Ayọnu lẹ

Ayọnu lẹ kavi Yoruba-nu lẹ  yin dopo to akọ̀ he tin to mẹyuu-gbeji lẹ mẹ, yé sù to whezẹtẹn aflika tọn podọ suhugan yetọn wẹ tin to otò Naijilia tọn, Benẹ tọn podọ Togo tọn po mẹ he yè sọgan ylọ dọ Ayọnu-gbeji.
To Aflika, diblayi gbẹtọ livi kande-awe wẹ yin ayọnu podọ sọha kanweko vude sọ tin to lẹdo devo lẹ he ma yin Aflika mẹ. Otò he mẹ ayọnu lẹ ka sù te hugan wẹ Naijilia, to otò ehe mẹ diblayi gbẹtọ fotọ̀n-to-kanweko ji wẹ yín ayọnu, he dohia dọ Ayọnu lẹ yin dopo to akọ̀ he klohugan to Aflika lẹ mẹ. Suhugan ayọnu lẹ tọn wẹ nọ do Ayọ-gbe (kavi Yorùbá).
Ayọnu lẹ sọ yin yinyọnẹn na kọnu-gbe voovo he yé tindo lẹ. Delẹ to kọnu-gbe ehelẹ mẹ wẹ "Èkìtì"; "Èkó" ; "Ìjẹ̀bú" ; "Ìjẹ̀ṣà" ; "Ìkálẹ̀" ; "Ọ̀yọ́" ; "Ẹ̀gbá" po mọ-mọ po. Ayọnu lẹ yin akọ̀ de he sọ nọ hẹjomẹ̀ titengbe omẹ̀ he wá sọn akọ̀ devo mẹ lẹ, yé sọ nọ yiwanna yenọzo.