ઉર્નેસ સ્ટેવ ચર્ચ

ઉર્નેસ સ્ટેવ ચર્ચ (નોર્વે urnes stavkyrkje) નોર્વેના વેસ્ટલેન્ડ કાઉન્ટીમાં લસ્ટર નગરપાલિકામાં લુસ્ટ્રાફજોર્ડન પાસે ઓર્ન્સ ખાતે આવેલું ૧૨મી સદીનું સ્ટેવ ચર્ચ છે.

આ ચર્ચ ફ્‌જોર્ડની પૂર્વ બાજુએ આવેલું છે, સોલવોર્ન ગામથી સીધા જ ફ્‌જોર્ડ તરફ અને હાફસ્લો ગામથી લગભગ પાંચ કિલોમીટર દૂર (૩ માઇલ પૂર્વમાં) આવેલું છે. આ ચર્ચ નોર્વેના સૌથી જૂના સ્ટેવ ચર્ચોમાંનું એક છે, આ ઈમારતમાં ૧૧મી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં લાકડાના બાંધકામના ભાગો છે. આ ચર્ચ મધ્યયુગીન ખ્રિસ્તી ચર્ચો દ્વારા પ્રેરિત લાંબી ચર્ચ બેસિલિકા પદ્ધતિ પ્રમાણે બનાવવામાં આવ્યું હતું, જેમાં નળાકાર સ્તંભો અને અર્ધ-ગોળાકાર કમાનો હતા. સ્તંભોની શીર્ષ પર અને ચર્ચની બહારની સજાવટ વાઇકિંગ સંસ્કૃતિ પરિવર્તનકાળ, એકીકરણ અને ખ્રિસ્તી ધર્મના સ્વીકારના દ્રશ્ય પુરાવાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ચર્ચના ઉત્તર દ્વારને ઉર્નેસ શૈલી તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે, જેમાં ૧૨મી સદીની નોર્વેની પૌરાણિક કથાઓમાંથી મેળવેલી સજાવટ છે.

ઈ.સ. ૧૮૮૧થી આ ચર્ચ ફોર્ટિડ્સમિનિફોર્નિન્ગન (સોસાયટી ફોર ધ પ્રિઝર્વેશન ઓફ નોર્વેજીયન એન્શિયન્ટ મોન્યુમેન્ટ્સ) ની માલિકીનું છે. ૧૯૭૯માં, યુનેસ્કો દ્વારા ઉર્નેસ સ્ટેવ ચર્ચને વિશ્વ ધરોહર સ્થળ તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યું હતું.

 સંદર્ભ 
નોર્વેમાં સ્ટેવ ચર્ચો ૧૦મી-૧૧મી સદીના હોવાનું મનાય છે. સ્ટેવ ચર્ચ એ દિવાલના પાટિયાથી બનાવાયેલી લાકડાની ઇમારતો છે-એકંદર માળખાની ફ્રેમ લાકડાના પાટિયાથી બનાવવામાં આવે છે અને દિવાલના પાટાને જ્યાં અનુકૂળ હોય ત્યાં ફ્રેમમાં ફીટ કરવામાં આવે છે.

"સ્ટેવ" (નોર્વેજીયનઃ સ્ટેવ) શબ્દનો અર્થ મજબૂત લાકડાના સ્તંભો છે જે ખૂણાના થાંભલાઓ અને સ્તંભો દર્શાવે છે. આ શબ્દ એકંદર સ્થાપત્ય માળખાને દર્શાવે આપે છે. સ્ટેવ શૈલીને સીધી દિવાલના સુંવાળા પાટાનો ઉપયોગ એ પ્રમાણે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય છે.

ઉર્નેસ સ્ટેવ ચર્ચ ૧૧૩૦ ની આસપાસ અથવા તેના થોડા સમય પછી બનાવવામાં આવ્યું હતું, અને હજુ પણ તેના મૂળ સ્થાને ઉભું છે; તે તેના પ્રકારનું સૌથી જૂનું માનવામાં આવે છે. ૧૯૫૬ના ખોદકામમાં જાણવા મળ્યું કે આ જ સ્થળ પર  અગાઉના બે ચર્ચ બાંધવામાં આવ્યા હતા.

પ્રથમ ચર્ચ પેલેસેડ શૈલીમાં ખ્રિસ્તી ધર્મમાં સંક્રમણના સમયગાળા દરમિયાન બનાવવામાં આવ્યું હતું, જેમાં માળખાકીય સભ્યો જમીનમાં જડેલા હતા. બીજું ૧૧મી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે બંને નેવ-એન્ડ-ચાન્સેલ ડિઝાઇન સાથે નાના માળખા હતા.

