Atalejaa

miniaturadeimagen|Jimay atalejushi kaasha
Atalejaa (alijunaiki: toque de kaasha) Shia tü ataletaaka kaasha. E'ikünüshii na jintüichenka sünain atalejaa tepichiiwa’a, nutuma  wane wayuu a'alaülaa, ekirajünüshi sünain napainjatüin tü shierakalü kasha.Instrumentos musicales de la etnia wayuu

Chii atalejüikai kaasha nia wane wayuu toolo, eesü atalejüne kaasha saa'ujee wane lapü, müsia suju'itapa wane majayülü süchikü süttaa  , saa'u wane mi'iraa aapitsü süntia juya, otta müsia sülatiria wane kasachikü.   . Eesa'a tü kaashaka  akumajünüsü süka süsa seiwa ootojushi je piamasü uraichi süpüla tü shierakalü.    

Tu atalejaa waanet kaasat kojutsü'main waamuin kaaja'müin  shia sounakü  wanee outkajawaa.     

 Sukua'ipa atalejaa 
miniaturadeimagen|Wayuu atalejushi kaasha sunain mi’ira
Suumainpa'a wayuu eeshi wane atijüshi ma'in süpüla tü atalejaaka. Eesü nüma'ana supüshua'a shipijanaka atalejaa, e'raajünüshii sutuma wayuuirua. Tü shipijanaka akoyotirushi sümaa sukua'ipa suichikana tü mürütkalüirua maka: Suichikana ama, nüwatira samulu, sukua wawaachi otta taitaitachira. Kojuyasü tü sukua'ipakalü atalejaa, eesü kakuain, motsoluin, emetuluin. Atijaka chi atalejüikai. Eesa´a sümaima wane kuenta natuma na atuushinuukali, eejachi wanee wayuu atalejüi, Seeperiia nülia, antüshi nünainmüin chi müshalekai süpüla nütalejüinchi sünain wane mi'iraa.
 Shi'ipajee sukuwa'ipa 

Akotchajülee sünülia:Jayeechipülee