Ennymockle

She rang fockle eh ennymockle.  

 Meenaghey 
Dy tradishoonagh, ta meenaghey yn 'ockle çheet er "ennym red, pheiagh, eie, jannoo..." as y lheid.

Ta çhengoayllee meenaghey ennymockle rere'n aght t'ad cochiangle ayns raa, liorish prowal formoil.  Un fa dy vel ad credjal shen, shen nagh vel cagh cordail rish meenaghey "nhee"" ny "jannoo".  
"Cre'n sorçh dy ennymockle ta jeerid ny anvea?  T'adsyn ny smoo casley rish staydyn na "nheeghyn"; agh dy tradishoonagh, t'ad gra dy vel fockle ta cowraghey stayd ny vreear.  Agh ta prowal scaalhean formoil taishbyney dy nee ennymocklyn t'ayn, er y fa dy vel y ghaa cur dy kiart ayns "scoltan" ennymockle, myr sampleyr: foddee ___ cur aggle ort."

 Prowaltyssyn formoil 

Ta'n ymmyd jeant jeh ny prowaltyssyn shoh dy gheddyn magh dy nee ennymockle (ny abbyrt ennymocklagh) t'ayn ny dyn.

 Reagheyderyn 

Ta ennymocklyn ry-akin dy mennick lesh reagheyder.  Cha nel reagheyderyn ry-akin agh lesh ennymocklyn.  Myr sampleyr:
 Row yn coloayrtys anaasagh.
 *Row yn coloayrt anaasagh.

'sy Ghaelg (as shiartanse dy hengaghyn elley), ta'n cooish shoh lieh-'ollit dy mennick, er y fa nagh vel eddyrscarrey baghtal eddyr breearyn as ennymocklyn.

 Ta'n screeu doillee.

 Enmyn as kione ny cass y raa 

Prowaltys elley da enmyn, shen my foddee fockle (ny raa) ennagh jannoo obbyr kione ny cass y raa.

Raaghyn sampleyragh:
 Cha nel ___ ry-gheddyn jiu.
 Ta ___ er çheu elley yn awin.
 Honnick ee ___.
 Haink ___ erriu.

(Cha vees dagh ooilley abbyrt ennymocklagh goll dy mie ayns dagh "scoltan" kione ny cass, er coontey keeal y raa ny er coontey abbyr cliaghtagh; Haink y vunscoill erriu ny Ta saveenys er çheu elley yn awin.)

 Coardailys breear-kione 

Ayns ymmodee çhengaghyn, ta coardailys grammeydagh ennagh eddyr breearyn as king (ayns çhengaghyn elley, ta coardailys eddyr oc as cassyn ny keayrtyn; fir jeu, rish reddyn elley myrgeddin, myr sampleyr, yn eaishtaght).  Dy ghra myr shen, ta'n breear caghlaa cummey son dy 'choardrail' rish troyn y chione.

'sy Ghaelg, cha nel monney coardailys, er-lhimmey jeh beggan 'syn emshir ry-heet as y kianglagh.

 Hed yn ooh er ee.
 Hed shiu er ee.
 Hem er ee.

Ta'n sampleyr shoh soilshaghey magh dy nee ooh, shiu ny (in-hoggit) mee kione ny raaghyn heose.

 Imraaghyn 

Ronney:Rinkyn dy ghlare
Ronney:Grammeydys