ચૂરિયો જાબલ દુર્ગા માતા મંદિર

ચૂરિયો જાબલ દુર્ગા માતા મંદિર (چوڑیو جبل, ઉચ્ચાર: ચૂ-ર્યો જા-બલ) પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતના થરપારકર જિલ્લાના નાંગરપારકરમાં સ્થિત ચુરિયો નામની ટેકરી પર આવેલું છે. હિન્દુઓ તેમના પ્રિયજનોની અગ્નિસંસ્કાર કરાયેલી રાખને મંદિરના પવિત્ર પાણીમાં વિસર્જન કરવા માટે લાવે છે. મંદિર જેના પર સ્થિત છે તે કિંમતી અને બહુરંગી ટેકરી તેના દુર્લભ અને મોંઘા ગ્રેનાઈટ માટે ખોદવામાં આવે છે, જે મંદિર માટે ગંભીર ખતરો છે.

 વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર 
ચુરિયો (ચોર્યો) નામ સિંધી ભાષાનો એક શબ્દ છે, જે (چوړۍ) શબ્દ પરથી ઉતરી આવ્યો છે, જેનો ઉચ્ચાર (છૂ-રી) થાય છે, જેનો અર્થ 'બંગડી' થાય છે; આમ, સિંધી ભાષામાં ચુરિયો શબ્દનો અર્થ "બંગડીઓ સાથે સંબંધિત/સંબંધિત" થાય છે,Jam-e-Sindhi-Lughat/Sindhi-Language-Authority/2004 કારણ કે ટેકરીની નજીકમાં ઘણા નાના ગામડાઓ છે જે ઐતિહાસિક રીતે મહિલાઓ માટે બંગડીઓ બનાવવાના વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા રહ્યા છે. આ સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત બંગડીઓ પછી ગામડાઓમાંથી નજીકના શહેરોમાં જેમ કે નાંગરપારકરથી પશ્ચિમમાં મીઠી અને ઉત્તરમાં ઉમરકોટ સુધી લઈ જવામાં આવે છે. તે મુજબ, સાંસ્કૃતિક રીતે, આ વિસ્તારની સ્ત્રીઓ ભારે ભરતકામવાળા કપડાં પહેરે છે અને તેમના કાંડા પર બંગડીઓ પહેરાવામાં આવે છે.

 મહત્વ 
ચોરિયો ગામમાં ચુરિયો જાબલ ટેકરી પર આવેલું દુર્ગા માતાનું મંદિર હિન્દુ દેવી દુર્ગાને સમર્પિત છે, જેમને દુષ્ટતાનો નાશ કરનાર, દુષ્ટતા પર સારપનો વિજય, બ્રહ્માંડની માતા અને વિશ્વની રચના, સંરક્ષણ અને વિનાશ પાછળની શક્તિ તરીકે ગણવામાં આવે છે.

હજારો યાત્રાળુઓ, ફક્ત પાકિસ્તાનથી જ નહીં, ખાસ કરીને સિંધ, બલુચિસ્તાન, પંજાબ અને ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતોમાંથી ઉપરાંત નેપાળ, ભારત અને અન્ય દેશોમાંથી પણ તેમના ધાર્મિક તહેવારો માટે ચુરિયો ટેકરીની મુલાકાત લે છે. આ મંદિર સિંધ, પાકિસ્તાનમાં હિન્દુ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક વારસાનો એક ભાગ છે. શિવરાત્રી પર ૨૦૦,૦૦૦ યાત્રાળુઓ મંદિરોમાં દર્શન માટે ઉમટી પડે છે. હિન્દુઓ મૃતકોનો અગ્નિસંસ્કાર કરે છે અને શિવરાત્રી સુધી રાખને પવિત્ર પાણીમાં વિસર્જન માટે સાચવી રાખવામાં આવે છે. શ્રીમંત પાકિસ્તાની હિન્દુઓ ગંગામાં રાખનું વિસર્જન કરવા માટે ભારત જાય છે અને બાકીના લોકો રાખનું વિસર્જન કરવા માટે નગરપારકર જાય છે. જોકે, સરકારે આ વિસ્તાર ડાયનામાઈટ બ્લાસ્ટ કરીને ખાણકામ માટે ભાડે આપ્યો છે, જેના પર મંદિરો સ્થિત છે. આ મંદિરો માટે ખતરો ઉભો કરી રહ્યું છે. ખાણકામ કરનારાઓ દ્વારા આ વિસ્તારના વિનાશ સામે યાત્રાળુઓએ વિરોધ પ્રદર્શન પણ કર્યું હતું.Contractor blasting through Tharparkar temple in search of granite , The Express Tribune, 10 Mar 2011.

 ખાણકામ 
જે ચુરિયો ટેકરી પર મંદિર અસ્તિત્વ ધરાવે છે તે ગ્રેનાઈટથી બનેલું છે. ભારતના રાજસ્થાનના પડોશી વિસ્તારોની તુલનામાં, જ્યાં ગ્રેનાઈટ ગ્રે છે, ચુરિયોમાં ગ્રેનાઈટ રંગની રચના બહુરંગી છે અને તેથી મોંઘો છે.http://arifhasan.org/wp-content/uploads/2012/08/AH-007_comp-assessment-droughtandfamine.pdf |date=March 2022}}

ખાણકામ આ વિસ્તારના હિન્દુ મંદિરો માટે ગંભીર ખતરો ઉભો કરી રહ્યું છે. હિન્દુ સમુદાયે ખાણકામનો વિરોધ કર્યો.[13] સ્થાનિક હિન્દુઓના વિરોધ છતાં, ખોદકામનું કામ આગળ વધી રહ્યું છે. ખોદકામની પ્રવૃત્તિને રોકવાનો પ્રયાસ કરવાને બદલે, સિંધ સરકારે કામ હાથ ધરવા માટે એક કોન્ટ્રાક્ટરને ભાડે આપી છે.

ચિત્રવીથિકા

 સંદર્ભ 

શ્રેણી:મંદિરો