan bukukuwan tafiye-tafiye a jihar Kogi. Tafiya wata dama ce ta gano wannan baiwar yanayi da kuma nuna halaye daban-daban na wurare daban-daban, al'adu, al'ada, da tarihin mutanen Ekinrin-Adde.

Manazarta

Rukuni:Duwatsu a Najeriya