સોડપુર ખાદી આશ્રમ

ગાંધી સ્મારક આશ્રમ જે સોડપુર ખાદી આશ્રમ તરીકે ઓળખાય છે તે ભારતના પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં સોડપુર, પાણીહાટી, ઉત્તર ૨૪ પરગણાની એક વિરાસત સંસ્થા છે.

 ઇતિહાસ 
આ આશ્રમની સ્થાપના ૧૯૨૪માં ગાંધીવાદી કાર્યકર, વૈજ્ઞાનિક અને શોધક, સતીશ ચંદ્ર દાસગુપ્તા દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જે બંગાળ કેમિકલ્સના ભૂતપૂર્વ અધિક્ષક હતા. તેની સ્થાપના એક ખાદી પ્રતિષ્ઠાન તરીકે કરવામાં આવી હતી. આ સંસ્થા ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે અને જેને મહાત્મા ગાંધી પોતે સાબરમતી આશ્રમ જેવું પોતાનું બીજું ઘર કહેતા હતા. ૧૯૩૯ થી ૧૯૪૭ દરમિયાન તેમણે ઘણી વખત આ સ્થળની મુલાકાત લીધી. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના ટોચના નેતા અહીં આવ્યા હતા. ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ, સુભાષ ચંદ્ર બોઝ, જવાહર લાલ નેહરુ, વલ્લભભાઈ પટેલ, શરત ચંદ્ર બોઝ, શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી, જી. ડી. બિરલા, ખાન અબ્દુલ ગફાર ખાન, સરોજિની નાયડુ, હુસૈન શહીદ સુહરાવર્દી સમયાંતરે આશ્રમની મુલાકાત લેતા હતા. ગાંધી સ્મારક આશ્રમ ખાતે યોજાયેલી ઐતિહાસિક ત્રણ દિવસની બેઠક પછી સુભાષ ચંદ્રાએ કોંગ્રેસ છોડવાનો નિર્ણય લીધો હતો અને ઓલ ઈન્ડિયા ફોરવર્ડ બ્લોકની સ્થાપના કરી હતી.

 સંદર્ભ