દિયોદર

દિયોદર ગુજરાત રાજ્યના વાવ-થરાદ જિલ્લાના દિયોદર તાલુકામાં આવેલું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

 ઇતિહાસ 
દિયોદર પર ભિલરિયા વાઘેલાઓનું શાસન પાટણના રાજપૂત શાસનના અંત સાથે ૧૨૯૭માં શરૂ થયું હતું અને કેટલીક પેઢીઓ સુધી ટક્યું હતું. મુસ્લિમો વડે હાંકી કઢાયા બાદ તેઓએ કાંકરેજમાં સમાવ, રાધનપુરમાં મુંજપુર અને થરાદમાં તેરવાડા જાળવી રાખ્યા હતા અને ફરીથી મુસ્લિમો દ્વારા હાંકી કઢાયા પછી દિયોદર જાળવી રાખ્યું હતું. અગાઉનું દિયોદર ૮૪ ગામની રિયાસત હતું, જે લગભગ અડધું થયું હતું અને ગુમાવેલા વિસ્તારો કાંકરેજ અને ભાભરના ઠાકોરો પાસે ગયા હતા. ૧૭૮૬ના દુષ્કાળમાં દિયોદર લગભગ ખાલી થઇ ગયું હતું અને તેનો શાસક તેના કુટુંબ સાથે અન્યત્ર ગયો હતો.

વાધેલાઓ પછી ઠાકોરો દ્વારા કબ્જે કરાયેલા દિયોદરને રાધનપુરના નવાબના ભાયાત રહેલા પુંજાજીએ દિયોદર પર કબ્જો મેળવ્યો હતો.

દિયોદરનું શાસન ઠાકોર પુંજાજીના બે પુત્રો, અખેસિંહજી અને ચંદાજી દ્વારા સંયુક્ત રીતે થયો હતો, જેઓ દિયોદરના શાસક ગણાાતા હતા. અખેસિંહજી અને ચંદાજીના મૃત્યુ પછી, અખેસિંહજીના પુત્ર માલુજી અને ચંદાજીના પૌત્ર ભુપતસિંહજી ઠાકોર બન્યા હતા.

૧૮૨૦ના દાયકામાં દિયોદર શાસકોએ બ્રિટિશરો જોડે સંધિ કરી હતી. તે બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીની પાલનપુર એજન્સીમાં આવ્યું, જે ૧૯૨૫માં બનાસ કાંઠા એજન્સી બની. ૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા પછી બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીનો ભાગ બન્યું. ૧૯૬૦માં ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના પછી દિયોદર બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવ્યું.

 ભૂગોળ 
દિયોદર શહેર પાલનપુર થી 80 કિમી દૂર ભાભર-સુઈગામ હાઈવે ૫ર આવેલ છે. પાટણ-શિહોરી થઇને ૫ણ દિયોદર શહેરમાં પહોંચી શકાય છે દિયોદર ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોના માર્ગો સાથે જોડાયેલ છે.

 વસ્તી 
દિયોદર શહેરમાં કુલ વસ્તી અંદાજે ૧૩,૦૧૮ (૨૦૧૧) ની છે.

 સુવિધાઓ 
દિયોદરમાં બસ ડેપો તેમજ રેલ્વે સ્ટેશનની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે અને હેલિપેડ તથા હોસ્પિટલની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે.

 સંદર્ભ 
 નોંધ 

 પુસ્તકો 


10px આ લેખ  માંથી હવે પબ્લિક ડોમેઇનમાં રહેલું લખાણ ધરાવે છે.

 બાહ્ય કડીઓ 
 દિયોદર શહેરની માહિતી તાલુકા પંચાયત પર

શ્રેણી:દિયોદર તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો