Rushewar hakori

thumb
Rushewar hakori, wanda kuma aka sani da caries na hakori,  ko cavities, rushewar hakora ne sakamakon acid din da kwayoyin cuta ke yi. Cavities na iya zama adadin launuka daban-daban daga rawaya zuwa baki. Almun na iya haɗawa da ciwo da wahala tare da cin abinci. Matsaolin na iya haɗawa da kumburin nama a kusa da hakori, asarar haƙori, da kamuwa da cuta ko samuwar ƙurji.
Dalilin cavities shine acid daga kwayoyin cuta suna narkar da kyallen hakora (enamel, dentin da siminti). Bakteriya ne ke samar da acid a lokacin da suka karya tarkacen abinci ko sukari a saman hakori. Sauƙaƙan sugars a cikin abinci sune tushen makamashi na farko na ƙwayoyin cuta don haka rage cin abinci mai yawan sukari mai sauƙi abu ne mai haɗari. Idan rushewar ma'adinai ya fi girma fiye da ginawa daga tushe kamar miya, sakamakon caries. Abubuwan haɗari sun haɗa da yanayin da ke haifar da ƙarancin miya kamar: ciwon sukari mellitus, ciwon Sjögren da wasu magunguna. Magungunan da ke rage samar da miya sun hada da antihistamines da antidepressants. Haka kuma ciwon hakori yana da alaƙa da talauci, rashin tsaftace baki, da ja da baya wanda ke haifar da fallasa tushen haƙora.

Rigakafin caries na hakori ya hada da tsaftace hakora akai-akai, rage cin abinci mai karancin sukari, da kananan adadin fluoride. Ana ba da shawarar goge haƙora sau biyu a rana da kuma yin walƙiya tsakanin haƙora sau ɗaya a rana. Ana iya samun fluoride daga ruwa, gishiri ko man goge baki a tsakanin sauran hanyoyin. Yin maganin caries na haƙori na uwa na iya rage haɗari a cikin 'ya'yanta ta hanyar rage adadin wasu kwayoyin cutar da za ta iya yadawa gare su. Nunawa na iya haifar da ganowa a baya. Dangane da girman lalacewa, ana iya amfani da magunguna daban-daban don mayar da haƙori zuwa aikin da ya dace ko kuma a iya cire haƙori. Babu wata hanyar da aka sani don girma da yawa na hakori. Samuwar magani sau da yawa yana da talauci a cikin ƙasashe masu tasowa. Ana iya ɗaukar paracetamol (acetaminophen) ko ibuprofen don jin zafi.
A duk duniya, kusan mutane biliyan 3.6 (kashi 48 na yawan jama'a) suna da hakoran hakora a cikin haƙoransu na dindindin kamar na shekarar 2016. Hukumar Lafiya ta Duniya ta ƙiyasta cewa kusan dukkan manya suna da caries na hakori a wani lokaci. A cikin haƙoran jarirai yana shafar kusan mutane miliyan 620 ko kashi 9% na yawan jama'a. Sun zama ruwan dare gama gari a cikin yara da manya a cikin 'yan shekarun nan. Cutar ta fi kamari a kasashen da suka ci gaba saboda yawan amfani da sukari cikin sauki da kuma rashin samun sauki a kasashe masu tasowa. Caries shine Latin don "lalata".

 Manazarta 
Category:Translated from MDWiki