Esperanto

Esperanto - "lingvo internacia"
 Jubilea simbolo

 Esperanto Flag of Esperanto  120px|border  Created by  L. L. Zamenhof Date founded  1887 Setting and usage International auxiliary language Total speakers Native: 200 to 1000 (1996, est.) Category (purpose)  constructed language
 International auxiliary language
 Esperanto Category (sources)  Vocabulary from Romance and Germanic languages; phonology from Slavic languages Regulated by  Akademio de Esperanto Language codes  ISO 639-1  eo  ISO 639-2  epo ISO 639-3  epo  Linguasphere  Note: This page may contain IPA phonetic symbols in Unicode.</td>

 Sunayen karatuttukan Fasfutan Esperanto 
Akasin hankali masu daban a cikin amfani. Daya daga cikin su ya sanya haruffan sirkumfleksa da digraphs na h. Akwai damuwa na grafiki kamar hanyoyi masu fito-kashi mai sirkumfleksa tare da carets.

 H-takardar 

Idan an gano a kan teburajin babu mai iya koma rubutu da lambobbin karatun (^) da (˘), za a iya sa lambobbin rubutu (^) da lambobbin na "h" da lambobbin (˘) duk da haka ba ya yi amfani. Amma a mafita na wannan karatun, to zai iya yi alama: "ch=ĉ; gh=ĝ; hh=ĥ; jh=ĵ; sh=ŝ". Idan mutane suke buɗe rubutun masu bayarwa (,), za su iya yi amfani, domin al'amura ba su sa su suƙe da waje (,). An yi amfani da lambobbin (,) zai iya sa suƙe (') ko (-). Misali: sign,et,o = sign'et'o = sig-net-o.}}</ref> 

Sunayen karaɗin asalin kuma dukan abubuwa da digraphs ta ɓangare da mutum da aka ɓangaraka, wato L. L. Zamenhof. Ya ba muɗewa ya ce ya yi amfani da  a cikin tsohon , da kuma digraphs da  ga lambobbin saukin sirkumfleksa. Misali,  ya sauya da , kamar yadda a  don  (chance). Inda suke tsohon abubuwan an bayar da , suna buƙatar taƙaitaccen kwarewa ko da ɗakin hyphen, kamar su  (shida-kuɗi) ko  (bandar fashewa).Lenio Marobin, PY3DF (2008) 'Morsa kodo kaj Esperanto – rekolekto de artikoloj iam aperintaj', ILERA Bulteno n-o 70, p-o 04.
Ƙin kuma, tsarin ASCII na asalinsu da ake rubuta rubutu baya ya shigo da kyamar kyamar lokaci yana da amfani a rubutu masu saukar h-digraphs, saboda abubuwan da suka hada da rubutu  za su yi ta adireshin cikin dukan rubutu ta  da kuma ƙofa ta adireshin cikin dukan rubutu ta . Rubutun  za su yi ta bayar da , amma za a iya saurara a cikin h-takardar,  za su zaɓa a baya da .

 X-takardar 

Tsarin mai nauyi na bude ta kuma rubutu a Fasfutan Esperanto tare da sunan "x-takardar", wato ya sa amfani da  daga sunan  a rubutu masu saukar h-digraphs, kuma  don . Misali,  ta bamu da , kamar yadda aka ba su  don  da kuma  don .

X-digraphs suna buƙatar taimakawa a cikin h-takardar:

 x bai ƙunshi haruffa a haruffa na asalin Fasfutan Esperanto, domin amfani da shi ba zai yi damuwa ba.
 Rubutun digraphs yana buɗe ɗaya ɗaya yayin rubutun abuɗayi masu bayarwa; misali,  (don ) za su zaɓa a baya da , haruffa ta h-takardar  za ta zaɓa a baya da ita. Bayani ya yawaita a cikin abuɗayi masu haɗa ko abuɗayi masu zauna da 'z' a cikin harsunan ko rubutun da ba a yi nasara da suna sakamako ba

 misali, harsunan da ba suka haɗa da rubutu  ("sake haɗa") za su zaɓa a baya da  (don  "rheumatism").

