મનુ ભાકર

મનુ ભાકર (જન્મ ૧૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૨) એક ભારતીય ઓલિમ્પિયન છે જે નિશાનેબાજી (શૂટિંગ)ની રમતની ખેલાડી છે. તેણે ૨૦૨૪માં પેરિસમાં યોજાયેલા ગ્રીષ્મકાલીન ઓલિમ્પિકમાં મહિલાઓની ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ રમતમાં કાંસ્ય પદક જીત્યો હતો, જે ઓલિમ્પિક ૨૦૨૪માં ભારતનો પ્રથમ મેડલ હતો અને તે કોઈ પણ ઓલિમ્પિકમાં મેડલ જીતનારી ભારતની પ્રથમ મહિલા નિશાનેબાજ બની હતી. આ જ આવૃત્તિમાં, તેણે મિશ્ર ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ ટીમ ઇવેન્ટમાં સરબજોત સિંહ સાથે ભાગીદારી કરીને ભારતને બીજો બ્રોન્ઝ મેડલ અપાવ્યો હતો. તે એક જ ઓલિમ્પિક્સમાં ૨ મેડલ જીતનારી પ્રથમ ભારતીય મહિલા બની હતી.

અગાઉ તેણે ૨૦૧૮ની રાષ્ટ્રમંડલ રમતો (કોમનવેલ્થ ગેમ્સ)માં ૧૬ વર્ષની વયે સુવર્ણ ચંદ્રક જીત્યો હતો અને આઇએસએસએફ વિશ્વ કપમાં સુવર્ણ ચંદ્રક જીતનારી સૌથી નાની ઉંમરની ભારતીય પણ બની હતી.

 પ્રારંભિક જીવન 
મનુ ભાકરનો જન્મ હરિયાણાના ઝજ્જર જિલ્લાના ગોરિયા ગામમાં થયો હતો. તેના પિતા રામ કિશન ભાકર મર્ચન્ટ ભારતીય નૌકાદળમાં મુખ્ય એન્જિનિયર તરીકે ફરજ બજાવે છે. ૧૪ વર્ષની ઉંમર સુધી તેણે મણિપુરી માર્શલ આર્ટ હુયેન લેંગલોન તેમજ બોક્સિંગ, ટેનિસ અને સ્કેટિંગ જેવી અન્ય રમતોમાં ઉત્કૃષ્ટ દેખાવ કર્યો હતો અને આ રમતોમાં રાષ્ટ્રીય સ્તરે પદક જીત્યા હતા.

 કારકિર્દી 
તેના પિતા દ્વારા ₹૧,૫૦,૦૦૦ના રોકાણ સાથે, ભાકરે સ્પર્ધાત્મક શૂટિંગ હાથ ધરવાનું નક્કી કર્યું. તેણે ૨૦૧૭ની એશિયન જુનિયર ચેમ્પિયનશીપમાં સિલ્વર મેડલ જીત્યો અને સૌપ્રથમ વખત આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સફળતા મેળવી. કેરળ ખાતે યોજાયેલી ૨૦૧૭ની રાષ્ટ્રીય રમતોમાં ભાકરે નવ સુવર્ણચંદ્રકો જીત્યા અને વર્લ્ડ કપ પદક વિજેતા હીના સિદ્ધુને હરાવીને ફાઇનલમાં ૨૪૨.૩ પોઇન્ટ મેળવીને સિદ્ધૂનો ૨૪૦.૮ પોઇન્ટનો રેકોર્ડ તોડ્યો હતો.

વર્ષ ૨૦૧૮માં મેક્સિકો ખાતે યોજાયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય શૂટિંગ સ્પોર્ટ ફેડરેશન વર્લ્ડ કપમાં ભાકરે મહિલાઓની ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલમાં બે વખત ચેમ્પિયન બની ચૂકેલી મેક્સિકોની એલેજાન્દ્રા ઝાવલાને હરાવીને સુવર્ણ પદક જીત્યો. ભાકરે એલેજાન્દ્રા સામેની અંતિમ મેચમાં ૨૩૭.૫નો સ્કોર કર્યો હતો. ૧૬ વર્ષની ઉંમરે સુવર્ણ પદક જીતીને ભાકર વિશ્વ કપમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતનાર સૌથી નાની ઉંમરની ભારતીય બની હતી.