૧૨ મી સદીના મધ્યમાં, બીજા ચર્ચને તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું-ત્રીજું ચર્ચ, બીજા એકના કેટલાક ભાગ પર આધારિત હોવા છતાં, તેનાથી ઘણું અલગ હતું. તેમાં કેન્દ્રિય વિભાગ સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો, આ ભાગ બાકીના મકાનથી ઊંચો છે, આ માળખામાં ૧૬ મોટી સ્તંભો છે, અને કેન્દ્ર અને આસપાસના ભાગોને સમાવે છે. કેન્દ્રીય માળખાની છત માર્ગિકા છત કરતાં ૨ મીટર (૬ ફૂટ ૭ ઇંચ) ઊંચી છે.

આ ડિઝાઇન તે સમયે અત્યંત લોકપ્રિય હતી અને પછીના સ્ટેવ ચર્ચોના માળખાને પ્રેરણા આપી હતી. આ ચર્ચ ખ્રિસ્તી સ્થાપત્ય, વાઇકિંગ યુગના સ્થાપત્ય અને કલા સ્વરૂપો વચ્ચે લાક્ષણિક પ્રાણી-શણગાર, પ્રાણી-કલાની કહેવાતી "ઉર્નસ શૈલી" સાથે જોડાણ દર્શાવે છે.

 સ્થાપત્ય 

 આંતરિક 
સંપૂર્ણપણે લાકડાના ચર્ચો ક્લાસિક બેસિલિકા યોજના પર બાંધવામાં આવ્યા હતા. આ યોજનાની મુખ્ય પ્રેરણા યુરોપિયન ખ્રિસ્તી ચર્ચોની કેથેડ્રલની બેસિલિકા શૈલી હતી, જેમાં બોર્ડથી ઢંકાયેલ છત અને દાદરથી ઢંકાયેલી છતની રચનાની પ્રેરણા સ્કેન્ડિનેવિયન દેશોમાં પ્રચલિત સ્થાપત્ય તકનીક હતી. ચર્ચમાં ઘન સ્તમ્ભ શીર્ષ અને અર્ધ-ગોળાકાર કમાનો સાથેના નળાકાર સ્તંભોએ રોમનસ્ક પથ્થરની સ્થાપત્યની અવકાશી રચનાઓમાંથી આધારિત હોવાનું જણાય છે.

૧૭મી સદીમાં ચર્ચની કેન્દ્ર, જે માર્ગિકાથી ઘેરાયેલો એક ઊભો કેન્દ્રિય ઓરડો છે, તેને દક્ષિણ તરફ લંબાવવામાં આવ્યો હતો. ચર્ચમાં અન્ય તત્વો પણ ઉમેરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં બાપ્ટિસ્માના અક્ષરોનો સમાવેશ થાય છે. (૧૬૪૦) વેદી ઉપર એક લાકડાની છત્ર (૧૬૬૫) અને એક વ્યાસપીઠ (ID૧) છે. વેદી વર્જિન મેરી અને જ્હોન બાપ્ટિસ્ટ સાથે ક્રોસ પર ખ્રિસ્તને દર્શાવે છે. તે ૧૬૯૯ ની તારીખની છે. ૧૮મી સદીમાં ચર્ચમાં બારીઓ ઉમેરવામાં આવી હતી.

 સુશોભન 
ઉર્નેસ સ્ટેવ ચર્ચની બહારની સજાવટમાં લાકડાની કોતરણી અને શિલ્પિત સજાવટનો સમાવેશ થાય છે.  આ વાઇકિંગ સંસ્કૃતિના પરિવર્તન, એકીકરણ અને ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવવાના દ્રશ્યના પુરાવા તરીકે કામ કરે છે. સ્ટ્રેપ-વર્ક પેનલ્સ અગાઉની ૧૧મી સદીના ઉર્નેસ ચર્ચમાંથી લેવામાં આવી હતી અને પછી વાઇકિંગ પરંપરા તત્વોને જીવંત રાખવાના ઉદ્દેશ્યથી નવા માળખામાં સામેલ કરવામાં આવી હતી. ઉર્નેસ શૈલી મુજબ, અહીંના ઉત્તર પોર્ટલની કોતરણીમાં એકબીજા સાથે જોડાયેલા પ્રાણીઓનું ચિત્રણ કરવામાં આવ્યું છે, જે વાઇકિંગ પ્રાણીઓના અલંકરણના છેલ્લા ઉદાહરણોમાંનું એક છે.

