Shenn Yernish

She çhengey Cheltiagh va'n Çhenn Yernish ny yn Çhenn Ghaelg (Shenn Yernish: , Ogham: ᚌᚑᚔᚇᚓᚂᚉ; ; ).  Hie ee er loayrt ayns Nerin, Nalbin as Mannin traa dy row.  V'ee ny shennvoir Yernish Veanagh as dy chooilley hengey Ghaelgagh t'ayn nish.

 Notey da lhaihderyn.  Ayns yn art shoh, ta lettyryn ardey cowraghey ceaghlaghyn ta taghyrt lurg shiartanse dy 'ocklyn:
 ta B cowraghey boggaghys
 ta E cowraghey ennalaghys
 ta S cowraghey stronnaghys

 Grammeydys ny Shenn Yernish 

Va keintys, earroo as case ec grammeydys ny Shenn Yernish.  Cha row art neuhoilshaghey erbee eck, agh va art soilshaghey eck, myr y Ghaelg.

 Troggal y raa 

Va oardagh neuchowrit Breear-Kione-Cass (ny BKC) ec Shenn Yernish, gollrish çhengaghyn Celtiagh Ellanagh elley.  She oardagh neuchadjin ayns çhengaghyn Ind-Oarpagh v'ayn: dy chooilley çhengey Ind-Oarpagh elley, ta oardagh neuchowrit KCB ny KBC oc.  She çhengey reiltagh ayns y chied cheayrt v'ayn, myr dagh çhengey Cheltiagh: myr shen, ta'n reiltagh (fockle smoo scanshoil y raa) ec toshiaght y raa, as reddyn elley ny lurg.  Myr sampleyr, va ennymocklyn çheet lurg roie-ocklyn, as marenmyn as cummaghyn gienneydagh çheet lurg yn ennymockle v'ad bentyn rish.  Myr sampleyr, Ériu álainn ("Erin aalin").  She çhengey cowraghey reiltee v'ayn chammah.  

 Rangyn Grammeydagh 

 Ennymocklyn as marenmyn 

 Keintys 
Gollrish Ladjyn, Germaanish ny Rooshish, va ny tree keintyssyn Ind-Oarpish ec Shenn Yernish foast: bwoirrinagh, firrynagh as naeear.  Ren naeear shirgaghey ayns eash Vean Yernish; haink y chooid smoo jeh ny focklyn naeear dy ve firrynagh.

Ta keintys firrynagh ec cretooryn firrynagh undinagh as keintys bwoirrinagh ec cretooryn bwoirrinagh undinagh.  

 Earroo 
Va Shenn Yernish freayll ny rangyn earrooagh Ind-Oarpish son jee-chleaney ennymocklyn: unnaneagh, daagh as yl-rey.  Cha row cummey daagh faagit ec breearyn, marenmyn ny far-enmyn.
 Va unnaneagh currit da un red ny pheiagh, as da eieyn neuloaghtagh
 Va daagh currit da reddyn as jees jeu, my row ad nyn nyees dy najooragh (di ṡúil,  "daa hooill") ny dy taghyrtagh (di mnaí, "daa ven").  Ta ymmyd jeant jeh dy kinjagh marish ny earrooyn daB, dáB (firrynagh), daS, daS (naeear)Ga dy row y ghaa shoh jeeaghyn dy vel y red cheddin, ta boggaghys lurg y chummey firrynagh as stronnaghys lurg y chummey naeear.  Ta ennalaghys lurg y chummey bwoirrinagh., as diE, díE (bwoirrinagh): t'ad corrym rish daa 'sy Ghaelg Vanninagh.
 Va yl-rey currit da ny smoo da daa red (súili, "soillyn")

 Case 
Va queig caseyn faagit ec Shenn Yernish, jeh hoght v'ec Ind-Oarpish as Celtish.  T'adsyn ennymagh, gienneydagh, roie-ocklagh, cassidagh as gerrymagh.  Fer erbee jeh, v'eh ry-akin ayns ny tree cummaghyn earrooagh.  Shoh taabyl cummaghyn céara, ("keyrrey"):

   Unnaneagh Daagh Yl-rey Ennymagh cáeraB diB cháeraigB cáeraig Gienneydagh cáerach daB cháerachB cáerachS Roie-ocklagh coS cáeraigB coS ndibS cáerchaib coS cáerchaib Cassidagh cáeraigS diB cháeraigB cáerchaE Gerrymagh aB cháeraB aB diB cháeraigB aB cháerchaE

 Imraaghyn 

 Enmys 

 Lioaryn 









 Kianglaghyn mooie 
 eDIL - Electronic Dictionary of the Irish Language ("Fockleyr Lectraneagh y Yernish")


Ronney:Çhengaghyn gymmyrkey feanish veih'n 8oo eash
Ronney:Shennaghys mean-eashagh Nerin
Yernish, 1
Ronney:Cultoor ny h-Albey vean-eashagh