ધ્રુવ હેલીકોપ્ટર

ધ્રુવ હેલીકૉપ્ટર એક બહુભૂમિકિય હેલીકૉપ્ટર છે, જેને હિંદુસ્તાન ઐરોનૉટિક્સ લિમિટેડ દ્વારા વિકસિત તથા નિર્મિત કરવામાં આવ્યું છે. આ હેલીકેપ્ટરની ભારતીય સશસ્ત્ર દળોને આપૂર્તિ કરવામાં આવી રહી છે. આ ઉપરાંત આ હેલીકેપ્ટરનું એક નાગરિક સંસ્કરણ પણ ઉપલબ્ધ છે. આ હેલીકોપ્ટરનું પહેલાં નેપાળ તથા ઇઝરાઇલ ખાતે નિર્યાત કરવામાં આવ્યાં હતાં. ત્યારબાદ લશ્કરી સૈન્ય તથા વાણિજ્યિક ઉપયોગ માટે વિશ્વના કેટલાક અન્ય દેશો દ્વારા પણ મંગાવવામાં આવ્યાં છે. સૈન્ય સંસ્કરણ પરિવહન, ઉપયોગિતા, ટોહી અને ચિકિત્સા નિકાસ ભૂમિકાઓમાં ઉત્પાદિત કરવામાં આવી રહ્યાં છે.

ધ્રુવના ઉપયોગના આધારે જોતાં, એચએએલ હલ્કાં લડાકૂ હેલીકોપ્ટર, એક લડાકૂ હેલીકોપ્ટર તથા એચએએલ લાઇટ અવલોકન હેલીકોપ્ટર, એક ઉપયોગિતા અને પ્રેક્ષણ હેલિકૉપ્ટર વગેરે વિકસિત કરવામાં આવ્યાં છે.

 વિકાસ 
 રચના 

એચએએલ ધ્રુવ પરંપરાગત ડિઝાઇનવાળું હોય છે અને બે તૃતીયાંશ વજન સમ્મિશ્ર નિર્માણિત હોય છે. ઉચ્ચ પૂંછ ઉછાલ રિયર સીપી દરવાજા માટે આસાનીથી પહોંચવાની અનુમતિ આપે છે. ચાર પાંખોંવાળું કાજરહિત મુખ્ય રોટરનું મેન્યુઅલ રૂપમાં સંચાલન કરી શકાય છે. બ્લેડ ક્રુસીફોર્મ જેવા આકારની કાર્બન ફાઇબર પ્રબલિત પ્લાસ્ટિક પ્લેટો વચ્ચે એક ફાઇબર રોટરના માથા પર બેસાડવામાં આવેલી હોય છે. હેલીકાપ્ટર એક સક્રિય કંપન નિયંત્રણ પ્રણાલીનો ઉપયોગ કરે છે, કે જે ઉત્તરી કેરોલિના લોર્ડ કોર્પોરેશન દ્વારા વિકસિત કરવામાં આવેલી છે.

 બાહ્ય કડીઓ 
 હિંદુસ્તાન એરોનેટિક્સ લિમિટેડની વેબસાઇટ પર ધ્રુવ વિશેનું જાળપૃષ્ઠ 
 WSI (Weapons Systems Integrated) ધ્રુવ
 Video of HAL ધ્રુવ હેલીકોપ્ટરની જાહેરાતની વિડિયો
 Dhruv – Advanced Light Helicopter (ALH) @ Army-technology.com
 ધ્રુવ હેલીકોપ્ટરની ડિજિટલ કોકપીટ 
 ફાર્નબોરો ૨૦૦૬ (Farnborough 2006) ખાતે ધ્રુવ હેલીકોપ્ટર 
 ધ્રુવ હેલીકોપ્ટરનું લશ્કરી સંસ્કરણ
 HAL ધ્રુવ હેલીકોપ્ટર 
 HAL's ALH Dhruv Clears High-Altitude Tests; Will Join Siachen Glacier fleet