બેંગકોક

બેંગકોક થાઇલેન્ડની રાજધાની અને સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું શહેર છે. તે સત્તાવાર રીતે થાઈમાં ક્રુંગ થેપ મહા નાખોન તરીકે ઓળખાય છે અને બોલચાલની ભાષામાં ક્રુંગ થેપ તરીકે ઓળખાય છે. આ શહેર મધ્ય થાઇલેન્ડના ચાઓ ફ્રાયા નદીના ત્રિભુજ પ્રદેશમાં ૧૫૬૮.૭ ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલું છે. ૨૦૨૪ સુધીમાં તેની અંદાજિત વસ્તી દેશની વસ્તીના ૧.૧૪ કરોડ લોકોની છે જે થાઇલેન્ડની કુલ વસ્તીના ૧૫.૯% છે. ૨૦૨૧ના અંદાજ મુજબ ૧.૭૪ કરોડથી વધુ લોકો (થાઇલેન્ડની વસ્તીના ૨૫%) આસપાસના બેંગકોક મેટ્રોપોલિટન પ્રદેશમાં રહે છે, જે બેંગકોકને મેગાસિટી અને અત્યંત સસ્તન શહેર બનાવે છે, જે થાઇલેન્ડના અન્ય શહેરી કેન્દ્રોને કદ અને રાષ્ટ્રીય અર્થતંત્ર માટે મહત્વ એમ બંનેમાં મહત્વનું પુરવાર કરે છે.

બેંગકોક ૧૫મી સદીમાં અયુત્થયા યુગ દરમિયાન એક નાનું વેપારી મથક હતું, જે આખરે વિકસ્યું. અને ત્યારબાદ બે રાજધાની શહેરો, ૧૭૬૭માં થોંબુરી અને ૧૭૮૨માં રત્તનકોસિન સ્થળ બન્યું. ૧૯મી સદીના અંતમાં સિયામ પ્રદેશના આધુનિકીકરણનું કેન્દ્ર બેંગકોક હતું, કારણ કે દેશ પર પશ્ચિમના દબાણનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ શહેર સમગ્ર ૨૦મી સદી દરમિયાન દેશના રાજકીય સંઘર્ષોના કેન્દ્રમાં હતું. કારણ કે સિયામે-પાછળથી તેનું નામ બદલીને થાઇલેન્ડ રાખ્યું-સંપૂર્ણ રાજાશાહી નાબૂદ કરી, બંધારણીય શાસન અપનાવ્યું અને અસંખ્ય સૈન્ય બળવા અને અનેક રમખાણો કર્યાં. ૧૯૭૨માં બેંગકોક મેટ્રોપોલિટન વહીવટીતંત્ર હેઠળ વિશેષ વહીવટી ક્ષેત્ર તરીકે સમાવિષ્ટ આ શહેરનો ૧૯૬૦થી ૧૯૮૦ના દાયકા દરમિયાન ઝડપથી વિકાસ થયો હતો અને હવે થાઇલેન્ડના રાજકારણ, અર્થતંત્ર, શિક્ષણ, મીડિયા અને આધુનિક સમાજ પર નોંધપાત્ર અસર કરે છે.

૧૯૮૦ અને ૧૯૯૦ ના દાયકામાં એશિયાઈ રોકાણમાં તેજીને કારણે ઘણી બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓએ બેંગકોકમાં તેમના પ્રાદેશિક મુખ્યાલય સ્થાપિત કર્યા. આ શહેર હવે નાણાકીય, વ્યવસાય અને પોપ સંસ્કૃતિમાં પ્રાદેશિક શક્તિ છે. તે પરિવહન અને આરોગ્ય સંભાળ માટેનું આંતરરાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર છે. તે કળા, ફેશન અને મનોરંજનના કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. આ શહેર તેના શેરી જીવન, સાંસ્કૃતિક સ્થળો તેમજ તેના રેડ-લાઇટ જિલ્લાઓ માટે જાણીતું છે. ગ્રાન્ડ પેલેસ અને બૌદ્ધ મંદિરો, જેમાં વાટ અરુણ અને વાટ ફોનો સમાવેશ થાય છે, ખાઓસન રોડ અને પેટપોંગના નાઇટલાઇફ દ્રશ્યો જેવા અન્ય પ્રવાસન આકર્ષણોથી વિપરીત છે. બેંગકોક વિશ્વના ટોચના પ્રવાસન સ્થળોમાંનું એક છે અને તેને અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય રેન્કિંગમાં વિશ્વના સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાયેલા શહેર તરીકે નામ આપવામાં આવ્યું છે.

બેંગકોકનો ઝડપી વિકાસ ઓછા શહેરી આયોજન સાથે આડેધડ શહેરી દૃશ્ય અને અપૂરતી માળખાગત સુવિધામાં પરિણમ્યો છે. વ્યાપક એક્સપ્રેસવે નેટવર્ક હોવા છતાં અપૂરતા રોડ નેટવર્ક અને નોંધપાત્ર ખાનગી કારના ઉપયોગને કારણે હંમેશાના ટ્રાફિક જામની સમસ્યા થઈ છે, જેના કારણે ૧૯૯૦ના દાયકામાં ગંભીર વાયુ પ્રદૂષણ થયું હતું. ત્યારથી શહેર સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માટે જાહેર પરિવહન તરફ વળ્યું છે અને ૧૦ શહેરી રેલ લાઇન ચલાવી છે અને અન્ય જાહેર પરિવહનનું નિર્માણ કર્યું છે; જોકે, છતાં પણ ટ્રાફિક જામ એક પ્રચલિત સમસ્યા છે.

 સ્પષ્ટીકરણ નોંધો 

 સંદર્ભો