Haƙƙin haifuwa

Haƙƙoƙin haifuwa, haƙƙoƙi ne na shari'a da ƴanci waɗanda suka shafi haifuwa da lafiyar haihuwa wa anda suka bambanta tsakanin 3179759658 na duniya. Hukumar Lafiya ta Duniya ta bayyana haƙƙin haihuwa kamar haka: Hakkokin haihuwa ya ta'allaka ne akan sanin hakkin asali na dukkan ma'aurata da daidaikun mutane na yanke shawara cikin yanci da rikon amana adadin, tazara da lokacin 'ya'yansu da samun bayanai da hanyoyin yin hakan, da kuma 'yancin samun mafi girman ma'auni na jima'i. da lafiyar haihuwa. Sun kuma hada da 'yancin kowa ya yanke shawara game da haihuwa ba tare da nuna bambanci, tilastawa da tashin hankali ba.Haƙƙoƙin haifuwar mata na iya haɗawa da wasu ko duka masu zuwa: ƙungiyoyin haƙƙin zubar da ciki; hana haihuwa; 'yanci daga tilastawa haifuwa da hana haifuwa; 'yancin samun damar samun ingantaccen kiwon lafiyar haihuwa; da haƙƙin ilimi da samun dama don yin zaɓin haihuwa kyauta da sanin ya kamata.  Haƙƙin haifuwa na iya haɗawa da yancin samun ilimi game da cututtukan da ake ɗauka ta hanyar jima'i da sauran abubuwan jima'i, haƙƙin lafiyar haila  da kariya daga ayyuka kamar kaciya (FGM).

Hakkokin haifuwa sun fara bunƙasa a matsayin sashe na haƙƙoƙin ɗan adam a taron Majalisar Dinkin Duniya na 1968 kan yancin ɗan adam. Sakamakon sanarwar da ba ta dawwama a Tehran ita ce takarda ta farko ta kasa da kasa da ta amince da daya daga cikin wadannan hakkoki yayin da ta bayyana cewa: "Iyaye suna da hakkin dan Adam na asali na tantance adadin da kuma tazarar 'ya'yansu cikin 'yanci." Abubuwan da suka shafi jima'i, ilimin mata, da lafiyar hankali ba su kasance fifiko na Majalisar Dinkin Duniya ba har sai da Shekarun Mata na Mata (1975-1985) ya kawo su a gaba. Jihohi, ko da yake, sun yi jinkiri wajen haɗa waɗannan haƙƙoƙin cikin ƙa'idodin doka na duniya. Don haka, yayin da wasu daga cikin waɗannan haƙƙoƙin an riga an gane su a cikin doka mai wuyar gaske, wato, a cikin bin doka da oda na ƙa'idodin haƙƙin ɗan adam na ƙasa da ƙasa, wasu an ambaci wasu kawai a cikin shawarwarin da ba na ɗaure ba kuma, sabili da haka, suna da mafi kyawun matsayin doka mai laushi a cikin dokokin ƙasa da ƙasa, yayin da sauran ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa har yanzu ba su sami karbuwa ba don haka ya kasance a matakin bayar da shawarwari. 

Batutuwan da suka danganci hakkokin haihuwa sun kasance wasu maganganun 'yan haƙƙin haƙƙin ta'addanci a duniya, ba tare da la'akari da matakin gwamnati na tattalin arziƙi ba, addini ko al'adu. 

Batun haƙƙin haifuwa ana gabatar da shi akai-akai a matsayin yana da mahimmanci a cikin tattaunawa da labarai ta ƙungiyoyin da suka shafi al'umma kamar Al'amuran Yawan Jama'a. 

Haƙƙin haifuwa wani yanki ne na lafiyar jima'i da haihuwa da haƙƙoƙin jima'i da haifuwa.

 Manazarta