Traartys Katyń

Traartys Katyń, she straih ard-ghunveryssyn v'eh, jeh begnagh 22,000 offishearyn caggee as cappee chaggee yn lught tushtey Polynnagh va jeant ec yn Unnaneys Soveidjagh, yn NKVD ("Commisaraght Heayagh cour Cooishyn Sthie", ny poleenyn follit Soveidjagh) er lheh, ayns Averil as Boaldyn 1940. Ga dy daghyr dunveryssyn ayns pryssoonyn Kalinin as Kharkiv mastey buill elley chammah, ta'n traartys enmyssit ass keyll Katyń raad va fir jeh ny chied oaiaghyn an-choodit liorish forsaghyn Natseeagh Germaanagh.

Doardee yn Politburo Soveidjagh fo stiurey Joseph Stalin dy follit olteynyn cappagh jeh corps offishearyn Polynnagh y chur gy baase. Mastey adsyn va marrooit, va 8,000 nyn offishearyn va currit ayns pryssoon car y Ruegys Soveidjagh er y Pholynn ayns 1939, va 6,000 nyn offishearyn poleen, as va'n chooid elley jeh ny 8,000 tayrnit ass lught tushtey yn Pholynn va enmyssit ec yn Unnaneys Soveidjagh myr "jantee fysseree as meoiryn-shee, speeikearyn as stroiederyn, aa-hellooderyn thallooin, aa-hellooderyn stashoonyn dellal, as fir oik". Mastey adsyn va marrooit, va Polynnee, Ookraanee, Belarooshee, as mysh 799–900 Ewnyn Polynnagh.

Ren reiltys y Ghermaan Natseeagh fogrey magh feddynys ny mooar-oiaghyn ayns Keyll Katyń ayns Averil 1943. Ren Stalin giarrey mooinjerys diploamagh lesh reiltys y Pholynn er eebyrt va bunnit ayns Lunnin tra hirr ad ronsaghey oikoil liorish Bing Eddyr-ashoonagh y Chrosh Yiarg. Lurg y toiagh Vistula–Oder tra huitt ny mooar-oiaghyn fo reirey ny Soveidjee, ren yn Unnaneys Soveidjagh fogrey magh dy varr ny Natseeyn ny dreihyn, as yiooldee eh veih freggyrtys derrey 1990 tra ghow eh rish y reggyrtys dy h-oikoil as ren eh deyrey ny dunveryssyn liorish yn NKVD chammah as y follaghey liorish y reiltys Soveidjagh.

Ren ronsaghey va stiurit ec oik ard-hualtee yn Unnaneys Soveidjagh (1990–1991) as Chonastey yn Roosh (1991–2004) shickyraghey yn freggyrtys Soveidjagh, agh cha denmys ad y traartys myr kimmeeys caggee ny jannoo ard-ghunverys. Va'n ronsaghey doont er-yn-oyr dy row ny jantee marroo as, er-yn-oyr nagh ren reiltys y Roosh rand-oardraghey ny merriu myr dreihyn y Ghlenney Mooar, va aalaanaghey formoil eear-vaaish coontit neuyesh. Ayns Mee Houney 2010, as y Roosh geearree mooinjerys y haraghey lesh y Pholynn, ren Duma Steat y Roosh doltey fogrey ren deyrey Stalin as fir oik Hoveidjagh elley er son oardaghey yn traartys. Ansherbee, haghyr asschaarjys 'sy vooinjerys lurg y Chaggey Rooshagh-Ookraanagh. Ayns 2021, ren Shirveishaght Cultoor y Roosh graadaghey sheese y yn ard-hroggalys cooinaghtyn ayns Katyń er e Recortys jeh Buill yn Eiraght Chultooragh veih boayl jeh scansh chonastagh dys boayl jeh scansh ardjynagh."The Katyn memorial complex", Russia's Necropolis of Terror and the Gulag .

Noteyn

Imraaghyn

Kianglaghyn magh

 Мемориал "Катынь" (Thie Tashtee Cooinaghtyn Katyń, ynnyd-eggey oikoil).



Ronney:Dunveryssyn 'syn Unnaneys Soveidjagh
Ronney:Dunveryssyn 'sy vlein 1940
Katyn
Katyn
Ronney:Glenney kynneeagh 'syn Oarpey
Ronney:Shennaghys Wheiggey Smolensk
Ronney:Joseph Stalin
Ronney:Lavrentiy Beria
Katyn
Katyn
Katyn
Ronney:Tranlaase er y lught tushtey 'syn Unnaneys Soveidjagh
Ronney:Taghyrtyn ayns Averil 1940
Ronney:Taghyrtyn ayns Boaldyn 1940
Ronney:Scammyltyn caggee
Ronney:Obbreeaghtyn NKVD
Ronney:Yn cummaltys Soveidjagh 'sy Pholynn Hiar 1939–1941
Ronney:Follaghtyn Soveidjagh
Ronney:Kimmeeyssyn Soveidjagh 'sy Pholynn 'sy Nah Chaggey Dowanagh
Ronney:Kimmeeyssyn caggee 'sy Roosh
Ronney:Kimmeeyssyn caggee 'syn Ookraan
Ronney:Traartyssyn cappee chaggee liorish yn Unnaneys Soveidjagh 'sy Nah Chaggey Dowanagh