ચર્ચનો આંતરિક ભાગ બાહ્ય કરતાં વધુ સુશોભિત છે. આ માળખું અંશતઃ ૧૨મી સદીના લાકડાના સ્તંભોની શ્રેણી દ્વારા બંધાયેલું છે. સ્તંભોની ટોચ પરના શીર્ષો માનવ, પ્રાણી અને વનસ્પતિ પ્રધાન શિલ્પોથી શણગારવામાં આવી છે. આમાંની કેટલાક શીર્ષોમાં સરળ અમૂર્ત આકૃતિઓ છે જ્યારે કેટલીક વાઇકિંગ પરંપરાની પરંપરાગત ઇન્ટરલેસિંગ ડિઝાઇન ધરાવે છે. ઉર્નેસ સ્ટેવ ચર્ચ જાહેર પૂજા માટે અસંખ્ય મધ્યયુગીન ધાર્મિક વસ્તુઓનું ઘર પણ છે."Urnes Stave Church". UNESCO.

 ઉત્તર પોર્ટલ 
વર્તમાન ચર્ચની ઉત્તર દિવાલની પ્રવેશદ્વાર અને અન્ય વિગતો, તેમજ ગેબલ્સની દિવાલના સુંવાળા પાટિયાઓ, ક્લાસિક ઉર્નેસ શૈલીમાં શણગારવામાં આવ્યા છે. તેઓ કદાચ અગાઉના ચર્ચોના  અવશેષો છે.

એવું અનુમાન કરવામાં આવે છે કે આ પોર્ટલનું પ્રવેશદ્વાર મૂળરૂપે મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર હોઈ શકે છે, જે પશ્ચિમ તરફ મુખ ધરાવે છે. પૌરાણિક કથાઓ અને ધર્મોમાં, પોર્ટલનો હેતુ લોકોને ભગવાનના ઘરમાં પ્રવેશવા દેવાનો છે. ખ્રિસ્તી અર્થમાં, પોર્ટલ રોજિંદા જીવનમાં અરાજકતા અને દુષ્ટતા સાથેના સંઘર્ષની નશ્વર દુનિયામાં પ્રતીકાત્મક ઉદાહરણ સ્વરૂપ છે.

અહીં, મહાન દાનવ અને સર્પ વચ્ચેનો સંઘર્ષ ઉર્નેસના પ્રવેશદ્વારમાં દર્શાવવામાં આવ્યો છે, તે રાગનારોકની શરૂઆત દર્શાવે છે. શક્ય છે કે અગાઉના ચર્ચની સજાવટમાં નોર્સ પૌરાણિક કથાઓના કેટલાક દ્રશ્યો દર્શાવવામાં આવ્યા હતા, જે ૧૨મી સદીમાં તેના અકાળે પુનઃનિર્માણનું સંભવિત કારણ હોઈ શકે છે. આ સંદર્ભમાં, પ્રાણીનું અર્થઘટન નિડિહોગર તરીકે થઈ શકે છે જે યગડ્રાસિલના મૂળ ખાય છે. "રાગનારોક નોર્સ દંતકથા અનુસાર એકબીજા સાથે જોડાયેલા સાપ અને ડ્રેગન વિશ્વના અંતનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે".
ઉર્ન શૈલીના પ્રવેશદ્વાર પર સર્પ અને વેલાની કોતરણી કરવામાં આવી છે, જેમાં લંબાયેલા પ્રાણીઓ અને છોડના વેલ્ટરમાં વેલાની જેમ જ વૃક્ષો બનાવવામાં આવ્યા છે. વિશાળ ગૂંચવણનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો એ છે કે તમામ જીવંત વસ્તુઓ, પ્રાણીઓ અથવા શાકભાજીની એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે. જમણી બાજુએ, તળિયેથી લગભગ એક તૃતીયાંશ માર્ગ પર સર્પ તેના મોંમાંથી ફ્લુર-ડી-લિસ પણ બહાર કાઢે છે. કલા ઇતિહાસકારો દ્વારા ઘણીવાર આવી દ્રશ્ય લાક્ષણિકતાને ઉર્નેસ શૈલી તરીકે ઓળખાવે છે. 

