Mutanen Bajuni

Ƙabilar Bajuni ƙabila ce ta Bantu waɗanda galibi ke zaune a tsibirin Bajuni da kewayen bakin tekun Kenya.

 Dubawa 
Bajuni galibi suna zaune a cikin ƙananan tsibirin Bajuni a cikin Tekun Somaliya. Da yawa kuma a al'adance suna zaune a Kenya, musamman a yankin Mombasa da sauran garuruwan da ke Lardin Gabashin ƙasar. Abdullahi, p.11. Mwakikagile, p.102.

Mambobin jama'a sun gano asalinsu zuwa ƙungiyoyi daban-daban; da farko Jareer bakin teku, zuriyar Bantus ƴanci ko bayi. Bugu da ƙari, sun samo asali ne daga ƙungiyoyin mafarauta na Khoisanoid, da kuma waɗanda suka shigo daga baya kamar Larabawa, Farisa da Baƙin Somaliya. Abdullahi, p.11. Wasu kuma suna da zuriyar Malay da Indonesiya. 

Bajuni suna bin dokokin Musulunci don gudanar da harkokinsu. Kusan duk musulmin Shafi'a na. Rayuwarsu ta ta'allaka ne akan masallaci da sallar yau da kullum. Yayin da suke yin salloli biyar a rana, suma suna wanke akalla sau biyar. Duk iyaye musulmi ya dage da baiwa dansa ilimin addinin musulunci na asali. Alkalin musulmi, ko kadhi, yana kula da laifuka da rikice-rikice na al'umma.

Lokacin da aka haifi yaro, uba, abokinsa, ko malami ne ke riƙe shi, suna rera kiran sallah a kunnensa. Tun daga lokacin da aka haihu, ana koyar da yaro muhimman koyarwar Musulunci. Maza ne masu aikin samar da abinci . Mata a ƙabilar Bajuni yawanci suna cikin gida ne. A al'adance takan bar gidan don ziyarta ko zuwa kasuwa. Ziyarar ta ta yi bayan la'asar idan an gama aikin gida, yara suna wasa. Maza suna son haduwa a wurin taron maza ko masallaci. 

Bajuni a al'adance masunta ne kuma ma'aikatan ruwa. Wasu kuma suna bin wasu sana'o'i kamar aikin ƙarfe . Mwakikagile, p.102.

 Tarihi 
A shekara ta 1960, Somaliya (a lokacin da ake kiran ƙasar ds Italian Somaliland) ta sami 'yanci daga mulkin mallaka.  Kenya ta sami 'yencin kanta a watan Disambar 1963. 

Rikodin Jami'in Majalisar Dokokin Kenya (Hansard) ya ƙunshi bayanai da yawa na mallakar filaye da tattaunawar haƙƙoƙin. Rikodi ɗaya na hukuma, wanda aka kwanan watan Yuni 24 - Yuli 30 shekara ta 1971 ya rubuta tattaunawa game da ƙasashen Bajuni na al'ada (Lamu, Kenya) da ra'ayoyin da ba su dace ba game da mallaka. A cikin bayanan hukuma na Mayu 28 - Yuli 4 shekara ta 1974,  an sami tambayoyi game da menene ainihin gwamnati ke da ikon mallakar ƙasar ƙabilar Bajuni.

Bayan faɗuwar gwamnatin Somaliya a shekara ta 1991, gwamnatin Somaliya da Kenya sun yi watsi da mutanen Bajuni. Bajuni suna kiran wannan lokaci da "Masu Matsala".  Wannan wariya ta sa shugaban Bajuni, Mohamed Ismail Barkale ya kai ƙarar ƙungiyar raya ƙasa ta Afirka don haƙƙin haƙƙin Bajuni a watan Disamba shekara  ta 2003.  Barkale ya zama wakili a tattaunawar zaman lafiya ta Somaliya a 2003.

 Harshe 
Mutanen Bajuni gaba ɗaya suna nufin kansu kuma ana kiran su da Wabajuni. Suna jin Kibajuni, yare na Bantu Swahili . Mwakikagile, p.102.

 Manazarta 

.

 Nassoshi 

Category:Ƙabilun Afrika
Category:Musulmai
Category:Mutanen Somaliya
Category:Mutanen Kenya