Se'empana

Se'empana (alijunaiki: sen)
¿Kasa tü Se'empana sumaka wayuu?

Tü se'empana sumaka wayuu shia wanee wunulia eesü suluu woumaimpa Wajirü, asotusü saaka mojui eepünalee susotein , joutsu juyapü , wuitüsü sünaa, maloukatsü süsii.

¿Kasa anaaka amüin tü se'empanaka sachein wayuu? 

Tü se'empana sumaka wayuu anaasü süpüla süsüin wayuu müloin jee tepichirua süpüla nalee , olojiaa ale'ee jee ayülain ,  ekalü eein aluu jokomachein jee shee walee, anaasü main shi'itirüin nasüle shia.

¿Jamüsü sukumajia tü se'empanaka sutuma wayuu?

Apanüsü oyootonusu wanee Se'empana , eitanüsü süpüla ka'ika ,  piama jee pünüin ka'i , süpüla so'osoloin , sünain punuinka ka'i ,   , oloojonusü suka wüin ,  suluu wanee wayeeta alakajünusü wüin, eitanüsü se'empana jososuka saaka  , o'ulanüsü polootoshanain shia , suwanajapa  so'u shira , ashakatiitnusu so'ujee sikikalü , asetünüsü , apolojunüsü süchiikua sümaa shiitpa paneera , oulanüsü anuipa süpüla sheemiain  aika aipa, kerotsesü süpüla nnojolüin sujutuin kasa saaka , asunaa musia wattamalü , süpülapüna sayuuna.    

¿Jamüsü süsia se'empana sutuma wayuu?     

Süshiküjee sutunkeetnüin tü se'empana apolojushika wanee a'i , muo'lee tü wayuu kasüinjatka sheküsü süüsüin wanee iita miouin e'iwaa aika , maayasatja sünain wanee oora mulaküin waneeya, sünain nnojoluinjatüin kasain neküin , shianee wanee wüin sümaa paneera , nüsapaa maaka apüintua eesü süpüla sainjünüin wanee shira asalaa ottamusia katio'u ,  tü suchekakalü wayuu . Süsünapa pünüintua, ajurulujasü sülee wayuu sutuma, ajurulajasü  , eita musia , sujuinjatüin tü jokoma ekalü suluu sulee.            

Süsüinjatüin shia tepichi eekalü jouchoin sheküsü  jarainrüin juya, asitnushii wanee iita jouchoin wattamalü, pünüintuanee, jee anainjatüin wüinka sümaa paneera nasawalüinjatüin pejewawai.            

¿Kasa outaka suluu walee sutuma  tü se'empana sümaka wayuu?            

Se'empana saashein laülayuu anaasü süpüla jokomachein jee she'ee sülee wayuu , eekalü miouyüin jee ekalü tepichiin sünainjee jarairüin juya suyasee . Anaasü main süpüla tü jokomacheinkalürüa jouchoinkalürua kasukaluirua , eitünüsü sutuma tü, ottamusia süpüla tü  wuliuna suluka sülee wayuurua.             

Akotchajülee sünülia:Wunu'ulia