Wasuura süpa'apünaa woumain

Wasuura süpa'apünaa woumain (alijunaiki: basura en los territorios) So'opuna tuu mmapakaa moulia wattashanta main sa'alin tuu wasuurakaa, otta mujusu sumuin tu mmapaaka, wamuin wayaa wayuukana, tuu wuitusukalü otta na murrutkana. Juyaawai ojuirasu ma'aka sain 7.000 otta 10.000 miyon wasuura sau tuu mmapaaka.

Wajiira shia wanne mmaa anachonsumain, sumojulakanee shia tuu wattashantain main  tuu yarutsuka otta tu wasuurakaa, shiaase makaa wattain main sa'alin ayulee so'opuna wajiira. Tuu piamasukalü mmapaa suluu wajiira sunain waimain main wasuura suluu shia Maikou sumaa Ichitki, tuu alatusuu sütuma tuu wayuukaluiruwa nojotkalu kajutuin sain tu mmapaaka.

Tuu wasuuraka ma'aka sain tu wottsokoo shia waimaakain so'opuna tuu piamasukalü mmaa, jamusujaa chaa Ichitki waima main wasuura so'opuna tuu supunakat wayuu otta jamatusuu wüin yaruttusü, ke'ejuu musiia shia, mujukaa shia sumuin tu joutaikalü wasanalakalü, chaa suluu tuu mmakalü Maikou musiaka sain Ichitki, shiaaka mujuin tuu sumuin mmakalü, eraajunususee wajiira sunain waimain wasuura suluu sutuma tuu, naa wayuukana nojotsu neraajuin tuu kajutaaka.

Nojotsunee shian Ichitki summa Maikou wottuin wasura, so'opuna tuu mmakalü watta sa'alin mmapaa wattapuna ma'aka sain tuu mma Afrika nnaka, shiale wanne mmaa joutsu wasuura suluu.

¿Kasaa anaka sumuin süshawaleeria?
Supulaa akaalinjaa tuu mmapaaka suulia amuloin shiaa esuu supulaa wainruin kasaa anasu ma'aka sain tu ashanuinjatukalü achiku ya'ayaa.

Eisalajaa sutsuin luusa:
Eisalajaa tu sutsuinkalü luusa anasu sumuin mmapakaa, amotsoloosu tu mujusükalü joutai namuin naa wayuukana otta mmapaaka.

Apunajaa wunnuu mi'ichipaa
Anasuu sumuin tuu mmapakaa apunaja wunnuu suka jamuin anasuu sumuin tu joutai wasanalakalü.