X-takardar ya samu lokacin kuma h-takardar, amma yana da turo da ba zai fahimta yanzu a kan Fundamento de Esperanto. Haka kuma, a cikin gasarwa 2007, Akademio de Esperanto ta bayyana karshe don amfani da tsarin yau da kullum ta rubutu lambobbin Fasfutan Esperanto, a cikin wurin cewa wannan zai yi amfani ba "gare kuɗin da mutane ba su iya amfani da lambobbin kasashen a yi, kuma a wurin da lambar suna taimakawa na h-takardar da ya bayyana a Fundamento bai ɗauko da shi ko kuma ba da damuwa ba." Wannan babu sabon aini ko da irin alama ko da asali masu saukar tsarin Unicode ga mutumin da ya bayyana.
Wani matsalar abuɗayi mai haɗa na substituti na x-takardar yana da ƙarfi a rubutu da rubutu biyar, da ya kuma tsere da rubutun kamar  don  ya bamu da damuwa ne idan aka amfani da rubutun Faransa, saboda wani abuɗayi masu haɗa na Faransa, domin an kirkira rubutu da za suka tafi a waje  ko . 'Aux,' misali, wata abuɗayi a dukan harsunan ( a Fasfutan Esperanto). Kowace kula da za a sake amfani da sakamako na rubutu zai ƙirƙira rubutu da za suka tafi a waje da Fasfutan Esperanto. Watau abuɗayin Turanci kamar "auxiliary" da "Euxine" za suka kula duka game da hanyoyin yanzu. Wani tsarin da mutane kusan suka koyi, kamar yadda aka yi a bayyane na Wikipedia na rubutu MediaWiki daga gasar 2002, wani don Brion Vibber, shi ne ya amfani da  don haifar da sakamako na  zuwa  sakamako, misali "" zai yi "aux".Wikipedia:Wikipedia Signpost/2012-12-31/Interview Wani mutum kusan ya yi bayanin amfani da "" a matsayin amfani da "" don  don kawo la'akari wannan matsalar, to amma wannan tsauni na tsarin ba da damuwa ne. 

 Y-takardar 

sunayi          = Y-takardar
noma          = Alphabat
wani_kanawa       = Y-takardar, ipsilono-kodo 
ipa-note      = babu

Ĉ = Cy
Ĝ = Gy
Ĥ = X
Ĵ = Jy
Ŝ = Sy
Ŭ = W

Misali: eĥoŝanĝoj ĉiuĵaŭde ("echo-change every Thursday") zai iya yi "exosyangyo cyiujyawde".

Sarari na asali: 

Ĉiuj homoj estas denaske liberaj kaj egalaj laŭ digno kaj rajtoj. Ili posedas racion kaj konsciencon, kaj devus konduti unu al alia en spirito de frateco.
Ĉiuj rajtoj kaj liberecoj difinitaj en tiu ĉi Deklaracio validas same por ĉiuj homoj, sen kia ajn diferencigo, ĉu laŭ raso, haŭtkoloro, sekso, lingvo, religio, politika aŭ alia opinio, nacia aŭ socia deveno, posedaĵoj, naskiĝo aŭ alia stato. Plie, nenia diferencigo estu farata surbaze de la politika, jurisdikcia aŭ internacia pozicio de la lando aŭ teritorio, al kiu apartenas la koncerna persono, senkonsidere ĉu ĝi estas sendependa, sub kuratoreco, ne-sinreganta aŭ sub kia ajn alia limigo de la suvereneco.

Y-sistemo: 

Cyiuj homoj estas denaske liberaj kaj egalaj law digno kaj rajtoj. Ili posedas racion kaj konsciencon, kaj devus konduti unu al alia en spirito de frateco.
Cyiuj rajtoj kaj liberecoj difinitaj en tiu cyi Deklaracio validas same por cyiuj homoj, sen kia ajn diferencigo, cyu law raso, hawtkoloro, sekso, lingvo, religio, politika aw alia opinio, nacia aw socia deveno, posedajyoj, naskigyo aw alia stato. Plie, nenia diferencigo estu farata surbaze de la politika, jurisdikcia aw internacia pozicio de la lando aw teritorio, al kiu apartenas la koncerna persono, senkonsidere cyu gyi estas sendependa, sub kuratoreco, ne-sinreganta aw sub kia ajn alia limigo de la suvereneco.

 Anazarci 
 - Esperanto, a, b, c 
 - Kurso Saluton! Audiovisual koyo yanayin
 - Alfabeto de Esperanto
 Wikipedia
 Bildvortaro 
 esperanto-afriko.org 
 esperanto.net Esperanto 62 lingvoj
 Esperanto.net , (angle) 
 - ĉinia radio internacia - esperanta retpaĝo 
 "uea-radikoj-685"
 (- reta-vortaro.de)
 "Esperanto"; FUNDAMENTO DE ESPERANTO Antaŭparolo; Gramatiko: GRAMMAIRE (Gramatiko Franca); GRAMMAR ( — Angla); GRAMMATIK ( — Germana); ГРАММАТИКА ( — Rusa); GRAMATYKA ( — Pola);Ekzercaro, Universala Vortaro
 ( Esperanto), PIV Plena Ilustrita Vortaro Eldono 2005 
 (Afrika fulfulde)
 - Benson-Esperanto-Edmonton

Category:Harsuna