Steatyn y Phaab

Va Steatyn y Phaab (; ), ny Steat yn Agglish dy h-oikoil (; ), ny straih thallooyn ayns Lieh-innys yn Iddaal fo reiltys jeeragh y phaab eddyr 756 as 1870. V'ad coontit mastey steatyn mooarey yn Iddal voish yn 8oo eash derrey co-unnaneyssey yn Iddaal, eddyr 1859 as 1870.

Va bun y steat ry-gheddyn ayns yrjaghey'n Chreestiaght er feie'n Iddaal, as marish cleayney yn Agglish Chreestee va girree. Roish y 8oo eash veanagh, marish leodaghey Impiraght Vaisantium 'syn Iddaal, haink er y Phaabaght dy ve seyr ayns bree. Hug shiartanse dy reireyderyn Creestee, goaill stiagh ny reeaghyn Frankagh Çhalse Mooar as Pépin Giare, ny smoo thallooyn da'n Agglish as fo'n reiltys eck. Car yn Aaruggyr, va'n thalloo phaabagh mooadit dy lheeadagh as haink er y phaab dy ve coontit myr fer jeh reireyderyn theayagh yn Iddaal smoo scanshoil chammah's toshiagh yn Agglish. Ec y vullagh, choodee Steatyn y Phaab y chooid smoo jeh ny h-ardjyn twoaieagh Iddaalagh Lazio (ta goaill stiagh y Raue), Marche, Umbria as Romagna, as ayrnyn jeh Emilia.

Roish 1861, va ayrnyn mooarey jeh thalloo Steatyn y Phaab goit liorish Reeriaght yn Iddaal. Fy yerrey, cha row agh Lazio, goaill stiagh y Raue, freilt fo reiltys baaishagh y phaab. Ayns 1870, chaill y paab Lazio as y Raue as cha row thalloo ishigoil erbee ec y Steat, faagail magh Caayr Lionagh y Raue, nagh row cummaltit dy caggoil ec y steat Iddaalagh noa. Ayns 1929, chur y toshiagh fashistagh Iddaalagh Benito Mussolini, kione reiltys yn Iddaal, jerrey rish feysht "y Phryssoonagh 'sy Vatican" v'ayn eddyr yn Iddaal unnaneysit as y Toiag Chasherick liorish barganey Conaant Lateran, va fo-screeuit liorish y daa phartee. Chur y conaant enney da reiltys y Toiag Chasherick harrish unnid halloo eddyr-ashoonagh noa-chrooit, steat caayragh caglit çheusthie jeh'n Raue haink dy ve enmyssit Caayr y Vatican.

Imraaghyn

Kianglaghyn magh


Ronney:Shennaghys y Raue
Ronney:Shennaghys Lazio
Ronney:Steatyn as thallooyn bunnit 'sy vlein 756
Ronney:Steatyn as thallooyn jee-vunnit 'sy vlein 1798
Ronney:Steatyn as thallooyn bunnit 'sy vlein 1799
Ronney:Steatyn as thallooyn jee-vunnit 'sy vlein 1809
Ronney:Steatyn as thallooyn bunnit 'sy vlein 1814
Ronney:Steatyn as thallooyn jee-vunnit 'sy vlein 1849
Ronney:Steatyn as thallooyn bunnit 'sy vlein 1849
Ronney:Steatyn as thallooyn jee-vunnit 'sy vlein 1870
Ronney:Steatyn Creestee
Ronney:Yn Seihll Creestee
Ronney:Bunneeaghtyn ayns Steatyn y Phaab 'sy 8oo eash
Ronney:Jee-vunneeaghtyn ayns Steatyn y Phaab 'sy vlein 1870
Ronney:Steatyn Creestee
Ronney:Eear-vonarkaghtyn yn Oarpey
Ronney:Eear-heeraghyn yn Oarpey
Ronney:Eear-yeelaghyssyn
Ronney:Shennaghys y Chatoleaghys 'syn Iddaal
Ronney:Shennaghys y phaabaght