Eggoaylleeaght

She eggoaylleeaght studeyrys oaylleeagh er rheynn as lhieenaraght vea as er eddyr-obbraghey eddyr organeyn as nyn jymmyltaght najooragh. Ta çhymmyltaght organeyn goaill stiagh troghyn fishigagh, foddee tuarastyl y yannoo myr sym faghteyryn neuorgaanagh lheid as grianaghey (soilshey ny greiney), speyr, as creg-oaylleeaght, as corys eggoaylleeagh orgaanagh, as eh goaill stiagh organeyn elley ta rheynn magh yn oayll.

Ta'n fockle "eggoaylleeaght" ymmydit ayns termyn ennagh lheid as eggoaylleeaght heshoil as eggoaylleeaght ghowin as ayns glare chadjin myr co-cheayllagh da'n çhymmyltaght najooragh ny yn çhymmyltaghys. Chammah as shen ta'n fockle "eggoayllyssagh" ymmydit 'sy cheeall "caarjoil da'n çhymmyltaght".

Va'n term eggoaylleeaght ny oekologie cummit ec y bea-oayllee Germaanagh Ernst Haeckel 'sy vlein 1866, tra chur eh baght er myr "oaylleeaght ooilley-ghoaillys jeh cochiangley yn organe lesh y çhymmyltaght." Cha ren Haeckel obbraghey er yn eie, as va'n kied teks-lioar rome-chooishagh er y vun-chooish (myrane lesh y kied choorse ollooscoillagh) screeuit liorish y lus-oayllee Danvargagh, Eugenius Warming. Ta Warming currit er enney myr kiaddeyder ny h-eggoaylleeaght er yn obbyr leah echey.Goodland, R.J. (1975) The tropical origin of ecology: Eugen Warming’s jubilee. Oikos 26, 240-245.

 Imraaghyn 


*
Ronney:Eeasaghtyn Greagagh