વિષ્ણુ સહસ્રનામ

વિષ્ણુ સહસ્રનામ (સંસ્કૃત, તત્પુરુષ સમાસ જેનો શબ્દશઃ અનુવાદ "વિષ્ણુના હજાર નામો" થાય છે) એ હિંદુ ધર્મમાં ઇશ્વરના મુખ્ય રૂપોમાંના એક ભગવાન વિષ્ણુના ૧,૦૦૦ નામો (સહસ્રનામ)ની સૂચિ છે. તે હિંદુ ધર્મમાં સૌથી વધુ પવિત્ર માનવામાં આવતો અને સૌથી વધુ રટણ કરવામાં આવતા સ્તોત્રોમાનો એક છે. વિષ્ણુ સહસ્રનામ મહાભારતમાં જોવા મળે છે તેમજ ભગવાન વિષ્ણુના ૧,૦૦૦ નામોની સૌથી જાણીતી આવૃત્તિ છે. પદ્મ પુરાણ અને મત્સ્ય પુરાણમાં અન્ય આવૃત્તિઓ છે. દરેક નામ તેમના અસંખ્ય ગુણોમાંના એકનો મહિમા ગાય છે.

મહાકાવ્ય મહાભારતમાં અનુશાસનપર્વ ના ૧૪૯માં પ્રકરણ અનુસાર, કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધમાં મરણ શૈયા પર પડેલા ભીષ્મે આ નામો યુધિષ્ઠિરને સોંપ્યા. યુધિષ્ઠિર ભીષ્મને નીચેના પ્રશ્નો પૂછે છે:આ શ્લોકોના, સંસ્કૃતની આઈએએસટી (IAST) આવૃત્તિ માટે, જુઓ: .સંસ્કૃત પાઠ અને અનુવાદ માટે, જુઓઃ તપસ્યાનંદ, પીપી (pp). 3-4.

ભીષ્મ એમ કહીને ઉત્તર આપે છે કે વિષ્ણુ સહસ્રનામનું રટણ કરવાથી માનવજાત બધા જ દુ:ખોમાંથી મુક્ત થશે 'જે સર્વ-વ્યાપી સર્વોચ્ચ વિષ્ણુના હજાર નામો છે, જેઓ સર્વ લોકના સ્વામી, પરમ પ્રકાશ, સૃષ્ટિના સાર છે અને, બ્રાહ્મણ છે.જડ અને ચેતન બધા જ પદાર્થો તેમનાંમાં વસે છે અને તેઓ બધા પદાર્થોમાં વસે છે.

250px|right|thumb|વિષ્ણુ સહસ્રનામ હસ્તલિપી , આશરે ઇ.સ. ૧૬૯૦

વિષ્ણુ સહસ્રનામ ઘણા બધા ભાષ્યોનો વિષય બન્યું છે. આદિ શંકરાચાર્યે 8મી સદીમાં સહસ્રનામ પર એક પ્રમાણિત ભાષ્ય લખ્યું, જે સૌથી પ્રાચીન છે અને આજે પણ તેનો પ્રભાવ અનેક હિંદુત્વની શાળાઓ પર જોવા મળે છે. રામાનુજાચાર્યના એક અનુયાયી પરાશર ભટ્ટરે 12મી સદીમાં, વિષ્ણુના નામોને વિશિષ્ટઅદ્વૈત દ્રષ્ટિકોણથી વિગતવાર સમજાવતું એક ભાષ્ય લખ્યું. માધવાચાર્યે પણ વિષ્ણુ સહસ્રનામ પર એક ભાષ્ય લખ્યું, તેઓએ દર્શાવ્યું કે વિષ્ણુ સહસ્રનામના દરેક શબ્દના ઓછામાં ઓછા 100 અર્થ છે જેને તત્કાલીન પ્રજા દ્વારા પડકારવામાં આવ્યું, શ્રી માધવાચાર્યે દરેક વિષ્ણુ સહસ્રનામના ફક્ત 100 અર્થ જ નથી આપતા, પણ દરેક અર્થને બહુસ્તરીય જટિલતા આપતું વિસ્તરણ કરે છે અને સહસ્રનામનો મૂળ અને ગહન અર્થ ધારણ કરવાના ગુણને દર્શાવે છે. હિંદુ સાહિત્યમાં શિવ, દેવી, ગણેશ અને અન્ય જાણીતા દેવોને સમર્પિત સહસ્રનામોનો સમાવેશ થાય છે પણ તેમાંના કોઇને મહાભારત, વેદો કે ઉપનિ્ષદો સાથે દૃઢ સંબંધ નથી.

વ્યુત્પત્તિ
સંસ્કૃતમાં, સહસ્ર એટલે "એક હજાર" અને નામ (પ્રથમ વિભક્તિ, મૂળ નામન છે) એટલે "નામ". સમાસ બહુવ્રિહી પ્રકારનો છે અને તેનો અનુવાદ "જેના હજાર નામ છે તે" તેવો થઇ શકે છે. આધુનિક હિંદી ઉચ્ચારણમાં, નામ નો ઉચ્ચાર [નાઃમ] થાય છે. તેનો ઉચ્ચાર સહસ્રનામમ પણ થાય છે.

અર્થઘટનો
ઇશ્વરના ઘણા રૂપો માટેના સહસ્ર નામો છે પ્રભુ (વિષ્ણુ, શિવ, ગણેશ, શક્તિ, અને અન્યો). વિષ્ણુ સહસ્રનામ સામાન્ય હિંદુઓમાં જાણીતા છે. અન્ય દેવોનો આદર કરવાની સાથે વૈષ્ણવો, એવુ માને છે કે શિવ અને દેવી સહિતની સૃષ્ટિ સર્વોચ્ચ દેવ વિષ્ણુનું અસ્તિત્વ છે. તે જ રીતે શૈવ ધર્મના અનુયાયીઓ શિવને મહત્વ આપે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, ઇશ્વરના અન્ય રૂપોના સહસ્રનામો હોવા છતા ફક્ત સહસ્રનામ શબ્દનો જ ઉલ્લેખ થાય ત્યારે તેને કેવળ વિષ્ણુ સહસ્રનામના સંદર્ભમાં જ જોવામાં આવે છે, તે તેની વ્યાપક ખ્યાતિ અને ઉપયોગ દર્શાવે છે.તપસ્યાનંદ, પૃ. iv.

સ્મર્ત અર્થઘટનો
હકીકતે, હિંદુઓ અને શૈવધર્મીઓની સૌથી પવિત્ર પ્રાર્થનાઓમાંની એક, શ્રી રુદ્રમ, તેના પાંચમાં અનુવાકમાં વિષ્ણુને શિવના એક રૂપ તરીકે વર્ણવે છે. એ જ રીતે, વિષ્ણુ સહસ્રનામમાં શિવનો નિર્દેશ કરતા બે નામો, "શંભુ" (નામ #38), "એસાનાહ" (નામ #64), અને "રુદ્ર" (નામ #114) શિવ (આદિ શંકરના ભાષ્યમાં નામ #27 અને #600) જ છે. સૌથી વધુ નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે, એક અર્થઘટન અનુસાર, આદિ શંકરે, ભગવાન શિવ અને ભગવાન વિષ્ણુ એક જ હોવાના મતલબનુ અર્થઘટન નથી  કર્યુ.વિષ્ણુ સહસ્રનામસ્તોત્ર પર શંકરનાં ભાષ્યની એક નકલ , ડીપાર્ટમેન્ટ ઓફ કોમ્પ્યુટર સાયન્સ એન્ડ એન્જીનીઅરીંગ, ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજી કાનપુર. "શિવ", "શંભુ", "ઈસનાહ", અને "રુદ્ર" ક્રમશઃ શ્લોકો 17, 18, 21, અને 26માં મળશે. ખાસ કરીને, તેઓ ભારપૂર્વક કહે છે કે ભગવાન વિષ્ણુ એ સ્વયં બ્રાહ્મણ છે (બ્રહ્મમનુ ફક્ત એક રૂપ જ નહીં)શ્લોક 13 માટે ભાષ્ય, "યત્ર પુલ્લિંગશબ્દપ્રયોગઃ, તત્ર વિષ્ણુર્વિશેષ્યઃ; યત્ર સ્ત્રીલિંગ શબ્દઃ, તત્ર દેવતા પ્રયોગઃ; યાત્રા નપુંસલિંગ પ્રયોગઃ, તત્ર બ્રહ્મેતિ વિશેષ્યતે (જ્યાં પુલ્લિંગ શબ્દનો પ્રયોગ થયો છે, ત્યાં સંજ્ઞા વિષ્ણુ  છે, સ્ત્રીલિંગમાં સંજ્ઞા દેવતા  છે, અને નાન્યેત્તર જાતિમાં સંજ્ઞા બ્રહ્મા ) છે.", વિષ્ણુ સહસ્રનામસ્તોત્ર પર શંકરનાં ભાષ્યની એક નકલ `. ફરીથી તેઓ નોંધે છે કે "ફક્ત હરિ (વિષ્ણુ)નો જ મહિમા શિવ  જેવા નામો દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે"શ્લોક 17 વિષ્ણુ સહસ્રનામસ્તોત્ર પર શંકરનાં ભાષ્યની એક નકલ , "શિવાદિ નામાભિઃ હરિઃ એવ સ્તુયતે" માટે ભાષ્ય, જે શ્રીવૈષ્ણવી ભાષ્યકાર પરાશર ભટ્ટરના અર્થઘટનનને સુસંગત સ્થિતિ છે. પરાશર ભટ્ટરે શિવનું અર્થ વિષ્ણુના એક ગુણ તરીકે કર્યું છે, જેમકે "કલ્યાણ કરનાર." http://www.ahobilavalli.org/વિષ્ણુ_sahasra_namam_vol1.pdf

જોકે, શિવ નામના અર્થઘટનને સ્વામી તપસ્યાનંદે કરેલા વિષ્ણુ સહસ્રનામ પરના શંકરના ભાષ્યના અનુવાદ દ્વારા પડકારવામાં આવ્યો.તપસ્યાનંદ, પૃ. 47. તેઓ 27માં નામ, શિવને "જેના પર પ્રકૃતિના ત્રણ ગુણો સત્વ, રજસ, અને તમસનો પ્રભાવ નથી, એવા અર્થમાં અનુવાદ કરે છે.કૈવલ્ય ઉપનિષદ કહે છે કે તે બંને છે બ્રહ્મા અને શિવ. શિવ અને વિષ્ણુ વચ્ચે અસમાનતાના વિધાન પર પ્રકાશ પાડતા, વિષ્ણુ સ્વયં શિવની ભક્તિ અને સ્તુતિ દ્વારા ઉન્નત છે."  સ્મર્તો દ્વારા અપનાવાયેલા અને સામાન્ય રીતે મનાતા અદ્વૈતન દૃષ્ટિકોણ મુજબ, શિવ અને વિષ્ણુ એક અને સમાન ઇશ્વર છે, જે ક્રમશઃ સંવર્ધન અને વિનાશના ભિન્ન રૂપો છે. ઘણા સંસ્કૃત શબ્દોના એક કરતા વધુ અર્થો હોવાથી એ શક્ય છે કે આ કિસ્સામાં વિષ્ણુ અને શિવ બંને એક સમાન નામો હોય. ઉદાહરણ તરીકે, શિવ નામનો અર્થ "કલ્યાણકારી"ભગ-પી 4.4.14  "શિવ મીન્સ મંગલ, ઓર  ઑસ્પિશસ" થાય છે જે વિષ્ણુ માટે પણ લાગુ પડી શકે. ખાસ કરીને હરિહરના દેવને બંને વૈષ્ણવો અને શૈવો બંને વ્યક્તિત્વના સંયોજન તરીકે પૂજે છે.

વૈષ્ણવ અર્થઘટનો
જોકે, રામાનુજાચાર્યના અનુયાયી, વૈષ્ણવ ભાષ્યકાર, પરાશર ભટ્ટરે "શિવ" અને "રુદ્ર" નામોનું અર્થઘટન વિષ્ણુના ગુણો દર્શાવવા કર્યું છે, નહિં કે વિષ્ણુ અને શિવ એક અને સમાન ઈશ્વર છે તે દર્શાવવા. વૈષ્ણવો વિષ્ણુને, શંખ, ચક્ર, પદ્મ (કમળ) અને ગદા ધારણ કરેલા તેમના ચતુર્ભૂજ સ્વરૂપમાં પૂજે છે, અને તેમને સર્વશ્રેષ્ઠ સ્વરૂપ ગણે છે. જોકે, સ્માર્તો, મૂર્તિમંત રૂપ કે આ રૂપ સાથે સંમત નથી, કેમકે સ્માર્તો કહે છે કે ઈશ્વર શુદ્ધ છે અને તેથી સ્વરૂપથી મુક્ત છે. ઉપરાંત, તેઓ માને છે કે ઈશ્વર કોઈ સમય, આકાર કે રંગ સુધી સીમિત નથી. વૈષ્ણવ પરંપરા એવા મતની છે કે વિષ્ણુ બંને, અમર્યાદિત અને છતા ચોક્કસ સ્વરૂપો લેવા સમર્થ છે, જે વિપરીત મત સાથે દલીલ માટે છે, જે અમર્યાદિત અને સર્વ-શક્તિમાન સમર્થને મર્યાદિત બનાવે છે.

શ્રી વૈષ્ણવ પરંપરામાં, ભગવદ્ ગીતા અને વિષ્ણુ સહસ્રનામ અધ્યાત્મિક સાક્ષાત્કારની બે આંખો ગણાય છે.

અન્ય વૈષ્ણવ પરંપરાઓમાં પણ વિષ્ણુ સહસ્રનામ એક મહત્વનો પાઠ છે. ગૌડીય વૈષ્ણવ સંપ્રદાય, પુષ્ટિ માર્ગ, નિમ્બાર્ક સંપ્રદાયમાં અને રામાનંદીઓમાં, કૃષ્ણ અને રામનાં નામનું રટણ એ વિષ્ણુના નામ કરતા શ્રેષ્ઠ છે. પદ્મ પુરાણમાં, વિષ્ણુનાં હજાર નામોનુ રટણ કરવાના લાભને કૃષ્ણના એક નામના રટણથી પ્રાપ્ત થાય છે તેવુ કહેતા એક અન્ય શ્લોક, અને બ્રહ્મ વૈવર્ત પુરાણમાં વિષ્ણુના હજાર નામોનુ રટણ કરવાના લાભને કૃષ્ણનાં એક નામ સાથે રામનાં ત્રણ નામના રટણથી પ્રાપ્ત થાય છે તેવુ કહેતા એક શ્લોક પર તે આધારિત છે. જો કે, તે સમજવુ અગત્યનુ છે કે તે પુરાણોમાંના તે શ્લોકો શાબ્દિક અર્થઘટન કરવા માટે નથી, જે રીતે ઘણા માને છે કે વિષ્ણુ અને કૃષ્ણ વચ્ચે કોઇ ભિન્નતા નથી. બ્રહ્મવિદ્યા સંબંધી ભિન્નતા આ રીતે વ્યક્ત કરી શકાય: ઘણા વૈષ્ણવ સમુદાયો કૃષ્ણને વિષ્ણુના અવતાર માને છે, જ્યારે અન્યો, તેના બદલે, તેમને સ્વયં ભગવાન અથવા ઈશ્વરનું મૂળ સ્વરૂપ માને છે, છતા આ શ્લોકોનું એવું અર્થઘટન કરી શકાય કે ઈશ્વરના ઘણા નામોનું લાગણી વગર ફક્ત પુનરાવર્તન કરવા કરતા વધુ અગત્યનું શુદ્ધ ભક્તિ કે નિષ્ઠા હોવી છે. ખરેખર શ્રી કૃષ્ણએ સ્વયં કહ્યું, "અર્જુન, હજાર નામોના પાઠ દ્વારા સ્તુતિ ઇચ્છનીય છે. પણ, મારા માટે, હું એક શ્લોકથી પ્રસન્ન થાઉં છું. તેમાં કોઇ શંકા નથી.”  વૈષ્ણવ ધર્મમાં, શ્રી સંપ્રદાયો જેવા, કેટલાક સમૂહો, ઋગ્વેદ:ને વફાદાર રહીને અનુસરે છે, જે કહે છે કે જેઓ પરમ સત્યનો સાક્ષાત્કાર ઇચ્છતા હોય તેઓએ ઓછામાં ઓછુ એક વાર એવી રીતે અડગ શ્રદ્ધાથી વિષ્ણુનુ નામ ઉચ્ચારવુ જોઇએ કે તે તમને આવો સાક્ષાત્કાર કરાવે.પી. શંકર નારાયણનાં વિષ્ણુ સહસ્રનામના ભાષાંતરની પ્રસ્તાવના, ભવન્સ બૂક યુનિવર્સિટી

ઇશ્વરની કર્મને નિયંત્રિત કરતી શક્તિનો નિર્દેશ કરતા અર્થઘટનો
વિષ્ણુ સહસ્રનામના ઘણા નામોમાં, વિષ્ણુના હજારો નામોમાં કર્મને નિયંત્રિત કરવાની શક્તિનો ઉલ્લેખ છે. ઉદાહરણ તરીકે, વિષ્ણુનું ૧૩૫મું નામ, ધર્માધ્યક્ષ, શંકરના અર્થઘટનમાં તેનો અર્થ થાય છે, "જે પ્રાણીઓના ગુણ (ધર્મ) અને અવગુણ (અધર્મ)ને પ્રત્યક્ષ જોઇને, તેમની યોગ્યતા મુજબ બદલો આપે છે." તપસ્યાનંદ, સ્વામી. શ્રી વિષ્ણુ સહસ્રનામ, pg.  62 . ઈશ્વરીય પ્રકૃતિનો ઉલ્લેખ કરતા અન્ય વિષ્ણુના નામ ભવનઃ, ૩૨મું નામ, વિધાતા, ૪૪મુ નામ, અપ્રમત્તઃ, ૩૨૫મુ નામ, સ્થાનદઃ, ૩૮૭મુ નામ અને શ્રીવિભાવનઃ, ૬૦૯મુ નામ.તપસ્યાનંદ, સ્વામી. શ્રી વિષ્ણુ સહસ્રનામ, પૃષ્ઠો. 48, 49, 87, 96 અને 123.   ભાવનઃ, શંકરના અર્થઘટન મુજબ, તેનો અર્થ "જે સર્વ જીવોને માણવા માટે કર્મોના ફળો આપે છે." તપસ્યાનંદ, સ્વામી. શ્રી વિષ્ણુ સહસ્રનામ, પૃ.  48. બ્રહ્મ સૂત્ર (૩.૨.૨૮) "ફલમતઃ ઉપત્તેઃ" જીવોના બધા કર્મોના ફળ આપનારા ઇશ્વરના કાર્ય વિશે કહે છે.

