Mahommad

She toshiagh crauee, sheshoil, as politickagh Arabagh chammah as bunneyder yn Islam va Mahommad (;  570 – 8 Mean Souree 632 CE). Rere yn aaraue Islamagh, she phadeyr v'eh hooar breeaghys jeeoil dy phreaçheil as dy hickyraghey ny h-ynsaghyn un-jeeagh veih Adaue, Abraham, Moses, Yeesey, as veih phadeyryn elley. Çheusthie jeh'n Islam, ta'd credjal dy nee eshyn Seal ny Phadeyryn, as ta'n Quran myrane lesh e ynsaghyn as e chliaghtaghyn jannoo bun y chredjue crauee Islamagh.

Va Mahommad ruggit mysh y vlein 570CE ayns Mecca. She mac lesh Abdullah ibn Abd al-Muttalib as Amina bint Wahb v'eh. Hooar e ayr echey, Abdullah, mac lesh y toshiagh Quraysh eggyssagh Abd al-Muttalib ibn Hashim, baase mysh traa ruggyree Vahommad. Hooar e voir, Amina, baase tra v'eh shey bleeaney d'eash, red daag Mahommad ny hreoghan. V'eh troggit fo laueyn e hennayr, Abd al-Muttalib, as e naim ayroil, Abu Talib. Ayns ny bleeantyn ny s'anmey, hie eh keayrtyn ayns keiltynys ayns ooig slieau enmyssit Hira feie shiartanse d'oieghyn padjeragh. Tra v'eh 40 bleeaney d'eash, mysh y vlein 610CE, ren Mahommad fogrey dy ren Gabriel keayrt er as eh 'syn ooig raad hooar eh e chied ashlish veih Jee. Ayns 613,Howarth, Stephen. Knights Templar. 1985.  dg. 199. hoshee Mahommad preaçheil ny h-ashlishyn shen er ard,Muhammad Mustafa Al-A'zami (2003), The History of The Qur'anic Text: From Revelation to Compilation: A Comparative Study with the Old and New Testaments, dgn. 26–27. UK Islamic Academy. . fockley magh "dy nee Jee un Jee", dy nee slane "viallys" (islām) fo Jee (Allah) yn ymmyrkey bea kiart (dīn), as dy row eh ny phadeyr as ny haghtyer lesh Jee, gollrish phadeyryn elley 'syn Islam.

S'goan va eiyrtyssee Vahommad hoshiaght, as haink noidaght veih yl-jeeaghteyryn ass Mecca feie 13 bleeaney. As eh geearee shaghney yn tranlaase, chur eh shiartanse jeh ny h-eiyrtysee echey dys yn Abysseen ayns 615, roish darree eh as e eiyrtyssee veih Mecca dys Medina (va enmyssit Yathrib ec y traa shen) ny s'anmey ayns 622. Ta'n taghyrt shoh, yn Hijrah, ny hoshiaght jeh'n eaillere Islamagh, ta enmyssit feaillere Hijrah chammah. Tra v'eh ayns Medina, ren Mahommad unnaneyssey ny h-eggyssyn fo Bunraght Medina. Ayns Mee ny Nollick 629, lurg hoght bleeaney dy chahyn anchinjagh lesh eggyssyn Mecca, haggil Mahommad armee er gathered an army of 10,000 noa-chredjaltee Voslymagh as ren eh marçhal er ard-valley Mecca. Va'n varriaght begnagh neustreeuit, as ghow Mahommad yn ard-valley gyn monney guintee. Ayns 632, reggyryn dy veeghyn lurg haink eh er-ash veih Pirgrinid yn Aagail, haink çhingys er as hooar eh baase. Roish laa e vaaish, va'n chooid smoo jeh Lieh-innys yn Arabaght er ny hyndaa dys yn Islam.

Ta ny h-ashlishyn (ayat) hooar Mahommad derrey e vaaish jannoo raneyn y Quran, coontit myr Moslymee myr "Fockle Yee" lettyragh as dy vel y chraueeaght bunnit orroo. Goaill magh y Quran, ta ynsaghyn as cliaghtaghyn Vahommad (sunnah), ta feddynit ayns coontyssyn ym-skeayllit (hadith) as ayns e hene-veashnys (sīrah), freaylt as ymmydit myr bun y leigh Islamagh.

 Noteyn 

 Imraaghyn 
Symnaghyn

Farraneyn-fys

Kianglaghyn magh


Ronney:Ruggyryn ayns ny 570yn
Ronney:Baaseyn 'sy vlein 632
Ronney:Toshee chrauee Islamagh
Ronney:Marçhanyn Arabagh
Ronney:Skimmee chaggee Arabagh
Ronney:Doltaghyn
Ronney:Ashleyderyn ainleagh
Ronney:Gineraalyn Arabagh
Ronney:Moslymee Arabagh
Ronney:Politickeyryn firryn Arabagh
Ronney:Phadeyryn Arabagh
Ronney:Shellooderyn sleab Arabagh
Ronney:Diploamee Arabagh
Ronney:Goll stiagh bio ayns niau
Ronney:Bunneyderyn craueeaghtyn
Ronney:Al Madinah
Ronney:Cloiederyn mirril
Ronney:Deiney ass Makkah
Ronney:Phadeyryn y Quran
Ronney:Phadeyryn ayns craueeaght ny Droosee
Category:Quraysh
Ronney:Ny Kiare Neufailleilagh Jeig
Ronney:Quraysh
Ronney:Yn Islam