સમાનાર્થી શબ્દો

સમાનાર્થી શબ્દો એક એવા શબ્દસમૂહ છે જે બે કે વધુ શબ્દોનો અર્થ સમાન જેવો થાય છે. સમાનાર્થી શબ્દોનો અર્થ ભલે એક જેવો થતો હોય પણ તેનો ઉપયોગ વાક્યમાં અલગ સ્થાને થાય છે. સમાનાર્થી અને વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો ભાષાના વ્યાકરણના મહત્વના અંગ છે. વાક્યમાં સમાન અર્થ વાળા શબ્દોને એક બીજાની જગ્યાએ અદલા-બદલી કરી શકાય છે. તે વાક્યમાં શબ્દો બદલાયા હોવા છતાં અર્થમાં ઝાઝો ફેરફાર થતો નથી.

સમાનર્થી શબ્દોના ઉપયોગથી કોઈ પણ લખાણને વધુ સ્પષ્ટ અને આકર્ષક બનાવી શકાય છે.

 ઉપયોગ 
ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો કોઈ પણ વાક્યમાં "આકાશ" શબ્દ વપરાયેલો છે, હવે વાક્યમાં તે શબ્દની જગ્યા સમાનાર્થી શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો ત્યાં "ગગન" કે "આભ" જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. આ વાક્યના શબ્દોમાં બદલાવ જરૂર થયો છે, પણ વાક્યના અર્થમાં કોઈ બદલાવ થયો નથી.

વિવિધ શબ્દો જે અર્થમાં સમાન હોય છે તે સામાન્ય રીતે એક કારણ માટે જરૂર અલગ પડે છે, જેમકે લાંબું અને વિસ્તૃત એ સમાન અર્થ ધરાવતા ગુજરાતી સમાનાર્થી શબ્દો છે. ઉદાહરણ માટે એક વાક્ય બનાવીએ "આપણા હાથ લાંબા હોય છે" હવે આ જગ્યા એ વાક્યમાં "લાંબા" ના સ્થાને તેનો સમાનાર્થી શબ્દ "વિસ્તૃત" મૂકી શકતો નથી. જયારે પહેલા ઉદાહરણમાં "આકાશ"ના સ્થાને "આભ"નો ઉપયોગ કરી શકાતો હતો.

 ઉદાહરણો 
+સમાનાર્થી શબ્દો ની યાદીમૂળ શબ્દસમાનાર્થી શબ્દોઆકાશગગન, આભ, આભલું, આસમાન, વ્યોમકુદરતીપ્રાકૃતિક, સહજ, સ્વાભાવિકદીવોદીપ, દીપક, શમા, દીવડો, પ્રદીપકૃષ્ણકનૈયો, શ્યામ, ગોપાલ, ગિરધર, વાસુદેવ, કેશવ, માધવઅતિશયઅતીવ્ર, અત્યંત, અમયાંદા, અધિકઘોડોઅશ્વ, હય, વાજી, ઘોટક, સૈધવ, તુરગ, ગાંધર્વઅલંકારઆભૂષણ, ઘરેણું, દાગીનાજગતજગ, દુનિયા, વિશ્વ, લોક, ભુવન, સંસારચંદ્રચંદ્રમા, ઈન્દુ, સુધાકર, શશી, મયંક, હિમાંશુકપાળભાલ, લલાટ, અલકજંગલઅરણ્ય, કાનન, વન, વિપિન, અટવિક્રોધરોષ, ગુસ્સો, કોપ, અમર્ષકિનારોકાંઠો, તટ, ચોવારો, આરો, તીર્થઈશ્વરપ્રભુ, હરિ, પરમેશ્વર, પરમાત્મા, ઈશદરિયોસાગર, સમુદ્ર, રત્નાકર, ઉદધિ, જલધિઅનાદરઅવજ્ઞા, તુચ્છકાર, ધિક્કાર, તિરસ્કાર, અવહેલના, પરિભવ, પરાભવઈનામપારિતોષિક, પુરસ્કારઅગ્નિઅનલ, આગ, દેવતા, પાવક, હુતાશનઅખિલઆખુ, બઘુ, સળંગ સમગ્ર, સકલ, નિખિલ, સર્વ, નિ:શેષ, પુરું, અખંડઅચલદ્રઢ, સ્થિર, અવિકારીઅમૃતઅમી, પીયુષ, સુઘાઅનિલ ૫વન, વાયુ, માતરિશ્વા, સમીર, સમીરણ, મરૂત, વાતઅર્વાચીનઆઘુનિકઅવાજ સાદ, શોર, ઘોંઘાટ, ઘ્વનિ, નાદ, સ્વરઇશ્વરપ્રભુ, ૫રમાત્મા, ૫રમેશ્વર, હરિ, વિભુઉ૫વનઉદ્યાન, વાટિકા, બાગ, બગીચોકમળપંકજ, નીરજ, અરવિંદ, ઉત્પલ, રાજીવ, ૫દ્મ, નલિનકિરણરશ્મિ, અંશુ, મયૂખ, મરીચિ, કરકાવ્ય કવિતા, ૫દબંધ, ૫દ્યકોયલકોકિલ, કોકિલા, પિક, વનપ્રિય, ૫રભૃતાગરીબદીન, નિર્ધન, રંક, દરિદ્ર, કંગાલ, અકિંચનજંગલઅરણ્ય, કાનન, વન, વિપિનતીરબાણ, શર, સાયક, ઇષુ, શિલિમુખદિવસદિન, વાસર, અહ, અહન, દિ, દહાડોદેહશરીર, કાયા, વપુ, ગાત્ર, તનદુષ્ટનીચ, અધમ, પામર, કુટિલ, ઘૂર્તદરિયોસાગર, સમુદ્ર, ઉદધિ, મહેરામણ, સિંધુ, રત્નાકર, અંબોધિ

 સંદર્ભ 
 કાર્ડોના, જ્યોર્જ; બાબુ સુથાર (૨૦૦૩), "Gujarati", in Cardona, George; Jain, Dhanesh (eds.), The Indo-Aryan Languages, Routledge, ISBN 978-0-415-77294-5.
 Dwyer, Rachel (1995), Teach Yourself Gujarati, London: Hodder and Stoughton, archived from the original on 2008-01-02.

શ્રેણી:ગુજરાતી ભાષા