ડેટા સ્ટોરેજ

ડેટા સ્ટોરેજ એ સ્ટોરેજ માધ્યમમાં માહિતી (ડેટા) નું રેકોર્ડિંગ (સ્ટોર કરવું) છે. ડીએનએ (DNA) અને આરએનએ (DNA), હસ્તલેખન, ફોનોગ્રાફિક રેકોર્ડિંગ, મેગ્નેટિક ટેપ અને ઓપ્ટિકલ ડિસ્ક એ સ્ટોરેજ મીડિયાના બધા ઉદાહરણો છે. રેકોર્ડિંગ વર્ચ્યુઅલ રીતે કોઈપણ એનર્જી દ્વારા પૂર્ણ થાય છે. ઇલેક્ટ્રોનિક ડેટા સ્ટોરેજ માટે ડેટા સંગ્રહિત કરવા અને પુન:પ્રાપ્ત કરવા માટે વિદ્યુત શક્તિની આવશ્યકતા છે.

ડિજિટલ, મશીન દ્વારા વાંચી શકાય તેવા માધ્યમમાં ડેટા સ્ટોરેજને કેટલીકવાર ડિજિટલ ડેટા કહેવામાં આવે છે. કમ્પ્યુટર ડેટા સ્ટોરેજ એ સામાન્ય હેતુવાળા કમ્પ્યુટરના મુખ્ય કાર્યોમાંનું એક છે. ઇલેક્ટ્રોનિક દસ્તાવેજો કાગળના દસ્તાવેજો કરતા ઘણી ઓછી જગ્યામાં સંગ્રહિત કરી શકાય છે. બારકોડ્સ અને મેગ્નેટિક ઇંક કેરેક્ટર રેકગ્નિશન (એમઆઇસીઆર) કાગળ પર મશીન-વાંચી શકાય તેવા ડેટાને રેકોર્ડ કરવાની બે રીત છે.[]

 રેકોર્ડિંગ મીડિયા 
રેકોર્ડિંગ માધ્યમ એ એક શારીરિક સામગ્રી છે જે માહિતી ધરાવે છે. નવી બનાવેલી માહિતીનું વિતરણ કરવામાં આવે છે અને તે ચાર સ્ટોરેજ મીડિયામાં સંગ્રહિત કરી શકાય છે - પ્રિન્ટ, ફિલ્મ, ચુંબકીય અને ઓપ્ટિકલ - અને ચાર માહિતી પ્રવાહમાં જોઇ અથવા સાંભળવામાં આવે છે - ટેલિફોન, રેડિયો અને ટીવી અને ઇન્ટરનેટ તેમજ સીધા નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે . ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયા પર ડિજિટલ માહિતી ઘણાં વિવિધ રેકોર્ડિંગ ફોર્મેટ્સમાં સંગ્રહિત થાય છે.[]

ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયા સાથે, કમ્પ્યુટર સ સોફ્ટવેરને વર્ણવવા માટે આ શબ્દનો સામાન્ય ઉપયોગ હોવા છતાં કેટલીકવાર ડેટા અને રેકોર્ડિંગ મીડિયાને "સોફ્ટવેર" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. (પરંપરાગત કલા) સ્થિર માધ્યમો સાથે, ક્રેયોન્સ જેવી આર્ટ મટિરિયલ્સ બંને ઉપકરણો અને માધ્યમ તરીકે ગણવામાં આવી શકે છે કારણ કે ઉપકરણમાંથી મીણ, ચારકોલ અથવા ચાક સામગ્રી માધ્યમની સપાટીનો ભાગ બની જાય છે.

કેટલાક રેકોર્ડિંગ માધ્યમો ડિઝાઇન દ્વારા અથવા સ્વભાવ દ્વારા અસ્થાયી હોઈ શકે છે. અસ્થિર ઓર્ગેનિક સંયોજનોનો ઉપયોગ પર્યાવરણની જાળવણી માટે અથવા હેતુપૂર્વક ડેટા સમય જતાં સમાપ્ત થવા માટે થઈ શકે છે. ધૂમ્રપાનના સંકેતો અથવા સ્કાઇરાઇટિંગ જેવા ડેટા સ્વભાવ દ્વારા કામચલાઉ હોય છે. અસ્થિરતાના આધારે, ગેસ (દા.ત. વાતાવરણ, ધૂમ્રપાન) અથવા તળાવ જેવી પ્રવાહી સપાટી જો બિલકુલ હોય તો તે અસ્થાયી રેકોર્ડિંગ માધ્યમ માનવામાં આવશે.

