૨૦૨૪ વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ

૧૦મી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ (VGGS)  ૧૦ થી ૧૨ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૪ દરમિયાન ભારતના ગુજરાતના ગાંધીનગરમાં મહાત્મા મંદિર કન્વેન્શન એન્ડ એક્ઝિબિશન સેન્ટર ખાતે યોજાઈ હતી. ગુજરાત સરકાર દ્વારા ભારતીય ઉદ્યોગ પરિસંઘ (CII) અને iNDEXTb સાથે ભાગીદારીમાં આયોજિત આ શિખર સંમેલન "ભવિષ્યના પ્રવેશદ્વાર" ની થીમ પર કેન્દ્રિત હતું, જેમાં વૈશ્વિક નેતાઓ, નીતિ ઘડવૈયાઓ અને ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોને સતત વિકાસ, આર્થિક વૃદ્ધિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહકાર માટેની તકો અંગે ચર્ચા કરવા અને અન્વેષણ કરવા માટે એકઠા કરવામાં આવ્યા હતા.

વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટનું મુખ્ય ધ્યાન સેમિકન્ડક્ટર, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, સ્પેસ ટેકનોલોજી મેન્યુફેક્ચરિંગ, ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી, ટકાઉ ઉત્પાદન, નવીનીકરણીય ઊર્જા અને ઉદ્યોગ ૪ પર હતું, એમ સીએમ ભૂપેન્દ્ર પટેલ જણાવ્યું હતું. વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટની સફર ૨૦૦૩ માં શરૂ થઈ હતી અને દર બે વર્ષે યોજાતી હતી. સમિટની તૈયારીમાં, ગુજરાત સરકારે રાજ્યની રોકાણની ક્ષમતાને પ્રોત્સાહન આપવા અને વૈશ્વિક રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે ભારત અને વિશ્વભરમાં રોડ શો યોજ્યા હતા. આ સમિટ મુંબઈ, દિલ્હી, બેંગ્લોર, લખનૌ, ચેન્નાઈ, કોલકાતા અને ચંદીગઢ જેવા મોટા શહેરોમાં તેમજ ન્યૂ જર્સી, દુબઈ, સિંગાપોર, ટોક્યો, ફ્રેન્કફર્ટ, મિલાન, કોપનહેગન, પેરિસ, હો ચી મિન્હ સિટી અને સિઓલ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય શહેરોમાં યોજાઈ હતી. અત્યાર સુધીમાં, રાજ્ય સરકારે અહેવાલ આપ્યો છે કે ૨૮ રાષ્ટ્રો અને ૧૪ સંસ્થાઓએ શિખર સંમેલનમાં ભાગીદાર બનવાની પુષ્ટિ કરી છે. આ કાર્યક્રમ દરમિયાન ૪૧,૨૯૯ પ્રોજેક્ટ માટેના એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ₹૧ લાખ કરોડના રોકાણનો સમાવેશ થાય છે.

 પૃષ્ઠભૂમિ 
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ, જેને ઘણીવાર વાઇબ્રન્ટ ગુજરાટ સમિટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે એક દ્વિવાર્ષિક વૈશ્વિક વ્યાપાર કાર્યક્રમ છે જે ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં યોજાય છે. આ દ્વિવાર્ષિક શિખર સંમેલન આ પ્રદેશમાં આર્થિક વિકાસ, વેપાર અને રોકાણ તકોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તેના મહત્વ માટે જાણીતું છે. તે સરકારી અધિકારીઓ, વેપારી નેતાઓ, રોકાણકારો અને નિષ્ણાતો સહિત મુખ્ય હિતધારકોને એક મંચ પૂરો પાડે છે, જેમાં તેઓ આર્થિક વિકાસ અને સહયોગના વિવિધ પાસાઓ પર ચર્ચા કરી શકે છે.

વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ સૌપ્રથમ ૨૦૦૩ માં શરૂ કરવામાં આવી હતી, અને વર્ષોથી, તે ગુજરાતના સૌથી મહત્વપૂર્ણ આર્થિક મંચોમાંનું એક બન્યું છે. તેનું આયોજન ગુજરાત સરકાર દ્વારા કરવામાં આવે છે અને રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિવિધ ઉદ્યોગ સંગઠનો દ્વારા તેને ટેકો આપવામાં આવે છે. આ શિખર સંમેલનનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ ગુજરાતને એક આકર્ષક રોકાણ સ્થળ તરીકે પ્રોત્સાહન આપવાનો અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ભાગીદારી અને સહયોગની સુવિધા આપવાનો છે. શિખર સંમેલનનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ એક એવું મંચ તૈયાર કરવાનો છે જ્યાં વ્યાપાર અગ્રણીઓ, નીતિ ઘડવૈયાઓ અને રોકાણકારો અર્થતંત્રના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં રોકાણ, સહયોગ અને ભાગીદારીની તકો શોધી શકે. આ કાર્યક્રમની રચના ઊર્જા, ઉત્પાદન, માળખાગત સુવિધાઓ, માહિતી ટેકનોલોજી, કૃષિ, આરોગ્ય સંભાળ અને વધુ જેવા ક્ષેત્રોમાં ચર્ચાઓ, વાટાઘાટો અને કરારોને સરળ બનાવવા માટે કરવામાં આવી છે. વાઇબ્રન્ટ સમિટ શ્રેણી દરમિયાન, હજારો એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા અને ગુજરાતમાં અબજો ડોલરનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો હતો. ૧૪ અબજ ડોલરના એમઓયુ, ૨૦૦૫-૨૨૬ ૨૦ અબજ ડોલરના એમઓઇયુ, <આઈડી૧] ૧૫૨ અબજ ડોલરના MOU, ૨૦૦૯-૮૬૬૨ ૨૪૩ અબજ ડોલરના MoU, ૨૦૧૧-૭૯૩૬ ૪૬૨ અબજ ડોલરના કરાર.

 વીજીવીડી 
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત-વાઇબ્રન્ટ ડિસ્ટ્રિક્ટ (VGVD) એ ગુજરાત સરકાર દ્વારા રાજ્યના તમામ ૩૩ જિલ્લાઓમાં આર્થિક વિકાસ અને રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે હાથ ધરવામાં આવેલી પહેલ છે. આ કાર્યક્રમ જાન્યુઆરી ૨૦૨૪માં યોજાનારી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ (VGGS) ની ૧૦મી આવૃત્તિના અગ્રદૂત તરીકે ૨૦૨૩માં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. વીજીવીડી કાર્યક્રમના મુખ્ય પાસાંઓમાંનું એક "એક જિલ્લા-એક ઉત્પાદન" (ઓડીઓપી) પહેલને પ્રોત્સાહન આપવાનું છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ દરેક જિલ્લામાં મુખ્ય ઉત્પાદન અથવા ઉદ્યોગને ઓળખવાનો અને તેનું પોષણ કરવાનો છે, સ્થાનિક અર્થતંત્રને વેગ આપવા માટે તેની અનન્ય શક્તિઓ અને સ્પર્ધાત્મક લાભોનો લાભ ઉઠાવવાનો છે. ઓડીઓપી ઉત્પાદનો પરંપરાગત હસ્તકલાથી માંડીને નવીન તકનીકો સુધી છે, જે ગુજરાતના વિવિધ આર્થિક પરિદ્રશ્યને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ પ્રદર્શનોએ 'વન ડિસ્ટ્રિક્ટ-વન પ્રોડક્ટ' (ઓડીઓપી) પ્રોજેક્ટમાંથી વસ્તુઓને પ્રકાશિત કરી હતી, જેનાથી તેમની દૃશ્યતામાં વધારો થયો હતો. સ્ટાર્ટઅપ્સ, સ્થાનિક એમએસએમઈ, સ્વ-સહાય સંસ્થાઓ, એફપીઓ, મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકો, ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગો, કુટીર ઉદ્યોગો અને પીએમ વિશ્વકર્મા યોજનાના લાભાર્થીઓ બધાએ ભાગ લીધો હતો. ક્રેડિટ લિન્કેજ પ્રોગ્રામ હેઠળ, કાર્યક્રમો દરમિયાન લોન મેળાઓ યોજાયા હતા અને પ્રાપ્તકર્તાઓને મંજૂર લોન માટે ચેક પ્રાપ્ત થયા હતા. 'વોકલ ફોર લોકલ "અભિયાનના ભાગરૂપે, સ્થાનિક ચીજવસ્તુઓને પ્રોત્સાહન આપવા અને ફેલાવવા માટે પ્રદર્શનોમાં ૯૯૬ સ્ટોલ મૂકવામાં આવ્યા હતા. વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત-વાઇબ્રન્ટ ડિસ્ટ્રિક્ટ પહેલ દ્વારા વિવિધ વિષયો પર પરિસંવાદો અને કાર્યશાળાઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, તેમજ વેપારીઓ અને વેપારીઓ સાથે બી૨બી, બી૨સી અને બી૨જી સંવાદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત-વાઇબ્રન્ટ ડિસ્ટ્રિક્ટ (VGVD) કાર્યક્રમ ૨ ઓક્ટોબરથી ૩૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૩ સુધી ગુજરાતના તમામ ૩૨ જિલ્લાઓમાં ગાંધી જયંતી અને સરદાર પટેલ જયંતી વચ્ચે યોજાયો હતો. આ ૨૦૨૪માં વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટની તૈયારીમાં કરવામાં આવ્યું હતું. રાજ્ય સરકારની સત્તાવાર જાહેરાત અનુસાર કુલ ૨,૬૧૪ સમજૂતી કરારો (એમઓયુ) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ૪૫,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુના સંભવિત રોકાણ દર્શાવવામાં આવ્યા હતા.

