Arroghyr

She lus bearkanagh eh arroghyr (Araucaria araucana).  T'eh dooghyssagh da'n Çhillee yiass veanagh as yn Argenteen heear veanagh, ayns ardjyn erskyn 1000m dy cadjin.  

Jalloo-oaylleeaght
She billey sheer-ghlass t'ayn.  T'eh gaase dys 40m er yrjid as 2v er crantessen. Ta ny duillagyn echey trooraneagh as geyre, mysh 3-4 kentimeadar er lhiurid.  T'ad çhiu, creoi as gollrish crottylyn.  T'ad ry-akin er fud y villey, er lhimmey jeh shenn vanglaneyn.

She dooie dioecious t'ayn; cha nel birk 'irrinagh as bwoirrinagh er yn un villey, son y chooid smoo.  T'ad goll er pollnaghey liorish y gheay.  Ta birk 'irrinagh dronuillagagh, mysh 8-12 kentimeadar er lhiurid as 5-6 kentimeadar er lheead.  Ta birk woirrinagh cruinney, as 12-20 kentimeadar er lhiurid.


Ennym
Hug Molina yn ennym Pinus araucana er ayns 1782.  Ayns 1789, chroo de Jussieu genus noa da'n dooie (Araucaria), as ayns 1797 hoilshee magh Pavón coontys noa jeh myr Araucaria imbricata.  Cha row shen ny ennym cooie, er y fa nagh ren eh ymmyd jeh'n ennym dooieagh currit er ec Molina.  Fy yerrey, ayns 1873, hoilshee magh Koch Araucaria araucana.  Ta araucana ass ennym ny Mapuche 'sy Spaainish, araucanos.  V'adsyn cliaghtey çhaglym rassyn ny biljyn 'sy Çhillee

Imraaghyn


 Kianglaghyn magh

araucana
Ronney:Biljyn yn Argenteen
Ronney:Blaanid y Çhillee veanagh
Ronney:Biljyn y Çhillee
Ronney:Croyn as rassyn yn-ee
Ronney:Biljyn yn emshyraght varrey vog
Ronney:Biljyn jesheenagh
Ronney:Lossreeyn ayns annoonid
Ronney:Lossreeyn soilshit 'sy vlein 1782
Ronney:Pinales yn Argenteen
Ronney:Pinales y Çhillee
Ronney:Blaanid cheyljyn tempreilagh Valdivia
Ronney:Biljyn emshyraghtyn tempreilagh