પાલિતાણા રજવાડું

પાલીતાણા બ્રિટિશ શાસન વખતનું ભારતનું રજવાડું હતું, જે ૧૯૪૮ સુધી અસ્તિત્વમાં હતું. તેનું પાટનગર પાલીતાણા હતું. તેના છેલ્લા શાસકને ૧૫ ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૮માં સ્વતંત્ર ભારતમાં ભળી જવા માટે ૧,૮૦,૦૦૦ રૂપિયાનું ભથ્થું મળ્યું હતું.

 ઇતિહાસ 
પાલિતાણાની સ્થાપના ૧૧૯૪માં રજવાડા તરીકે થઇ હતી અને તે સૌરાષ્ટ્રનું એક મુખ્ય રજવાડું હતું. પાલીતાણાનો વિસ્તાર ૭૭૭ ચો. કિમી હતો અને ૧૯૨૧ પ્રમાણે ૯૧ ગામોમાં વસ્તી ૫૮,૦૦૦ હતી, જેના વડે ૭,૪૪,૪૧૬ રૂપિયાનું મહેસૂલ ઉઘરાવાતું હતું. ૧૯૪૦માં તેની વસ્તી ૭૬, ૪૩૨ હતી.- Rajput Provinces of India - Palitana State (Princely State)

પાલિતાણાના શાસકને ૯ તોપોની સલામી મળતી હતી.Columbia-Lippincott Gazetteer p. 1417.

 શાસકો 
પાલિતાણાના શાસકો હતા ગોહિલ રાજપૂતો હતા અને ઠાકુર સાહેબનો ઇકલાબ ધરાવતા હતા.Princely States of India
 ૧૬૯૭ - ૧૭૩૪ પૃથ્વીરાજજી કાંધાજી
 ૧૭૩૪ - .... નોંઘાનજી તૃત્રીય
 .... - ૧૭૬૬ સરતાનજી દ્વિતિય
 ૧૭૬૬ - ૧૭૭૦ આલુભાઇ
 ૧૭૭૦ - ૧૮૨૦ ઉંડાજી
 ૧૮૨૦ - ૧૮૪૦ કાંધાજી ચતુર્થ 
 ૧૮૪૦ - ૧૮૬૦ નોંઘાનજી ચતુર્થ 
 ૧૮૬૦ - પ્રતાપસિંહજી (અ. ૧૮૬૦) 
 ૧ જૂન, ૧૮૬૦ - નવેમ્બર ૧૮૮૫ સુરસિંહજી (જ. ૧૮૪૪ - અ. ૧૮૮૫) 
 ૨૪ નવે ૧૮૮૫ – ૨૯ ઑગસ્ટ ૧૯૦૫ માનસિંહજી સુરસિંહજી (જ. ૧૮૬૩ - અ. ૧૯૦૫) (૧ જાન્યુ ૧૮૯૬, સર માનસિંહજી સુરસિંહજી)
 ૨૯ સપ્ટે ૧૯૦૫ – ૧૫ ઑગસ્ટ ૧૯૪૭ બહાદુરસિંહજી માનસિંહજી (જ. ૧૯૦૦ - અ. ૧૯૬૪) (૧ જાન્યુ ૧૯૩૦ થી સર બહાદુરસિંહજી માનસિંહજી; મહારાજા ૧૯૪૪થી)

 સંદર્ભ 

 પૂરક વાચન 


શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ગુજરાતનાં રજવાડાં