Ny Tropickyn

She ard mygeayrt Cryss ny Cruinney ad ny Tropickyn (ny yn Ghrianchryss ny yn Chryss Heh keayrtyn). T'eh roshtyn Çhyndaa yn Phartan 'sy twoaie ec  23° 26′ 16″N (ny 23.4378°) N as Çhyndaa yn Ghoayr 'sy jiass ec  23° 26′ 16″ (ny 23.4378°) S. Ta ny Tropickyn goaill stiagh dagh ooilley ynnyd 'sy theihll raad ta'n Ghrian dy jeeragh er-dty-skyn keayrt ennagh 'sy vlein (poynt fo-ghreiney).

T'ad scarrey ny Tropickyn veih daa chryss elley ny cruinney: dowan-lheeadyn meanagh as .

Emshyraght as imbaghyn

Dy mennick ayns ymmyd cadjin, ta "grianchryssagh" ny "tropickagh" cowraghey emshyraght hropickagh, dy ghra myr shen, çheh as tash er fud ny bleeaney, as ram glassyraght ayn.

Ta imbaghyn çhirrmey as fliughey ec ymmodee ynnydyn tropickagh. Ayns lheid yn ynnyd, ta cooid smoo jeh fliaghey ny bleeaney goll er ceau 'syn imbagh fliaghee.     
Cha nel feer imbagh fliaghee ec keyljyn fliaghee tropickagh, son ta fliaghey kinjagh oc er fud ny bleeaney. Ayns kuse d'ardjyn as imbagh fliaghee oc, ta brishey 'sy 'liaghey tra ta  scughey çheu-ard oc (eddyr oc as ard ny twoaie ny ard y jiass, rere y lieh-chruinney).

My ta'n imbagh fliaghee taghyrt 'syn imbagh çheh, ny 'sy tourey, ta fliaghey tuittym 'syn 'astyr son y chooid smoo. 'Syn imbagh shoh ta quallid aer çheet as quallid ushtey millish çheet dy ve ny share, as ta glassyraght gaase dy tappee, myr shen ta baair anmagh 'syn imbagh. Er y laue elley, ta thooillaghyn ayns awinyn as ta kuse dy veiyn shirrey thalloo ard. Ta quallid thallooin leodaghey er y fa dy vel stoo beaghee goll er laistey ass y thalloo, as ta crimmey ayn. Ayns ardyn as malaarey ayndaue, ta mennickaght ny smoo 'syn imbagh shoh. Dy cadjin, ta dolley bee leah 'syn imbagh shoh kyndagh rish yn imbagh çhirrym roish, son nagh vel y maair aarloo foast. 

Cha nel emshyraght tropickagh ec dagh ard ayns ny Tropickyn. Ta tundrey alpagh as sleityn sniaghtagh ayn, goaill stiagh Mauna Kea, Slieau Kilimanjaro, as ny h-Andeeyn eddyr y Veneswaaley as ardjyn hwoaie yn Çhillee ny yn Argenteen. Rere rang-oardraghey emshyraght Köppen, shimmey ard ayns ny Tropickyn t'ad cur "çhirrym" ny "breck-hirrym" er, goaill stiagh yn Sahara, faasagh Atacama as eear-chooyl yn Austrail.

Eggochoryssyn ny Tropickyn

Ta lossreeyn tropickagh dooghyssagh da'n Ghrianchryss. Ta eggochoryssyn tropickagh goaill stiagh keyll 'liaghee, keyll yn-lhoamey hirrym, keyll yialgagh, faasagh as ynnydyn elley. Dy cadjin, ta bea-neuchaslys vooar ayn, chammah's dooieyn dooghyssagh, ayns keyljyn son y chooid smoo. Cha nel monney stoo beaghee ayns thalloo keyljyn tropickagh, as myr shen t'ad surranse jee-cheyllaghey , ny keayrtyn fo chorys .

Imraaghyn


Tropickyn