 ૧૭મી સદીથી અત્યાર સુધી 
ચર્ચ લંબચોરસ મધ્ય માર્ગ અને  ગાયકવૃંદ માટેની સાંકડા જગ્યા સાથે બાંધવામાં આવ્યું છે. અને ગાયકવૃંદની જગ્યા અને કેન્દ્રીય જગ્યાઓ ઉંચી છે. આ ગાયકવૃંદની જગ્યાને ૧૭મી સદીમાં પૂર્વમાં વિસ્તારવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ આ ઉમેરાને પાછળથી દૂર કરવામાં આવ્યો હતો. જોહાન ક્રિશ્ચિયન ડહલનું ચિત્ર આને દર્શાવે છે, તેમજ તે સમયે ચર્ચની બગડતી સ્થિતિને પણ દર્શાવે છે. ૨૦મી સદી દરમિયાન ચર્ચની પુનઃસ્થાપના કરવામાં આવી હતી અને વધુ બગાડ અટકાવવા માટે સમૃદ્ધ સુશોભિત દિવાલના સુંવાળા પાટાને ઢાંકી દેવામાં આવ્યા હતા.

મોટી સંખ્યામાં મધ્યયુગીન રચનાત્મક તત્વો  સ્થળ  પર રાખવામાં આવ્યા છે જેમ કે જમીનના બીમ (ગ્રુન્સ્ટોક્કર) સિલ્સ (સ્વિલર) કોર્નર પોસ્ટ્સ (hjörnestolper) દિવાલ સુંવાળા પાટિયા (veggtiler) અને બેઠક દિવાલની પ્લેટ (stavlægjer). સ્તંભો, રસ્સીઓ અને ક્રોસ કૌંસવાળા ઊભા થયેલા કેન્દ્રીય વિસ્તારનું બાંધકામ અને છત વગેરે મધ્યયુગીન સમયના સ્થાપત્યને દર્શાવે છે. આ સ્થળ પરના અગાઉના ચર્ચમાંથી, પ્રવેશદ્વાર ઉપરાંત, ઉત્તરીય દિવાલમાં બે દિવાલના પાટિયા, ગાયકવૃંદની ખૂણાની ચોકી, ગાયકવૃંદના પશ્ચિમી ગેબલ અને પૂર્વીય ગેબલ રાખવામાં આવ્યા છે.

ઈ. સ. ૧૮૮૧માં જ્યારે ઉર્નેસના પેરિશ નાબૂદ કરવામાં આવ્યું હતું ત્યારથી આ ચર્ચ સામાન્ય ઉપયોગમાં નથી. આ સ્થળ સોગન પ્રોસ્ટી (ડીએનરી)માં સોલ્વર્ન પરગણાનો એક ભાગ બની ગયો હતો. હવે તેનો ઉપયોગ માત્ર પૅરિશમાં ખાસ પ્રસંગો જેમ કે બાપ્ટિસ્મ અને લગ્ન માટે થાય છે. 

સદીઓથી ધાર્મિક અને વ્યવહારુ જરૂરિયાતો માટે ચર્ચના નિર્માણમાં હસ્તક્ષેપ કરવામાં આવે છે. આ હસ્તક્ષેપો હજુ પણ સ્પષ્ટ રીતે દૃશ્યમાન છે કારણ કે તેમણે નોર્વેમાં સામાજિક જીવન અને ધાર્મિક પ્રથાઓની અધિકૃત સાક્ષી આપી છે. આજના સમયમાં, ઉર્નેસ સ્ટેવ ચર્ચ નોર્વેના સૌથી લોકપ્રિય પ્રવાસન સ્થળોમાંનું એક છે."Urnes Stave Church". UNESCO.

 મીડિયા ગેલેરી 

 બિલ્ડિંગ 

 કોતરણીઓ 

 આંતરિક 

 સાહિત્ય 



 સંદર્ભો 

 બાહ્ય કડીઓ 

 ઉર્ન્સ સ્ટેવ ચર્ચ Stavkirke.info (નોર્વેજીયનમાં) 
 ઉર્નેસ સ્ટેવ ચર્ચ ઇન ફોર્ટિડ્સ-મિનફોર્નિન્ગન (નોર્વેજીયન) 
 ફોર્ટિડ્સમિન્નોફોર્નિંગેન્સ સ્ટેવ ચર્ચ પૃષ્ઠો (નોર્વેજીયનમાં) (અંગ્રેજી અને જર્મન પૃષ્ઠો પણ છે) 
 ઉર્ન્સ સ્ટેવ ચર્ચનું વર્ણન અને ચિત્રો (ડચમાં) 
શ્રેણી:Coordinates on Wikidata
શ્રેણી:ચકાસણી કર્યા વગરના ભાષાંતરો
શ્રેણી:નોર્વે
શ્રેણી:વિશ્વ ધરોહર સ્થળ