સામાન્ય વિચારો
વિષ્ણુ સહસ્રનામના અંતિમ પર્વોના સ્વામી તપસ્યાનંદના અનુવાદના ખંડમાં આ મુજબ કહેલ છેઃ "અત્યારે કે પછી  જે રોજ આ નામોનું શ્રવણ કે રટણ કરશે તે વ્યક્તિનું કશુ અહિત કે અશુભ નહીં થાય." આ ટિપ્પણી નોંધપાત્ર છે. રાજગોપાલાચારીના મહાભારતના અનુવાદના અવતરણ મુજબ, એક વાર યુધિષ્ઠિરનો પૂર્વજ, સદ્‍ગુણી રાજા નહુષ દેવોનો રાજા, ઇન્દ્ર બન્યો, પણ પછી તેને અંતે અભિમાન અને ઘમંડ થઇ ગયા હોવાને લીધે મહા મુનિ અગત્સ્યે આપેલ શ્રાપને લીધે સ્વર્ગ કે વૈકુંઠમાંથી નિષ્કાસિત થયો અને હજારો વર્ષો સુધી અજગર બની રહ્યો. , વાર્તા #53આમ, વિષ્ણુ સહસ્રનામનુ રટણ જીવન અને ત્યાર પછી સફળતા આપે છે.

એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ ભગવદ્‍ ગીતાના શ્લોક 7.24નું ગૌડીય વૈષ્ણવ અર્થઘટન કરે છે, જ્યાં તેઓ કૃષ્ણ અવતારને અવતરિત કરતા કહે છે, "અબુધ માનવ જે મને સંપૂર્ણ રીતે જાણતો નથી, તે વિચારે છે કે મારુ પહેલા અસ્તિત્વ નહોતુ અને હવે જ મેં આ વ્યક્તિત્વ ધારણ કર્યુ છે." તેઓના ઓછા જ્ઞાનને લીધે, તેઓ મારી ઉચ્ચ પ્રકૃતિને જાણતા નથી, જે સર્વશ્રેષ્ઠ અને સર્વોચ્ચ છે."ભ-ગીતા 7.24  પ્રકરણ 7: પૂર્ણનું જ્ઞાન  પ્રભુપાદે એમ પણ કહ્યુ છે કે “હું એવુ દર્શાવવા માંગુ છું કે હિંદુ ધર્મ સંપૂર્ણપણે ઇશ્વર કે વિષ્ણુની વ્યક્તિગત કલ્પના પર આધારિત છે." પત્રનું પ્રથમ વાક્ય

સ્વામી ચિદ્‍ભાવાનંદના ભગવદ્‍ ગીતાના અનુવાદમાં, તેઓ તે જ શ્લોકથી વિરુદ્ધ અર્થઘટન આપે છે,7:24, "હીન બુદ્ધિ ધરાવનાર માનવ મને અકલ્પ્યને, કલ્પ્ય તરીકે કલ્પે છે, મારા સર્વોપરિ સ્વરૂપને જાણતો નથી જે અવિકારી અને સર્વોચ્ચ છે. સ્વામી ચિદ્‍ભાવાનંદ અદ્વૈત વિચારો રજૂ કરતા, ઇશ્વરને સ્વરૂપ વગરના હોવાને વધુ મહત્વ આપે છે જ્યારે શ્રીલ પ્રભુપાદ, ચૈતન્ય મહાપ્રભુના વિચારોને અનુસરતા, ઇશ્વરના સ્વરૂપને વધુ મહત્તા આપે છે. રામકૃષ્ણ ઇશ્વરના સ્વરૂપ કે સ્વરૂપ ન હોવા અંગે બરફ અને પાણીનુ ઉદાહરણ આપે છે, જે બંને એક જ છે પરંતુ ભિન્ન સ્થિતિમાં છે.

ઉચ્ચાર
સંકલિત પ્રાસ્તાવિક પ્રાર્થનામાં (પણ તેની પછી આવતા સહસ્રનામ માં નહિ) અનૌપચારિક ઉચ્ચારોનો ઉપયોગ થયો છે,કારણકે ઉચ્ચારોની સાચી પ્રસ્તુતિ માટે વિભેદક ચિહ્નોના અતિશય ઉપયોગની આવશ્યકતા હોય છે. એક ઉદાહરણઃ સંસ્કૃત/હિંદીમાં સ ને દર્શાવતા ત્રણ અક્ષરો છે, જે અહીં 'સ', 'શ' અને 'ષ' દ્વારા દર્શાવેલ છે, જે રીતે સંસ્કૃત શબ્દ ષટકોણ  (="હેક્ઝાગોન"), વિષ્ણુ, કૃષ્ણ અને અન્યમાં રેટ્રોફ્લેક્સ ઉચ્ચારણ છે અને તેના માટે અંગ્રેજીમાં સમતુલ્ય નથી. જ્યારે જીભને થોડી પાછળ તરફ તાળવામાં વાળવામાં આવે તે સાથે ઉચ્ચાર કરવા મુક્ત કરવામાં ત્યારે તેને રેટ્રોફ્લેક્સ ઉચ્ચારણો કહે છે. તેમજ, વિષ્ણુ  અને કૃષ્ણ  માં 'ણ' રેટ્રોફ્લેક્સ છે. સંસ્કૃત મૂળાક્ષરોના અંગ્રેજીમાં ઔપચારિક લિવ્યંતર માટે, 'ṣ' અક્ષર પર બિંદુને વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. સંસ્કૃત ભાષા#વ્યંજનો, પર વધુ માહિતી આઈએએસટી (IAST) પર ઉપલબ્ધ છે.

કોઈ પણ પ્રાર્થનાકે મંત્રના પાઠ વખતે ભક્તિને સૌથી અગત્યની ગણી હોવા છતાં (જો તેનો ઉપયોગ તાંત્રિક ઉદ્દેશ્ય માટે ન કરવામાં આવ્યો હોય તો કે જેમાં ધ્વનિના સંવેદનો મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે), કંઠય અને માનસિક જપ બંને કિસ્સામાં, યોગ્ય ઉચ્ચારોથી પાઠ દ્વારા મળતા સંતોષમાં વધારો થતો હોઅવાનું મનાય છે.

પાઠના લાભો
સહસ્રનામના પાઠના શ્રદ્ધાળુઓ એવો દાવો કરે છે કે તે કાયમી માનસિક શાંતિ લાવે છે અને તનાવમાંથી સંપૂર્ણ મુક્તિ આપે છે અને શાશ્વત જ્ઞાન આપે છે. વિષ્ણુ સહસ્રનામના અંતિમ શ્લોકોના (ફલશ્રુતિ) અનુવાદ આ મુજબ કહે છે: "અત્યારે કે પછી જે રોજ આ નામોનું શ્રવણ કે રટણ કરશે તે વ્યક્તિનું કશુ અહિત કે અશુભ નહીં થાય." જે કોઈ સમર્પિત માનવ, સવારે વહેલો ઊઠીને પોતાને શુદ્ધ કરે છે,આ મનમાં વાસુદેવના ધ્યાન સાથે તેમના સમર્પિત આ સ્તોત્રનું રટણ કરે છે, તે માનવ ખૂબ કિર્તી મેળવે છે, તેની સાથેના લોકોમાં નેતૃત્વ મેળવે છે, સર્વશ્રેષ્ઠ અને સર્વોચ્ચ સમૃદ્ધિ મેળવે છે. તે બધા ભયોથી મુક્ત બનશે અને ખૂબ હિંમત અને બળ પ્રાપ્ત કરશે અને તે બધા રોગોથી મુક્ત થશે. રૂપની સુંદરતા, દેહની શક્તિ, અને સદગુણી ચારિત્ર્ય તેની પ્રકૃતિ હશે. જે આ સ્તોત્રનો ભક્તિ અને ધ્યાનથી રોજ પાઠ કરે તેને માનસિક શાંતિ, ધૈર્ય, સમૃદ્ધિ માનસિક સ્થિરતા, સ્મૃતિ અને ખ્યાતિ મળશે જેઓ પણ લાભ અને સુખ ઈચ્છતા હોય તેમણે વ્યાસ દ્વારા રચિત આ ભક્તિમય સ્તોત્રનું રટણ કરવું જોઈએ. કમળ જેવા નયનવાળા (કમળ નયન), જે સર્વ લોકના સ્વામી છે, જે અજન્મ છે, અને જેમાંથી લોકો ઉત્પન્ન થયા છે અને જેમાં તે વિલીન થાય છે તેની આદરથી ભક્તિ કરનાર વ્યક્તિ ક્યારેય હારતો નથી.

રૂઢિગત હિંદુ પરંપરામાં, ભક્તે રોજ ઉપનિષદો, ગીતા, રુદ્રમ, પુરુષ સૂક્ત અને વિષ્ણુ સહસ્રનામનું રટણ કરવું જોઈએ. જો કોઈ દિવસે આ બધું ન થઇ શકે, તો એમ મનાય છે કે ફક્ત વિષ્ણુ સહસ્રનામ પર્યાપ્ત છે. વિષ્ણુ સહસ્રનામનું રટણ કોઈ પણ સમયે, જાતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના થઇ શકે છે.

વારાહી તંત્ર કહે છે કે કલિયુગમાં અધિકાંશ સ્તોત્રો પરશુરામ દ્વારા શ્રાપિત થયેલ હોઈ પ્રભાવહીન છે. જે શ્રાપથી મુક્ત છે અને તેથી કલિયુગ માટે યોગ્ય છે તેની સૂચિમાં, કહેવાયું છે કે, "ભીષ્મ પર્વની ગીતા, મહાભારતનું વિષ્ણુ સહસ્રનામ અને ચંડિકા સપ્તશતિ'(દેવી મહાત્મ્યમ) કલિયુગમાં બધા દોષોથી મુક્ત છે અને તાત્કાલિક ફળ આપે છે. 

શાસ્ત્રીય ખગોળીય પાઠ, બૃહત પરાશર હોરાશાસ્ત્રમાં, મુનિ પરાશર વારંવાર વિષ્ણુ સહસ્રનામના રટણને ગ્રહો દ્વારા મળતા દુઃખોના ઉપચારના સ્રોતના શ્રેષ્ઠ માપદંડ તરીકે સૂચવે છે.બ્રીહત પરાશર હોરા શાસ્ત્ર અંક . 2, પૃ. 740, મહર્ષિ પરાશર, અનુવાદ સાથે, ભાષ્ય અને સંપાદન, રંજન પ્રકાશન, નવી દિલ્હી, ભારત
ઉદાહરણ તરીકે, આ શ્લોક જુઓ:
"લાંબા આયુષ્ય અને અન્ય અશુભ પ્રભાવોમાંથી મુક્ત થવા માટે ,વિષ્ણુ સહસ્રનામનું રટણ સૌથી પ્રભાવશાળી અને લાભદાયક ઉપચારનો માપદંડ છે." પ્રકરણ 56 શ્લોક 30 

ઋષિ પરાશર આ અભ્યાસને દસથી વધુ વાર કરવાનું તેમના ગ્રંથમાં સૂચવે છે. એક અન્ય શ્લોક છે:

"ઉપરના અશુભ પ્રભાવોમાંથી મુક્ત થવા માટે, વિષ્ણુ સહસ્રનામનું રટણ સૌથી પ્રભાવશાળી અને લાભદાયક ઉપચારનો માપદંડ છે." પ્રકરણ 59 શ્લોક 77 

વિષ્ણુની ભક્ર્તિમય પ્રાર્થના સાથે વિષ્ણુ સહસ્રનામ નો આરંભ કરવો પ્રચલિત છે.

શ્લોકો
ઉચ્ચારણ અને સંખ્યા
એક વૈકલ્પિક અભિગમ પ્રારંભિક પ્રાર્થના બોલી, અને બાદમાં પંક્તિઓમાં આવેલા નામો બોલવાનો છે (જે રીતે ભીષ્મે મૂલતઃ બોલ્યા હતા.) આવી પંક્તિઓને સંસ્કૃતમાં શ્લોકો  કહે છે. સહસ્રનામ (શરૂઆત અને અંતની પ્રાર્થના સિવાય) 108 શ્લોકો ધરાવે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, પ્રથમ શ્લોક છે:
 ઓમ વિશ્વં વિષ્ણુવશાટ્કારો ભૂતભવ્યભાવત્પ્રભુઃ 
 ભૂતક્રીડ ભૂતભ્રીદ્ભાવો ભૂતાત્મા ભૂતભવનઃ 

વિવિધ શબ્દોની સંખ્યા અને તેમની વચ્ચેની મધ્યવર્તી જગ્યાના લોપને નોંધો. ઉદાહરણ તરીકે, આ શ્લોકની પ્રથમ પંક્તિનો અંતિમ શબ્દ:
 ભૂતભવ્યભાવત્પ્રભુઃ 

આની સાથે મળતુ આવે છે:
 ઓમ ભૂત ભવ્ય ભાવત પ્રભાવે નમઃ 
વિસ્તૃત આવૃત્તિના.

શબ્દોને સાથે જોડવા એ સંસ્કૃતનુ સામાન્ય લક્ષણ છે અને તેને સમાસ કહે છે. જે શ્લોકોને નાના અને યાદ રાખવા સરળ બનાવે છે, જે પ્રાચીન ભારતમાં જરૂરી હતુ કેમકે ગ્રંથો ભાગ્યે જ લખાતા અને બ્રાહ્મણો, અથવા પંડિત વર્ગ તેને કંઠસ્થ કરતા. યાદ રાખેલુ જ્ઞાન મૌખિક શબ્દો દ્વારા ગુરુ શિષ્યને આપતા [જેને હિંદીમા શૃતિ જ્ઞાન કહે છે].

સહસ્ર નામો

॥ॐ श्रीगणेशाय नमः ॥અથ શ્રીવિષ્ણુસહસ્ત્રનામસ્તોત્રમ્॥

॥ ॐ श्री विष्णु वंदना॥

॥ ॐ नमो भगवते वासुदेवाय ॥ (દ્વાદશાક્ષર મંત્ર)

॥ ॐ नमो नारायणाय ॥ (અષ્ટાક્ષર મંત્ર)

॥ ॐ विष्णवे नमः ॥(ષડક્ષર મંત્ર)

मेघश्यामं पीतकौशेयवासं श्रीवत्साङ्कं कौस्तुभोद्भासिताङ्गम् ।

पुण्योपेतं पुण्डरीकायताक्षं विष्णुं वन्दे सर्वलोकैकनाथम् ॥

મેઘસમાન શ્યામસુંદર, રેશમી પીતાંબર ધારણ કરનારા, શ્રી વત્સ ચિન્હ અંકિત, કૌસ્તુભમણિથી પ્રકાશિત અંગોવાળા, પુણ્યાત્મા, કમલનયન અને સર્વ લોકોના એકમાત્ર સ્વામી શ્રી વિષ્ણુ ભગવાનને હું પ્રણામ કરૂ છું.

यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या तपोयज्ञक्रियादिषु । न्यूनं संपूर्णतां याति सद्यो वन्दे तमच्युतम्  ॥

જેમના સ્મરણથી અને નમોચ્ચારણમાત્રથી તપ, યજ્ઞ તેમજ કર્મકાંડ વગેરમાં રહી ગયેલી ત્રુટિ તત્કાલ પૂર્ણ થઈ જાય છે એવા ભગવાન વિષ્ણુની હું વંદના કરૂ છું.

मूकं करोति वाचालं पङ्गुं लङ्घयते गिरिं । यत्कृपा तमहं वन्दे परमानन्द माधवम् ॥

જે ભગવાનની કૃપા મૂંગાને બોલતો કરે છે, લૂલાને પર્વત ઓળંગાવે છે, તે પરમાનંદ માધવ પ્રભુને હું વંદન કરૂ છું.

॥ પૂર્વ ભાગ ॥

॥ ॐ श्री परमात्मन॓ नमः ॥

ॐ शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् ॥ प्रसन्नवदनं ध्याय॓त् सर्वविघ्नोपशांतय॓ ॥

જેમણે સફેદ વસ્ત્રો ધારણ કરેલા છે, જે ચંદ્રનો વર્ણ ધરાવે છી, એવા ભગવાન વિષ્ણુનું હું બધાજ વિઘ્નોના નિવારણ માટે ધ્યાન ધરું છું.