 ગ્લોબલ કૅપેસિટી ડિજિટાઇઝેશન ટ્રેન્ડ (વૈશ્વિક ક્ષમતા, ડિજિટાઇઝેશન અને વલણો) 
2003 ના યુસી બર્કલે રિપોર્ટમાં એવો અંદાજ છે કે 2002 માં લગભગ પાંચ એક્સ્બાઇટ નવી માહિતી ઉત્પન્ન કરવામાં આવી હતી, અને આ ડેટામાંથી 92% હાર્ડ ડિસ્ક ડ્રાઇવ્સ પર સંગ્રહિત હતો. આ 2000 માં ઉત્પન્ન કરાયેલા ડેટાના લગભગ બમણા હતા. 2002 માં ટેલિકમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ્સ પર ફેલાયેલા ડેટાની માત્રા લગભગ 18 એક્સબાઇટ હતી - નોન-વોલેટાઇલ સ્ટોરેજ પર નોંધાયેલા રેકોર્ડ કરતા સાડા ત્રણ ગણા વધારે. 2002 માં ટેલિફોન કોલ્સ નો ઉપયોગ 98% થયો હતો. નવી સંગ્રહિત માહિતીના વિકાસ દર માટે સંશોધનકારોનો સૌથી વધુ અંદાજ (અંકુશિત) દર વર્ષે 30% કરતા વધારે હતો.[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2011Sci...332...60H]

 કોના દ્વારા? : 
એવો અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો છે કે વર્ષ 2002 માહિતી સંગ્રહ માટે ડિજિટલ યુગની શરૂઆત હતી: એક એવી યુગમાં જેમાં એનાલોગ સ્ટોરેજ ડિવાઇસીસ કરતા ડિજિટલ સ્ટોરેજ ડિવાઇસીસ પર વધારે માહિતી સ્ટોર કરવામાં આવે છે. 1986 માં, માહિતી સંગ્રહિત કરવાની વિશ્વની લગભગ 1% ક્ષમતા ડિજિટલ ફોર્મેટમાં હતી; જે 1993 સુધીમાં 3%, 2000 સુધીમાં 25% અને 2007 સુધીમાં 97% થઈ ગઈ છે. આ આંકડા 1986 માં ત્રણ કોમ્પ્રેસ્ડ એક્ઝબાઇટ્સ કરતા ઓછા, અને 2007 માં 295 કોમ્પ્રેસ્ડ એક્ઝાઇબાઇટ્સને અનુરૂપ છે. ડિજિટલ સ્ટોરેજનું પ્રમાણ દર ત્રણ વર્ષે આશરે બમણો થાય છે.[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21310967]

વધુ મર્યાદિત અધ્યયનમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય ડેટા ક કોર્પોરેશનનો અંદાજ છે કે 2007 માં ડિજિટલ ડેટાની કુલ રકમ 281 એક્સ્બાઇટ હતી, અને નિર્માણ કરેલા ડિજિટલ ડેટાની કુલ રકમ વૈશ્વિક સ્ટોરેજ ક્ષમતાથી પહેલી વાર વધી ગઈ છે. 

૨૦૧૧ માં પ્રકાશિત થયેલા એક અધ્યયનનો અંદાજ છે કે એનાલોગ અને ડિજિટલ ઉપકરણોમાં માહિતી સંગ્રહિત કરવાની વિશ્વની તકનીકી ક્ષમતા 1986 માં ત્રણ કરતા ઓછા (શ્રેષ્ઠ રીતે સંકુચિત) એક્ઝાઇબાઇટ્સથી વધીને 2007 માં 295 (શ્રેષ્ઠ રીતે સંકુચિત) એક્ઝાઇબાઇટ થઈ છે, અને લગભગ દર ત્રણ ડબલ્સ વર્ષો.[]