ભાકરે વર્લ્ડ કપમાં ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલની મિશ્ર ટુકડી ઈવેન્ટમાં શાનદાર દેખાવ કરતાં બીજો ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો. તેણીએ સાથી ઓમ પ્રકાશ મિથરવાલ સાથે જોડી બનાવી હતી. આ જોડીએ ૪૭૬.૧ અંક નોંધાવી તેમના નીકટતમ પ્રતિસ્પર્ધી સેન્ડ્રા રેઈટ્ઝ અને ક્રિશ્ચિયન રેઈટ્ઝને (૪૭૫.૨ અંક) હરાવ્યા હતા.

ભાકરે ૨૦૧૮ની રાષ્ટ્રમંડલ રમતોમાં મહિલાઓની ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલના ક્વોલિફાઈંગ રાઉન્ડમાં ૩૮૮/૪૪ અંક મેળવ્યા હતા અને ફાઈનલ માટે ક્વોલિફાય કર્યું હતું. ગોલ્ડ કોસ્ટ કોમનવેલ્થ ગેમ્સ દરમિયાન મહિલાઓની ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ ઈવેન્ટના અંતિમ રાઉન્ડમાં તેણે ૨૪૦.૯ અંકનો નવો કોમનવેલ્થ ગેમ્સ કિર્તિમાન સર્જતાં સુવર્ણ પદક જીત્યો હતો.

૨૦૧૮ એશિયન ગેમ્સમાં તેણે ૨૫ મીટર એર પિસ્તોલ ઇવેન્ટના ક્વોલિફિકેશન રાઉન્ડમાં ૫૯૩ અંકનો રેકોર્ડ સ્કોર બનાવ્યો હતો. પરંતુ તે ત્યાં મેડલ જીતવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. તે ફાઇનલમાં ૬ઠ્ઠા સ્થાને રહી હતી.

યુથ ઓલિમ્પિક ૨૦૧૮માં મનુએ ૨૩૬.૫ના અંક સાથે મહિલાઓની ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ ઈવેન્ટમાં પોઈન્ટ ટેબલમાં ટોચનું સ્થાન હાંસલ કર્યુ હતું. યુથ ઓલિમ્પિકના ઉદઘાટન સમારંભમાં તેણીનીએ ભારતીય ધ્વજવાહક તરીકે પણ બહુમાન મેળવ્યું હતું. ૧૬ વર્ષીય મનુ યુથ ઓલિમ્પિક ગેમ્સમાં સુવર્ણ પદક જીતનારી ભારતની સૌપ્રથમ નિશાનેબાજ અને મહિલા એથ્લીટ બની હતી.

ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૯માં તેણે દિલ્હીમાં ૨૦૧૯ના આઈએસએસએફ વર્લ્ડ કપમાં ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મિશ્ર ટુકડી ઇવેન્ટમાં સુવર્ણ પદક જીત્યો હતો.

મે ૨૦૧૯માં મ્યુનિક આઇએસએસએફ વર્લ્ડ કપમાં ચોથા સ્થાન પર રહેલી મનુએ ૧૦ મીટર પિસ્તોલ ઇવેન્ટમાં ૨૦૨૦ ટોક્યો ઓલિમ્પિક્સ માટે ક્વોલિફાય કર્યું હતું. ૨૫ મીટર પિસ્તોલ ઇવેન્ટની ફાઇનલમાં તેની પિસ્તોલ જામ થવાથી તેની બંદૂક ફાયરિંગ ન કરી શકવાને કારણે તેને રમતમાંથી ખસી જવાની ફરજ પડી હતી.

તેણે ૨૦૨૨ની એશિયન ગેમ્સમાં મહિલાઓની ૨૫ મીટર પિસ્તોલ ટીમ ઈવેન્ટમાં એશા સિંઘ અને રિધમ સાંગવાન સાથે ભારત માટે સુવર્ણ પદક જીત્યો હતો.

