બિનજોડાણવાદી ચળવળ

બિનજોડાણવાદી ચળવળ (નોન્-અલાઇનમેન્ટ મૂવમેન્ટ) એ ૧૨૦ વિકાસશીલ દેશોનો એક મંચ છે, જે ઔપચારિક રીતે કોઈ મોટી વિશ્વસત્તા સાથે અથવા તેની સામે પક્ષ-જોડાણમાં નથી. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પછી, તે વિશ્વભરના દેશોનું સૌથી મોટું જૂથ છે.

સામ્યવાદી અને મૂડીવાદી રાજ્યો વચ્ચેના શીત યુદ્ધથી ધ્રુવીકૃત વિશ્વને ટાળવા માટે કેટલાક દેશોના પ્રયાસ રૂપે ૧૯૫૦ના દાયકામાં આ આંદોલનની શરૂઆત થઈ. ૧૯૫૫માં બંદુંગ સંમેલનમાં સંમત થયેલા સિદ્ધાંતોમાંથી પ્રેરણા લઈ, બિનજોડાણવાદી ચળવળની સ્થાપના ૧૯૬૧માં ભારતના વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ, ઘાનાના રાષ્ટ્રપતિ ક્વામે એનક્રુમાહ, ઈન્ડોનેશિયાના પ્રમુખ સુકર્ણો, ઇજિપ્તના રાષ્ટ્રપતિ ગમલ અબ્દેલ નાસેર, યુગોસ્લાવીયાના પ્રમુખ જોસિપ બ્રોઝ ટીટો દ્વારા બેલગ્રેડ, યુગોસ્લાવિયામાં કરવામાં આવી. આના લીધે બિન-જોડાણવાદી દેશોના રાજ્યના વડાઓ અથવા સરકારોની પ્રથમ કોન્ફરન્સ થઈ. બિનજોડાણવાદી ચળવળ શબ્દ પ્રથમ વખત ૧૯૭૬માં પાંચમી પરિષદમાં દેખાય છે, જેમાં ભાગ લેતા દેશોને "ચળવળના સભ્યો" તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

સંગઠનનો હેતુ સૌપ્રથમ વાર ફિડેલ કેસ્ટ્રો દ્વારા ૧૯૭૯માં હવાના ડિક્લેરેશનમાં જાહેર કરી દેવામાં આવ્યો હતો. આ હેતુ "સામ્રાજ્યવાદ, સંસ્થાનવાદ, નવસંસ્થાનવાદ, નસ્લવાદ, અને બીજા દરેક પ્રકારના વિદેશી આક્રમણ, કબ્જા, વર્ચસ્વ, દખલગીરી અને આધિપત્ય" સામે "બિનજોડાણવાદી ચળવળના દેશોની રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્રતા, સાર્વભૌમત્વ, સીમાની અખંડતા, અને સુરક્ષા"ને સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

 સંદર્ભો 

શ્રેણી:ભારતની વિદેશનીતિના સિદ્ધાંતો