પીએસએલવી-સી૪

પીએસએલવી-સી૪ પર આ વખતે હવામાનની અભ્યાસ અને આગાહી કરવા માટેનો ઉપગ્રહ ચડાવીને તેને ભૂ-સમક્રમી કક્ષામાં તરતો મૂકવામાં આવ્યો. આ ઉપગ્રહનું નામ મીટિઅરૉલજિકઅલ સેટેલાઇટ પરથી મેટસેટ રાખવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ૧ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૩ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અમેરિકાના કોલંબિયાને અંતરિક્ષ સ્ટેશનના વાતાવરણમાં પુનઃ પ્રવેશ વખતે નડેલા અકસ્માતમાં ભારતીય મૂળના અંતરિક્ષ યાત્રી ડૉ. કલ્પના ચાવલાનું દુઃખદ અવસાન થતાં તેમની સદા સર્વદા સ્મરણાંજલિ રૂપે ૫ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૩ના રોજ આ ઉપગ્રહને કલ્પના-૧ અને તેનાથી શરૂ થતી નવી ઉપગ્રહની નવી શ્રેણીનું લોકલાડીલું નામ કલ્પના રાખવામાં આવ્યું. આ ઉપગ્રહ સહિત રોકેટે ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૨ના રોજ સતીશ ધવન અંતરિક્ષ કેન્દ્ર (તે વખતના શ્રીહરિકોટા પ્રક્ષેપણ વિસ્તાર)ખાતેથી બપોરે ૧૫:૫૩ (IST) વાગે ઉડાણ ભરી. આ રોકેટમાં હવામાનનું અધ્યયન અને આગાહી કરતો ભૂ-સમક્રમી સ્થિર ઉપગ્રહ તરતો મૂકવામાં આવ્યોા.

અભિયાનની મુખ્ય બાબતો 

પીએસએલવી કાર્યક્રમનું ચોથું કાર્યાન્વિત પ્રક્ષેપણ
એકંદરે પીએસએલવીનું સાતમું ઉડાણ
ભૂ-સમક્રમી સ્થિર કક્ષામાં ઉપગ્રહ તરતો મૂકનાર ભારનું પ્રથમ ઉડાણ 
ભારતનું હવામાનને સંપૂર્ણ સમર્પિત સૌ પ્રથમ ઉપગ્રહ.
ભારતનો સર્વપ્રથમ ઉપગ્રહ જેનું નામ તેની કાર્યકાળ દરમ્યાન બદલીને ભારતીય મૂળનાં અવકાશયાત્રીની સ્મરણાંજલિમાં કલ્પના-૧ કરવામાં આવ્યું.
આ ઇસરો દ્વારા નિર્મિત ઉપગ્રહ છે. 

 અભિયાન પારામીટર 

 દ્રવ્યમાન:
 ઉડ્ડયન વખતનું કુલ વજન: 
 વહનભાર વજન: 
 સમગ્રતયા ઊંચાઈ : 
 નોદક:
 તબક્કો ૧: ઘન-ઈંધણ રોકેટ (હાઇડ્રોક્સિલ ટર્મિનેટેડ પોલિબ્યુટીન) (૧૩૮.૦ + ૬ X ૯ ટન); બળતણનો સમય ૧૦૪.૭૫ સેકંડ
 તબક્કો ૨: પ્રવાહી ઈંધણ રોકેટ અસંમિત ડાયમિથાઇલ હાઇડ્રેઝાઇન +  (૪૦.૬ ટન) બળતણનો સમય ૧૬૩ સેકંડ
 તબક્કો ૩: ઘન-ઈંધણ રોકેટ (હાઇડ્રોક્સિલ ટર્મિનેટેડ પોલિબ્યુટીન) (૭.૬ ટન) બળતણનો સમય ૧૦૯ સેકંડ
 તબક્કો ૪: પ્રવાહી ઈંધણ રોકેટ (મોનોમિથાઇલહાયડ્રેઝાઇન + મિક્સ ઓક્સાઇડ ઓફ નાઇટ્રોનલ) (૨.૫ ટન) બળતણનો સમય ૫૧૫ સેકંડ
 પ્રણોદ:</ref>
 તબક્કો ૧: ૪૬2૮ + ૬ X ૬૬૨ કિ.ન્યૂટન
 તબક્કો ૨: ૭૨૫ કિ.ન્યૂટન
 તબક્કો ૩: ૨૬૦ કિ.ન્યૂટન
 તબક્કો ૪: ૨ X ૭.૪ કિ.ન્યૂટન

 એન્જિન:
 તબક્કો ૧: એસ૧૩૯
 તબક્કો ૨: વિકાસ (રોકેટ એન્જિન)
 તબક્કો ૩:
 તબક્કો ૪: ૨ x પીએસ-૪

 પ્રણોદ:
 તબક્કો ૧: ૪૪૩૦ + ૬૬૭ x ૬ કિલો ન્યૂટન
 તબક્કો ૨: ૭૨૪ કિલો ન્યૂટન
 તબક્કો ૩: ૩૨૪ કિલો ન્યૂટન
 તબક્કો ૪: ૭.૨ x ૨ ન્યૂટન

 ઊંચાઈ: 
 મહત્તમ વેગ: (ચોથા તબક્કાના પ્રજ્વલન વખતે)
 કુલ ઉડાન સમય: ૧,૬૫૮ સેકંડ

 પ્રકીર્ણ
 પ્રક્ષેપકની કુલ ઊંચાઈ: ૪૪.૪મી
 ઉડ્ડયન દિનાંક: ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૨
 ઉડ્ડયન સમય: ૧૫:૫૩ (IST)
  ઇસરોના ઉડ્ડયન ક્રમ: ૪૮
 કક્ષા: ભૂ-સમક્રમી
 આ અભિયાનના ઉપગ્રહોની સંખ્યા: ૧
 વહનભાર: ૧૦૬૦ કિલો



 આ પણ જુઓ 
 ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંગઠન
 ધ્રુવીય ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ વાહન

 References 

શ્રેણી:૨૦૦૧માં છોડાયેલા અંતરિક્ષયાન
શ્રેણી:ધ્રુવીય ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ વાહન
શ્રેણી:ઇસરો