દિલીપ કુમાર

મહંમદ યુસુફ ખાન (જન્મ ૧૧ ડિસેમ્બર ૧૯૨૨, – ૭ જુલાઈ ૨૦૨૧) દિલીપ કુમાર તરીકે જાણીતા ભારતીય ફિલ્મ કલાકાર છે. જેઓ "ટ્રેજેડી કિંગ" તરીકે પણ ખ્યાતનામ છે. અને સત્યજીત રાયે તેમને "the ultimate method actor" તરીકે ઓળખાવ્યા છે. તેમણે પોતાની કારકિર્દીની શરુઆત 'જ્વાર ભાટા' નામની ફિલ્મથી ૧૯૪૪માં કરી હતી. તેમની કારકિર્દી ૬ દાયકામાં ૬૦ ફિલ્મો વડે પથરાયેલી છે. તેમણે વિવિધ પ્રકારની ફિલ્મો જેવી કે પ્રણય આધારિત 'અંદાજ' (૧૯૪૯), 'આન' (૧૯૫૨) તેમજ નાટકીય 'દેવદાસ' (૧૯૫૫), રમુજી ફિલ્મ 'આઝાદ' (૧૯૫૫), ઐતહાસિક 'મુગલ-એ-આઝમ' (૧૯૬૦) તેમજ સામાજીક 'ગંગા જમુના' (૧૯૬૧)માં અભિનય કર્યો છે.

જાહેર જીવન
280px|thumb|તાજેતરના વર્ષોમાં સાયરા બાનુ સાથે દિલીપ કુમાર|link=File:Dilip_Kumar_Saira_Banu_still7.jpg
દિલીપ કુમાર રાજ્ય સભાના સભ્ય તરીકે એક સત્ર માટે ચૂંટાયા હતા.

તેમને ૧૯૯૪માં દાદા સાહેબ ફાળકે અને ૧૯૯૮માં પાકિસ્તાનના સર્વોચ્ચ પારિતોષિક નિશાન-એ-ઇમ્તિઆઝ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.

અંગત જીવન
દિલીપકુમાર સૌપ્રથમ અભિનેત્રી કામિનિ કૌશલ સાથે પ્રેમમાં હતાં, પણ તેઓ તેણીના લગ્ન તેની સ્વર્ગવાસી બહેનનાં પતિ સાથે થવાથી પરણી ન શક્યા. ત્યારબાદ તેઓ મધુબાલા સાથે પ્રેમ સંબંધોમાં હતા, પરંતુ પરિવારના વિરોધના કારણે તેમનું લગ્ન ન થઇ શક્યું. તેઓએ ૧૯૬૬માં અભિનેત્રી અને સૌદર્યં સામ્રાજ્ઞી સાયરા બાનુ સાથે લગ્ન કર્યા, જે તેમનાથી ૨૨ વર્ષ નાની હતી. તેઓએ ૧૯૮૦માં અસ્મા સાથે બીજા લગ્ન કર્યા પણ આ લગ્ન વધુ સમય ટક્યા નહી.

ફિલ્મનોંધ
વર્ષફિલ્મપાત્રપારિતોષિક૧૯૪૪જ્વાર ભાટાજગદીશ૧૯૪૫પ્રતિમા૧૯૪૭મિલનરમેશજુગ્નુસૂરજ૧૯૪૮શહીદરામનદિયાં કે પારમેલામોહનઘર કી ઇજ્જતચંદાઅનોખા પ્યારઅશોક૧૯૪૯શબનમમનોજઅંદાજદિલીપ૧૯૫૦જોગનવિજયબાબુલઅશોકઆરઝૂબાદલ૧૯૫૧તરાનામોતીલાલહલચલકિશોરદિદારશામુ૧૯૫૨સંગદીલશંકરદાગશંકરવિજેતા, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કારઆનજય તિલક૧૯૫૩શિકસ્તડો. રામ સિંહફૂટપાથનૌશુ૧૯૫૪અમરઅમરનાથ૧૯૫૫ઉડન ખટૌલાઇન્સાનિયતમંગલદેવદાસદેવદાસવિજેતા, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કારઆઝાદવિજેતા, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૫૭નયા દૌરશંકરવિજેતા, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કારમુસાફિર૧૯૫૮યહુદીપ્રિન્સ મારકસમધુમતીઆનંદ/દેવેનનામાંકન, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૫૯પૈગામરતન લાલનામાંકન, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૬૦કોહિનૂરયુવરાજ રાણા દેવેન્દ્ર બહાદુરવિજેતા, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કારમગલ-એ-આઝમપ્રિન્સ સલીમ૧૯૬૧ગંગા જમુનાગંગાનામાંકન, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૬૪લીડરવિજય ખન્નાવિજેતા, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૬૬દિલ દિયા દર્દ લિયાશંકર/રાજાસાહેબનામાંકન, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૬૭રામ ઓર શ્યામરામ/શ્યામ (દ્રિપાત્રી)વિજેતા, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૬૮સંઘર્ષનામાંકન, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કારઆદમીરાજેશ/ રાજા સાહેબનામાંકન, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૭૦સગિના મહાતોસગિનાગોપીગોપીનામાંકન, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૭૨દાસ્તાનઅનિલ/સુનિલ (દ્રિપાત્રી)અનોખા મિલન૧૯૭૪સગિનાનામાંકન, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કારફિર કબ મિલોગી૧૯૭૬બૈરાગકૈલાશ/ભોલેનાથ/સંજય (ત્રિપાત્રી)નામાંકન, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૮૧ક્રાંતિસાંગા/ક્રાંતિ૧૯૮૨વિધાતાશમશેર સિંગશક્તિઅશ્વિની કુમારવિજેતા, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૮૩મઝદૂરદિનાનાથ સક્સેના૧૯૮૪દુનિયામોહન કુમારમશાલવિનોદ કુમારનામાંકન, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૮૬ધરમ અધિકારીકર્માવિશ્વનાથ પ્રતાપ સિંહ, ઉર્ફે રાણા૧૯૮૯કાનૂન અપના અપનાકલેક્ટર જગત પ્રતાપ સિંહ૧૯૯૦ઇજ્જતદારબ્રમ્હા દત્તઆગ કા દરિયા૧૯૯૧સૌદાગરઠાકુર વીર સિંહનામાંકન, ફિલ્મફેર સર્વોત્તમ અભિનેતા પુરસ્કાર૧૯૯૮કિલ્લાજગનાથ/અમરનાથ સિંહ (બેવડો અભિનય)

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
 દિલીપકુમારનાં ૯૦ વર્ષ
 દિલીપકુમારનું ટ્વિટર
 પેશાવર સિનેમાની દિલીપકુમારના યોગદાન પરનું પુસ્તક 

શ્રેણી:ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતાઓ
શ્રેણી:બોલીવુડ
શ્રેણી:૧૯૨૨માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૨૧માં મૃત્યુ
શ્રેણી:દાદાસાહેબ ફાળકે પુરસ્કાર વિજેતા