Human papillomavirus infection

thumb
Human papillomavirus kamuwa da cuta (HPV kamuwa da cuta) cuta ne da ke haifar da human papillomavirus (HPV). Kusan kashi 90 cikin 100 na cututtukan HPV ba su haifar da bayyanar cututtuka ba kuma suna warware su nan da nan cikin shekaru biyu. Koyaya, a wasu lokuta, kamuwa da cutar ta HPV yana ci gaba kuma yana haifar da ko dai warts ko raunukan da suka rigaya. Wadannan raunuka, dangane da wurin da abin ya shafa, suna ƙara haɗarin ciwon daji na mahaifa, farji, farji, azzakari, dubura, baki, ko makogwaro. Kusan duk ciwon daji na mahaifa yana haifar da HPV; nau'i biyu, HPV16 da HPV18, suna da kashi 70% na lokuta. Tsakanin kashi 60 zuwa 90% na sauran cututtukan daji da aka lissafa a sama ana danganta su da HPV. HPV6 da HPV11 sune abubuwan gama gari na warts na al'aura da papillomatosis na laryngeal.

Kwayar cutar ta HPV tana haifar da cutar human papillomavirus, kwayar DNA daga dangin papillomavirus. Sama da nau'ikan 170 an bayyana su. Fiye da nau'ikan 40 na iya yaduwa ta hanyar jima'i da cutar da dubura da al'aura. Abubuwan da ke haifar da kamuwa da cuta mai dorewa ta nau'ikan da ake ɗauka ta hanyar jima'i sun haɗa da farkon lokacin jima'i na farko, abokan jima'i da yawa, shan taba, da rashin aikin rigakafi. Waɗannan nau'ikan suna yaɗuwa ta hanyar ci gaba da tuntuɓar fata-da-fata kai tsaye, tare da jima'i na farji da na tsuliya sune hanyoyin da aka fi amfani dasu. Har ila yau, cutar ta HPV na iya yaduwa daga uwa zuwa jariri yayin daukar ciki. Babu wata shaida da ke nuna cewa HPV na iya yaduwa ta abubuwa na yau da kullun kamar kujerun bayan gida, amma nau'ikan da ke haifar da warts na iya yaduwa ta sama kamar benaye. Mutum na iya kamuwa da nau'in HPV fiye da ɗaya. An san HPV yana shafar mutane ne kawai.
Alurar rigakafin HPV na iya hana nau'ikan kamuwa da cuta da aka fi sani. Don zama mafi inganci, yakamata a yi amfani da allurar rigakafi kafin fara jima'i, don haka ana ba da shawarar tsakanin shekaru 9-13. Binciken kansar mahaifa, kamar gwajin Papanicolaou ("pap smear"), ko gwajin mahaifa bayan shafa acetic acid, na iya gano ciwon daji na farko da kuma ƙwayoyin da ba a sani ba waɗanda zasu iya haɓaka zuwa kansa. Nunawa yana ba da damar yin magani da wuri wanda ke haifar da sakamako mafi kyau. Binciken ya rage duka adadin masu kamuwa da cutar da kuma adadin masu mutuwa daga cutar kansar mahaifa. Ana iya cire warts na al'aura ta hanyar daskarewa.
Kusan duk mutane suna kamuwa da cutar ta HPV, a wani lokaci a rayuwarsu. HPV ita ce cutar da ake yada ta ta hanyar jima'i (STI), a duniya. A duk duniya a cikin 2018, an kiyasta sabbin cututtukan sankarar mahaifa 569,000, tare da mutuwar 311,000. Kusan kashi 85 cikin ɗari na waɗannan cututtukan sankarar mahaifa sun faru ne a ƙasashe masu ƙanƙanta da matsakaicin kuɗi. A cikin Amurka, kusan 30,700 lokuta na ciwon daji saboda HPV suna faruwa kowace shekara. Kusan, 1% na manya masu yin jima'i, suna da warts. An bayyana irin cututtukan fata tun zamanin tsohuwar Girka, yayin da aka gano gaskiyar cewa kwayar cutar ta haifar da su a cikin 1907.

 Manazarta. 

Category: Cututtuka