Martha Mvungi

Martha Mlagala Mvungi yin wekantọ de he wá sọn Tanzanie. Yinkọ etọn to whenuena e yin jiji wẹ Martha V. Mlagala, e yin jiji to 19 Alunlunsun 1943 bo kú to 24 Ayidosun 2017. E kàn otàn lẹ po owe lẹ po to ogbè awe mẹ: Kiswahili po Glẹnsigbe po. Mẹplọntọ de wẹ e sọ yin bo wazọ́n to wehọmẹ alavọ tọn de.

Otàn gbẹzan tọn
‎Martha V. Mlagala yin jiji to Kidugala, Njombe, to lẹdo Tanganyika tọn mẹ (he nọ yin yiylọdọ Tanzanie todin). Yinkọ otọ́ etọn tọn wẹ Jeremiah Mlagala, yèdọ sinsẹ̀ngán de, podọ yinkọ onọ̀ etọn tọn wẹ Dzitumulike Mhehwa. E wá sọn akọ̀ Bena tọn mẹ, amọ́ e whẹ́n to akọ̀ Hehe tọn mẹ. E yì wehọmẹ bẹjẹeji tọn Ilula tọn, podọ to enẹgodo e yì wehọmẹ Tabora Girls tọn, bo fó to 1961.

Mvungi yì wehọmẹ alavọ tọn de he nọ plọnnu mẹplọntọ lẹ podọ to enẹgodo yì Wehọmẹ Alavọ Edinburgh tọn. E dotana wehọmẹ alavọ tọn to 1968 bo lẹkọwa Tanzanie. To 1972, e wlealọ. E wà yì wehọmẹ dogọ to Wehọmẹ Alavọ Dar es Salaam tọn nado bayi dodinnanu. Dodinnanu etọn sin'ai do ogbè he nọ yin didó to wehọmẹ to otò lọ mẹ lẹ ji. E dindona lehe ogbè nọ gọalọna ovi lẹ nado lẹnnupọn bo tindo numọtolanmẹ do ji.

Mvungi wazọ́n to Wehọmẹ Alavọ Dar es Salaam tọn, to azọ́nwatẹn wepinplọn tọn. E lẹzun mẹplọntọ-gán wehọmẹ daho tọn de to 1982. To owhe enẹ dopolọ mẹ, e dotana dodinnanu etọn, he dindona lehe ogbè nọ yinuwado nuwiwa wehọmẹvi lẹ tọn ji do. Dodinnanu lọ dohia dọ wehọmẹvi he sè ogbè he nọ yin yiyizan to wehọmẹ lẹ nọ wà dagbe hugan to hosọ devo lẹ mẹ ga.

Mvungi lẹzun wekantọ daho na UNESCO National Commission to 1982. To 1990, e deanana Lizọnyizọn Agbasalilo tọn taidi Wekantọ He Nọ Penukundo Agbasalilo Go. E sọ gọalọ nado deanana wehọmẹ Azọ́nplọnmẹ tọn na Yọnnu Tanzanie tọn lẹ. To 1995, e bẹ ESACS Academy jẹeji, yèdọ wehọmẹ daho de to Dar es Salaam. E deanana wehọmẹ lọ kakajẹ 2015.

Martha Mvungi kú to 24 Ayidosun 2017.

Wekinkan etọn
‎Otàn etọn tintan yin zinzinjẹgbonu to 1970, to whenuena e gbẹ́ pò to yinkọ hoho etọn, Martha V. Mlagala yizan. Otàn lọ nọ yin yiylọdọ Was it an illusion? podọ e sọawuhia to linlinnamẹwe de mẹ he nọ yin yiylọdọ Darlite. E gando awhli de go he jo wehọmẹ etọn do to Njombe nado tin hẹ họntọn sunnu etọn to Dar es Salaam. Amọ́ dẹpẹ lọ wá jo e do, bọ e gbọṣi tòdaho lọ mẹ, bo to tintẹnpọn nado lẹkọyi whé. Obu po ṣokẹdẹninọ po kẹdẹ wẹ pò na ẹn, podọ e dona ganjẹ mọto-kùntọ de go nado gọalọna ẹn.

Mvungi zindonukọn nado to we'kan to wehọmẹ alavọ tọn etọn godo. E kàn owe de gando Lulapangilo Zakaria Mhemedzi go, yèdọ mẹde he wá sọn gbétatò etọn Kidugala mẹ. John Iliffe ze ehe do owe de mẹ he bẹ otàn gbẹtọ devo lẹ tọn hẹn.

Mvungi kàn owe ṣidopo to gblagbla 1975 po 2003 po ṣẹnṣẹn, to Kiswahili-gbe po Glẹnsigbe po. E tindo owe awe devo lẹ he ma yin zinzinjẹgbonu. Nukinkan etọn sọ tin to owe devo lẹ mẹ ga, taidi Unwinding Threads: Writing by Women in Africa po The Heinemann Book of African Women's Writing po.

Heinemann zín owe Mvungi tọn tintan jẹgbonu to Glẹnsigbe mẹ to 1975. Owe lọ nọ yin yiylọdọ Three Solid Stones podọ e sọ bẹ gbẹtọ paa lẹ hẹn. Owe lọ yin sọha 159 to African Writers Series mẹ. Mvungi wẹ yin wekantọ awetọ he wá sọn Tanzanie to adà debọdo-dego tọn lọ mẹ, podọ e sọ yin yọnnu tintan he wá sọn Tanzanie. James Currey, he basi dodinnanu adà debọdo-dego lọ ton, ma tindo nujikudo gando otàn hoho ehelẹ go gba. E lẹndọ Three Solid Stones ma fọnjlodotenamẹ sọmọ.

Alọdlẹndonu lẹ
‎

Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Adà:Yọnnu lẹ
Adà:Mẹhe yin jiji to 1943 lẹ
Adà:Mẹhe ku to 2017 lẹ