હાડી રાણી

હાડી રાણી સહલ કંવર રાજસ્થાનની એક રાણી હતી. તે હાડા ચૌહાણ રાજપૂત સંગ્રામસિંહની પુત્રી હતી અને તેના લગ્ન મેવાડના સલુમ્બરના ચુડાવત સરદાર રતન સિંહ સાથે થયા હતા. હાડી રાણીને પોતાના પતિને યુદ્ધમાં જવા માટે પ્રેરિત કરવા માટે પોતાનું બલિદાન આપ્યું હતું.

દંતકથા અનુસાર, જ્યારે મેવાડના રાજસિંહ પહેલા (૧૬૫૩-૧૬૮૦) એ રતનસિંહને અજમેરના મુઘલ ગવર્નર સુબા સામે બળવામાં જોડાવા માટે બોલાવ્યા, ત્યારે સેનાપતિ રતનસિંહના લગ્ન થયાને હજુ થોડા જ દિવસો પસાર થયા હતા. તેણે તેની પત્ની હાડી રાણી પાસે યુદ્ધભૂમિ પર લઈ જવા માટે એક સ્મૃતિચિહ્ન માંગ્યું. મેવાડ માટે તેની ફરજ બજાવવામાં તેણીની અવરોધરૂપ છે એમ વિચારીને, તેણીએ તેનું માથું ધડથી અલગ કરી નાખ્યું અને તેણીની અંતિમ સૂચના મુજબ એક નોકરે તેને કપડાથી ઢાંકી, થાળીમાં મૂક્યું, અને તેના પતિને ભેટ તરીકે મોકલાવ્યું. વ્યથિત છતાં ગર્વથી ભરેલા સેનાપતિએ આ સ્મૃતિચિહ્નના વાળથી તેને પોતાના ગળામાં બાંધી દીધું અને તેમનો બળવો સમાપ્ત થયા પછી, તે ઘૂંટણિયે પડી ગયો અને પોતાની ગરદન કાપી નાખી, કારણ કે તેની જીવવાની ઇચ્છા જતી રહી હતી.

 વિરાસત 
આજે પણ, રાજસ્થાનમાં લોકો તેમની પૂજા કરે છે અને લોકગાયકો તથા કથાકારો તેમના શૌર્ય, બહાદુરી, હિંમત વિશે ગીતોમાં તેમની કથા કહે છે. તે રાજસ્થાનમાં વિવિધ વાર્તાઓ, કવિતાઓ અને ગીતોની પ્રેરણા પણ છે અને તેમની વાર્તા રાજસ્થાનના અભ્યાસક્રમનો ભાગ છે. હાડી રાની કી બાઓરી એ ભારતના રાજસ્થાન રાજ્યના ટોંક જિલ્લાના ટોડરાઈસિંહ શહેરમાં સ્થિત એક વાવ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે ૧૭મી સદીમાં બનાવવામાં આવી હતી. રાજસ્થાન પોલીસે 'હાડી રાની મહિલા બટાલિયન' નામની એક મહિલા બટાલિયનની રચના કરી છે.

સંદર્ભ