હું ચંદ્રકાન્ત બક્ષી

હું ચંદ્રકાંત બક્ષી (English: I, Chandrakant Bakshi) એ ગુજરાતી લેખક ચંદ્રકાંત બક્ષી વિશે ૨૦૧૩નું જીવનચરિત્રપૂર્ણ નાટક છે, જેમાં પ્રતિક ગાંધી અભિનેતા છે. નાટક શિશિર રામાવતે લખ્યું છે અને મનોજ શાહે દિગ્દર્શન કર્યું છે. તેનો ૧૫ જૂન ૨૦૧૩ ના રોજ મુંબઈના પૃથ્વી થિયેટરમાં પ્રથમ વાર ભજવવામાં આવ્યું હતું.

 પૃષ્ઠભૂમિ 
શિશિર રામાવત દ્વારા લખાયેલ અને મનોજ શાહ દ્વારા નિર્દેશિત હુ ચંદ્રકાંત બક્ષી બક્ષીના જીવન અને તેમની સાહિત્યિક કારકીર્દિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. તેનો પ્રથમ વાર ૧૫ જૂન ૨૦૧૩ ના રોજ મુંબઈના પૃથ્વી થિયેટરમાં રજુ કરવામાં આવ્યું.   આ નાટક મનોજ શાહની થિયેટર કંપની આઇડિયાઝ અનલિટાઇડ હેઠળ બનાવવામાં આવ્યું હતું.

દિગ્દર્શકે સમગ્ર નાટક દરમિયાન એક નિસરણીનો ઉપયોગ કર્યો છે જે નાટકની વિષયવસ્તુના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. સીડીનો ઉપયોગ બક્ષીના મનોબળને ટોચ પર હોવાનું બતાવવા માટે કરવામાં આવ્યો છે.

 સન્માન 
ઉત્પલ ભાયાણી આકારણીમાં હુ ચંદ્રકાંત બક્ષી, પ્રખ્યાત ગુજરાતી લેખકના જીવન પર આધારીત, એક નાટક છે જે બક્ષીના જીવનને નાટ્યત્મક બનાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે, જેમાં બક્ષીએ પોતે લખેલા પુસ્તકો અને લેખનો ઉપયોગ કર્યો હતો. મનોજ શાહની દિગ્દર્શક સૂઝ મંચ પર સીડીના ઉપયોગમાં જોવા મળે છે જેનો અભિનેતા ઘણીવાર બક્ષીની સ્વભાવની ઉંચી અને વિકસેલી સમજને અલંકારિક રૂપે દર્શાવવા માટે વાપરે છે. પ્રતિક ગાંધી દ્વારા કરવામાં આવેલ બક્ષીનો અભિનય, એક અભિનેતા તરીકેની તેમની ક્ષમતા દર્શાવે છે જે તેમણે અગાઉના નાટકોમાં સાબિત કર્યું છે. અહીં, તેને અભિનય માટે વધુ જગ્યા મળે છે. નકારાત્મક રીતે, આ નાટક ફક્ત બક્ષીએ પહેલેથી લખ્યું છે તેનું પુનરાવર્તન છે અને કોઈ નવલકથાના પરિપ્રેક્ષ્ય પ્રદાન કરતું નથી, પરંતુ તે એકતરફી વાર્તા છે. તેમાં નાટકીય તત્વનો અભાવ છે. કુત્તી, વિવાદિત વાર્તા કે જે બક્ષીને કોર્ટમાં લઈ ગઈ, તેની વિગતો સ્પષ્ટપણે વિસ્તૃતપણે વર્ણવવામાં આવી છે, પરંતુ તેના અન્ય કાર્યો વિશેની કેટલીક વિગતોએ વધુ સારું ચિત્ર પ્રદાન કર્યું હોત. દિગ્દર્શક મનોજ શાહનો એક વાર્તામાં વારંવાર ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, કારણકે બક્ષી જીવતા હોત, તો તેઓએ મજાક કરી હોત અને હુમલો કર્યો હોત, તો તે ફક્ત વિચલનોનું કામ કરે છે અને તેને ઘણી હદ સુધી ઘટાડવામાં આવી શકી હોત. 

માય થિયેટર કાફેના કીઉર સેતાએ શાહના અગાઉના નાટક કાર્લ માર્ક્સની કાલબાદેવી સાથેની તુલના કરી હતી અને ગાંધીના અભિનયને "તારાત્મક પ્રદર્શન" ગણાવ્યું હતું, જોકે, તેમણે નિરીક્ષણ કર્યું હતું કે કેટલાક મુદ્દાઓ પર "નાયક તેના મુખ્ય કથાવસ્તુથી ખૂબ દૂર જતું જોવા મળે છે."

 સંદર્ભ 

શ્રેણી:નાટક