શાકચુન્ની

thumb
શાકચુન્ની બંગાળી લોકકથાઓમાં એક સ્ત્રી ભૂત છે, જે સામાન્ય રીતે બાંગ્લાદેશ અને ભારતના પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યની પૌરાણિક પરંપરાઓમાં વર્ણવવામાં આવે છે . આ શબ્દ એક પરિણીત હિન્દુ સ્ત્રીની આત્માનો ઉલ્લેખ કરે છે જે પરિણીત હોવા છતાં મૃત્યુ પામી હતી (એટલે ​​કે, તેના પતિ પહેલાં).

વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર
શકચુન્ન શબ્દ સંસ્કૃત શબ્દ શંખચુન્ની પરથી આવ્યો છે. બંગાળી હિન્દુ પરંપરામાં, પરિણીત સ્ત્રીઓ પરંપરાગત રીતે લગ્નના પ્રતીક તરીકે શંખ-કૂંડીઓ (શંખ) અને સિંદૂર (સિંદૂર) પહેરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શકચુન્ની મૃત્યુ પછી પણ આ પ્રતીકો જાળવી રાખે છે, જે લગ્ન જીવન પ્રત્યેના તેમના સતત જોડાણને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

મૂળ અને લોકવાયકા
લોકવાયકાઓ અનુસાર, શકચુન્ની એ પરિણીત સ્ત્રીની ભાવના છે જેની ઇચ્છાઓ અને ગૃહસ્થ જીવન પ્રત્યેનો લગાવ તેના મૃત્યુ સમયે અધૂરો રહે છે. તેણીને ઘણીવાર વૈવાહિક સુખ અને ગૃહસ્થ જીવનની ઝંખના ધરાવતી તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે, અને એવું કહેવામાં આવે છે કે તે પરિણીત સ્ત્રીઓ, ખાસ કરીને સમૃદ્ધ ઘરની સ્ત્રીઓ, ને આવા અનુભવોને ફરીથી જીવવા માટે ધરાવે છે અથવા પ્રભાવિત કરે છે.

શકચુન્ની દર્શાવતી વાર્તાઓ પરંપરાગત બંગાળી લોકકથાઓમાં જોવા મળે છે, જેમાં ઠાકુરમાર ઝુલી જેવા સંગ્રહોમાં જોવા મળતી વાર્તાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. ઘણી વાર્તાઓમાં, એક વળગાડખોર (ઓઝા) આખરે તેની ભાવનાને હરાવે છે અથવા બહાર કાઢે છે.

ભૌતિક વર્ણન
શાકચુન્નીઓને સામાન્ય રીતે લીલાશ પડતા રંગની ત્વચા ધરાવતી, પાંદડાવાળા શાકભાજી (શાક) જેવી દેખાતી વ્યક્તિ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે. બંગાળી લોકકથાઓમાં ઘણી આત્માઓની જેમ, તેમને પાતળા અને ક્ષીણ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે. તેઓ પરિણીત બંગાળી સ્ત્રીઓ સાથે સંકળાયેલી પરંપરાગત લાલ-સફેદ સાડીઓ પહેરે છે, સાથે શંખની બંગડીઓ અને કપાળ પર લાલ સિંદૂર પણ પહેરે છે. ભૂત હોવા છતાં, તેઓ ઘણીવાર તેમના દેખાવ અને શણગાર પ્રત્યે સભાન તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

લાક્ષણિકતાઓ
શકચુન્નીઓને ઘણીવાર માછલીના શોખીન તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે, જે બંગાળમાં પરિણીત સ્ત્રીઓ માટે સાંસ્કૃતિક રીતે મહત્વપૂર્ણ ખોરાક છે. પરંપરાગત માન્યતામાં, પરિણીત સ્ત્રીઓને તેમના પતિના સુખાકારી અને દીર્ધાયુષ્યના પ્રતીક તરીકે માછલી ખાવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવતી હતી. શકચુન્નીની માછલી પ્રત્યેની તૃષ્ણા લગ્ન જીવનમાં પાછા ફરવાની તેમની ઇચ્છાનું પ્રતીક છે. તેણી કાચી, તળેલી, બળેલી કે સડેલી માછલી પસંદ કરે છે કે નહીં તે અંગે લોકવાયકાઓ અલગ અલગ હોય છે.

એવું પણ માનવામાં આવે છે કે તેઓ તેમના રહેઠાણ વિસ્તારોમાં ગાયના છાણનું પાણી છાંટતા હોય છે અને કેટલાક વૃક્ષો, ખાસ કરીને સ્ટ્રેબ્લસ એસ્પર (શેઓરા) અને કેરીના ઝાડમાં રહે છે.

 સંદર્ભ 

શ્રેણી:સંસ્કૃતિ