यस्य स्मरणमात्रेण जन्मसंसारबन्धनात् । विमुच्यते नमस्तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे॥१॥ 

જેના કેવળ નામનાજ સ્મરણથી મનુષ્ય, જન્મ અને મરણના બંધનમાંથી છૂટે છે, તે મહા સમર્થ વિષ્ણુને નમસ્કાર હો.॥१॥

समस्तभूतानामादिभूताय भूभृते । अनेकरूपरूपाय विष्णवे प्रभविष्णवे॥२॥ 

સમસ્ત પ્રાણીમાત્રના આદિભૂત ભૂમંડલને ધારણ કરનાર, અનેક રૂપોના એક રૂપ એવા મહા સમર્થ વિષ્ણુને નમસ્કાર હો.॥२॥

॥॥ ध्यानम् ॥॥

शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशं 

विश्वाधारं गगनसदृशं मेघवर्ण शुभाङ्गम् ।

लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिभिर्ध्यानगम्यम्

वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् ॥

शान्ताकारं  - શાંત આકારવાળા, 

भुजगशयनं – શેષ નાગ ઉપર શયન કરનારા,  

पद्मनाभं – નાભીમાં જેને કમળ છે એવા, 

सुरेशं – દેવતાઓના ઇશ્વર,

विश्वाधारं – વિશ્વના આધાર,  

गगनसदृशं – આકાશની પેઠે નિરાકાર, 

मेघवर्ण – મેઘ જેવા શ્યામ રંગવાળા,  

शुभाङ्गम् – કલ્યાણરૂપ શરીરવાળા, 

लक्ष्मीकान्तं – લક્ષ્મી ના પતિ, 

कमलनयनं – કમળ જેવા નેત્રવાળા,

योगिभिर्ध्यानगम्यम् – યોગીઓએ ધ્યાન વડે જાણવા યોગ્ય, 

वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् – સંસારના ભય નો નાશ કરનારા, સર્વ લોકના અધિપતિ એવા શ્રી વિષ્ણુ ને વંદન કરૂ છું.

सशङ्खचक्रं सकिरीटकुण्डलं सपीतवस्त्रं सरसीरुहेक्षणम् ।  सहारवक्षस्स्थलशोभिकौस्तुभं नमामि विष्णुं शिरसा चतुर्भुजम् ॥

જેમના હાથમાં શંખ અને ચક્ર છે, જે મુકુટ અને કુંડલથી શોભે છે, જેમણે પીતાંબર ધારણ કર્યુ છે, જેમના નેત્રો કમળ સમાન છે અને જેમની છાતી કૌસ્તુભ ચિહ્ન તથા ઘણી માળાઓથી શોભી રહી છે તેવા ચાર બાહુવાળા ભગવાન વિષ્ણુ ને નતમસ્તકે પ્રણામ કરુ છુ. 

यस्य हस्ते गदाचक्रं गरुडो यस्य वाहनं ॥ शङ्ख करतले यस्य स मे विष्णु: प्रसीदतु ॥

જેમના હાથમાં ગદા અને ચક્ર છે, જેનું વાહન ગરૂડ છે, જેની હથેળીમાં શંખ છે, તે વિષ્ણુ મારા પર પ્રસન્ન થાઓ.

