Fodreayrtan

Ta fodreayrtan çheet er saase ta ymmydit dy akin reddyn foddey voin rere y cur-magh, y soo, ny yn aahoilshaghey oc jeh'n ghoulraght lectro-vagnaidagh. Hoshiaght, she greie hooilley v'eh va gymmydey sooillagyn, scaaneyn cruillit, ny covestey jeh'n red shen dy chur shilley er reddyn foddey voin – ny fodreayrtan sooilley. Jiu, ta'n fockle "fodreayrtan" ymmydit da ram saaseyn as ad jargal cronnaghey ardjyn eigsoylagh jeh'n spectrum lectro-vagnaidagh, as ayns cooishyn er lheh, sorçhyn dy vrahderyn elley.

Va ny chied odreayrtanyn obbree nyn vodreayrtanyn aascellagh lesh sooillagyn as v'ad ynlit 'sy Çheer Injil ec toshiaght y 17oo eash. V'ad ymmydit da ymmydyn thallooinagh as da'n rollageydys.

Va'n chied odreayrtan aahoilshee, ta gymmydey scaaneyn ta haglym as dy yeeraghey yn sollysh, ynlit ayns kuse veg dy yeihaghtyn lurg y chied odreayrtan aascellagh.

'Sy 20oo eash, va ram sorçhyn jeh fodreayrtanyn noa ynlit, goaill stiagh y fodreayrtan radio ayns ny 1930yn as y fodreayrtan fo-yiarg ayns ny 1960yn.

Imraaghyn

Kianglaghyn magh

Galileo to Gamma Cephei – The History of the Telescope 
The Galileo Project – The Telescope lesh Al Van Helden

Outside the Optical: Other Kinds of Telescopes


Ronney:Jallooaghey rollageydagh
Ronney:Greieyn rollageydagh
Ronney:Ynlaghtyn Ollanagh