 એમઓયુ 

 સમિટ પૂર્વેના એમઓયુઃ ગુજરાતે કુલ ₹૧ કરોડના સૂચિત રોકાણ માટે એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ સમજૂતીઓએ પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રોજગારીની તકોનું સર્જન થવાનો અંદાજ મૂક્યો હતો. 
 સમિટ એમઓયુઃ વાઇબ્રન્ટ સમિટની ૧૦ મી આવૃત્તિ દરમિયાન, ગુજરાતે ૯૮,૫૪૦ પ્રોજેક્ટ્સમાં ₹૪૫ લાખ કરોડથી વધુની કુલ રોકાણ પ્રતિબદ્ધતા પર હસ્તાક્ષર કર્યા.

કેપી ગ્રુપ અને ગુજરાત સરકાર ગુજરાતમાં ૨ ગીગાવોટથી વધુ સૌર, પવન અને હાઇબ્રિડ પાવર પ્લાન્ટ તેમજ ગ્રીન હાઇડ્રોજન પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવા માટે એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. ૧૭, ૬૯૦ કરોડ રૂપિયાનું અંદાજિત રોકાણ અને વર્ષ ૨૦૨૬ સુધીમાં ગુજરાતમાં અંદાજે ૧૩,૭૫૦ નોકરીઓનું સર્જન થવાની ધારણા છે. સુઝુકી નવી પ્રોડક્શન લાઇન માટે 3,200 કરોડ, નવા પ્લાન્ટ માટે 35,000 કરોડનું રોકાણ કરશે.અદાણી ગ્રુપ 5 વર્ષમાં 2 લાખ કરોડનું રોકાણ કરશે. ટાટા ગ્રુપ સાણંદમાં લિથિયમ-આયન બેટરી માટે ગીગા ફેક્ટરી ખોલશે, ધોલેરામાં સેમિકન્ડક્ટર ફેબ સુવિધાની જાહેરાત કરી. રિલાયન્સ હજીરા ખાતે ભારતની પ્રથમ અને વિશ્વ કક્ષાની કાર્બન ફાઈબર સુવિધા સ્થાપી રહી છે, લુલુ ગ્રુપ 4,000 કરોડના રોકાણ સાથે અમદાવાદમાં ભારતનો સૌથી મોટો શોપિંગ મોલ બાંધશે. એસ્સાર ગ્રુપ જામનગરમાં 1GW નો ગ્રીન હાઇડ્રોજન પ્રોજેક્ટ સ્થાપી રહ્યું છે. UAE અને ભારતે અનેક પ્રોજેક્ટ સંબંધિત ચાર એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા. આર્સેલર મિત્તલ 2029માં હજીરા ખાતે વિશ્વની સૌથી મોટી સ્ટીલ મેન્યુફેક્ચરિંગ સાઇટનું નિર્માણ કરશે. ઓસ્ટ્રેલિયાની ડેકિન યુનિવર્સિટીએ ગિફ્ટ સિટીમાં પોતાનું કેમ્પસ ખોલ્યું. સિંગાપોરે રાજ્યમાં 27,000 કરોડના રોકાણની જાહેરાત કરી. ટોરેન્ટ પાવર એનર્જી સેક્ટરમાં 47,000 કરોડનું રોકાણ કરશે. ડીપી વર્લ્ડ પોર્ટ્સ અને લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરમાં 25,000 કરોડનું રોકાણ કરશે.

 સહભાગીઓ 
૧૪૦ દેશોના આશરે ૧.૩ લાખ સહભાગીઓએ વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટની ૧૦ મી આવૃત્તિ માટે નોંધણી કરાવી છે. વાઇબ્રન્ટ ગુજરાતમાં રશિયન સરકારના ૨૦૦ પ્રતિનિધિઓ અને ઉદ્યોગસાહસિકો ભાગ લેશે.

 ભાગ લેનારા નેતાઓ 

 વક્તાઓ 

 વુમલુન્મંગ વુલનામ, ભારત સરકાર નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય સચિવ 
 કનિકા ટેકરીવાલ, જેટ્સેટગોના સ્થાપક અને સીઇઓ 
 વેંકટ કટકુરી, એરબસ ડિફેન્સ એન્ડ સ્પેસના વડા (ભારત અને દક્ષિણ એશિયા) 
 કે. રાજારમન, આઇએએસ, ચેરમેન ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર્સ ઓથોરિટી 

 આ પણ જુઓ 

 ગુજરાતનું અર્થતંત્ર

 સંદર્ભો 

 બાહ્ય કડીઓ