Yn Boodeeys Tarmaynagh Oarpagh

She reagheydys ardjynagh va'n Boodeeys Tarmaynagh Oarpagh (BTO ny EEC, voish European Economic Community y Vaarle). V'eh crooit liorish Conaant y Raue ayns 1957, dy chur çhooraght harmaynagh mastey ny h-olteynyn er oaie. Ny s'anmey, v'eh aaenmyssit myr y Boodeeys Oarpagh (BO ny EC) lurg v'eh co-hymit stiagh 'sy chied cholloo jeh'n Unnaneys Oarpagh (UO) noa-chrooit ayns 1993. 'Sy ghlare chadjin, va'm Boodeeys Oarpagh ymmydit dy meechruinn ayns keeall lheeadagh ny Boodeeyssyn Oarpagh, dyn bwooise da val yn enmyssey jerrinagh coodaghey dagh fer jeh ny tree co-unnidyn 'sy chied cholloo.

Ayns 2009, haink jerrey oikoil rish yn EC as va e undinyssyn sooit stiagh 'syn UO dy jeeragh. Ren eh shoh undinys eiyrtyssagh formoil y Voodeeys jeh'n Unnaneys.

Hoshiaght, va'n Boodeeys shirrey çhooraght harmaynagh y chur er oaie, goaill stiagh margey singyl as unnaneys custym, mastey ny shey bun-olteynyn: y Çheer Injil, y Ghermaan Heear, yn Iddaal, Lucsemburg, y Rank, as y Velg. Hooar eh co-phossan d'undinyssyn chammah's yn Boodeeys Oarpagh da Geayl as Staillin (ECSC) as yn Boodeeys Oarpagh da Bree Çheshveanagh (EURATOM) myr nane jeh ny Boodeeyssyn Oarpagh fo'n Chonaant Covestey ayns 1965 (Conaant y Vrussyl). Ayns 1993 va margey singyl feddynit, va enmyssit y margey sthie, lhig da seyr-ghleashaght cooid, bun-argid, shirveishyn, as deiney çheusthie jeh'n EEC. Ayns 1994 strughtoor y vargey sthie formoilit trooid conaant yn EEA. Ren y conaant shen sheeyney yn margey sthie dy ghoaill stiagh y chooid smoo jeh olteynyn y Cho-heshaght Dellal Seyr Oarpagh, jannoo yn Ard Tarmaynagh Oarpagh, ta coodaghey 15 çheeraghyn.

Lurg cur ayns bree Chonaant Maastricht ayns 1993, va'n EEC aaenmyssit myr yn Boodeeys Oarpagh dy hoilshaghey magh dy row eh coodaghey ny smoo na polasee tarmaynagh. Haghyr shoh tra va ny tree Boodeeyssyn Oarpagh, goaill stiagh yn EC, co-yeant dy yannoo yn chied cholloo jeh ny tree collooyn jeh'n Unnaneys Oarpagh va bunnit liorish y chonaant chammah. Hannee yn EC ayn 'sy chummey shen derrey laa e scryssee rere Conaant Lisbon ayns 2009, chur undinyssyn yn EC stiagh ayns crauelagh lheeadagh yn UO as chur sheese dy vees yn UO "çheet stiagh ayns ynnyd,m as geiyrt er, yn Boodeeys".

Imraaghyn

Kianglaghyn maghs

 EEC er ynnyd-eggey Pharlamaid yn RU
 ynnyd-eggey yn Unnaneys Oarpagh
 Docamadyn y Voodeeys Tarmaynagh Oarpagh ec Tashtlann Henndeeagh yn UO ayns Firenze
 Y conaant chur yn Boodeeys Tarmaynagh Oarpagh er bun er ynnyd-eggey CVCE
 Shennaghhys Chonaantyn y Raue er ynnyd-eggey CVCE
 Shennaghys yn Unnaneys Oarpagh


Ronney:Shennaghys yn Unnaneys Oarpagh
Ronney:Reagheydyssyn bunnit ayns 1958
Ronney:Reagheydyssyn jee-vunnit ayns 1993
Ronney:Aa-reagheydyssyn eddyr-ashoonagh
Ronney:Bunneeaghtyn 'sy vlein 1958
Ronney:Jee-vunneeaghtyn 'sy vlein 1993