દ્વયાશ્રય

દ્વયાશ્રય બારમી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં હેમચંદ્રાચાર્યે સંસ્કૃત તથા પ્રાકૃતભાષામાં રચેલું મહાકાવ્ય છે. મહાવ્યાકરણ સિદ્ધહેમશબ્દાનુશાસનના પ્રથમ સાત અધ્યાયમાં સંસ્કૃત અને આઠમા અધ્યાયમાં પ્રાકૃત ભાષાઓનું વ્યાકરણ હેમચંદ્રાચાર્યે સૂત્રોમાં આપ્યું છે. આ પ્રતિપાદિત નિયમોનાં ઉદાહરણ આપવા માટે અને સોલંકી વંશી રાજાઓના જીવનચરિતનું આલેખન કરવા માટે તેમણે દ્વયાશ્રય નામના ગ્રંથની રચના કરી. 

 લેખન 
આ ગ્રંથમાં મૂળભૂત રીતે બે ભાગ છે. પહેલા ભાગમાં મૂળરાજથી સિદ્ધરાજ જયસિંહ સુધીના રાજાઓનાં ચરિત્રને ૨૦ સર્ગોમાં સંસ્કૃતભાષામાં વર્ણવ્યાં છે. બીજા ભાગમાં--જે 'કુમારપાલચરિયં' તરીકે પ્રસિદ્ધ છે-- ૮ સર્ગોમાં ૬ પ્રાકૃતભાષાઓનાં ઉદાહરણ વડે કુમારપાળ સોલંકીનું ચરિત્ર વર્ણવ્યું છે. 

 સંદર્ભો 

શ્રેણી:સંસ્કૃત સાહિત્ય
શ્રેણી:અપભ્રંશ સાહિત્ય
શ્રેણી:જૈન ગ્રંથો
શ્રેણી:પ્રાકૃત સાહિત્ય