Ernest Shackleton

She ronseyder Anglo-Yernagh er yn Antarctagh va Ernest Henry Shackleton (15 Toshiaght Arree 1874 – 5 Jerrey Geuree 1922). Stiur eh tree turrysyn-contoyrtys Goaldagh dys yn Antarctagh. T'eh coontit myr nane jeh ny deiney smoo scanshoil jeh'n eash ta enmyssit Eash Eniaghtagh Ronsaghey yn Antarctagh.

Va Shackleton ruggit ayns Cill Chá, Coonte Cheeill Darey, Nerin, agh darree eh as e vooinjer Anglo-Yernagh dys Sydenham ayns fo-valjyn Lunnin yiass tra v'eh jeih bleeaney d'eash. Haghyr e chied taghyrt ayns ny h-ardjyn poullagh echey myr offishear y trass rhenk er turrys-contoyrtys Discovery lesh y Chaptan Robert Falcon Scott ayns 1901–1904. V'eh currit dy valley er cooishyn slaynt lurg ren eh as e chumraagyn Scott as Edward Adrian Wilson recortys jiass noa tra ren ad marçhal cho foddey jiass as y dowan-lheead 82°S. Car turrys-contoyrtys Nimrod ayns 1907–1909, ren eh as troor dy chumraagyn recortys jiass noa ec 88°S, 97 meeillaghyn çheer-oaylleeagh (112 meeillaghyn slattyssagh ny 180 kilomeadaryn) voish Ard y Jiass, y ghleashaght smoo dys y phoull ayns shennaghys y ronsaghey. Chammah's shen, ren olteynyn y wirran echey drappal Slieau Erebus, y volcaan smoo breeoil 'syn Antarctagh. Er son ny cooilleenaghyn shen, va Shackleton jeant ny reejerey liorish Edard VII tra haink eh dy valley.

Lurg haghyr jerrey rish y ratçhal dys Ard y Jiass ayns Mee ny Nollick 1911, lesh barriaght Roald Amundsen, chass eh e arrey dys troailtaghey tessen yn Antarctagh voish mooir dys mooir, trooid y phoull. Ren eh aarlaghyn da ny haink dy ve enmyssit Turrys-contoyrtys Impiroil Tessen yn Antarctagh, 1914–1917. Haghyr cragh 'sy turrys-contoyrtys tra haink e lhong, yn Endurance, dy ve soit ayns leac-rio as fy-yerrey hie eh fo'n ushtey ayns Mooir Weddell magh voish coose yn Antarctagh er 21 Sauin 1915. Ren y fwirran scaapail voish y lhong as ren ad campal er y rio marrey derrey hie yn rio er scryssey as, eisht, liorish launshey baataghyn sauçhys dy roshtyn Ellan Elefant as, fy yerrey, Ellan y Çhorshey Yiass, marrinys sterrymoil er 720 meeillaghyn faarkee (1,330 km; 830 mi) y treanid smoo ard-ghooagh lesh Shackleton. Ayns 1921, hie eh er ash dys yn Antarctagh lesh Turrys-contoyrtys Shackleton–Rowett, agh hooar eh baase kyndagh rish teaym chree tra va'n lhong echey moarit 'sy Çhorshey Yiass. Rere aghin e ven heshee, v'eh oanluckit ayn. Va mooirçhooir Endurance feddynit magh beggan ny smoo na keead bleeaney ny s'anmey.

Magh voish e hurryssyn-contoyrtys, va Shackleton neufeagh as neuchooilleenit. As eh shirrey bollee happee dys y verçhys, ren eh launshey ventyryn dellal nagh row rahoil, as hooar eh baase lesh mooarane d'eeaghyn. Tra hooar eh baase, chur ny pabyryn naight moylley da agh er y gherrid va e ennym caillt ec ny sleih choud's va ard-ghoo e hrughanagh Scott freillt harrish ny jeihaghtyn hie ny yei. Ny s'anmey 'sy 20oo eash, va Shackleton "aa-gheddynit magh", as haink eh dy ve ny hampleyr da'n leeideiltys fo coryn garroo.

 Imraaghyn 
 Symnaghyn 

Farraneyn-fys





Kianglaghyn magh








Ronney:Skimmee chaggee Yernagh
Ronney:Feallee ass Coontae Cheeill Darey

Ronney:Anglo-Yernee
Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1874
Ronney:Baaseyn 'sy vlein 1922
Ronney:Baaseyn car turryssyn-contoyrtys 'syn Antarctagh
Ronney:Skimmee yn Armee Ghoaldagh ayns Caggey Theayagh y Roosh
Ronney:Skimmee yn Armee Ghoaldagh 'sy Chied Chaggey Dowanagh
Ronney:Ronseyderyn er yn Antarctagh
Ronney:Sheshaghyn-oltey yn Çheshaght Heer-oaylleeagh Reeoil
Ronney:Sheshaghyn-oltey Heshaght Heer-oaylleeagh Reeoil ny h-Albey
Ronney:Turrys-contoyrtys Impiroil Tessen yn Antarctagh
Ronney:Ronseyderyn Yernagh
Ronney:Masoonee Yernagh
Ronney:Offishearyn Oardyr yn Impiraght Ghoaldagh
Ronney:Offishearyn y Lhuingys Chaggee Reeoil
Ronney:Ard y Jiass
Ronney:Offishearyn Yernagh 'sy Lhuingys Chaggee Reeoil