NoSanskrit  NameName  MantraGujarati  Name 1.        विश्वम्ॐ विश्वस्मै नमः।ચૌદ  લોક રૂપ,   2.        विष्णुःॐ विष्णवे नमः।સર્વેમાં વ્યાપક,3.        वषट्कारःॐ वषट्काराय नमः।યજ્ઞ માં હવન વખતે બોલાતા વષટ્કારરૂપ, 4.        भूतभव्यभवत्प्रभुःॐ भूतभव्यभवत्प्रभवे नमः।ભૂત, ભવિષ્ય અને વર્તમાનકાળના સ્વામી 5.        भूतकृत्ॐ भूतकृते नमः।બ્રહ્મરૂપે પ્રાણીઓને ઉત્પન્ન કરનારા,6.        भूतभृत्ॐ भूतभृते नमः।વિષ્ણુરૂપે પ્રાણીઓનું પોષણ કરનારા, 7.        भावःॐ भावाय नमः।જગતરૂપે ઉત્પન્ન થનારા,8.        भूतात्माॐ भूतात्मने नमः।પ્રાણીઓના અંતરાત્મા, 9.        भूतभावनःॐ भूतभावनाय नमः।પ્રાણીઓએ ચિંતન કરવા યોગ્ય, 10.    पूतात्माॐ पूतात्मने नमः।પવિત્ર આત્માવાળા,  11.    परमात्माॐ परमात्मने नमः।કારણ તથા કાર્ય રહિત, નિત્ય શુધ્ધ અને મુક્ત  સ્વભાવવાળા,12.    मुक्तानां परमा गतिःॐ मुक्तानां परमगतये नमः।મુક્ત જનોના પરમ આશ્રયરૂપ,13.    अव्ययःॐ अव्ययाय नमः।નાશ રહિત,14.    पुरुषःॐ पुरुषाय नमः।નવ દ્વારવાળા દેહનગરમાં શયન કરનારા અથવા પ્રલય  વેળાએ સર્વ ભુવનનો સંહાર કરનારા,15.    साक्षीॐ साक्षिणे नमः।અડચણ વિના સર્વ વસ્તુને જાણનારા,  16.    क्षेत्रज्ञःॐ क्षेत्रज्ञाय नमः।સર્વનાં શરીરોને જાણનારા,  17.    अक्षरःॐ अक्षराय नमः।મૂળ કારણ18.    योगःॐ योगाय नमः।જીવ અને ઇશ્વરની ઐક્યભાવના કરાવનાર યોગ મૂર્તિ,19.    योगविदां नेताॐ योगविदां नेत्रे नमः।યોગને જાણનારાઓના સ્વામી,20.    प्रधानपुरुषेश्वरःॐ प्रधानपुरुषेश्वराय नमः।માયા તથા જીવના ઇશ્વર, 21.    नारसिंहवपुःॐ नारसिंहवपुषे नमः।નરસિંહનું સ્વરૂપ ધારણ કરનારા,22.    श्रीमान्ॐ श्रीमते नमः।વક્ષઃસ્થલમાં લક્ષ્મીને ધારણ કરનારા,23.    केशवःॐ केशवाय नमः।સુંદર કેશવાળા અથવા કેશી દૈત્યનો નાશ કરનારા  અથવા ક બ્રહ્મા અ અચ્યુત અને ઇશ મહાદેવ એ ત્રણ મૂર્તિરૂપ, 24.    पुरुषोत्तमःॐ पुरुषोत्तमाय नमः।પુરુષોમાં ઉત્તમ, 25.    सर्वःॐ सर्वस्मै नमः।સत् અથવા અસत् વસ્તુના નાશને  અને ઉત્પત્તિને જાણનારા,   26.    शर्वःॐ शर्वाय नमः।પ્રલય વેળા સવની પ્રજ્ઞાનો નાશ કરનારા,  27.    शिवःॐ शिवाय नमः।ગુણાદિક્થી રહિત અથવા કલ્યાણકર્તા, 28.    स्थाणुःॐ स्थाणवे नमः।સ્થિર રહેનારા,29.    भूतादिःॐ भूतादये नमः।પ્રાણીઓના આદિકારણ,30.    निधिॐ निधये नमः।પ્રલય વખતે સર્વ જગતનો પોતાને વિષે લય કરનારા,31.    अव्ययःॐ अव्ययाय नमः।કોઇ વખત પણ ઓછા અધિક નહિ થતા,   32.    सम्भवःॐ सम्भवाय नमः।દુષ્ટોને દંડ દેવા માટે અને સાધુની રક્ષા કરવા  માટે યુગે યુગે અવતાર ધારણ કરનાર, 33.    भावनःॐ भावनाय नमः।સર્વ ભોક્તાઓને ફળ આપનારા,  34.    भर्ताॐ भर्त्रे नमः।પોષણ કરનારા,35.    प्रभवःॐ प्रभवाय नमः।પંચ મહાભૂતોને ઉત્પન્ન કરનારા અથવા ઉત્તમ  જન્મધારી,  36.    प्रभुःॐ प्रभवे नमः।સર્વ સામર્થ્ય વાળા,37.    ईश्वरःॐ ईश्वराय नमः।ઉપાધિ રહિત ઐશ્વર્યવાળા, 38.    स्वयम्भूःॐ स्वयम्भुवे नमः।પોતાની મેળે ઉત્પન્ન થનારા, 39.    शम्भुःॐ शम्भवे नमः।ભક્તજનોનું કલ્યાણ કરનારા,40.    आदित्यःॐ आदित्याय नमः।સૂર્યમંડળમાં રહેનારા હિરણ્યમય પુરુષ, 41.    पुष्कराक्षःॐ पुष्कराक्षाय नमः।કમળ જેવા નેત્રવાળા,  42.    महास्वनःॐ महास्वनाय नमः।ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ અને સામવેદના ગાન રૂપી મોટા  શબદવાળા, 43.    अनादि-निधनःॐ अनादिनिधनाय नमः।આદિ તથા અંત વિનાના, 44.    धाताॐ धात्रे नमः।શેષાદિકરૂપે જગતને ધારણ કરનારા અથવા કર્મ અને  તેના ફળની યોજના કરનારા, 45.    विधाताॐ विधात्रे नमः।વિશેષે કરીને શેષાદિકને પણ ધરણ કરનારા,  46.    धातुरुत्तमःॐ धातुरुत्तमाय नमः।બ્રહ્માથી પણ ઉત્તમ અથવા પૃથ્વિ આદિકથી પણ  ઉત્તમ, 47.    अप्रमेयःॐ अप्रमेयाय नमः।પ્રમાણ ન કરી શકાય એવા, 48.    हृषीकेशःॐ हृषीकेशाय नमः।ઇન્દ્રિયોના સ્વામી, 49.    पद्मनाभःॐ पद्मनाभाय नमः।નાભિમાં કમળને ધારણ કરનારા,50.    अमरप्रभुःॐ अमरप्रभवे नमः।દેવતાઓના સ્વામી, 51.    विश्वकर्माॐ विश्वकर्मणे नमः।વિશ્વાદિકની રચના કરનારા,  52.    मनुःॐ मनवे नमः।મનન કરનારા,53.    त्वष्टाॐ त्वष्ट्रे नमः।સંહાર વેળાએ સર્વ પ્રાણીઓને સૂક્ષ્મ કરનારા,  54.    स्थविष्ठःॐ स्थविष्ठाय नमः।અત્યંત સ્થૂળ મૂર્તિ, 55.    स्थविरो ॐ स्थविराय  नमः।જુના અથવા વૃધ્ધ, 56.    ध्रुवःॐ ध्रुवाय नमः।અચળ, 57.    अग्राह्यःॐ अग्रह्याय नमः।મન તથા વાણી વડે ગ્રહણ કરી શકાય નહિ તેવા, 58.    शाश्वतःॐ शाश्वताय नमः।હંમેશ રહેનારા,  59.    कृष्णःॐ कृष्णाय नमः।સચ્ચિદાનંદ મૂર્તિ અથવા ઘનશ્યામ મૂર્તિ, 60.    लोहिताक्षःॐ लोहिताक्षाय नमः।રાતા નેત્રવાળા,  61.    प्रतर्दनःॐ प्रतर्दनाय नमः।પ્રલય વેળા પ્રાણીઓનો સંહાર કરનારા, 62.    प्रभूतस्ॐ प्रभूताय नमः।જ્ઞાન ઐશ્વર્ય આદિક ગુણસંપન્ન,63.    त्रिकाकुब्धामॐ त्रिककुब्धाम्ने नमः।ઉપર, નીચે અને મધ્ય ભાગ એમ ત્રણે દિશામાં વાસ  કરનારા,64.    पवित्रम्ॐ पवित्राय नमः।પવિત્ર, 65.    मंगलं-परम्ॐ मङ्गलाय परस्मै नमः।પરમ મંગલકારક, 66.    ईशानःॐ ईशानाय नमः।સર્વ પ્રાણીઓના નિયંતા, 67.    प्राणदःॐ प्राणदाय नमः।પ્રાણ આપનારા અથવા કાળરૂપે પ્રાણનો નાશ કરનારા,   68.    प्राणःॐ प्राणाय नमः।મુખ્ય પ્રાણરૂપ અથવા સર્વને જીવાડનારા, 69.    ज्येष्ठःॐ ज्येष्ठाय नमः।સર્વ કરતા મોટા, 70.    श्रेष्ठःॐ श्रेष्ठाय नमः।સર્વ કરતા ઉત્તમ, 71.    प्रजापतिःॐ प्रजापतये नमः।પ્રજાના સ્વામી, 72.    हिरण्यगर्भःॐ हिरण्यगर्भाय नमः।સુવર્ણના ઇંડામાં રહેનારા, 73.    भूगर्भःॐ भूगर्भाय नमः।પૃથ્વિની અંદર વસનારા અથવા ઉદરમા છે પૃથ્વિ  જેને એવા, 74.    माधवःॐ माधवाय नमः।લક્ષ્મીના પતિ, 75.    मधुसूदनःॐ मधुसूदनाय नमः।મધુ દૈત્ય ને મારનારા, 76.    ईश्वरःॐ ईश्वराय नमः।સર્વ શક્તિમાન, 77.    विक्रमःॐ विक्रमिणे नमः।પરાક્રમવાળા, 78.    धन्वीॐ धन्विने नमः।ધનુષને ધારણ કરનારા, 79.    मेधावीॐ मेधाविने नमः।બુધ્ધિશાળી, 80.    विक्रमःॐ विक्रमाय नमः।સર્વ ઠેકાણે એકજ ક્ષણમાં ગમન કરનારા, 81.    क्रमःॐ क्रमाय नमः।જગતમાં ફરનારા,82.    अनुत्तमःॐ अनुत्तमाय नमः।સર્વ કરતા શ્રેષ્ઠ, 83.    दुराधर्षःॐ दुराधर्षाय नमः।દૈત્યાદિકથી સહન કરી શકાય નહીં તેવા, 84.    कृतज्ञःॐ कृतज्ञाय नमः।મનુષ્યે કરેલા પાપ – પુણ્યને જાણનારા,  85.    कृतिःॐ कृतये नमः।ક્રિયારૂપ અથવા પુરુષના પ્રયત્નરૂપ,86.    आत्मवान्ॐ आत्मवते नमः।આત્મસ્વરૂપ, 87.    सुरेशःॐ सुरेशाय नमः।દેવતાઓના સ્વામી, 88.    शरणम्ॐ शरणाय नमः।ભક્તજનોના આશ્રય, 89.    शर्मॐ शर्मणे नमः।પરમાનંદમૂર્તિ, કલ્યાણમૂર્તિ, 90.    विश्वरेताःॐ विश्वरेतसे नमः।વિશ્વના કારણભૂત, 91.    प्रजाभवःॐ प्रजाभवाय नमः।પ્રજાને ઉત્પન્ન કરનારા,  92.    अहःॐ अन्हे नमः।દિવસમૂર્તિ, 93.    संवत्सरःॐ संवत्सराय नमः।વર્ષરૂપ, 94.    व्यालःॐ व्यालाय नमः।સર્પની પેઠે કોઇથી ગ્રહણ થઈ શકે નહીં તેવા, 95.    प्रत्ययःॐ प्रत्ययाय नमः।ઉત્તમ બુદ્ધિથી જણાય તેવા,  96.    सर्वदर्शनःॐ सर्वदर्शनाय नमः।સર્વ વસ્તુને જોનારા, અથવા સર્વોએ જોવા યોગ્ય, 97.    अजःॐ अजाय नमः।અજન્મા,  98.    सर्वेश्वरःॐ सर्वेश्वराय नमः।સર્વના સ્વામી, 99.    सिद्धःॐ सिद्धाय नमः।સંપૂર્ણ સ્વરૂપ હોવાથી સિદ્ધ, 100.             सिद्धिःॐ सिद्धये नमः।જ્ઞાનની અથવા ફળની મૂર્તિ, 101.             सर्वादिःॐ सर्वादये नमः।સર્વ પ્રાણીઓના આદિકારણ,102.             अच्युतःॐ अच्युताय नमः।સ્વસ્વરૂપના સામર્થ્ય વડે સ્વસ્વરૂપમાંથી  ભ્રષ્ટ ન થનારા, 103.             वृषाकपिःॐ वृषाकपये नमः।ધર્મનું રક્ષણ કરનારા, 104.             अमेयात्माॐ अमेयात्मने नमः।અમાપ સ્વરૂપવાળા, 105.             सर्वयोगविनिसृतःॐ सर्वयोगविनिःसृताय नमः।સર્વ પ્રકારના કર્મ બંધનમાંથી મુક્ત, 106.             वसुःॐ वसवे नमः।સર્વ પ્રાણીઓમાં વાસ કરતા, 107.             वसुमनाःॐ वसुमनसे नमः।ઉદાર મનવાળા, 108.             सत्यःॐ सत्याय नमः।સત્યમૂર્તિ, 109.             समात्माॐ समात्मने नमः।રાગ દ્વેષ રહિત, શુદ્ધ આત્માવાળા, અથવા સર્વ  પ્રાણીઓમાં સમાંરૂપે વસતા,110.             सम्मितःॐ सम्मिताय नमः।સર્વ પદાર્થો વડે મપાય નહિ તેવા, 111.             समःॐ समाय नमः।સર્વ કાળમાં સર્વ પ્રકારના વિકાર રહિત, અથવા  લક્ષ્મી સાથે રહેનારા112.             अमोघःॐ अमोघाय नमः।ભક્તજનોને ફળ આપનારા, 113.             पुण्डरीकाक्षःॐ पुण्डरीकाक्षाय नमः।કમળ જેવા નેત્રવાળા,  114.             वृषकर्माॐ वृषकर्मणे नमः।ધર્મ કર્મનું આચરણ કરનારા, 115.             वृषाकृतिःॐ वृषाकृतये नमः।ધર્મ સ્થાપન કરવા માટે શરીર ધારણ કરનારા, 116.             रुद्रःॐ रुद्राय नमः।સંહાર વેળા પ્રાણીઓને રોવરાવનારા,  117.             बहुशिरःॐ बहुशिरसे नमः।ઘણા મસ્તકવાળા, 118.             बभ्रुःॐ बभ्रवे नमः।લોકોનું પોષણ કરનારા,119.             विश्वयोनिःॐ विश्वयोनये नमः।જગતના ઉત્પત્તિ સ્થાન, 120.             शुचिश्रवाःॐ शुचिश्रवसे नमः।પવિત્ર કિર્તિવાળા,  121.             अमृतःॐ अमृताय नमः।અમર, 122.             शाश्वतः-स्थाणुःॐ शाश्वतस्थाणवे नमः।સનાતન કાળથી અચળ રહેનારા, 123.             वरारोहःॐ वरारोहाय नमः।સુંદર અંગવાળા,  124.             महातपःॐ महातपसे नमः।મહા તપસ્વી, 125.             सर्वगःॐ सर्वगाय नमः।સર્વ ઠેકાણે ગતિ કરનારા, 126.             सर्वविद्भानुःॐ सर्वविद्भानवे नमः।સર્વ વેત્તા અને સર્વત્ર પ્રકાશ કરનારા, 127.             विष्वक्सेनःॐ विश्वक्सेनाय नमः।દૈત્યોની સેનાને ચારે દિશામાં નસાડનારા, 128.             जनार्दनःॐ जनार्दनाय नमः।પાપી મનુષ્યોને નરકની પીડા આપનારા, 129.             वेदःॐ वेदाय नमः।સર્વ વસ્તુનું જ્ઞાન ધરાવનારા વેદરૂપ, 130.             वेदविद्ॐ वेदविदे नमः।ચારે વેદોને જાણનારા, 131.             अव्यंगःॐ अव्यङ्गाय नमः।સર્વ પ્રકારના જ્ઞાન થી સંપૂર્ણ, 132.             वेदांगःॐ वेदाङ्गाय नमः।વેદાદિક જેઓના અંગો છે એવા,  133.             वेदविद्ॐ वेदविदे नमः।વેદોનો વિચાર કરનારા,  134.             कविःॐ कवये नमः।સર્વ વસ્તુને હસ્તકમલવત જોનારા, અથવા વેદના  રચનારા આદિ કવિ, 135.             लोकाध्यक्षःॐ लोकाध्यक्षाय नमः।સર્વ લોકોના સ્વામી, 136.             सुराध्यक्षःॐ सुराध्यक्षाय नमः।દેવતાઓમાં પ્રમુખ, 137.             धर्माध्यक्षःॐ धर्माध्यक्षाय नमः।ધર્મોના પતિ, 138.             कृताकृतःॐ कृताकृताय नमः।કાર્યરૂપ તથા કારણરૂપ, 139.             चतुरात्माॐ चतुरात्मने नमः।ઉત્પત્તિ, સ્થિતિ કરતી વેળાએ બ્રહ્મા,  દક્ષાદિક, કાળ તથા સર્વ પ્રાણીઓ, એ ચાર વિભૂતિવાળા,  140.             चतुर्व्यूहःॐ चतुर्व्यूहाय नमः।વાસુદેવ, સંકર્ષણ, પ્રદ્યુમ્ન, અનિરૂદ્ધ એ ચાર  વિભૂતિવાળા, 141.             चतुर्दंष्ट्रःॐ चतुर्द्रंष्त्राय नमः।નામ, આખ્યાન, ઉપસર્ગ, અને નિપાત એ ચાર દાઢવાળા,  142.             चतुर्भुजःॐ चतुर्भुजाय नमः।ચાર ભુજાવાળા, 143.             भ्राजिष्णुःॐ भ्राजिष्णवे नमः।પ્રકાશમાન,144.             भोजनम्ॐ भोजनाय नमः।માયારૂપ અથવા વૈભવરૂપ, 145.             भोक्ताॐ भोक्त्रे नमः।સુખદુઃખ ભોગવનાર જીવરૂપ, 146.             सहिष्णुःॐ सहिष्णवे नमः।હિરણ્યકશિપુ વગેરે દાનવોની સામે ટક્કર લેનારા  અથવા, ક્ષમાવંત147.             जगदादिजःॐ जगदादिजाय नमः।જગતથી આદિ જન્મેલા બ્રહ્મારૂપ અથવા તેને  ઉત્પન્ન કરનારા,  148.             अनघःॐ अनघाय नमः।દોષ રહિત,  149.             विजयःॐ विजयाय नमः।જ્ઞાન વૈરાગ્ય આદિથી જગતના વિજયરૂપ, 150.             जेताॐ जेत्रे नमः।વિજય કરનારા, 151.             विश्वयोनिःॐ विश्वयोनये नमः।વિશ્વના કરણભૂત,152.             पुनर्वसुःॐ पुनर्वसवे नमः।શરીરમાં વરંવાર આત્મારૂપે નિવાસ કરનારા153.             उपेन्द्रःॐ उपेन्द्राय नमः।બારે મહિનાઓના બાર સૂર્ય અને બાર ઇંદ્રોની સાથે  રહેનારા ઉપેન્દ્રરૂપ, 154.             वामनःॐ वामनाय नमः।વામન અવતાર, 155.             प्रांशुःॐ प्रांशवे नमः।ત્રણ પગલા પૃથ્વિ ભરતી વેળા ઉંચા થયેલા,156.             अमोघःॐ अमोघाय नमः।સર્વને કર્મ અનુસાર ફળ આપનારા,  157.             शुचिःॐ शुचये नमः।સ્તુતિ કરનારા મનુષ્યોને પવિત્ર કરનારા, 158.             ऊर्जितःॐ उर्जिताय नमः।મહાબળશાળી,159.             अतीन्द्रःॐ अतीन्द्राय नमः।સ્વાભાવિક એવા જ્ઞાન, ઐશ્વર્ય આદિ ગુણો વડે  ,ઇન્દ્ર નો પરાજય કરનારા, 160.             संग्रहःॐ सङ्ग्रहाय नमः।સંહાર કાળે સર્વનો સંગ્રહ કરનારા,  161.             सर्गःॐ सर्गाय नमः।ઉત્પત્તિ સમયે સર્વને ઉત્પન્ન કરનારા,  162.             धृतात्माॐ धृतात्मने नमः।સ્વરૂપને ધારણ કરનારા,  163.             नियमःॐ नियमाय नमः।પ્રજાને તેઓના અધિકાર ઉપર નિમનારા, 164.             यमःॐ यमाय नमः।સર્વ પ્રાણીઓને પોતાને વિષે લય કરનારા, અથવા  સર્વને નિયમમાં રાખનારા યમરૂપ165.             वेद्यःॐ वेद्याय नमः।મુમુક્ષુઓએ જાણવા યોગ્ય,  166.             वैद्यःॐ वैद्याय नमः।સર્વ વિદ્યા જાણનારા, 167.             सदायोगीॐ सदायोगिने नमः।નિત્ય સ્વરૂપ્ના પ્રકાશથી યોગી168.             वीरहाॐ वीरघ्ने नमः।ધર્મની રક્ષા કરવા માટે અસુર યોદ્ધાઓનો સંહાર કરનારા 169.             माधवःॐ माधवाय नमः।માયાના સ્વામી  170.             मधुःॐ मधवे नमः।ભક્ત જનને મધની પેરે મીઠાશ ઉપજાવનારા  171.             अतीन्द्रियःॐ अतीन्द्रियाय नमः।ઇન્દ્રિયોથી અળગા 172.             महामायःॐ महामायाय नमः।મહા માયાવી અર્થાત મોટા માયાવીઓને પણ માયાની  જાળમાં ફસાવનારા 173.             