Kakuuna

Kakuuna (wayuunaiki: sükorolo wayuu) tü kakuunaka sükorolo wayuu süpüla aju'itaa eepünaale naya sünain wanee outkajawaa jee müsia sünain wanee mi'ira. Tü kakuunaka wane korolo kojutusu ma'in sükajee süma'anain wayuu washirü otta süma'ana wayuu eekai anaajain kasa sümüin maka aapünüin sümüin sutuma soushi jo süma'anajee wane lapüt.

 Jamakua'ipalüin süma'anain wayuu 
Jerotto` umaajatükaa otta tu`uma woumainpa`a sünainjeejatü a`wanajirawaa natuma wayuu namaa nakusina kepiakana uuchimüin  (sierra nevad de santa marta) ,nnojotsu atijaanüin ou joujatüin shia, kakaliarüpeje`e shia nnojotpeje`ella nakumain wayuu tü kakauunakaa sümaa jerotto`u tü kakuunakaa kojutusu wayuu sutuma, washit münüshi eekai kakoroloin aka eein süpüla nunoutuin wanee nukua`ipa otta nuwalaajüin süka , süpa`aüna jieyuu otta sujuta asiruwaa. tü kakuunakaa sukorolo jieyuu ,eesü su`uliinai shia süsirapüin, süüliijanai shia : isho`u ,püla`ülia, jokomayaa süpüshi tü kakuunakaa eekaa . sünain tü kakuunaka aüliijanaakaa e`itaanüsü jerotto`u sünain , makat saa`in meruunayaa, maasiyaa. tü kakuunayaa, maasiyaa. tü kakuunakaa apülajaaya suulia wanee kasa.
Akotchajülee sünülia:Sukumajaala wayuu