Oaylleeaght najooragh

Ta oaylleeaght najooragh çheet er studeyrys er y chruinney rere'n taase oaylleeagh. T'ad gra dy vel y chruinney fo leighyn najooragh. Myr shen, t'eh goll er eddyrscarrey veih oaylleeaght sheshoil as studeyrys-sheelnaue (as adsyn jannoo studeyrys er ymmyrkey as sheshaght sleih), as veih oaylleeaght formoil (ta jannoo ymmyd jeh saaseyn a priori).

Ta oaylleeaght najooragh bun ny hoaylleeaghtyn feamagh. Ga nagh vel maddaght, staddyssaght as sheanse co-earrooagh mastey ny hoaylleeaghtyn najooragh, ta ymmodee greieyn as eieyn oc goll er ymmydey ayns oaylleeaght najooragh.

Shennaghys
Ayns ny shenn traaghyn, v'ad cur fallsoonys najooragh er studeyrys er çheumooie er najoor. Anmagh ayns ny Mean Eashyn, beggan er veggan, haink stiagh saaseyn oaylleeagh indughtagh ayns ynnyd jeh'n chiaddey fallsoonagh. Hug obbraghyn Ibn al-Haytham as Francis Bacon enney cadjin er ny saaseyn shen.

Roish yn 19oo eash, haink studeyrys er sheanse dy ve obbyr sur-scoillaryn keirdey as sheshaghtyn. Myr shen, haink yn ennym jeianagh 'oaylleeaght najooragh er.

Magheryn oaylleeaght najooragh
Rollageydys

Bea-oaylleeaght

Kemmig

Dowan-oaylleeaght

Fishig

Kianglaghyn mooie
 The History of Recent Science and Technology