महोत्साहःॐ महोत्साहाय नमः।જગતની ઉત્પત્તિ, સ્થિતિ અને લય કરવામાં મોટા  ઉત્સાહી174.             महाबलःॐ महाबलाय नमः।બળવાનોના પણ બળરૂપ હોવાથી મહાબળશાળી 175.             महाबुद्धिःॐ महाबुधाय नमः।મોટા બુદ્ધિશાળી 176.             महावीर्यःॐ महावीराय नमः।મોટા પરાક્રમી 177.             महाशक्तिःॐ महाशक्तये नमः।મોટી શક્તિવાળા178.             महाद्युतिःॐ महाद्युतये नमः।મોટી કાંતિવાળા  179.             अनिर्देश्यवपुःॐ अनिर्देश्यवपुषे नमः।જેનું શરીર કોઇથી પણ કળ્યું જાય નહીં તેવા 180.             श्रीमान्ॐ श्रीमते नमः।લક્ષ્મી ના નિવાસસ્થાન 181.             अमेयात्माॐ अमेयत्मने नमः।કોઇથી પણ જેનું શરીર માપવામાં આવી શકે નહીં  તેવા  182.             महाद्रिधृक्ॐ महाद्रिधृशे नमः।ગોવર્ધન વગેરે મોટા મોટા પર્વતોને ધારણ કરનારા 183.             महेष्वासःॐ महेश्वासाय नमः।મોટા ધનુર્ધારી  184.             महीभर्ताॐ महीभर्त्रे नमः।પૃથ્વિને ધારણ કરનારા 185.             श्रीनिवासःॐ श्रीनिवासाय नमः।જેના વક્ષઃસ્થલ્માં લક્ષ્મી નિત્ય રહે છે એવા 186.             सतां गतिःॐ सतांगतये नमः।સત્પુરૂષોના આશ્રયરૂપ 187.             अनिरुद्धःॐ अनिरुद्धाय नमः।અનિરૂદ્ધરૂપ 188.             सुरानन्दःॐ सुरानन्दाय नमः।દેવતાઓને આનંદ આપનારા  189.             गोविन्दःॐ गोविन्दाय नमः।વરાહ આદિ રૂપ લઇ પૃથ્વિનું વારંવાર રક્ષણ કરી  દેવતાઓને આનંદ દેનારા 190.             गोविदां-पतिःॐ गोविदांपतये नमः।વેદાદિક શાસ્ત્રને જાણનારાઓના સ્વામી 191.             मरीचिःॐ मरीचये नमः।તેજસ્વીઓના તેજરૂપ 192.             दमनःॐ दमनाय नमः।વૈવસ્ત આદિક મનુરૂપે પ્રજાને પ્રસન્ન કરીને  નિયમમાં રાખનારા   193.             हंसःॐ हंसाय नमः।સંસારનો ભય નાશ કરનારા  194.             सुपर्णःॐ सुपर्णाय नमः।ગરુડરૂપ 195.             भुजगोत्तमःॐ भुजगोत्तमाय नमः।સર્પોમાં શેષનાગરૂપ  196.             हिरण्यनाभःॐ हिरण्यनाभाय नमः।સુવર્ણ જેવી શોભાયમાન નાભિવાળા 197.             सुतपाःॐ सुतपसे नमः।ઉત્તમ તપશ્ચર્યા કરનારા198.             पद्मनाभःॐ पद्मनाभाय नमः।કમળ જેવી ગોળાકાર નાભિવાળા 199.             प्रजापतिःॐ प्रजापतये नमः।પ્રજાનું પાલન કરનારા પિતારૂપ 200.             अमृत्युःॐ अमृत्यवे नमः।મૃત્યુ રહિત 201.             सर्वदृक्ॐ सर्वदृशे नमः।પ્રાણીઓના સર્વે કાર્યોને સર્વ ઠેકાણે જોનારા  202.             सिंहःॐ सिंहाय नमः।દુષ્ટોનો નાશ કરનારા 203.             सन्धाताॐ सन्धाद्ते नमः।સંધિ કરાવનારા 204.             सन्धिमान्ॐ सन्धिमते नमः।ભક્તજન ઉપર પ્રેમ રાખનારા 205.             स्थिरःॐ स्थिराय नमः।નિરંતર સ્વસ્વરૂપમાં અચળ રહેનારા 206.             अजःॐ अजाय नमः।જન્મરહિત 207.             दुर्मषणःॐ दुर्मर्षणाय नमः।દાનવાદિક થી સહન થઇ શકે નહીં તેવા 208.             शास्ताॐ शास्त्रे नमः।સર્વને શિક્ષા કરનારા 209.             विश्रुतात्माॐ विश्रुतात्मने नमः।જેનો આત્મા સત્ય, જ્ઞાનરૂપ વિશેષ કરીને  સાંભળવામાં આવ્યો છે એવો  210.             सुरारिहाॐ सुरारिघ्ने नमः।દેવતાઓના શત્રુ દૈત્યોનો સંહાર કરનારા 211.             गुरुःॐ गुरुवे नमः।વેદાદિકનો ઉપદેશ કરવાથી અથવા ઉત્પન્ન કરવાથી  ગુરુ212.             गुरुतमःॐ गुरुतमाय नमः।બ્રહ્માદિક દેવતાઓના પણ ગુરુ 213.             धामॐ धाम्ने नमः।સર્વ કામનાઓના આશ્રય અથવા તેજોમૂર્તિ 214.             सत्यःॐ सत्याय नमः।સત્યમૂર્તિ 215.             सत्यपराक्रमःॐ सत्यपराक्रमाय नमः।સત્ય પરાક્રમવાળા 216.             निमिषःॐ निमिषाय नमः।યોગ નિદ્રા કરતી વેળા નેત્રનું પાંપણ ઢાળનારા217.             अनिमिषःॐ अनिमिषाय नमः।નિત્ય પ્રબુદ્ધ સ્વરૂપ હોવાથી પાંપણ ન ઢાળનારા 218.             स्रग्वीॐ स्रग्वीणे नमः।વૈજયંતી અને વનમાળા આદિ પુષ્પની માળાને ધારણ  કરનારા 219.             वाचस्पतिः-उदारधीःॐ वाचस्पतयेउदारधिये नमः।વાણીના પતિ બૃહસ્પતિ જેવી ઉદાર બુદ્ધિવાળા 220.             अग्रणीःॐ अग्रण्ये नमः।સર્વે પ્રાણીઓના નેતા અથવા મુમુક્ષુઓને મોક્ષપદ  આપનારા221.             ग्रामणीःॐ ग्रामण्ये नमः।સર્વ પ્રાણીઓના નાયક  222.             श्रीमान्ॐ श्रीमते नमः।લક્ષ્મીવાળા 223.             न्यायःॐ न्यायाय नमः।ન્યાયરૂપ 224.             नेताॐ नेत्रे नमः।જગતના વ્યવહારનો નિર્વાહ કરનારા 225.             समीरणःॐ समीरणाय नमः।શ્વાસરૂપે સર્વ પ્રાણીઓને ચેષ્ટા કરાવનારા226.             सहस्रमूर्धाॐ सहस्रमूर्ध्ने नमः।હજાર મસ્તક્વાળા  227.             विश्वात्माॐ विश्वात्मने नमः।વિરાટરૂપ228.             सहस्राक्षःॐ सहस्राक्षाय नमः।હજાર નેત્રવાળા 229.             सहस्रपात्ॐ सहस्रपदे नमः।હજાર ચરણવાળા 230.             आवर्तनःॐ आवर्तनाय नमः।ધર્મ સ્થાપન કરવા માટે અવતાર લેનારા 231.             निवृत्तात्माॐ निवृत्तात्मने नमः।સંસારના બંધનમાંથી જેમનું સ્વરૂપ મુક્ત છે એવા  232.             संवृतःॐ संवृत्ताय नमः।માયા વડે વિંટાયેલા 233.             संप्रमर्दनःॐ संप्रमर्दनाय नमः।રુદ્ર, કાળ આદિ વિભૂતિઓ વડે જગતનો સંહાર કરનારા   234.             अहः संवर्तकःॐ अहःसंवर्तकाय नमः।દિવસને સારી રીતે ચલાવનારા 235.             वह्निःॐ वन्हये नमः।હવિષ્યને ગ્રહણ કરનારા અગ્નિરૂપ 236.             अनिलःॐ अनिलाय नमः।પવન મૂર્તિ 237.             धरणीधरःॐ धरणीधराय नमः।શેષ અને દિશાના હાથીઓ વગેરે રૂપોથી પૃથ્વિ ને  ધારણ કરનારા 238.             सुप्रसादःॐ सुप्रसादाय नमः।શિશુપાલ આદિ અપરાધીઓ ઉપર પણ કૃપા કરનારા 239.             प्रसन्नात्माॐ प्रसन्नात्मने नमः।રજ અને તમ આદિક થી જેનું અંતઃકરણ મલિન નથી એવા  અર્થાત પ્રસન્ન છે આત્મા જેનો એવા  240.             विश्वधृक्ॐ विश्वधृषे नमः।જગતને ધારણ કરનારા241.             विश्वभुक्ॐ विश्वभुजे नमः।જગતને ભોગવનાર242.             विभुःॐ विभवे नमः।વિવિધરૂપધારી243.             सत्कर्ताॐ सत्कर्त्रे नमः।ભક્તજનોનો સત્કાર કરનારા  244.             सत्कृतःॐ सत्कृताय नमः।ભક્તોથી માન આપાયેલા 245.             साधुःॐ साधवे नमः।ભક્તોના કાર્ય સાધનારા246.             जह्नुःॐ जान्हवे नमः।સંહાર કાળે મનુષ્યોનો પોતાને વિષે લય કરનારા247.             नारायणःॐ नारायणाय नमः।જળમાં શયન કરનારા 248.             नरःॐ नराय नमः।મનુષ્યને મોક્ષ આપનારા, સનાતન પરમાત્મા 249.             असंख्येयःॐ असंख्येयाय नमः।ગણત્રી વિનાના અપાર મૂર્તિવાળા250.             अप्रमेयात्माॐ अप्रमेयात्मने नमः।કોઇપણ રીતે જાણવામાં આવે નહીં તેવુ રૂપ ધારણ  કરનારા 251.             विशिष्टःॐ विशिष्टाय नमः।સર્વ કરતા શ્રેષ્ઠ  252.             शिष्टकृत्ॐ शिष्टकृते नमः।દુષ્ટોને શિક્ષા કરનારા253.             शुचिःॐ शुचये नमः।કામ, ક્રોધ આદિક મળથી રહિત 254.             सिद्धार्थःॐ सिद्धार्थाय नमः।નિવૃત્તિરૂપી અર્થને સિદ્ધ કરનારા 255.             सिद्धसंकल्पःॐ सिद्धसंकल्पाय नमः।પોતાના સંકલ્પમાં સિદ્ધ થયેલા 256.             सिद्धिदःॐ सिद्धिदाय नमः।સિદ્ધિને આપનારા 257.             सिद्धिसाधनःॐ सिद्धिसाधाय नमः।સિદ્ધીના સાધનરૂપ 258.             वृषाहीॐ वृषाहिणे नमः।દ્વાદશાહ આદિક ધર્મમૂર્તિ 259.             वृषभःॐ वृषभाय नमः।ભક્તોની કામના પૂરનારા 260.             विष्णुःॐ विष्णवे नमः।સર્વત્ર વ્યાપક261.             वृषपर्वाॐ वृषपर्वणे नमः।પરલોકમાં જવાની ઇચ્છાવાળા ભક્તજનોને ધર્મરૂપી  પગથિયારૂપ 262.             वृषोदरःॐ वृषोदराय नमः।ઉદરમાં ધર્મને ધારણ કરનારા 263.             वर्धनःॐ वर्धनाय नमः।ભક્તજનની વૃદ્ધિ કરનારા 264.             वर्धमानःॐ वर्धमानाय नमः।સંસારરૂપે વૃદ્ધિ પામનારા265.             विविक्तःॐ विविक्ताय नमः।સંસારથી વિરક્ત રહેનારા 266.             श्रुतिसागरःॐ श्रुतिसागराय नमः।ચારે વેદના સાગરરૂપ 267.             सुभुजःॐ सुभुजाय नमः।સુંદર હાથવાળા 268.             दुर्धरःॐ दुर्धराय नमः।ધ્યાનવેળાએ મહા કષ્ટથી અંતઃકરણમાં ધારણ કરાય  તેવા  269.             वाग्मीॐ वाग्मिने नमः।વાચાળ 270.             महेन्द्रःॐ महेन्द्राय नमः।મોટા ઇંદ્ર 271.             वसुदःॐ वसुदाय नमः।ધન આપનારા 272.             वसुःॐ वसवे नमः।ધનમૂર્તિ અથવા આકાશમાં વસનારા વાયુરૂપ273.             नैकरूपःॐ नैकरूपाय नमः।અનેક રૂપ વાળા  274.             बृहद्रूपःॐ बृहद्रूपाय नमः।મોટા વિશ્વરૂપધારી 275.             शिपिविष्टःॐ शिपिविष्टाय नमः।યજ્ઞરૂપે પશુઓમાં નિવાસ કરનારા અથવા કિરણમાં  રહેનારા276.             प्रकाशनःॐ प्रकाशाय नमः।પ્રકાશ કરનારા 277.             ओजस्तेजोद्युतिधरःॐ ओजस्तेजोद्युतिधराय नमः।પ્રાણબળ, ઐશ્વર્ય અને કાંતિને ધારણ કરનારા 278.             प्रकाशात्माॐ प्रकाशात्मने नमः।પ્રકાશ કરનાર છે જેનું સ્વરૂપ એવા 279.             प्रतापनःॐ प्रतापनाय नमः।વિશ્વને તપાવનારા 280.             ऋद्धःॐ ऋद्धाय नमः।ધર્મ જ્ઞાન તથા વૈરાગ્યથી સંપન્ન 281.             स्पष्टाक्षरःॐ स्पष्टाक्षराय नमः।\કાર વડે સ્પષ્ટ  જણાતા  282.             मन्त्रःॐ मंत्राय नमः।ઋગ, યજુ અને સામ વેદના મંત્રરૂપ283.             चन्द्रांशुःॐ चन्द्रांशवे नमः।ચંદ્રના કિરણોની પેઠે ત્રણ તાપથી પીડાયેલાઓને  આનંદ આપનારા284.             भास्करद्युतिःॐ भास्करद्युतये नमः।સૂર્ય જેવી કાંતિવાળા 285.             अमृतांशोद्भवःॐ अमृतांशूद्भवाय नमः।સમુદ્રના મંથન વેળાએ ચંદ્રમાને ઉત્પન્ન કરનાર  સાગરરૂપ 286.             भानुःॐ भानवे नमः।પ્રકાશ કરનારા સૂર્ય 287.             शशबिन्दुःॐ शशबिन्दवे नमः।ચંદ્રમા 288.             सुरेश्वरःॐ सुरेश्वराय नमः।ઇન્દ્ર 289.             औषधम्ॐ औधधाय नमः।સંસારરૂપી વ્યાધીને દૂર કરવામાં ઔષધરૂપ 290.             जगतः सेतुःॐ जगतहेतवे नमः।જગતનું રક્ષણ કરવા માટે સેતુરૂપ 291.             सत्यधर्मपराक्रमःॐ सत्यधर्मपराक्रमाय नमः।સત્ય ધર્મ અને જ્ઞાન આદિ ગુણો છે પરાક્રમ જેનું  એવા 292.             भूतभव्यभवन्नाथःॐ भूतभव्यभवन्नाथाय नमः।ભૂત, ભવિષ્ય અને વર્તમાન કાળના સ્વામી 293.             पवनःॐ पवनाय नमः।પવનરૂપ  294.             पावनःॐ पावनाय नमः।જગતને પવિત્ર કરનારા295.             अनलःॐ अनलाय नमः।અગ્નિમૂર્તિ અથવા જીવમૂર્તિ 296.             कामहाॐ कामघ्ने नमः।ભક્તોની તૃષ્ણાનો નાશ કરનારા   297.             कामकृत्ॐ कामकृते नमः।ભક્તોની કામના પૂરનારા અથવા કામના પિતા 298.             कान्तःॐ कान्ताय नमः।સુંદર 299.             कामःॐ कामाय नमः।ધર્માદિક પુરુષાર્થની કામનાવાળાઓએ ઇચ્છતા 300.             कामप्रदःॐ कामप्रदाय नमः।કામનાવાળાઓની સંપૂર્ણ કામનાઓને પૂરનારા 301.             प्रभुःॐ प्रभवे नमः।મહા સમર્થ 302.             युगादिकृत्ॐ युगादिकृते नमः।સત્યાદિક યુગનો આરંભ કરનારા303.             युगावर्तःॐ युगावर्ताय नमः।યુગોમાં ફેરફાર કરનારા 304.             नैकमायःॐ नैकमायाय नमः।અનેક પ્રકારની માયાવાળા 305.             महाशनःॐ महाशनाय नमः।મોટુ ભોજન કરનારા 306.             अदृश्यःॐ अदृश्याय नमः।સર્વની બુદ્ધિ તથા ઇન્દ્રિયોથી જોઇ શકાય નહીં  તેવા 307.             अव्यक्तरूपःॐ अव्यक्तरूपाय नमः।સૂક્ષ્મરૂપધારી  308.             सहस्रजित्ॐ सहस्रजिते नमः।હજારો દૈત્યોને હરાવનારા309.             अनन्तजित्ॐ अनन्तजिते नमः।લીલા વડે સર્વનો વિજય કરનારા 310.             इष्टःॐ इष्टाय नमः।યજ્ઞ વડે પૂજાતા311.             विशिष्टःॐ विशिष्टाय नमः।સર્વ કરતા શ્રેષ્ઠ 312.             शिष्टेष्टःॐ शिष्टेष्टाय नमः।મોટા મોટા વિદ્વાનોને પ્રિય 313.             शिखण्डीॐ शिखंडिने नमः।મયૂર પિચ્છ વડે ગોવાળીયાનો વેશ ધારણ કરનારા 314.             नहुषःॐ नहुषाय नमः।માયા વડે પ્રાણીઓને બંધનમાં નાખનારા  315.             वृषःॐ वृषाय नमः।કામના પૂરનારા ધર્મરૂપ 316.             क्रोधहाॐ क्रोधाग्ने नमः।ક્રોધનો નાશ કરનારા 317.             क्रोधकृत्कर्ताॐ क्रोधकृत्कर्त्रे नमः।ક્રોધ કરનારા દૈત્યાદિક્ને પણ ઉત્પન્ન કરનારા  અથવા અસાધુ ઉપર ક્રોધ કરનારા અને જગત રચનારા 318.             विश्वबाहुःॐ विश्वबाहवे नमः।ચારે દિશામાં ફેલાયેલી ભુજાઓવાળા319.             महीधरःॐ महीधराय नमः।પૃથ્વિને ધારણ કરનારા 320.             अच्युतःॐ अच्युताय नमः।જન્માદિક છ વિકાર રહિત 321.             प्रथितःॐ प्रथिताय नमः।જગતની ઉત્પત્તિ વગેરે કર્મોથી પ્રખ્યાત  322.             प्राणःॐ प्राणाय नमः।સૂત્રાત્મારૂપે જગતને જીવાડનારા 323.             प्राणदःॐ प्राणदाय नमः।પ્રાણને આપનારા 324.             वासवानुजःॐ वासवानुजाय नमः।ઇન્દ્રના નાનાભાઇ 325.             अपां-निधिःॐ अपां निधये नमः।સાગરરૂપ326.             अधिष्ठानम्ॐ अधिष्ठानाय नमः।પ્રાણીઓના ઉપાદન કારણ 327.             अप्रमत्तःॐ अप्रमत्ताय नमः।અધિકારીઓને તેમના કર્માનુસાર ફળ આપનારા 328.             प्रतिष्ठितःॐ प्रतिष्ठिताय नमः।પોતાના મહિમામાં રહેલા 329.             स्कन्दःॐ स्कन्दाय नमः।અમૃતરૂપે ગગન કરનારા તથા વાયુરૂપે સર્વનું શોષણ  કરનારા અથવા કાર્તિક સ્વામીરૂપ 330.             स्कन्दधरःॐ स्कन्दधराय नमः।ધર્મ માર્ગનું રક્ષણ કરનારા 331.             धूर्यःॐ धुर्याय नमः।મનુષ્ય માત્રની જન્મ મરણ આદિકની ધૂસરી ધરનારા  332.             वरदःॐ वरदाय नमः।વરદાન આપનારા 333.             