જોયિતા મોંડલ

જોયિતા મોંડલ ભારતના પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યની એક સમાજસેવિકા છે. તેઓ દીવાની અદાલતની ન્યાયિક પેનલમાં સભ્ય તરીકે નિયુક્ત થનાર પ્રથમ બંગાળી ટ્રાન્સજેન્ડર મહિલા છે.

 પ્રારંભિક જીવન 
જોયિતા મોંડલનો જન્મ પરંપરાગત હિંદુ પરિવારમાં થયો હતો. બાળપણથી જ પોતાની લિંગ ઓળખને કારણે તેમને સામાજિક ભેદભાવનો સામનો કરવો પડ્યો. તેમણે દસમી કક્ષા પછી શાળા છોડી દીધી. પરિવાર અને સમાજના અસ્વીકારને કારણે તેઓ ઘર છોડીને નીકળી ગયા અને જીવનનિર્વાહ માટે બસ સ્ટેન્ડ પર રાતો વિતાવી તથા ભિક્ષાવૃત્તિ પણ કરવી પડી.

પછી તેઓ ઉત્તર દિનાજપુર જિલ્લાના ઇસ્લામપુર ખાતે સ્થાયી થયા અને ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાયના કલ્યાણ માટે કાર્ય શરૂ કર્યું. તેમણે દૂરશિક્ષણ દ્વારા પોતાનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો અને કાયદાની ડિગ્રી પ્રાપ્ત કરી. ૨૦૧૦માં તેઓ પોતાના જિલ્લામાં મતદાર ઓળખપત્ર મેળવનાર પ્રથમ ટ્રાન્સજેન્ડર વ્યક્તિ બન્યા.

જોયિતાએ ‘દિનાજપુર નયા આલોક’ નામની સંસ્થા સ્થાપી, જે ટ્રાન્સજેન્ડર લોકો ઉપરાંત યૌનકર્મીઓ, ભિક્ષુકો અને માનવ તસ્કરીના ભોગ બનેલા લોકો માટે કાર્ય કરે છે. આ સંસ્થા તેમના જિલ્લામાં હજારો લોકોને સહાય પૂરી પાડી રહી છે.

 કાર્યજીવન 
જોયિતા મોંડલ પશ્ચિમ બંગાળના ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાય માટે સક્રિય રીતે કાર્યરત છે. ૨૦૧૫માં તેમણે સહયોગીઓ સાથે મળીને એચઆઈવી પોઝિટિવ વૃદ્ધ લોકો માટે એક આશ્રયગૃહ સ્થાપ્યું અને દર્દી કલ્યાણ સમિતિઓ રચી.

૮ જુલાઈ ૨૦૧૭ના રોજ, ૨૯ વર્ષની વયે, તેઓ પશ્ચિમ બંગાળમાંથી લોક અદાલતમાં ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત થનાર પ્રથમ ટ્રાન્સજેન્ડર વ્યક્તિ બન્યા. તેમણે ઉત્તર દિનાજપુર જિલ્લાના ઇસ્લામપુરમાં લોક અદાલતમાં ન્યાયાધીશ તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો. તેમના પ્રારંભિક કેસોમાં બેંક લોન વસૂલાત સંબંધિત મુદ્દાઓ સામેલ હતા.

તેમણે પોતાની નિમણૂકને ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાય માટે ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ગણાવી અને તેને સમાજમાં સમાન નાગરિક તરીકે સ્વીકાર મેળવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું.

 વ્યક્તિગત જીવન 
જુલાઈ ૨૦૧૭માં, પોતાની લિંગ ઓળખ જાહેર કર્યા બાદ લગભગ આઠ વર્ષ પછી, જોયિતા મોંડલે લિંગ પુનર્નિર્માણ સર્જરીની પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી.

 સંદર્ભ 

શ્રેણી:ભારતીય વ્યક્તિત્વ