Muhammad Shashere

Muhammad  Shashere  yin Malenugán Kano tọn he dugan sọ́n owhe 1573 jẹ 1582.

Otàn gbẹzan etọn tọn to otànnugbo Kano tọn mẹ
Otàn gbẹzan Muhammad Shashere tọn sọn lẹdogbedevomẹ Palmer 1908 to otànnugbo Kano tọn mẹ tin to odò. 
Mohamma Shashere wẹ yin Saraki koatọ́n-nukundopotọ he yin visunnu Yakufu tọn. Yinkọ onọ etọn tọn wẹ Fasuma. E gbọnvo na Saraki he ko nọgbẹ̀ to kano na nuhe du Walọ dagbe didohia. Ewọ wẹ yin omẹ tintan he dó yinkọ na Afanumẹ etọn dọ Wombai. (Afanumẹ lọ nọ yin yiylọdọ Bamu). E sọ dó yinkọ na Afanumẹ de he nọ yin Babba  bo na ẹn yinkọ lọ  Sarkin  Bawaki. E sọ na Afanumẹ devo he yinkọ etọn nọ yin Mabaiyi yinkọ lọ Bagachi.
É de nado Funnawhàn sọ́ta Katsina. É dọna he yin visunnu Alkali  Mohamma  tọn, visunnu  Tanko tọn, visunnu Jibril tọn, visunnu f  Mugumi:“nami adanwanu de nado yi Funnawhàn hẹ́  Katsina. Eyin n ma gbawhan, ma na lẹkọ gbẹte, afidò n gbawhan Katsinawa tọn.” Alkali  lọ na ẹn Awhanfuntọ́ etọn Musa, he Yinkọ Onọ etọ̀n nọ yin Gero. Sarki na Musa otẹn Alkali tọn. To whenue e wá Katsina,  Sunnu kastina tọn tọ́n nado Funnawhàn. Awhanfuntọ́ lọ lẹ pé yedelẹ to Kankia  bo Funnawhàn to finẹ. Sunnu Katsinawa tọn lẹ gbawhan na ye su to sọha mẹ. Sunnu  Kanawa tọn lẹ họ̀nyi, bo jo saraki yetọn dó na  San  Turaki  Mainya Narai,  San  Turaki  Kuka  Zuga  po Ban  Bumpki tọn wutu. Gbẹtọ lọ lẹ jihàn dọ“Narai  he yin Àdó lọ: wleawufo nado péhẹ́ whlepọ́n depope;”  “Zuga ma họ̀nyi.” omẹ ehelẹ yi whegbe po  Saraki yetọn po bo biọ Kano po é po. Saraki lọ blawu taun. Sunnu lọ lẹ dọ na ẹn dọ,  “Jo awubla dó,eyin Allah jló mi na gbawhan  Katsinawa tọn to Owhè heja.” To whenu vudẹ̀ godo, nọvisunnu Etọn lẹ blase nado hui. San  Turaki  Narai se gándo sebibla lọ go, bo dọna Saraki lọ dọ: ma tọ́nyi fidepope blo, hiẹ kavi Liman towe, na a nikaa yin huhu. Enẹwutu  Saraki lọ gbọṣi ohọ̀ etọn mẹ,San  Turaki wa yinuwa taidi Saraki lọ. To Whenue Awhanfuntọ́ lọ lẹ wa to whejai,ye mọ  San  Turaki  po Afanumẹ etọn lẹ po é po to Màléhọ́ mẹ , na ye lẹndọ ewọ wẹ Saraki lọ wutu, ye hoavun hẹ ẹ̀. Afanumẹ etọn ṣinẹnẹ  po hẹnnu etọn fọtọnnukunatọ̀n po wẹ tin po e po. Afanumẹ ṣinẹnẹ lọ lẹ yin huhu. Wiawe to hẹnnu etọn lẹ lọsu yin huhu, bọ ṣidopo to ye mẹ yin wiwle sọyi. Omẹ ṣidopo he ye wlé sọ́yi lẹ wẹ: Burimah, Jigo, Adam, Wukarka, Tukuki po   Sarkin  Wawayi po. Sarki Mohamma  Zaki  he yin Saraki yọyọ lọ jlo na hu omẹ ṣidopo lọ lẹ ṣigba omẹ lọ lẹ dọ::  “pò mi dógbẹ̀ podọ mi nasọ lẹzun Afanumẹ towe lẹ,  Ovivi towe lẹ wẹ mi yin.”  enẹwutu Saraki lọ pò ye dogbẹ̀. San  Turaki  Narai  yin didi dó Màléhọ́ he ye hui dó mẹ.
Mohamma  Zaki  hẹ̀n Aderki nado gbá Serikin  Jarmai, ohọ dé dó họngbo saraki lọ tọn mẹ. “zowre” he yin Turaki  Mainya  tọn lọsu yin gbigbá sẹpọ́ Màléhọ́ lọ, po ohọ  Yan  Sintali tọn po ohọ  Turaki  Kuka  tọn po Mai-Shikashikai tọn. Màléhọ́ lọ yin didiọ́. Nujijọ lọ zọ́n bọ Turaki  Mainya tindo lẹblanulọkẹyi lọ nado nọ wanu di Saraki dó otẹn Mohamma  Zaki tọn, ṣigba lẹblanulọkẹyi lọ yin hinhẹnbu. Shashere dugan na Owhè ṣinẹ̀nẹ̀ , Osùn ẹnẹ̀ po Azan konukunẹnẹ̀ po. Enẹgodo é yin didesẹ̀. 

Alọdlẹ̀ndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Adà:Naijilia-nu lẹ