તેણે ૨૦૨૪માં પેરિસમાં યોજાયેલા ગ્રીષ્મકાલીન ઓલિમ્પિકમાં મહિલાઓની ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ રમતમાં કાંસ્ય પદક જીત્યો હતો, જે ઓલિમ્પિક ૨૦૨૪માં ભારતનો પ્રથમ મેડલ હતો અને તે કોઈ પણ ઓલિમ્પિકમાં મેડલ જીતનારી ભારતની પ્રથમ મહિલા નિશાનેબાજ બની હતી. આ જ આવૃત્તિમાં, તેણે મિશ્ર ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ ટીમ ઇવેન્ટમાં સરબજોત સિંહ સાથે ભાગીદારી કરીને ભારતને બીજો બ્રોન્ઝ મેડલ અપાવ્યો હતો. તે એક જ ઓલિમ્પિક્સમાં ૨ મેડલ જીતનારી પ્રથમ ભારતીય મહિલા બની હતી.

 આંરરરાષ્ટ્રીય કારકિર્દી 
ઓલિમ્પિક રમતોત્સવ
વર્ષસ્પર્ધાસ્થળરમતસ્થાનઅંક૨૦૨૦૨૦૨૦ ઓલિમ્પિક રમતોત્સવટોક્યો૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મહિલાઓ૧૨મું૫૭૫૨૫ મીટર પિસ્તોલ મહિલાઓ૧૫મું૫૮૨૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મિશ્ર ટુકડી૭ મુંતબક્કો ૧: ૫૮૨; તબક્કો ૨: ૩૮૦૨૦૨૪૨૦૨૪ ઓલિમ્પિક રમતોત્સવપેરિસ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મહિલાઓયોગ્યતા: ૫૮૦  અંતિમ : ૨૨૧.૭૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મિશ્ર ટુકડીયોગ્યતા: ૫૮૦  અંતિમ : ૧૬-૧૦૨૫ મીટર પિસ્તોલ મહિલાઓ૪થુંયોગ્યતા: ૫૯૦  અંતિમ : ૨૮

વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ
વર્ષસ્પર્ધાસ્થળરમતસ્થાનઅંક૨૦૧૮ISSF ચેમ્પિયનશિપચાંગવોન૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મહિલાઓ૧૩મું૫૭૪૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મહિલાઓ ૧૨મું૭૬૭૨૫ મીટર પિસ્તોલ મહિલાઓ૧૦મું૫૮૪

યુવા ઓલિમ્પિક રમતોત્સવ
વર્ષસ્પર્ધાસ્થળરમતસ્થાનઅંક૨૦૧૮૨૦૧૮ યુવા ઓલિમ્પિક રમતોત્સવબ્યૂનસ આયર્સ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મહિલાઓ૫૭૬; Final:૨૩૬.૫[૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મિશ્ર ટુકડી૭૫૧; Final:૩

જુનિયર વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ
વર્ષસ્પર્ધાસ્થળરમતસ્થાનઅંક૨૦૨૧ISSF જુનિયર વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપલીમા૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મહિલાઓ૫૭૪; Final:૨૪૧.૩

જુનિયર વર્લ્ડ કપ
વર્ષસ્પર્ધાસ્થળરમતસ્થાનઅંક૨૦૧૮૨૦૧૮ જુનિયર વર્લ્ડ કપસીડની૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મહિલાઓ૫૭૦; Final:૨૩૫.૯૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મિશ્ર ટુકડી૭૭૦; Final:૪૭૮.૯૨૫ મીટર પિસ્તોલ મહિલાઓ૪થું૫૭૪; Final:૧૮સુહલ૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મહિલાઓ૫૭૩; Final:૨૪૨.૫૨૫ મીટર પિસ્તોલ મહિલાઓ૫મું૫૭૯; Final:૧૯૧૦ મીટર એર પિસ્તોલ મિશ્ર ટુકડી૭૬૬; Final:૪૭૪.૪

 સંદર્ભ 

શ્રેણી:૨૦૦૨માં જન્મ
શ્રેણી:ખેલાડી