Ayimatẹn Ondo Tọn

Ayimatẹn Ondo Tọn yin dopo to Ayimatẹn gban-atọn-nukundopo he tin to tògbo Naijilia tọn mẹ lẹ mẹ. Tatọ́-tònọ etọn wẹ Akure. E yin didoai to azan atọ̀ntọ Afínplosu  tọn to 1976.Bo yin dide sọn Ayimatẹn Whèyihọ-waji tọn dowhenu tọn mẹ.Bo yin dide sọn Ayimatẹn Whèyihọ-waji tọn dowhenu tọn mẹ.E ma dogbo hẹ Ayimatẹn Ekiti tọn to Agewaji. Ayimatẹn Ondo tọn do dogbo hẹ Ayimatẹn Kogi tọn to Agewaji-Whèzẹtẹn.E ma dogbo hẹ Ayimatẹn Edo tọn to Whèzẹtẹn.Ayimatẹn Ondo  ma dogbo hẹ Ayimatẹn Delta tọn ọn to Hùwaji-Whèyihọ, dohlán Hùwaji-Whèyiho Ayimatẹn Ogun tọn.E ma dogbo hẹ Ayimatẹn Osun tọn to Agewaji-Whèyinhọ.E ma dogbo hẹ Ayimatẹn Osun tọn to Agewaji-Whèyinhọ.Ayimatẹn Ondo tọn ma dogbo hẹ
Ohù Atlantic tọn.Mẹ hihia he wa aimẹ to owhe 2006 dohia dọ Ayimatẹn Ondo tọn yin Ayimatẹn fọtọ́n-nukunẹnẹtọ he gbẹtọ su te hugan to Otogbo Nigeria tọn mẹ.Ayimatẹn Ondo tọn wẹ yin Ayimatẹn ko-atọ́n he klo hugan to Otogbo Nigeria tọn mẹ
Gandudu-Lẹdo to Ayimatẹn Ondo tọn mẹ
Ayimatẹn ehe bẹ Gandudu Lẹdo tọn fọtọ̀n-nukunatọ̀n(18) hẹn, ehelẹ wẹ:
Gbàn-àn(30) hẹn, ehelẹ wẹ:
Akoko North-East
Akoko North-West
Akoko South-East
Akoko South-West
Akure North
Akure South
Ese Odo
Idanre
Ifedore
Ilaje
Ile Oluji/Okeigbo
Irele
Odigbo
Okitipupa
Ondo East
Ondo West 
Ose
Owo
 Gandudu Lẹdo Tọn  tatọ́-tẹnnọ Akoko North-East  Ikare Akoko North-West  Okeagbe Akoko South-West  Oka Akoko South-East  Isua Akure North   Iju/Itaogbolu Akure South   Akure Ese Odo    Igbekedo   Idanre  Owena Ifedore   Igbara Oke Ilaje   Igbokoda Ile Oluji/Okeigbo  Oluji Irele   Ode-Irele Odigbo    Ore Okitipupa    Okitipupa Ondo East    Bolorundoro Ondo West    Ondo Town Ose   Ifon
Ayimatẹn-gán
Bẹsọn azan konukunẹnẹ Afínplọsun tọn to 2017, Akeredolu Oluwarotimi Odunayo wẹ to Gandu dó e ji, podọ to alọnu dín, ogbẹ APC tọn mẹ wẹ ewọ tin te.Mẹ he bọdo Ayimatẹn-gán Ayimatẹn Ebonyi tọn go wẹ yin Lucky Aiyedatiwa.
Àkọ́ po Sinsẹ́n jọun he tin to Ayimatẹn Ondo tọn lẹ po
Lẹdomẹnu joun Ayimatẹn Ondo tọn lẹ yoruba-gbè tọn( Idanre, Akoko), Edo- gbè tọn(Akure, Ijale, Ilaje, Ondo po Owo) Ijaw-gbè tọn(Apoi, Furupagha po Arogbo).
Suhugan omẹ lọ lẹ tọn wẹ yin Mẹylọhodotọ Klisti tọn lẹ, bọ vude poun to yé mẹ yin Malenu lẹ po vodún sẹ̀ntọ lẹ po.
Adọ̀kunnu he tin to Ayimatẹn Ondo tọn mẹ lẹ
 Akan
 Ọkan
 Amì
 Amẹtisti
 Zannu-Mẹpọ́nnu
 Bitumen
 Dimension stone
 Feldspar
 Gypsium
 Kaolin

Nọtẹn Wepinplọn tọn lẹ to Ayimatẹn Ondo tọn
 Wehọmẹ Alavọ Ajasin University, Akungba Akoko
 Wehọmẹ Alavọ Achiever, Owo
 Wehọmẹ Alavọ Elizade, Ilara-Mokin
 Federal Politẹknik, Ile Oluji
 Federal College of Agriculture, Akure
 National Open University of Nigeria, Akure.
 Ondo State University of Science and Technology, Okitipupa
 University of Medical Sciences, Ondo
 Wesley University of Science and Technology

Gbẹtọ nukundeji lẹ sọn Ayimatẹn Yobe Ondo tọn
 Mo Audu
 Gani Adams- Avunlọyina-jlọjẹtọ
 Kayode Ajulo- Whèyidọtọ
 King Sunny Ade- Hànjito
 Michael Ade-Ojo- Ajọwatọ
 Adebayo Adefarati- Ayimatẹn-gàn hoho Ayimatẹn Ondo tọn tọn
 Rotimi Adeola- Wekantọ hoho Ayimatẹn Ondo tọn tọn
 Tayo Adenaike- Sẹ̀nsatọ
 Ilesanmi Adesida- Tenunnuyọnẹntọ 
 Akintunde Aduwo- Ayimatẹn-gàn hoho Lẹdo Whèyihọ tọn 
 Olusegun Agagu- Ayimatẹngan hoho Ayimatẹn Ondo tọn 
 Rotimi Akeredolu- Tonudọtọ
 Akintunde Akinwande- Họ́gbátọ-gán
 Yemi Alade- Hànjitọ
 Funmi Aragbaye- Hànjitọ Wẹndagbe
 Bamidele Aturu- Avunlọyina-jlọjẹtọ
 Akinyelure Patrick- Azọnwatọ Akuẹsẹdoten tọn
 Reekado Banks- Hànjitọ
 Robert Àjàyí Boroffice- Tonudọtọ
 Hosea Ehinlanwo-
 Omotola Jalade Ekeinde- Aihundatọ Nikikodonamẹton
 Chinko Ekun- Hànjito
 Olu Falae- Azọnwatọ Akuẹsẹdoten tọn
 Frederick Fasehun- Dotozọ́nwatọ, Tonudọtọ
 Anthonia Fatunsin- whenuho-kantọ dòkuntọ lo
 Gani Fawehinmi- Avunlọyina-jlọjẹtọ
 Jimoh Ibrahim- Whèyidọtọ po Tonudọtọ
 T.B. Joshua- Nukọntọ sinsẹ̀n tọn
 Adetokunbo Kayode- Whèyidọto po Tonudọtọ
 Boluwaji Kunlere- Wedegbẹ Tonudido tọn
 Ayo Makun- Fànfúnnọ
 Nahzeem Olufemi Mimiko- Anadenanutọ Wepinplọn
 Olusegun Mimiko- Ayimatẹn-gàn hoho Ayimatẹn Ondo tọn tọn
 Bode Olajumoke- Tonudọtọ
 Chris Olukolade- Awhànfunto Numiimọnọ
 Sola Sobowale- Aihundatọ Nikikodonamẹton
 Omoleye Sowore- Avunlọyina-jlọjẹtọ
 Adekunle Temitope(Small Doctor)- Hànjitọ
 Akinloye Tofowomo- Hànjitọ
 Waje- Hànjito
 Abayomi Akinruntan- Tonudọtọ

Adà:Naijilia
Adà:Ayimatẹn lẹ to Naijilia