Çhengaghyn Gaelgagh

Tra dy row, va çhengaghyn Gaelgagh, ny çhengaghyn Gailckagh, ry-chlashtyn eddyr Nerin Yiass, Mannin as Nalbin Hwoaie. Va shenn Ghaelg Albinagh focklymagh as shenn Yernish focklymagh feer chasley rish y cheilley, as er lesh sleih she abbyrtyn jeh un çhengey v'ayn. Ta tree çhengaghyn Gaelgagh ayn nish: Gaelg, Gaelg ny h-Albey () as Yernish (). Ta Gaelg Chanadagh ny h-abbyrt jeh'n Ghaelg y h-Albey.

Celtiagh P as Q
Rere'n chorys Celtiagh P as Q, t'ad cur Celtiagh Q er y vanglane shoh. Ren ny çhengaghyn shoh freayll * jeh'n Phroto-Cheltish; ayns ny çhengaghyn Brythonagh as Goalish, haink eh dy ve , as myr shen, t'ad cur Celtiagh P orroo ny keayrtyn. Va * freilt ec Celtibeirish chammah, as myr shen, t'ish fo Celtiagh Q chammah, ga nagh vel ee ny çhengey Ghaelgagh.

Cairscreeu
Neayr's yn 20oo eash, v'ad cliaghtey screeu Yernish as Gaelg Albinagh lesh lettyryn Gaelgagh. Cha nel eshyn ry-akin jiu agh son jesheenys ny ymmyd shagheydagh dy jioinagh, myr sampleyr, ayns cowraghyn sheshaghtyn.

Cairscreeu ny Gaelgey Yernish
Va Gaelgey Yernish ny çhengey focklymagh ayns Nerin derrey'n 17oo eash, as ren Gaelg Chlassicagh yn obbyr cheddin ayns Nalbin derrey'n 18oo eash. Ta caghlaaghyn cairscreeu er chur orroo scarrey veih y cheilley; myr sampleyr, ren  jannoo aashagh yn Yernish. T'ad cur  er y chummey noa.  Rere'n chummey shoh, ren ad scryssey magh ymmodee lettyryn tostagh, as caghlaa breeocklyn rere fockley magh cadjin (she cummey cadjin t'ayn, as myr shen, cha nel eh soilshaghey magh fockley magh dagh abbyrt).

Cairscreeu ny Gaelgey ny h-Albey
Cha ren ad Gaelg ny h-Albey aashagh 'syn aght shoh, agh ayns 1981, hug roish y Scottish Examinations Board (Oik Scrutaghtyn Nalbin) coyrle son cairscreeu ny çhengey.

Cairscreeu ny Gaelgey Vanninagh
My row screeuaght Gaelgey Vanninagh er lheh ayn roish yn Aachummey, cha row eh ry-gheddyn ec y traa ghow sleih toshiaght coyrlaghey dy trome lettyraght cadjin. Er y fa shoh, tra v'ad geabbey cur lhieu cairscreeu stiagh da'n çhengey, ren ad corys noa. Dy cadjin, t'ad gra dy chroo John Philips eh eh hene. V'eh ny Aspick Sodor as Man (1605-1633) currit ayns Bretin, as hug eh Gaelg er yn Lioar Padjer Cadjin. Aghterbee, t'eh jeeaghyn dy row caslyssyn echey rish coryssyn screeuee va ry-akin nish as reesht ayns Nalbin. Myr sampleyr, va Lioar Dean Lios Moir as docamad Fernaig screeut ayns Gaelg ny h-Albey rere corys casley rish.

Raaghyn cadjin
 Yernish Gaelg y h-Albey Gaelg    Failt    Kys t'ou?    Cre'n ennym t'ort?    She mish...    Laa mie    Moghrey mie    Fastyr mie    Oie vie    Gura mie ayd    Slane lhiat    Slaynt

Gaelgagh