Anne Frank

She jeelaneyder Germaanagh-Ollanagh jeh sluight Ewagh va Annelies Marie "Anne" Frank (12 Mean Souree 1929 – Toshiaght Arree ny Mayrnt 1945).Rere ronsaghey liorish The Anne Frank House ayns 2015 anchoodaghey dy row eh jargal dy dooar Frank baase ayns Toshiaght Arree 1945 as cha ayns Mayrnt, myr va ny lughtyn-reill Ollanagh smooinaghtyn hannah hene. "New research sheds new light on Anne Frank's last months" AnneFrank.org, 31 Mayrnt 2015 Nane jeh ny guintee Ewagh s'ard-ghooagh 'sy Deherree, hooar ee enney lurg e baase marish soilshaghey magh ayns 1947 jeh The Diary of a Young Girl ( dy bunneydagh 'syn Ollanish, "y cooyl thie"; Baarle: The Secret Annex), raad chur ee sheese ayns focklyn e bea 'syn ollaght eddyr 1942 as 1944 car cummaltys Germaanagh y Çheer Injil car y Nah Chaggey Dowanagh. She fer jeh ny lioaryn smoo ennoil t'eh as she bun shiartanse dy chloiaghyn as scannaneyn t'eh chammah.

Va Anne ruggit ayns Frankfurt, y Ghermaan. Ayns 1934, tra v'ee kiare bleeaney dy lieh d'eash, darree e lught thie dys Amsterdam, y Çheer Injil,lurg ghow Adolf Hitler as y Partee Natseeagh stiurey as reirey harrish y Ghermaan. Cheau ee yn chooid smoo jeh'n vea eck ayns ny mygeayrt Amsterdam. Rish Boaldyn 1940, va ny Frankyn goit ayns Amsterdam ayns ribbey yn chummaltys Germaanagh er y Çheer Injil. Chaill Anne e seyraanaght Ghermaanagh ayns 1941 as haink urree dy ve coontit myr peiagh gyn steat. As tranlaaseyn noi ny h-Ewnyn mooadaghey ayns Jerrey Souree 1942, hie ad ayns follaght ayns shamyryn follit çheu cooylloo lioaraghan 'sy thie raad va ayr Anne, Otto Frank, gobbraghey. Derrey goaill seose y lught thie liorish y Gestapo er 4 Luanistyn 1944, ren Anne screeu dy mennick ayns jeelane hooar ee myr toyrtys ruggyree.

Lurg y ghoaill seose oc, va ny Frankyn ymmyrkit dys sleih-champyn. Er 1 Sauin 1944, va Anne as e shuyr, Margot, ymmyrkit voish Auschwitz dys sleih-champ Bergen-Belsen, raad hooar ad baase (voish taiphus s'liklee) reggyryn dy veeghyn ny s'anmey. Hoshiaght, v'eh oolit ec y Chrosh Yiarg dy dooar ad baase ayns Mayrnt, as ren lughtyn-reill Ollanagh cur 31 Mayrnt sheese myr laa oikoil nyn maaseyn. Ta ronsaghey noa gra dy dooar ad baase ayns Toshiaght Arree ny Mayrnt leah.

Ren Otto, yn un vayrnagh ass lught thie ny Frankyn, filley er-ash dys Amsterdam lurg y chaggey as hooar eh magh dy row jeelane Anne sauailt liorish e scrudeyr, Miep Gies. Reih eh cooilleeney y mian smoo ec Anne ve ny screeudeyr as hoilshee eh magh e jeelane ayns 1947. V'eh çhyndaait voish yn Ollanish vunneydagh dys y Vaarle ayns 1952 myr The Diary of a Young Girl, as voish shen, t'eh er ny ve çhyndaait ayns ny smoo na 70 çhengaghyn.

Imraaghyn

Kianglaghyn magh

 Anne Frank Center, ny Steatyn Unnaneysit
 Anne Frank House
 Anne Frank Trust UK
 Anne Frank Fonds (undinys)


Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1929
Ronney:Baaseyn 'sy vlein 1945
Ronney:Screeudeyryn bwoirrin Ollanagh
Ronney:Screeudeyryn bwoirrin Germaanagh
Ronney:Screeudeyryn shennaghys bwoirrin Ollanagh
Ronney:Screeudeyryn shennaghys bwoirrin Germaanagh
Ronney:Pryssoonee ec sleih-champ Auschwitz
Ronney:Ewnyn Ashkenazi Ollanagh
Ronney:Jeelaneyderyn Ollanagh
Ronney:Jeelaneyderyn Germaanagh
Ronney:Ollanee hooar baase ayns sleih-champ Bergen-Belsen
Ronney:Ewnyn Germaanagh hooar baase 'sy Deherree
Ronney:Screeudeyryn shennaghys y fashistaghys
Ronney:Screeudeyryn shennaghys Ewagh
Ronney:Screeudeyryn bwoirrin Ewagh
Ronney:Feallee ass Pobblaght Weimar
Ronney:Germaanee hooar baase ayns sleih-champ Bergen-Belsen
Ronney:Feallee gyn steat
Ronney:Jeelaneyderyn bwoirrin
Ronney:Mraane car y Nah Chaggey Dowanagh
Ronney:Feallee ass Amsterdam
Ronney:Feallee ass Frankfurt
Ronney:Jeelaneyderyn y Deherree