મુઝફ્ફર વંશ

મુઝફ્ફર વંશના (English: Muzaffarid dynasty) સુલતાનોએ ગુજરાતમાં ૧૩૯૧ થી ૧૫૮૩ સુધી રાજ કર્યુ હતું. આ વંશનો સ્થાપક ઝફર ખાન મુઝફ્ફર (અનુક્રમે મુઝફ્ફર શાહ પહેલો), દિલ્હી સલ્તનતના તાબા હેઠળ અણહિલપુર પાટણ ખાતે ગુજરાત સુબાનો સુબેદાર હતો. ઝફરખાનના રાજપુત પિતાએ મુસ્લિમ ધર્મ અંગિકાર કરી વાજિહ-ઉલ-મુલ્ક નામ ધારણ કર્યુ હતું.  દિલ્હીનો સુલતાન ફિરોઝશાહ સબંધે વાજિહ-ઉલ-મુલ્કનો બનેવી થતો. ૧૩૯૮માં તેમુર લંગ ના હુમલાથી દિલ્હી સલ્તનતની પકડ નબળી થતા ઝફર ખાને પોતાને ગુજરાતનો સ્વતંત્ર સુલતાન તરિકે પ્રસ્થાપિત કરી દીધો. તેના પુત્ર, અહમદશાહે અમદાવાદની સ્થાપના કરી તેને ગુજરાતની રાજધાની બનાવી. આ વંશે ગુજરાત પર લગભગ ૨૦૦ વર્ષ રાજ કર્યુ ત્યારબાદ તે મુઘલ સલ્તનતના તાબામાં આવી ગયું હતું. અહમદશાહના પ્રપૌત્ર મહમદ બેગડાના શાસનકાળમાં આ રાજ્ય સૌથી વધારે વિસ્તાર પામ્યો. પશ્ચિમમાં કચ્છ અને પુર્વમાં માંળવા સુધી આ રાજ્ય વિસ્તાર પામ્યુ હતું. 

મુઝફ્ફર વંશના શાસનકાળ દરમિયાન અમદાવાદ ઘણું જ સમૃધ્ધ શહેર બન્યું. આ કાળમાં હિન્દુ, જૈન અને મુસ્લિમ સ્થાપ્ત્ય કળાનો અદભૂત સમન્વય જોવા મળે છે. કોતરણી વાળી જાળી, મીનારા અને છત્રીઓ જેવા ગુજરાતના આ સ્થાપત્યોની છાપ મુઘલ સ્થાપત્યમાં પણ જોવા મળે છે. 

ગુજરાત સલ્તનતના સુલતાન
 ખિતાબ/નામThe new Islamic dynasties: a chronological and genealogical manual New Edinburgh Islamic Surveys Series; Author:Clifford Edmund Bosworth ISBN 0-7486-2137-7, ISBN 978-0-7486-2137-8  વ્યકિગત નામ શાસન કાળ શમ્સ-ઉદ-દીન મુઝફ્ફરશાહ પહેલો   ઝફર ખાન૧૩૯૧-૧૪૦૩ (પ્રથમ શાસન) નસિર-ઉદ-દીન મુહમ્મદશાહ પહેલો    તાતર ખાન૧૪૦૩-૧૪૦૪શમ્સ-ઉદ-દીન મુઝફ્ફરશાહ પહેલો    ઝફરખાન૧૪૦૪-૧૪૧૧ (બીજું શાસન) નસિર-ઉદ-દીન  અહમદશાહ   અહમદખાન૧૪૧૧-૧૪૪૩મુઇઝ્ઝ-ઉદ-દીન મુહમ્મદશાહ બીજો   કરીમખાન ૧૪૪૩-૧૪૫૧ કુત્બ-ઉદ-દીન  અહમદશાહ બીજો  જલાલખાન ૧૪૫૧-૧૪૫૮  દાઉદશાહ  દાઉદખાન ૧૪૫૮નસિર-ઉદ-દીન મહમુદશાહ પહેલો (મહમદ બેગડો)  ફતેહખાન ૧૪૫૮-૧૫૧૧ શમ્સ-ઉદ-દીન મુઝફ્ફરશાહ બીજો  ખલિલખાન ૧૫૧૧-૧૫૨૬ સિકંદરશાહ   સિકંદરખાન ૧૫૨૬નસિર-ઉદ-દીન મહમુદશાહ બીજો  નસિરખાન ૧૫૨૬કુત્બ-ઉદ-દીન બહાદુરશાહ  બહાદુરખાન ૧૫૨૬-૧૫૩૫ (પહેલું શાસન) મુઘલ સલ્તનત (હુમાયુ) સાથે ગજગ્રાહ: ૧૫૩૫-૧૫૩૬કુત્બ-ઉદ-દીન બહાદુરશાહ  બહાદુરખાન ૧૫૩૬-૧૫૩૭  (બીજું શાસન)મીર મુહમ્મદશાહ ત્રીજો  ખાંદેશી મીર મુહમ્મદશાહ ફારુકી ૧૫૩૭; ૬ અઠવાડિયાંનસિર-ઉદ-દીન મહમુદશાહ ત્રીજો મહમુદ ખાન  ૧૫૩૭-૧૫૫૪ઘીયાસ-ઉદ-દીન અહમદશાહ ત્રીજો અહમદ ખાન ૧૫૫૪-૧૫૬૧શમ્સ-ઉદ-દીન મુઝફ્ફરશાહ ત્રીજોહુબ્બૂ અથવા નન્નુ અથવા નથુ (મુઘલ ઇતિહાસકાર પ્રમાણે ઢોંગી)૧૫૬૧-૧૫૭૩ મુઘલ સલ્તનત (અકબર) સાથે ગજગ્રાહ: ૧૫૭૩-૧૫૮૩શમ્સ-ઉદ-દીન મુઝફ્ફરશાહ ત્રીજો હુબ્બૂ અથવા નન્નુ અથવા નથુ ૧૫૮૩ (પુનર્સ્થાપિત)  મુઘલ સલ્તનત

શ્રેણી:ઇતિહાસ
શ્રેણી:ગુજરાતનો ઇતિહાસ

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
List of rulers of Gujarat