Yabega Ŋmaa (Female Circumcision also know as Female Genital Mutilation)

Yabega ŋmaa de la Farefari buuri malema ti buuri la basɛba tara malena bɔ'ɔra ba bipugeto dee ti ba nyaa ni ta'am ele bii baŋɛ budaa. 
Buuri malema wa,  ba yuum ni malum a bo la bipugeto n bi paɛ pɔka paarɛ dee nyaa seke siri ele bii seke ɛlega bii wan ta'am nyɔkɛ puurɛ dee tuna pɔgetuuma za'an a vom puan.
Male-ana wuusa yuum maleni ti la dɛna la suŋerɛ bɔ'ɔra bipugeto la ti ba nyɔkera bamiŋa dee tara gilema la na'asegɔ bɔ'ɔra ba buuri la za'an.

Lɔgeseto ti Ba Tara Ŋmata Yabega

1. Ko'om

2. Kaam

3. Wanɛ

4. Barega

5. Du'urɔ

6. Vɔnɛŋa

7. Valesi

8. Yɔgerɔ

Yabega Ŋmaa Sum Yɛla.

1. Pugeto yuum ni bi mɛ paɛ pɔka paarɛ dee nyaa nyɔgɛ pɔa.

2. Pugeto yuum doli la bilam nyɛta budasuma ɛla.

3. Pugeto yuum doli la bilam nyɛta lɔgerɔ la suŋerɛ zo'e zo'e nɛreba nu'usin.

4. Pugeto yuum kelum doli la bilam zamesera pɔgenɛ yɛla.

5. La yuum suŋeri la pɔgesi ti ba ka gã la budaasi yoo yoo.

6. La yuum kelum sugera la pɔgesi ti ba ka ita busi.

7. La yuum kelum suŋera la pɔgesi ti ba tara gilema la na'asegɔ ba sireba yɛa.

Yabega Ŋmaa Daaŋɔ Yɛla.

1. La ta'am basɛ ti pugela la doose bini koŋɛ ka nyɔɔrɛ.

2. La ta'am kelum basɛ ti pugela la koŋɛ ka dɔgum.

3. La ta'am kelum basɛ ti pugela la doosɛ bini dikɛ bã'a.

4. La kelum basera mɛ ti pugela la nyasi ka ba'am bɔna.

[[Buuri buuri :Wp/gur Yabega ŋwaa sum yɛla n de si'a tu vom puan 1. La yuum basɛ ti pugeto nɔkera la bamisi la budaasi ga'a gura ba San ta ele sireba 2. Pugeto yuum nyɛti la budaasi n mi budaanɛ dee/ gee nyɔkera bamisi ɛla.

3. Pugeto ni dɔla la bini nyɛta  lɔgerɔ si  zabeduma zi'an Dee baŋera budasɛka n wan ta'am bisɛ ba  beere ɛla