Yr Hen Ogledd

She ard shendeeagh ayns Twoaie Hostyn as jiass Ghoaltaght ny h-Albey eh yr Hen Ogledd, ny y Shenn Twoaie, raad va Goaldee Cheltiagh y Yn Vretyn Vooar fo-Raueagh cummal car ny Mean Eashyn Leah. Loayr y sleih sorçh jeh'n Vrythonish t'er enney ain myr Cumbrish as ee feer chosoylagh rish y Çhenn Vretnish. Ren sleih Vretyn as y Hen Ogledd coontey adsyn hene myr un phobble as ad cur Cymry ("cumraagyn"), voish combrogi y Vrythonish, orroo hene. She ard er lheh va'n Hen Ogledd neu-ghollrish ayrnyn y Vretyn Vooar Hwoaie raad va ny Pictee, Anglo-Hostnee, as Scoti cummal.

V'ad ny reeriaghtyn mooarey ayn na Elmet, Gododdin, Rheged, as Reeriaght Strah Chleayee. Va reeriaghtyn as slystyn beggey elley ayn chammah, goaill stiagh Aeron, Calchfynydd, Eidyn, Lleuddiniawn, as Manaw Gododdin. Va enmyn Brythonagh ec ny reeriaghtyn Anglagh Deira as Bernicia as, rere shen, s'liklee dy row bun Brythonagh oc. Va dagh reeriaght y Hen Ogledd goit ec ny h-Anglo-Hostnee as ny Pictee roish y vlein 800 faagail magh Strah Chleayee; va Strah Chleayee goit stiagh ayns Reeriaght ny h-Albey 'sy 11d eash.

Ta cooinaghtyn y Hen Ogledd foast lajer ayns Bretyn. Ta'n tradishoon Bretnagh goaill stiagh caardyssyn Gwŷr y Gogledd, ny "Fir y Twoaie", as ren shiartanse dy reeraghtyssyn Bretnagh tayrn nyn eiraghtyn assdaue. Haink ram teksyn Bretnagh ass Fir y Twoaie, lheid as Taliesin, Aneirin, Myrddin Wyllt, as bardyn Cynfeirdd. Ta feniee y twoaie lheid as Urien, Owain mab Urien, as Coel Hen as e sluight ry-gheddyn 'sy vardaght Vretnagh as ayns ny Trooryn Bretnagh.


Ronney:Goaldee Cheltiagh
Ronney:Shennaghys mean-eashagh Hostyn
Ronney:Shennaghys mean-eashagh ny h-Albey
Ronney:Shennaghys mean-eashagh Vretyn
Ronney:Yn Vretyn Vooar fo-Raueagh
Ronney:Sostyn Anglo-Hostnagh
Ronney:Bretyn vean-eashagh
Ronney:Twoaie Hostyn
Ronney:Shennaghys Cumbria
Ronney:Shennaghys Dùn Phrìs as y Ghallioo
Ronney:Shennaghys Northumberland
Ronney:Shennaghys Chreeaghyn ny h-Albey
Ronney:Shennaghys Yorkshire
Ronney:Reeriaghtyn barbaragh
Ronney:Ardjyn Hostyn
Ronney:Ardjyn ny h-Albey
Ronney:Ardjyn shenndeeagh 'sy Reeriaght Unnaneysit
Ronney:Goaltaght ny h-Albey