वायुवाहनःॐ वायुवाहनाय नमः।વાયુ જેવા વેગવંત ‘ગરુડ’ વાહન વાળા334.             वासुदेवःॐ वासुदेवाय नमः।વસુદેવના પુત્ર 335.             बृहद्भानुःॐ बृहद्भानवे नमः।મોટા કિરણો વડે જગતને પ્રકાશ કરનારા336.             आदिदेवःॐ आदिदेवाय नमः।મુખ્ય દેવ 337.             पुरन्दरःॐ पुरन्दराय नमः।શત્રુઓના નગરોનો નાશ કરનારા 338.             अशोकःॐ अशोकाय नमः।શોકાદિ છ ઉર્મિઓથી રહિત339.             तारणःॐ तारणाय नमः।સંસાર સાગર માંથી ભક્તોને તારનારા340.             तारःॐ ताराय नमः।\કાર મૂર્તિ 341.             शूरःॐ शूराय नमः।શૂરવીર 342.             शौरिःॐ शौरये नमः।શૂરસેનના વંશમાં જન્મેલા 343.             जनेश्वरःॐ जनेश्वराय नमः।મનુષ્યોના સ્વામી  344.             अनुकूलःॐ अनुकूलाय नमः।સર્વને આત્મારૂપ અનુકૂલ રહેલા  345.             शतावर्तःॐ शतावर्ताय नमः।ધર્મની રક્ષા કરવા માટે સેંકડો વાર જન્મ લેનારા   346.             पद्मीॐ पद्मिने नमः।કમળને ધારણ કરનારા347.             पद्मनिभेक्षणःॐ पद्मनिभेक्षणाय नमः।કમળ જેવા નેત્રવાળા 348.             पद्मनाभःॐ पद्मनाभाय नमः।નાભીમાં કમળ ધારણ કરનારા349.             अरविन्दाक्षःॐ अरविन्दाय नमः।કમળ જેવા નેત્રવાળા 350.             पद्मगर्भःॐ पद्मगर्भाय नमः।કમળ છે ગર્ભમાં જેને એવા 351.             शरीरभृत्ॐ शरीरभृते नमः।શરીરોનું પોષણ કરનારા352.             महर्द्धिःॐ महर्धये नमः।મોટી સમૃદ્ધિવાળા353.             ऋद्धःॐ ऋद्धाय नमः।સંસારમાં સ્વેચ્છાથી સંધાયેલા 354.             वृद्धात्माॐ वृद्धात्मने नमः।પુરાતન આત્માવાળા 355.             महाक्षःॐ महाक्षाय नमः।વિશાળ નેત્રવાળા 356.             गरुडध्वजःॐ गरुडध्वजाय नमः।ગરુડના ચિત્રવાળી ધ્વજાથી અલંકૃત 357.             अतुलःॐ अतुलाय नमः।તુલના વિનાના 358.             शरभःॐ शरभाय नमः।પ્રત્યેક શરીરમા પ્રકાશ કરનારા 359.             भीमःॐ भीमाय नमः।ભયંકર 360.             समयज्ञःॐ समयज्ञाय नमः।સમયને જાણનારા 361.             हविर्हरिःॐ हविर्हरये नमः।યજ્ઞમાં હોમેલા બળેદાનને હરનારા અથવા બળિરૂપ  તથા પાપને હરનારા362.             सर्वलक्षणलक्षण्यःॐ सर्वलक्षणलक्षणाय नमः।સર્વ પ્રકારના લક્ષણોથી જાણવા યોગ્ય  363.             लक्ष्मीवान्ॐ लक्ष्मीवते नमः।લક્ષ્મીવાન 364.             समितिञ्जयःॐ समितिंजयाय नमः।રણ સંગ્રામના વિજય કરનારા 365.             विक्षरःॐ विक्षराय नमः।અવિનાશી 366.             रोहितःॐ रोहिताय नमः।મત્સ્યાવતાર લેનારા 367.             मार्गःॐ मार्गाय नमः।ધર્મ માર્ગના ચલાવનારા 368.             हेतुःॐ हेतवे नमः।વિશ્વના હેતુ રૂપ369.             दामोदरःॐ दामोदराय नमः।દામડુ છે ઉદરમાં જેમને એવા  370.             सहःॐ सहाय नमः।દૈત્યાદિકની સામે ટક્કર લેનારા371.             महीधरःॐ महीधराय नमः।પૃથ્વિને ધારણ કરનારા 372.             महाभागःॐ महाभागाय नमः।મોટા ભાગ્યવાળા  373.             वेगवान्ॐ वेगवते नमः।વેગવાળા374.             अमिताशनःॐ अमिताशनाय नमः।સંહાર વેળા અપ્રમાણ ભક્ષણ કરનારા 375.             उद्भवःॐ उद्भवाय नमः।જગતના ઉપાદાન કારણ 376.             क्षोभणःॐ क्षोभनाय नमः।સૃષ્ટિવેળાએ પ્રકૃતિ અને પુરુષને ક્ષોભ કરનારા  377.             देवःॐ देवाय नमः।અનંત પ્રકારની ક્રીડાઓ કરનારા 378.             श्रीगर्भःॐ श्रीगर्भाय नमः।ઉદરમાં વિભૂતિને ધારણ કરનારા 379.             परमेश्वरःॐ परमेश्वराय नमः।મોટા ઇશ્વર380.             करणम्ॐ करणाय नमः।ઉત્તમ સાધનરૂપ  381.             कारणम्ॐ कारणाय नमः।પૃથ્વિની ઉત્પત્તિના ઉપાદાન કારણભૂત 382.             कर्ताॐ कर्त्रे नमः।સર્વ રીતે સ્વતંત્ર 383.             विकर्ताॐ विकर्त्रे नमः।વિચિત્ર પ્રકારની સૃષ્ટિ રચનારા 384.             गहनःॐ गहनाय नमः।જાણી શકાય નહી તેવા 385.             गुहःॐ गुहाय नमः।માયા વડે સ્વરૂપને ઢાંકનારા 386.             व्यवसायःॐ व्यवसायाय नमः।જ્ઞાનમાત્ર સ્વરૂપ હોવાથી વ્યવસાય રૂપ 387.             व्यवस्थानःॐ व्यवस्थानाय नमः।વર્ણ અને આશ્રમના વિભાગ પાડનારા 388.             संस्थानःॐ संस्थानाय नमः।પ્રલય વેળાએ પ્રાણીઓને લય થવાના સ્થાનરૂપ 389.             स्थानदःॐ स्थानदाय नमः।ભક્તોને સ્થાનક આપનારા 390.             ध्रुवःॐ ध्रुवाय नमः।અચળ રહેલા391.             परर्धिःॐ परार्धये नमः।મોટી સમૃદ્ધિવાળા 392.             परमॐ परम नमः।સર્વ કરતા ઉત્તમ393.             स्पष्टःॐ स्पष्टाय नमः।સ્પષ્ટ છે સ્વરૂપ જેનું એવા394.             तुष्टःॐ तुष्टाय नमः।પ્રસન્ન રહેનારા 395.             पुष्टःॐ पुष्टाय नमः।સર્વરૂપે સંપૂર્ણ 396.             शुभेक्षणःॐ शुभेक्षणाय नमः।સુંદર નેત્રવાળા 397.             रामःॐ रामाय नमः।યોગીઓને રમવાના સ્થાનરૂપ 398.             विरामःॐ विरामाय नमः।પ્રાણીઓને આરામ મળવાનું સ્થાન  399.             विरजःॐ विरजाय नमः।રજોગુણ રહિત  400.             मार्गःॐ मार्गाय नमः।મુમુક્ષુજનોને મોક્ષે જવાના માર્ગરૂપ 401.             नेयःॐ नेयाय नमः।ઉત્તમ જ્ઞાન વડે ગ્રહણ કરવા યોગ્ય 402.             नयःॐ नयाय नमः।સર્વને નિયમમાં રાખનારા403.             अनयःॐ अनयाय नमः।સર્વતંત્ર અથવા સ્વતંત્ર 404.             वीरःॐ वीरायै नमः।શૂરવીર 405.             शक्तिमतां श्रेष्ठःॐ शक्तिमतां श्रेष्ठायै  नमः।શક્તિવાળાઓમાં ઉત્તમ 406.             धर्मःॐ धर्मायै नमः।ધર્મ રૂપ 407.             धर्मविदुत्तमःॐ धर्मविदुत्तमायै नमः।ધર્મવેત્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ 408.             वैकुण्ठःॐ वैकुण्ठायै नमः।જગતના આરંભમાં પંચમહાભૂતો એકઠા કરી તેઓની  સ્થિતિ બાંધનારા 409.             पुरुषःॐ पुरुषायै नमः।નવ દ્વારવાળી દેહપુરીમાં વસનારા 410.             प्राणःॐ प्राणायै नमः।સર્વ પ્રાણીઓમાં પ્રાણરૂપે ચેષ્ટા કરનારા  411.             प्राणदःॐ प्राणदायै नमः।પ્રાણ આપનારા 412.             प्रणवःॐ प्रणवायै नमः।\કાર મૂર્તિ 413.             पृथुःॐ पृथवे नमः।જગતરૂપે વિસ્તારવાળા 414.             हिरण्यगर्भःॐ हिरण्यगर्भायै नमः।સુવર્ણના ઇંડામાંથી જન્મેલા 415.             शत्रुघ्नःॐ शत्रुघ्नायै नमः।શત્રુઓનો નાશ કરનારા 416.             व्याप्तःॐ व्याप्तायै नमः।કારણરૂપે સર્વ કાર્યમાં વ્યાપેલા 417.             वायुःॐ वायवे नमः।વાયુરૂપ418.             अधोक्षजःॐ अधोक्षजायै नमः।જેને જ્ઞાનેન્દ્રિયોથી થયેલુ જ્ઞાન પણ પહોંચી  શકતુ નથી એવા 419.             ऋतुःॐ ऋतवे नमः।વસંતાદિક ઋતુમૂર્તિ 420.             सुदर्शनःॐ सुदर्शनायै नमः।સુંદર દર્શનવાળા 421.             कालःॐ कालायै नमः।સર્વનો સંહાર કરનારા 422.             परमेष्ठीॐ परमेष्ठिने नमः।પોતાના ઉત્તમ મહિમામાં નિવાસ કરનારા 423.             परिग्रहःॐ परिग्रहाय नमः।ભક્તોએ અર્પણ કરેલા પત્ર, પુષ્પ આદિ ગ્રહણ  કરનારા424.             उग्रःॐ उग्राय नमः।સૂર્ય વગેરે તેજસ્વી પદાર્થોને પણ ભય આપનારા 425.             संवत्सरःॐ संवत्सराय नमः।જેમાં પ્રાણીઓ એક સાથે નિવાસ કરે છે એવા 426.             दक्षःॐ दक्षाय नमः।કાર્ય કરવામાં કુશળ  427.             विश्रामःॐ विश्रामाय नमः।સંસારથી ખિન્ન થયેલા લોકોને મુક્તિરૂપ  વિશ્રાંતિ આપનારા 428.             विश्वदक्षिणःॐ विश्वदक्षिणाय नमः।આખા જગત કરતા વિશેષ કુશળ અથવા વિશ્વ સંબંધી  સર્વ કર્મ કરવામાં કુશળ 429.             विस्तारःॐ विस्ताराय नमः।સર્વ જગતના વિસ્તારનું સ્થાનક 430.             स्थावरस्स्थाणुःॐ स्थावरस्थाणवे नमः।સ્થિર રહેનારા તથા સ્થિતિવાળા પૃથ્વિ આદિકને  રહેવાના સ્થાનભૂત 431.             प्रमाणम्ॐ प्रमाणाय नमः।પ્રત્યક્ષ આદિ પ્રમાણરૂપ 432.             बीजमव्ययम्ॐ बीजमव्ययाय नमः।કારણરૂપ તથા અવિનાશી 433.             अर्थःॐ अर्थाय नमः।સુખ રૂપ હોવાથી સર્વ કોઇથી પ્રાર્થના કરાતા434.             अनर्थःॐ अनर्थाय नमः।સર્વ કામનાથી પરિપૂર્ણ હોવાને લીધે બીજાની  પ્ર્રર્થના ન કરનારા435.             महाकोशःॐ महाकोशाय नमः।અન્નમય, પ્રાણમય, મનોમય, વિજ્ઞાનમય અને આનંદમય  એ પાંચ કોશોથી આચ્છાદિત થયેલા 436.             महाभोगःॐ महाभोगाय नमः।સુખરૂપ મહાભોગ ભોગવનારા 437.             महाधनःॐ महाधनाय नमः।પુષ્કળ ધનવાળા 438.             अनिर्विण्णःॐ अनिर्विण्णाय नमः।શોક રહિત 439.             स्थविष्ठःॐ स्थविष्ठाय नमः।વિરાટરૂપે મહાસ્થૂળ440.             अभूःॐ अभुवे नमः।જન્મ રહિત441.             धर्मयूपःॐ धर्मयूपाय नमः।ધર્મના સ્તંભરૂપ 442.             महामखःॐ महामखाय नमः।મોટા યજ્ઞમૂર્તિ443.             नक्षत्रनेमिःॐ नक्षत्रनेमये नमः।ગ્રહમાત્રના નેમિરૂપ અર્થાત ધ્રુવ નામના  નક્ષત્રરૂપ444.             नक्षत्रीॐ नक्षित्रिणे नमः।ચંદ્રમારૂપ 445.             क्षमःॐ क्षमाय नमः।સર્વ કાર્ય કરવામાં શક્તિમાન  446.             क्षामःॐ क्षामाय नमः।સર્વ મનુષ્ય સ્વરૂપે વસનારા 447.             समीहनःॐ समीहनाय नमः।સારી પેઠે ચેષ્ટા કરનારા 448.             यज्ञःॐ यज्ञाय नमः।યજ્ઞ મૂર્તિ 449.             इज्यःॐ ईज्याय नमः।પૂજવા યોગ્ય 450.             महेज्यःॐ महेज्याय नमः।પૂજન કરવા યોગ્ય સર્વ દેવતાઓમાં મોટા પૂજ્ય451.             क्रतुःॐ क्रतवे नमः।યજ્ઞ મૂર્તિ 452.             सत्रम्ॐ सत्राय नमः।સત્પુરુષોની રક્ષા કરનારા 453.             सतां-गतिःॐ सतांगतये नमः।સત્પુરુષોની ગતિ અથવા તેમના આશ્રયરૂપ454.             सर्वदर्शीॐ सर्वदर्शिने नमः।સઘળુ દર્શાવનારા 455.             विमुक्तात्माॐ विमुक्तात्मने नमः।સ્વભાવથી મુક્ત શરીરવાળા 456.             सर्वज्ञःॐ सर्वज्ञाय नमः।સર્વ વસ્તુને જાણનારા 457.             ज्ञानमुत्तमम्ॐ ज्ञानमुत्तमाय नमः।ઉત્તમ જ્ઞાનની મૂર્તિ 458.             सुव्रतःॐ सुव्रताय नमः।સદાચારવાળા અથવા ખરુ વ્રત ધારણ કરનારા 459.             सुमुखःॐ सुमुखाय नमः।સર્વ વિદ્યાનો ઉપદેશ દેનારા હોવાથી સુંદર  મુખવાળા 460.             सूक्ष्मःॐ सूक्ष्माय नमः।શબ્દાદિક સ્થૂલ, કારણ રહિત હોવાથી સૂક્ષ્મ 461.             सुघोषःॐ सुघोषाय नमः।વેદાદિકનું ગાયન કરતી વેળાએ સુંદર શબ્દવાળા  462.             सुखदःॐ सुखदाय नमः।સુખ આપનારા 463.             सुहृत्ॐ सुहृदे नमः।સર્વના મિત્ર રૂપ464.             मनोहरःॐ मनोहराय नमः।મનને હરણ કરનારા 465.             जितक्रोधःॐ जितक्रोधाय नमः।ક્રોધને જીતનારા 466.             वीरबाहुःॐ वीरबाहवे नमः।પરાક્રમવાળી ભુજાઓવાળા 467.             विदारणःॐ विदारणाय नमः।અધર્મીઓનો નાશ કરનારા 468.             स्वापनःॐ स्वापनाय नमः।માયા વડે સર્વ પ્રાણીઓને નિદ્રાધીન કરનારા 469.             स्ववशःॐ स्ववशाय नमः।પોતાને આધીન 470.             व्यापीॐ व्यापिने नमः।સર્વત્ર વ્યાપક 471.             नैकात्माॐ नैकात्मान नमः।અનેક રૂપ ધારણ કરનારા 472.             नैककर्मकृत्ॐ नैककर्मकृते नमः।અનેક કર્મ કરનારા 473.             वत्सरःॐ वत्सराय नमः।સર્વનો નિવાસ છે જેને વિષે એવા 474.             वत्सलःॐ वत्सलाय नमः।ભક્તો ઉપર પ્રેમ કરનારા 475.             वत्सीॐ वत्सिने नमः।વાછડાઓની વ્રજમાં રક્ષા કરનારા અથવા સર્વ પ્રજા  ઉપર પુત્રની પેઠે પ્રેમ કરનારા 476.             रत्नगर्भःॐ रत्नगर्भाय नमः।રત્નોને ઉદરમાં ધારણ કરનારા અર્થાત સમુદ્ર  મૂર્તિ 477.             धनेश्वरःॐ धनेश्वराय नमः।ધનના સ્વામી કુબેરરૂપ  478.             धर्मगुपॐ धर्मगुपे नमः।ધર્મનું રક્ષણ કરનારા479.             धर्मकृत्ॐ धर्मकृते नमः।ધર્મની મર્યાદા સ્થાપવા માટે ધર્મ કરનારા480.             धर्मीॐ धर्मिने नमः।ધર્મ ધારણ કરનારા 481.             सत्ॐ सते नमः।કારણરૂપે સત્ય482.             असत्ॐ असते नमः।પ્રપંચરૂપે અસત્ય 483.             क्षरम्ॐ क्षराय नमः।સર્વ પ્રાણી રૂપે નાશવંત484.             अक्षरम्ॐ अक्षराय नमः।કૂટસ્થરૂપે અક્ષર485.             अविज्ञाताॐ अविज्ञात्रे नमः।આત્મામાં કર્તૃત્વાદિની વાસનાથી જીવરૂપ 486.             सहस्रांशुःॐ सहस्रांशवे नमः।હજાર કિરણવાળા સૂર્યમૂર્તિ487.             विधाताॐ विधात्रे नमः।આખા જગતને ઉત્પન્ન કરનારા488.             कृतलक्षणःॐ कृतलक्षणाय नमः।વક્ષઃસ્થળમાં શ્રીવત્સનું ચિન્હ ધારણ કરનારા  અથવા શાસ્ત્રોને રચનારા 489.             गभस्तिनेमिःॐ गभस्तिनेमये नमः।કિરણ રૂપી છે કર અર્થાત હાથ જેને એવા ચંદ્ર અને  સૂર્યરૂપે રહેલા 490.             सत्त्वस्थःॐ सत्त्वस्थाय नमः।સત્વગુણમાં નિવાસ કરનારા 491.             सिंहःॐ सिंहाय नमः।સિંહ જેવા પરાક્રમી 492.             भूतमहेश्वरःॐ भूतमहेश्वराय नमः।સત્ય વડે પ્રાણીઓના મહેશ્વર493.             आदिदेवःॐ आदिदेवाय नमः।આદિદેવ 494.             महादेवःॐ महादेवाय नमः।સર્વ પદાર્થોનો ત્યાગ કરીને આત્મજ્ઞાન રૂપી  યોગૈશ્વર્યમાં આનંદ ભોગવતા શુદ્ધરૂપ  495.             देवेशःॐ देवेशाय नमः।દેવોના ઇશ્વર 496.             देवभृद्गुरुःॐ देवभृद्गुरवे नमः।દેવતાઓનું પ્રાધાન્યપણે પોષણ કરનારા તથા  ઇંદ્રના પણ ગુરુ બૃહસ્પતિ 497.             उत्तरःॐ उत्तराय नमः।જન્મરૂપી સંસાર સાગર્માંથી તારનારા અથવા સર્વ  કરતા શ્રેષ્ઠ 498.             गोपतिःॐ गोपतये नमः।ગાયોની રક્ષા કરનારા, ઇંદ્રિયોના સ્વામી અથવા  વાણી ના પતિ499.             गोप्ताॐ गोप्त्रे नमः।જગતનું રક્ષણ કરનારા 500.             ज्ञानगम्यःॐ ज्ञानगम्याय नमः।