અશ્વત્થ

અશ્વત્થ એ નટવરલાલ કુબેરદાસ પંડ્યા (ઉશનસ્) લિખિત એક ગુજરાતી કાવ્યસંગ્રહ છે. આ કાવ્યસંગ્રહને સાહિત્ય અકાદમીનો ૧૯૭૬નો પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. આ કૃતિને ઉશનસ્‌ની શ્રેષ્ઠ કૃતિ માનવામાં આવે છે.

 ઇતિહાસ 
આ સંગ્રહમાંની કવિતાઓ તેમણે ૧૯૬૬થી ૧૯૭૩ સુધીના સમયમાં લખી હતી. આ કવિતાઓ કુમાર અને સમર્પણ જેવા ગુજરાતી સાહિત્ય સામાયિકોમાં છપાઈ હતી. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૯૭૫માં વોરા એન્ડ કંપની દ્વારા અમદાવાદમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.

 સાહિત્ય 
આ પુસ્તકમાં ૧૨૮ કવિતાઓ સમાવવામાં આવી છે. જેમાં સોનેટ, ગીત, અછાંદસ, હાઈકુ, ગઝલો અને મુક્તકોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ કાવ્ય સંગ્રહમાં પ્રકૃતિ અને પ્રણય પર મોટાભાગની કવિતાઓ લખાયેલી છે.

આ સંગ્રહની શરૂઆતમાં ‘કવિનું જાહેરનામું’ નામે એક કાવ્ય મુકવામાં આવેલું છે જેમાં તેમણે લખ્યું છે: ‘મારે આ પંચમહાભૂતોના વિસ્મય વચ્ચે વિસ્મયના જ એક સજીવ માધ્યમ તરીકે રહેવું છે.’ કાવ્ય સંગ્રહનું શીર્ષક તે જ નામની એક કવિતા પરથી મળ્યું છે, જેનો અર્થ પીપળો થાય છે. આ કવિતા સંસ્કૃતિના જડતા ભરેલા રીતિરિવાજો આદિ પર ક્રાંતિ કરી વિજયી બનતા તત્વને દર્શાવે છે જેને તેઓ આ શબ્દો દ્વારા વ્યક્ત કરે છે:  ‘અમે જ ભીંત ફાડીને ઊગી નીકળતો પીપળો – લીલો બળવો!’

 સન્માન 
આ પુસ્તકને વર્ષ ૧૯૭૬નો ગુજરાતી ભાષાનો સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર મળ્યો હતો.

 સંદર્ભ 

બાહ્ય કડીઓ

શ્રેણી:પુસ્તક