Edgar Allan Poe

She screeudeyr Americaanagh va Edgar Allan Poe (19 Jerrey Geuree 1809 – 7 Jerrey Fouyir 1849).  Ghow eh ayrn 'sy Ghleashaght Romansagh Americaanagh. T'eh mie er fys er son skeealyn folliaght as macabre. V'eh mastey screeudeyryn s'leaie skeeal beg Americaanagh.

V'eh ruggit myr Edgar Poe ayns Boston, Massachusetts er 19 Jerrey Geuree, 1809.  She mac Elizabeth Arnold Hopkins Poe as David Poe, Jr. v'ayn, as y jees oc nyn aghteyryn. Va braar shinney echey, William Henry Leonard Poe, as shuyr saa, Rosalie Poe. Hreig e ayr y ven as paitçhyn echey ayns 1810, as hooar e voir baase blein ny lurg shen liorish gorley shymlee. Hie Poe stiagh ayns thie John Allan, ny hraghtalagh Albinagh ayns Richmond, y Virjeeney dellal ayns cooid chadjin, goaill stiagh tombagey, eaddagh, curnagh, claghyn oaye as sleabyn. V'adsyn myr lught doltee da, as hug ad "Edgar Allan Poe" er, agh cha gholt ad eh rieau dy oikoil. Ren eh studeyryn ec Ollooscoill y Virjeeney rish lieh-vlein agh daag eh er y fa nagh row argid dy liooar echey. Hie eh stiagh 'syn Armee, agh cha daink eh lesh myr oikagh ynseydagh ec West Point, as scarr eh veih ny Allanyn ny lurg shen.  

Va bun imlee echey myr screeudeyr, liorish çhaglym neuennymagh daanyn, Tamerlane and Other Poems (1827), gyn ennym agh "Bostonagh" ennagh. Hug eh tastey da prose ny lurg shen, as dobbree eh er son earishlioaryn lettyraght rish ymmodee bleeantyn. Haink enney er er son yn aght cremeydagh echey. Darree eh mastey caayryn bentyn rish yn obbyr, as adsyn goaill stiagh Baltimore, Philadelphia, as York Noa. Ayns Baltimore ayns 1835, phoos eh ben vooinjerey 13 bleeaney d'eash Virginia Clemm. Ayns Jerrey Geuree 1845 hoilshee eh "The Raven" as haink eh lesh çhelleeragh. Hooar e ven baase liorish gorley shymlee daa vleeaney ny yei. V'eh kiarail cur magh earishlioar, The Penn: haink eh dy ve The Stylus agh hooar eh baase roish my daink magh eh. Hooar eh baase er 7 Jerrey Fouyir 1849 rish 40 bleeaney d'eash ayns Baltimore. Cha nel enney ain er y vun, agh ny keayrtyn, t'ad er ny chur da alcoal, yn collyr, druggaghyn, gorley cree, gorley ny moddee, gorley shymlee as binn elley.

Va cummaght mooar ec obbraghyn Poe er lettyraght ny Steatyn Unnaneysit as y theihll, as er magheryn er lheh goaill stiagh tuinney-oaylleeaght as cryptoaylleeaght. Ta Poe as e obbraghyn ry-akin car cultoor cadjin ayns lettyraght, kiaull, filmyn as çhellveeish. Ta kuse jeh ny thieyn v'echey nyn dhieyn tashtee nish.

 Imraaghyn 


Ronney:Shenn-scoillaryn Ollooscoill y Virjeeney
Ronney:Shenn-scoillaryn Scoill Chaggee ny Steatyn Unnaneysit
Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1809
Ronney:Baaseyn 'sy vlein 1849
Ronney:Screeudeyryn far-skeeal scoaghagh Americaanagh
Ronney:Screeudeyryn far-skeeal folliaght Americaanagh
Ronney:Bardyn Americaanagh
Ronney:Screeudeyryn far-skeeal sheanse Americaanagh
Ronney:Screeudeyryn skeeal beg Americaanagh
Ronney:Bardyn Romansagh
Ronney:Screeudeyryn ass Maryland
Ronney:Screeudeyryn ass Pennsylvania
Ronney:Screeudeyryn ass Massachusetts
Ronney:Screeudeyryn ass York Noa (steat)
Ronney:Screeudeyryn ass y Virjeeney
Ronney:Feallee ass Baltimore
Ronney:Feallee ass Boston
Ronney:Feallee ass y Bronx
Ronney:Feallee ass Charlottesville, y Virjeeney
Ronney:Feallee ass Richmond, y Virjeeney