સાર્ક

દક્ષિણ એશિયાઈ ક્ષેત્રીય સહયોગ સંગઠન (દક્ષેસ) અથવા સાઉથ એશિયન એસોસિએશન ફોર રિજીયોનલ કો‌ઓપરેશન (સાર્ક) (અંગ્રેજી: The South Asian Association for Regional Cooperation (SAARC)) એ દક્ષિણ એશિયા સ્થિત ૮ સભ્ય રાષ્ટ્રોનું બનેલું એક સંગઠન છે જે આર્થિક અને ભૂરાજકિય સહકારના ઉદ્દેશથી રચવામાં આવ્યું છે.  તેનુ વડુમથક નેપાળનાં કાઠમંડુમાં આવેલું છે.

દક્ષિણ એશિયા ક્ષેત્રમાં રાજકીય અને આર્થિક સહયોગનો વિચાર સૌપ્રથમ ૧૯૮૦ની સાલમાં ઉદ્ભવ્યો હતો અને તેની સૌથી પહેલી શિખર પરિષદ ઢાકામાં ૮ ડિસેમ્બર ૧૯૮૫ના દિવસે મળી હતી જેમાં ભારત, બાંગ્લાદેશ, ભૂતાન, માલ્દીવ્સ, નેપાળ, પાકિસ્તાન અને શ્રીલંકાની સરકારોએ તેની અધિકૃત સ્થાપના કરી. તે પછીના વર્ષોમાં નવા સભ્ય રાષ્ટ્રો ઉમેરાતાં તેનું કદ વધ્યું. ૨૦૦૭માં અફઘાનિસ્તાનના જોડાવાથી સાર્કનો વિસ્તાર થયો.

સાર્કની નીતિઓનું ધ્યેય છે કે દક્ષિણ એશિયાઈ દેશોમાં કલ્યાણકારી અર્થતંત્રને અને તેમની વચ્ચે સ્વાશ્રયબઢાવો આપવો, તથા ક્ષેત્રમાં સામાજીક અને સાંસ્કૃતિક વિકાસને ઝડપી બનાવવો. સાર્કે સમગ્ર વિશ્વના દેશો સાથે બાહ્ય સંબંધો બાંધવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ ભાગ ભજવ્યો છે. યુરોપિય સંઘ (યુરોપિયન યુનિયન), સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ અને અન્ય બહુકોણીય એકમો સાથે સાર્કે સ્થાયી રાજદ્વારી સંબંધો સ્થાપ્યા છે. સભ્ય રાષ્ટ્રોના વડાઓની એક બેઠક દર વર્ષે નિયમિત રીતે મળે છે અને દરેક દેશના વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક વર્ષમાં બે વાર. નવેમ્બર ૨૦૧૪માં સાર્કની ૧૮મી શિખર પરિષદ નેપાળનાં કાઠમંડુમાં યોજાશે.

સંદર્ભ