કેવળ જ્ઞાનથી જ જાણવામાં આવે તેવા  501.             पुरातनःॐ पुरातनाय नमः।પુરાણ પુરુષ502.             शरीरभूतभृत्ॐ शरीरभूभृते नमः।શરીરને ઉત્પન્ન કરનારા પંચભૂતોનું પોષણ કરનારા503.             भोक्ताॐ भोक्त्रे नमः।પાવન કરનારા અથવા નિરતિશય આનંદ ભોગવનારા 504.             कपीन्द्रःॐ कपीन्द्राय नमः।મહા વરાહ અથવા રામચંદ્ર 505.             भूरिदक्षिणःॐ भूरिदक्षिणाय नमः।રામાદિરૂપે યજ્ઞમાં બહુ દક્ષિણા આપનારા 506.             सोमपःॐ सोमपाय नमः।યજમાનરૂપે અથવા દેવતારૂપે સોમરસનું પાન કરનારા 507.             अमृतपःॐ अमृतपाय नमः।સમુદ્ર મંથન વેળાએ નિકળેલુ અમૃત દેવતાઓને  પાનારા તથા પોતે પીનારા  508.             सोमःॐ सोमाय नमः।ઔષધીઓનું પોષણ કરનારા ચંદ્રમા 509.             पुरुजित्ॐ पुरुजिते नमः।બહુ દૈત્યોનો પરાજય કરનારા510.             पुरुसत्तमःॐ पुरुसत्तमाय नमः।વિશ્વરૂપ તથા સર્વ કરતા શ્રેષ્ઠ 511.             विनयःॐ विनयाय नमः।દુષ્ટોને નિયમમાં રાખનારા 512.             जयःॐ जयाय नमः।સર્વનો પરાજય કરનારા  513.             सत्यसन्धःॐ सत्यसंधाय नमः।સત્ય પ્રતિજ્ઞાવાળા 514.             दाशार्हःॐ दाशार्हाय नमः।દાનયોગ્ય અથવા દાશાર્હ ફળમાં ઉત્પન્ન થયેલા 515.             सात्त्वतां पतिःॐ सात्वतां पतये नमः।સાત્વત કુળના પતિ અથવા યોગક્ષેમ વહન કરનારા 516.             जीवःॐ जीवाय नमः।ક્ષેત્રજ્ઞરૂપે રહેલા જીવરૂપ 517.             विनयितासाक्षीॐ विनयितासाक्षिणे नमः।પ્રજાના વિનયીપણાને સાક્ષાત જોનારા તેની ગતિ  કરાવનારા અથવા એક આત્માના જ દૃષ્ટા 518.             मुकुन्दःॐ मुकुन्दाय नमः।મોક્ષ આપનારા519.             अमितविक्रमःॐ अमितविक्रमाय नमः।અપાર પરાક્રમવાળા 520.             अम्भोनिधिःॐ अम्भोनिधये नमः।સાગરરૂપ521.             अनन्तात्माॐ अनन्तात्मने नमः।અનંત છે મૂર્તિ જેની એવા  522.             महोदधिशयःॐ महोदधिशयाय नमः।ક્ષીરસાગરમાં શયન કરનારા શેષશાયી નારાયણરૂપ523.             अन्तकःॐ अनन्तकाय नमः।પ્રાણીઓનો સંહાર કરનારા કાળમૂર્તિ 524.             अजःॐ अजाय नमः।જેનો જન્મ નથી એવા 525.             महार्हःॐ महार्हाय नमः।પૂજા કરવા યોગ્ય 526.             स्वाभाव्यःॐ स्वाभाव्याय नमः।સ્વાભાવિક રીતે જ પોતે ઉત્પન્ન થનારા  527.             जितामित्रःॐ जितामित्राय नमः।રાગ દ્વેષ આદિ આંતર અને રાવણાદિક બાહ્ય  શત્રુઓનો પરાજય કરનારા 528.             प्रमोदनःॐ प्रमोदनाय नमः।આત્મજ્ઞાનરૂપી અમૃતનો સ્વાદ લેનારા અને હર્ષ  આપનારા529.             आनन्दःॐ आनन्दाय नमः।આનંદ મૂર્તિ 530.             नन्दनःॐ नन्दनाय नमः।પ્રસન્ન કરનારા 531.             नन्दःॐ नन्दाय नमः।યોગ્ય સંપત્તિઓથી સંપન્ન 532.             सत्यधर्माॐ सत्यधर्मणे नमः।જ્ઞાનાદિક સત્યધર્મવાળા 533.             त्रिविक्रमःॐ त्रिविक्रमाय नमः।વામનાવતાર ધારણ કરીને ત્રણ પગલામાં લોકને  પૂરનારા 534.             महर्षिः कपिलाचार्यःॐ महर्षयेकपिलाचार्याय  नमः।મહાન ઋષી કપિલાચાર્ય 535.             कृतज्ञःॐ कृतज्ञाय नमः।ઉત્પન્ન કરેલા જગત આદિને દૃષ્ટિ રૂપે જાણનારા  આત્મરૂપ536.             मेदिनीपतिःॐ मेदिनीपतये नमः।પૃથ્વિના પતિ537.             त्रिपदःॐ त्रिपदाय नमः।ભુર્લોક, ભુવર્લોક અને સ્વર્ગલોક રૂપી ત્રણ  ચરણવાળા538.             त्रिदशाध्यक्षःॐ त्रिदशाध्यक्षाय नमः।દેવતાઓના અધ્યક્ષ 539.             महाशृंगःॐ महाशृङ्गाय नमः।મત્સ્યાવતારમાં મોટા શિંગડાવાળા 540.             कृतान्तकृत्ॐ कृतान्तकृते नमः।કાળનો પણ નાશ કરનારા મહાકાળ 541.             महावराहःॐ महावराहाय नमः।મહાન વરાહ 542.             गोविन्दःॐ गोविन्दाय नमः।વેદવાણીથી જાણી શકાય તેવા 543.             सुषेणःॐ सुषेणाय नमः।સુંદર સેનાવાળા 544.             कनकांगदीॐ कनकाङ्गदिने नमः।સુવર્ણના બાજુબંધવાળા545.             गुह्यःॐ गुह्याय नमः।હૃદયાકાશમાં રહેવાથી ગુહ્ય  546.             गभीरःॐ गभीराय नमः।જ્ઞાન, ઐશ્વર્ય અને બળ આદિ વડે ગંભીર 547.             गहनःॐ गहनाय नमः।પ્રવેશ કરી શકાય નહીં તેથી અથવા ત્રણ અવસ્થાના  તથા ભાષા ભાવના સાક્ષી હોવાથી ગહન 548.             गुप्तःॐ गुप्ताय नमः।મન તથા વાણી થી જણાય નહીં તેવા549.             चक्रगदाधरःॐ चक्रगदाधराय नमः।લોકોની રક્ષા માટે મનસ્તત્વરૂપી ચક્રને અને  બુદ્ધિતત્વરૂપી ગદાને ધારણ કરનારા 550.             वेधाःॐ वेधसे नमः।વિધાતા 551.             स्वांगःॐ स्वाङ्गाय नमः।કાર્ય કરવામાં પોતેજ સહકારી552.             अजितःॐ अजिताय नमः।અવતારોમાં કોઇથી પણ ન જિતાયેલા 553.             कृष्णःॐ कृष्णाय नमः।વેદવ્યાસરૂપ અથવા શ્યામ રંગના શ્રીકૃષ્ણ  554.             दृढःॐ दृढाय नमः।દૃઢ શક્તિવાળા, સ્વરૂપ સામર્થ્ય આદિથી ભ્રષ્ટ ન  થનારા 555.             संकर्षणॐ संकर्षणाय नमः।સંહારવેળાએ પ્રાણીઓનું આકર્ષણ કરનારા556.             अच्युतःॐ अच्युताय  नमः।સ્વધર્મમાં સંપૂર્ણ557.             वरुणःॐ वरुणाय नमः।વરુણ દેવ અથવા કિરણને ટૂંકા કરનારા સાયંકાળના  સૂર્ય 558.             वारुणःॐ वारुणाय नमः।વરુણના પુત્ર વસિષ્ટઃ અથવા અગસ્ત્ય 559.             वृक्षःॐ वृक्षाय नमः।વૃક્ષની પેઠે અચળ રહેનારા 560.             पुष्कराक्षःॐ पुष्कराक्षाय नमः।હૃદય કમળના ધ્યાન કરવાથી પોતાના સ્વરૂપે  પ્રકાશનારા 561.             महामनःॐ महामनसे नमः।ઉદાર મનવાળા 562.             भगवान्ॐ भगवते नमः।ઐશ્વર્ય, ધર્મ, યશ, લક્ષ્મી, વૈરાગ્ય અને મોક્ષ  આ છ સંપત્તિવાળા  563.             भगहाॐ भगघ्ने नमः।સંહાર વખતે સર્વના ઐશ્વર્યનો નાશ કર્તા564.             आनन्दीॐ आनन्दिने नमः।સુખરૂપ 565.             वनमालीॐ वनमालिने नमः।વૈજયંતી નામની વનમાળાને ધારણ કરનારા 566.             हलायुधःॐ हलायुधाय नमः।હળરૂપી આયુધ ધારણ કરનારા 567.             आदित्यःॐ आदित्याय नमः।અદિતીના ઉદરે કશ્યપથી જન્મેલા  568.             ज्योतिरादित्यःॐ ज्योतिरादित्याय नमः।સૂર્યમંડળમાં જ્યોતિ મંડળ રૂપે રહેલા569.             सहिष्णुःॐ सहिष्णुवे नमः।સુખ દુઃખ સહન કરનારા570.             गतिसत्तमःॐ गतिसत्तमाय नमः।ઉત્તમ ગતિવાળા 571.             सुधन्वाॐ सुधन्वने नमः।સુંદર શારંગ નામનું ધનુષ ધારણ કરનારા  572.             खण्डपरशु:ॐ खण्डपराशवे नमः।શત્રુ નો નાશ કરનારી પરશી ધારણ કરનારા573.             दारुणःॐ दारुणाय नमः।મહા ભયંકર 574.             द्रविणप्रदःॐ द्रविणप्रदाय नमः।ધન આપનારા575.             दिवःस्पृक्ॐ दिवस्पृशे नमः।સ્વર્ગનો સ્પર્શ કરનારા 576.             सर्वदृग्व्यासःॐ सर्वदृग्व्यासाय नमः।સર્વ વસ્તુને પ્રત્યક્ષ જોનારા અને એક વેદના  ચાર વેદ કરનારા577.             वाचस्पतिॐ वाचस्पतये नमः।વિદ્યાના પતિ578.             अयोनिजःॐ अयोनिजाय नमः।સ્વયંભુ579.             त्रिसामाॐ त्रिसाम्ने नमः।ત્રણ સામ ગાન કરનારાઓથી સ્તવાતા 580.             सामगःॐ सामगाय नमः।સામનું ગાન કરનારા 581.             सामॐ साम्ने नमः।વેદોમાં સામવેદની મૂર્તિ 582.             निर्वाणम्ॐ निर्वाणाय नमः।પરમાનંદ સ્વરૂપ 583.             भेषजम्ॐ भेषजाय नमः।સંસારરૂપી રોગના ઔષધરૂપ  584.             भिषक्ॐ भिषजे नमः।સંસારરૂપી રોગ દૂર કરવા માટે મહાવિદ્યાનો ઉપદેશ  આપનારા વૈદ્યરૂપ ધન્વંતરી585.             संन्यासकृत्ॐ संन्यासकृते नमः।મોક્ષ માટે સંન્યાસ આશ્રમ બાંધનારા586.             शमःॐ शमाय नमः।સંન્યાસીઓને મુખ્યપણે શમનો ઉપદેશ કરનારા 587.             शान्तःॐ शान्ताय नमः।વિષય સુખોમાં અસંગ 588.             निष्ठाॐ निष्ठायै नमः।દરેક જીવોના નિવાસરૂપ589.             शान्तिःॐ शान्त्यै नमः।શાંત સ્વભાવવાળા590.             परायणम्ॐ पराय्णाय नमः।પ્રલય વેળાએ લય થવાના સ્થાંરૂપ સર્વ અવિદ્યાની  નિવૃત્તિની શંકા રહિત ઉત્તમ સ્થાનરૂપ  591.             शुभांगःॐ शुभाङ्गाय नमः।સુંદર અંગવાળા 592.             शान्तिदःॐ शान्तिदाय नमः।શાંતિ આપનારા 593.             स्रष्टाॐ स्रष्ट्रे नमः।સર્વે પ્રાણીઓના સરજનારા 594.             कुमुदःॐ कुमुदाय नमः।પૃથ્વિ ઉપર આનંદ આપનારા ચન્દ્રકમળરૂપ 595.             कुवलेशयःॐ कुवलेशाय नमः।જળમાં શેષના ઉદર ઉપર શયન કરનારા 596.             गोहितःॐ गोहिताय नमः।ગાયોનું હિત કરનારા 597.             गोपतिःॐ गोपतये नमः।પૃથ્વિ વગેરેના રક્ષક598.             गोप्ताॐ गोप्त्रे नमः।માયા વડે પોતાના સ્વરૂપને ઢાંકનારા અથવા જગતનું  રક્ષણ કરનારા 599.             वृषभाक्षःॐ वृषभाक्षाय नमः।સર્વ કામનાને પૂરનારા નેત્રોવાળા અથવા ધર્મરૂપી  દૃષ્ટિવાળા600.             वृषप्रियःॐ वृषप्रियाय नमः।ધર્મપ્રિય 601.             अनिवर्तीॐ अनिवर्तिने नमः।દેવાસુર સંગ્રામ વેળાએ સામા ચાલીને લઢનારા 602.             निवृतात्माॐ निवृत्तात्मने नमः।વિષય વાસના રહિત શુદ્ધ મનવાળા 603.             संक्षेप्ताॐ संक्षेप्त्रे नमः।સંહાર વખતે જગતને ટૂંકામાં સંકેલનારા 604.             क्षेमकृत्ॐ क्षेमकृते नमः।અંગીકૃતનું રક્ષણ કરનારા605.             शिवःॐ शिवाय नमः।કલ્યાણમૂર્તિ 606.             श्रीवत्सवक्षाःॐ श्रीवत्सवक्षे नमः।સ્મરણ કરવાથી  કલ્યાણ કરનારા અથવા વક્ષઃસ્થળમાં ચાર પાંખડીના કમળ જેવા આકારના કેશના ભમરરૂપ  લક્ષ્મીનું ચિન્હ ધારણ કરનારા 607.             श्रीवासःॐ श्रीवासाय नमः।નિત્ય લક્ષ્મી ના નિવાસરૂપ 608.             श्रीपतिःॐ श्रीपतये नमः।લક્ષ્મીના પતિ 609.             श्रीमतां वरःॐ श्रीमतां वराय नमः।ઋગ, યજુષ, સામ આદિ લક્ષ્મી વડે લક્ષ્મીવંત એવા  બ્રહ્મા આદિકમાં શ્રેષ્ઠ 610.             श्रीदःॐ श्रीदाय नमः।ભક્તોને લક્ષ્મી આપનારા 611.             श्रीशःॐ श्रीशाय नमः।લક્ષ્મીના નાથ 612.             श्रीनिवासःॐ श्रीनिवासाय नमः।લક્ષ્મીના નિવાસસ્થાન 613.             श्रीनिधिःॐ श्रीनिधये नमः।લક્ષ્મીના ભંડાર અથવા આધાર 614.             श्रीविभावनःॐ श्रीविभावनाय नमः।મનુષ્યોને કર્માનુસાર વિવિધ લક્ષ્મી આપનારા 615.             श्रीधरःॐ श्रीधराय नमः।લક્ષ્મીને ધારણ કરનારા 616.             श्रीकरःॐ श्रीकराय नमः।સ્તુતિ, સ્મરણ અને પૂજન કરતા ભક્તોનું કલ્યાણ  કરનારા 617.             श्रेयःॐ श्रेयसे नमः।કલ્યાણરૂપ 618.             श्रीमान्ॐ श्रीमते नमः।લક્ષ્મીવાન619.             लोकत्रयाश्रयःॐ लोकत्रयाश्राय नमः।ત્રણ લોકના આશ્રય 620.             स्वक्षःॐ स्वक्षाय नमः।સુંદર નેત્રવાળા 621.             स्वङ्गःॐ स्वङ्गाय नमः।સુંદર અંગવાળા 622.             शतानन्दःॐ शतानन्दाय नमः।એક જ પરમાનંદ ઉપાધિરૂપે સો પ્રકારે ભેદ પામનારા 623.             नन्दिःॐ नन्द्ये नमः।પરમાનંદ સ્વરૂપ624.             ज्योतिर्गणेश्वरःॐ ज्योतिर्गणेश्वराय नमः।ગ્રહ, નક્ષત્ર, તારા વગેરે જ્યોતિ મંડળના  સ્વામી625.             विजितात्माॐ विजितात्मने नमः।મનને નિગ્રહ કરનારા626.             विधेयात्माॐ विधेयात्मने नमः।કોઇની આજ્ઞામાં ન રહેનારા 627.             सत्कीर्तिःॐ सत्कीर्तये नमः।ઉત્તમ કિર્તિવાળા628.             छिन्नसंशयःॐ छिन्नसंशयाय नमः।સંશય વિનાના 629.             उदीर्णःॐ उदीर्णाय नमः।સર્વ પ્રાણીઓ કરતા શ્રેષ્ઠ 630.             सर्वतश्चक्षुःॐ सर्वतचक्षुसे नमः।સર્વ વસ્તુને સ્વચૈતન્ય વડે જોનારા631.             अनीशःॐ अनीशाय नमः।જેનો કોઇપણ સ્વામી નથી એવા 632.             शाश्वतः-स्थिरःॐ शाश्वतस्थिराय नमः।કોઇપણ દિવસ વિકાર ન પામનારા633.             भूशयःॐ भूशयाय नमः।લંકાની શોધ વેળાએ સમુદ્રને તટ ભૂમિ ઉપર શયન  કરનારા 634.             भूषणःॐ भूषणाय नमः।ઘણા અવતારોથી પૃથ્વિને શોભા આપનારા 635.             भूतिःॐ भूतये नमः।સર્વ વિભૂતિના કારણભૂત636.             विशोकःॐ विशोकाय नमः।શોક રહિત 637.             शोकनाशनःॐ शोकनाशनाय नमः।ભક્તોના શોકનો નાશ કરનારા 638.             अर्चिष्मान्ॐ अर्चिष्मते नमः।સૂર્ય, ચન્દ્ર, આદિ તેજસ્વીઓમાં મુખ્ય તેજસ્વી639.             अर्चितःॐ अर्चिताय नमः।બ્રહ્મા અદિ સર્વથી પૂજાતા 640.             कुम्भःॐ कुम्भाय नमः।કુંભની પેઠે સર્વ  પ્રાણીઓના નિવાસ સ્થાન 641.             विशुद्धात्माॐ विशुद्धात्मने नमः।ત્રણ ગુણ રહિત શુદ્ધ અંતઃકરણવાળા 642.             विशोधनःॐ विशोधनाय नमः।સ્મરણ માત્રથી પાપનો નાશ કરનારા643.             अनिरुद्धःॐ अनिरुद्धाय नमः।ચાર વ્યુહમાં અનિરુદ્ધ મૂર્તિ644.             अप्रतिरथःॐ अप्रतिरथाय नमः।જેનો કોઇ શત્રુ નથી એવા 645.             प्रद्युम्नःॐ प्रद्युम्नाय नमः।ચાર વ્યુહમાં પ્રદ્યુમ્નરૂપ646.             अमितविक्रमःॐ अमितविक्रमाय नमः।અપાર પરાક્રમવાળા 647.             कालनेमीनिहाॐ कालनेमिनिघ्ने नमः।કાળનેમિ નામના અસુરનો નાશ કરનારા 648.             वीरःॐ वीराय नमः।શૂરવીર 649.             शौरीॐ शौरये नमः।શૂર કુળમાં જન્મેલા  650.             शूरजनेश्वरःॐ शूरजनेश्वराय नमः।ઇન્દ્રાદિક શૂરવીરોના રાજા651.             त्रिलोकात्माॐ त्रिलोकात्मने नमः।ત્રણ લોકના અંતરાત્મા 652.             त्रिलोकेशःॐ त्रिलोकेशाय नमः।ત્રણ લોકના ઇશ્વર  653.             केशवःॐ केशवाय नमः।ચન્દ્ર, સૂર્ય આદિ તેજસ્વી પદાર્થો જેના કેશ છે  તે અથવા બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવ નામની શક્તિઓ જેના કેશ છે તે  654.             केशिहाॐ केशिघ्ने नमः।કેશિ દૈત્યને મારનારા 655.             हरिःॐ हरये नमः।સંસારનો નાશ કરનારા 656.             कामदेवःॐ कामदेवाय नमः।ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષની ઇચ્છાવાળા  મનુષ્યોએ ઇચ્છાતા પરમેશ્વર 657.             कामपालःॐ कामपालाय नमः।કામનાવાળા મનુષ્યોની કામનાનું પોષણ કરનારા  658.             कामीॐ कामिने नमः।કામનાવાળા 659.             कान्तःॐ कान्ताय नमः।બે પરાર્દ્ધ થયા પછી બ્રહ્માનો નાશ કરનારા  660.             कृतागमःॐ कृतागमाय नमः।શ્રુતિ, સ્મૃતિ આદિ રચનારા661.             अनिर्देश्यवपुःॐ अनिर्देश्यवपुषे नमः।ગુણાદિ રહિત હોવાથી જેનું શરીર આવુ છે એમ કહી  શકાય નહી તેવા662.             विष्णुःॐ विष्णवे नमः।સર્વત્ર વ્યાપક663.             वीरःॐ वीराय नमः।શૂરવીર664.             अनन्तःॐ अनन्ताय नमः।છેડા રહિત 665.             धनञ्जयःॐ धनंजयाय नमः।અર્જુન રૂપ કે જેણે દિગ્વિજય વેળાએ ઘણુ ધન  જિત્યુ હતુ તે 666.             ब्रह्मण्यःॐ ब्रह्मण्याय नमः।બ્રાહ્મણ, વેદ અને ગાયની રક્ષા કરનારા 667.             ब्रह्मकृत्ॐ ब्रह्मकृते नमः।તપશ્ચર્યા આદિ કર્મમાર્ગ બાંધનારા વેદના કર્તા  668.             ब्रह्माॐ ब्रह्मणे नमः।સૃષ્ટિકર્તા 669.             ब्रहमॐ ब्राह्मणे नमः।સત્ય, જ્ઞાન અને અનંતમૂર્તિ 670.             ब्रह्मविवर्धनःॐ ब्रह्मविवर्धनाय नमः।તપશ્ચર્યા આદિની વૃદ્ધિ કરનારા 671.             ब्रह्मविद्ॐ ब्रह्मविदे नमः।વેદ અને તેના અર્થને યથાર્થ રેતે જાણનારા 672.             ब्राह्मणःॐ ब्राह्मणाय नमः।સર્વ વસ્તુને બ્રહ્મરૂપે પ્રત્યક્ષ કરનારા673.             ब्रह्मीॐ ब्रह्मिणे नमः।બ્રહ્મ નામધારી 674.             ब्रह्मज्ञःॐ ब्रह्मज्ञाय नमः।બ્રહ્મવેત્તા 675.             ब्राह्मणप्रियःॐ ब्राह्मणप्रियाय नमः।બ્રાહ્મણ જેને પ્રિય છે ઈવા અર્થાત બ્રાહ્મણ  ઉપર પ્રેમ રાખનારા 676.             महाकर्मःॐ महाक्रमाय नमः।મોટા પગલા ભરનારા 677.             महाकर्माॐ महाकर्मणे नमः।મોટા કામ કરનારા 678.             महातेजाॐ महातेजसे नमः।મોટા તેજસ્વી 679.             महोरगःॐ महोरगाय नमः।વાસુકીરૂપ 680.             महाक्रतुःॐ महाक्रत्वे नमः।મોટા યજ્ઞરૂપ જેમકે અશ્વમેઘ681.             महायज्वाॐ महायज्वने नमः।લોક સ્થિતિ જાળવવા માટે મોટા મોટા યજ્ઞો કરનારા 682.             महायज्ञःॐ महायज्ञाय नमः।મોટા યજ્ઞરૂપ 683.             महाहविःॐ महाहविषे नमः।સર્વ જગત રૂપી મોટુ બળિદાન બ્રહ્માત્મા વિષે  હોમાય છે તેથી મહાહવિ 684.             स्तव्यःॐ स्तव्याय नमः।સ્તુતિ કરવા યોગ્ય 685.             स्तवप्रियःॐ स्तवप्रियाय नमः।જેને સ્તુતિ પ્રિય છે તે 686.             स्तोत्रम्ॐ स्तोत्राय नमः।ગુણ કિર્તન રૂપ 687.             स्तुतिःॐ स्तुतये नमः।સ્તુતિ ક્રિયારૂપ 688.             स्तोताॐ स्तोत्रे नमः।સ્તુતિ કરનારા 689.             रणप्रियःॐ रणप्रियाय नमः।રણ ઉપર પ્રેમ રાખનારા690.             पूर्णःॐ पूर्णाय नमः।સર્વ કામનાથી પૂર્ણ 691.             पूरयिताॐ पूरयित्रे नमः।સર્વ કામના પૂરનારા 692.             पुण्यःॐ पुण्याय नमः।પુણ્યમૂર્તિ 693.             पुण्यकीर्तिःॐ पुण्यकीर्तये नमः।પવિત્ર કીર્તિવાળા694.             अनामयःॐ अनामयाय नमः।આરોગ્યવાળા 695.             मनोजवःॐ मनोजवाय नमः।મન જેવા વેગવાળા696.             तीर्थकरःॐ तीर्थकराय नमः।ચૌદ વિદ્યાનો તથા લૌકિક વિદ્યાનો ઉપદેશ આપનારા  તથા તીર્થોને રચનાર 697.             वसुरेताःॐ वसुरेतसे नमः।સુવર્ણ જેનું વીર્ય છે એવા 698.             वसुप्रदःॐ वसुप्रदाय नमः।ધન આપનારા699.             वसुप्रदःॐ वासुप्रदाय नमः।ભક્તોને મોક્ષરૂપી ધન આપનારા 700.             वासुदेवःॐ वासुदेवाय नमः।વસુદેવના પુત્ર 701.             वसुःॐ वसवे नमः।માયા વડે પોતાના સ્વરૂપને ઢાંકનારા702.             वसुमनाॐ वसुमनसे नमः।સર્વ વસ્તુમાં વસવા માટે ઇચ્છાવાળા  703.             हविःॐ हविषे नमः।બળિરૂપ 704.             सद्गतिःॐ सद्गतये नमः।સતપુરુષોની ગતિ 705.             सत्कृतिःॐ सत्कृतये नमः।જગતની ઉત્પત્તિ આદિ સત્કાર્ય કરનારા 706.             सत्ताॐ सत्तायै नमः।અનુભવ મૂર્તિ અથવા સર્વત્ર વિદ્યમાંપણાથી સત્તા  રૂપ 707.             सद्भूतिःॐ सद्भूतये नमः।ઉત્તમ વિભૂતિરૂપ અથવા સર્વના આત્મારૂપ  708.             सत्परायणःॐ सत्परायणाय नमः।સત્પુરુષોનું ઉત્તમ નિવાસસ્થાન 709.             शूरसेनःॐ शूरसेनाय नमः।શૂરવીર સેનાવાળા 710.             यदुश्रेष्ठःॐ यदुश्रेष्ठाय नमः।યાદવ વંશમાં શ્રેષ્ઠ 711.             सन्निवासःॐ सन्निवासाय नमः।વિદ્વાનોના આશ્રયરૂપ 712.             सुयामुनःॐ सूयामुनाय नमः।યમુનાને નિર્વિષ કરીને તેને નિર્મળ કરનારા 713.             भूतावासःॐ भूतावासाय नमः।પ્રાણીઓના મુખ્ય નિવાસસ્થાન  714.             वासुदेवःॐ वासुदेवाय नमः।માયા વડે જગતનું આચ્છાદન કરનારા 715.             सर्वासुनिलयःॐ सर्वासुनिलयाय नमः।સર્વ પ્રાણોના નિવાસસ્થાન716.             अनलःॐ अनलाय नमः।અઢળક બળ સંપત્તિવાળા 717.             दर्पहाॐ दर्पघ्ने नमः।પાખંડીઓના ગર્વનો નાશ કરનારા 718.             दर्पदःॐ दर्पदाय नमः।પાપીઓના ગર્વનો નાશ કરનારા અથવા ભક્ત જનોને  ગર્વ આપનારા719.             दृप्तःॐ दृप्ताय नमः।નિત્ય હર્ષમાં મગ્ન 720.             दुर्धरःॐ दुर्धराय नमः।મહા કષ્ટ વડે હૃદયમાં ધારી શકાય તેવા721.             अथापराजितःॐ अपराजिताय नमः।ક્યાંય પણ નહિ હારેલા 722.             विश्वमूर्तिःॐ विश्वमूर्तये नमः।વિશ્વરૂપ વિરાટ સ્વરૂપ723.             महामूर्तिःॐ महामूर्तये नमः।મોટી મૂર્તિવાળા724.             दीप्तमूर्तिःॐ दीप्तमूर्तये नमः।જ્ઞાન સ્વરૂપ725.             अमूर्तिमान्ॐ अमूर्तिमते नमः।મૂર્તિ રૂપ ન હોય તેવા 726.             अनेकमूर्तिःॐ अनेकमूर्तये नमः।અનેક સ્વરૂપ727.             अव्यक्तःॐ अव्यक्ताय नमः।‘આવા છે’ એમ ન જણાતા નિરાકાર 728.             शतमूर्तिःॐ शतमूर्तये नमः।અનંત મૂર્તિવાળા 729.             शताननःॐ शताननाय नमः।અનંત મુખવાળા 730.             एकःॐ एकैस्मै नमः।સજાતીય વિજાતીય ભેદ રહિત હોવાથી એક સ્વરૂપ  શ્રુતિ કહે છે કે ‘એકમેવાદ્વિયં બ્રહ્મ’  731.             नैकःॐ नैकस्मै नमः।માયાને લીધે અનંતરૂપ 732.             सवःॐ सवाय नमः।જેમાં સોમ નામની ઔષધીનો રસ કાઢવામાં આવે છે તે  યજ્ઞરૂપ 733.             कःॐ काय नमः।સુખ સ્વરૂપ 734.             किम्ॐ कस्मै नमः।સર્વ પુરુષાર્થરૂપ હોવાથી બ્રહ્મસ્વરૂપ 735.             यत्ॐ यस्मै नमः।‘યતો વ ઇનાનિ ભૂતાનિ જાયન્તે’ ઇત્યાદિ  શ્રુતિઓમાં સ્વત: સિદ્ધ વસ્તુને કહેનારા ‘યત’ શબ્દ વડે જણાતા736.             तत्ॐ तस्मै नमः।જગતનો વિસ્તાર કરનારા  પરબ્રહ્મરૂપ 737.             पदमनुत्तमम्ॐ पदमनुत्तमाय नमः।અનુત્તમપદ, મુમુક્ષુઓએ પામવા યોગ્ય  સર્વોત્કૃષ્ઠ સ્થાન 738.             लोकबन्धुःॐ लोकबन्धवे नमः।જગત ના બંધુ739.             लोकनाथःॐ लोकनाथाय नमः।લોકના સ્વામી 740.             माधवःॐ माधवाय नमः।મધુકુળમાં જન્મેલા 741.             भक्तवत्सलःॐ भक्तवत्सलाय नमः।ભક્તજન ઉપર પ્રેમ રાખનારા 742.             सुवर्णवर्णःॐ सुवर्णवर्णाय नमः।સુવર્ણ   જેવા પીળા રંગવાળા  743.             हेमांगःॐ हेमाङ्गाय नमः।સુવર્ણ જેવા ચળકતા અંગવાળા744.             वरांगःॐ वराङ्गाय नमः।સુંદર અંગવાળા745.             चन्दनांगदीॐ चन्दनाङ्गदिने नमः।ચંદનથી અર્ચેલા અંગવાળા 746.             वीरहाॐ वीरघ्ने नमः।ધર્મના રક્ષણ માટે વીર પુરુષોનો નાશ કરનારા 747.             विषमःॐ विषमाय नमः।સર્વથી વિલક્ષણ 748.             शून्यःॐ शून्याय नमः।સર્વ વિષયથી રહિત હોવાથી શૂન્ય 749.             घृताशीॐ घृताशीशाय नमः।ભક્તજનોની પ્રાર્થના ગ્રહણ કરનારા અને અધૃતાશી  એવા પદમાં કોઇની પણ પ્રાર્થના ન કરનારા 750.             अचलःॐ अचलाय नमः।સ્થિર751.             चलःॐ चलाय नमः।પવનરૂપે ગતિ સર્વત્ર કરનારા 752.             अमानीॐ अमानिने नमः।માન રહિત 753.             मानदःॐ मानदाय नमः।અભિમાનીઓના માનનું ખંડન કરનારા 754.             मान्यःॐ मान्याय नमः।સર્વને માન્ય 755.             लोकस्वामीॐ लोकस्वामिने नमः।ત્રણ લોકના અધિપતિ 756.             त्रिलोकधृक्ॐ त्रिलोकधृषे नमः।ત્રણ લોકને ધારણ કરનારા  757.             सुमेधाॐ सुमेधसे नमः।સારી બુદ્ધિવાળા 758.             मेधजःॐ मेधजाय नमः।યજ્ઞમાં ઉત્પન્ન થનારા 759.             धन्यःॐ धन्याय नमः।ભાગ્યશાળી 760.             सत्यमेधःॐ सत्यमेधसे नमः।સત્ય બુદ્ધિવાળા 761.             धराधरःॐ धराधराय नमः।શેષ આદિથી પૃથ્વિને ધારણ કરનારા 762.             तेजोवृषःॐ तेजोवृषाय नमः।નિત્ય આદિત્યરૂપે વર્ષનારા 763.             द्युतिधरःॐ द्युतिधराय नमः।કાંતિવાળા 764.             सर्वशस्त्रभृतां वरःॐ सर्वशस्त्रभृतांवराय  नमः।સર્વ શસ્ત્ર ધારણ કરનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ 765.             प्रग्रहःॐ प्रग्रहाय नमः।ભક્તોએ અર્પણ કરેલા પત્ર, પુષ્પ વગેરે ગ્રહણ  કરનારા 766.             निग्रहःॐ निग्रहाय नमः।સર્વને નિગ્રહ કરનારા 767.             व्यग्रःॐ व्यग्राय नमः।અવિનાશી  768.             नैकशृंगःॐ नैकशृङ्गाय नमः।નામ, આખ્યાત, ઉપસર્ગ અને નિપાત એ ચાર  શિંગડાવાળા  769.             गदाग्रजःॐ गदाग्रजाय नमः।ગદના મોટા બંધુ 770.             चतुर्मूर्तिःॐ चतुर्मूर्तये नमः।વિરાટ, સુત્રાત્મા, પ્રાકૃત અને તુરીયાત્મા એમ  ચાર મૂર્તિવાળા771.             चतुर्बाहुःॐ चतुर्बाहवे नमः।ચતુર્ભુજ રૂપ772.             चतुर्व्यूहःॐ चतुर्व्यूहाय नमः।પુરુષ, છંદ પુરુષ, વેદ પુરુષ અને મહાપુરુષ એમ  ચાર વ્યુહવાળા773.             चतुर्गतिःॐ चतुर्गतये नमः।ચાર આશ્રમની અને ચાર વર્ણની ગતિરૂપ 774.             चतुरात्माॐ चतुरात्मने नमः।મન, બુદ્ધિ, અહંકાર, અને ચિત્ત આ ચારરૂપે  પ્રકાશતા 775.             चतुर्भावःॐ चतुर्भावाय नमः।ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષરૂપે રહેલા776.             चतुर्वेदविद्ॐ चतुर्वेदविदे नमः।ચાર વેદને જાણનારા777.             एकपात्ॐ एकपदे नमः।એક ચરણવાળા, શ્રુતિ કહે છે કે ‘પાદો અસ્ય  વિશ્વાભૂતાનિ’  778.             समावर्तःॐ समावर्ताय नमः।સંસાર ચક્રને ચલાવનારા779.             निवृत्तात्माॐ अनिवृत्तात्मने नमः।સર્વત્ર હોવાથી નિવૃત્તિવાળો નથી આત્મા જેનો  એવા 780.             दुर्जयःॐ दुर्जयाय नमः।કોઇનાથી જીતી શકાય નહી તેવા  781.             दुरतिक्रमःॐ दुरतिक्रमाय नमः।ઉલ્લંઘન કરી શકાય નહી તેવી આજ્ઞાવાળા782.             दुर्लभःॐ दुर्लभाय नमः।દુર્લભ એવી ભક્તિ વડે મળી શકે તેવા  783.             दुर्गमःॐ दुर्गमाय नमः।કષ્ટ વડે જાણી શકાય તેવા 784.             दुर्गःॐ दुर्गाय नमः।દુઃખે કરી ન મળી શકે તેવા 785.             दुरावासःॐ दुरावासाय नमः।સમાધિ વડે યોગીઓથી જાણી શકાય તેવા 786.             दुरारिहाॐ दुरारिघ्ने नमः।દુષ્ટ દૈત્યોનો નાશ કરનારા 787.             शुभांगःॐ शुभाङ्गाय नमः।સુંદર અંગવાળા 788.             लोकसारंगःॐ लोकसारङ्गाय नमः।લોકોના સારને ગ્રહણ કરનારા  789.             सुतन्तुःॐ सुतन्तवे नमः।સંસારનો સારી રીતે વિસ્તાર કરનારા790.             तन्तुवर्धनःॐ तन्तुवर्धनाय नमः।સંસારને વધારનારા 791.             इन्द्रकर्माॐ इन्द्रकर्मणे नमः।ઇન્દ્ર જેવું કર્મ કરનારા 792.             महाकर्माॐ महाकर्मणे नमः।પંચ મહાભૂતોને તથા મહા કર્મોને કરનારા 793.             कृतकर्माॐ कृतकर्मणे नमः।કામ કરનારા 794.             कृतागमःॐ कृतागमाय नमः।વેદ શાસ્ત્ર રચનારા 795.             उद्भवःॐ उद्भवाय नमः।ઉત્કૃષ્ટ જન્મવાળા 796.             सुन्दरःॐ सुन्दराय नमः।અત્યંત શોભાવાળા 797.             सुन्दःॐ सुन्दाय नमः।કરુણાશાળી 798.             रत्ननाभःॐ रत्ननाभाय नमः।રત્ન જેવી સુંદર નાભીવાળા 799.             सुलोचनःॐ सुलोचनाय नमः।સુંદર નેત્રવાળા800.             अर्कःॐ अर्काय नमः।બ્રહ્માદિક પૂજ્ય પુરુષોએ પૂજવા યોગ્ય અથવા  સૂર્ય મૂર્તિ 801.             वाजसनःॐ वाजसनाय नमः।યાચકોને અન્ન આપનારા 802.             शृंगीॐ शृङ्गिने नमः।મત્સ્ય અવતારમાં શૃંગવાળા 803.             जयन्तःॐ जयन्ताय नमः।શત્રુઓનો પરાજય કરનારા 804.             सर्वविज्जयीॐ सर्वविज्जयिने नमः।સર્વ વેત્તા તથા વિજય કર્તા 805.             सुवर्णबिन्दुःॐ सुवर्णबिन्दवे नमः।સુંદર વર્ણવાળા અને અનુસ્વારવાળા મંત્રરૂપ 806.             अक्षोभ्यःॐ अक्षोभ्याय नमः।દૈત્યોથી તિરસ્કારી શકાય નહી તેવા 807.             सर्ववागीश्वरेश्वरःॐ सर्ववागीश्वरेश्वराय  नमः।સર્વ બ્રહ્માદિ દેવતાઓના પણ ઇશ્વર 808.             महाहृदःॐ महाहृदाय नमः।આનંદરૂપી મોટા હૃદ (ધરા) માં લીન રહેનારા 809.             महागर्तःॐ महागर्ताय नमः।મોટા ખાડાના જેવી દુસ્તર માયાવાળા 810.             महाभूतःॐ महाभूताय नमः।ત્રણ કાળે પણ જેનું સ્વરૂપ જણાય નહી એવા811.             महानिधिःॐ महानिधये नमः।સર્વ પ્રાણીઓ જેમાં લય થાય છે એક મોટા નિધિરૂપ 812.             कुमुदःॐ कुमुदाय नमः।પૃથ્વિ ના ભારને ઉતારીને તેને રંજન કરનારા 813.             कुन्दरःॐ कुन्दराय नमः।કુંદ પુષ્પના સમાન શુદ્ધ ફળો આપનારા 814.             कुन्दःॐ कुन्दाय नमः।સ્ફટિક મણિના જેવા નિર્મળ અથવા કશ્યપને પૃથ્વિ  દેનારા 815.             पर्जन्यःॐ पर्जन्याय नमः।મેઘની પેઠે અધ્યાત્મ, અધિભૂત અને અધિદેવ નામના  ત્રણ તાપને ટાળનારા816.             पावनःॐ पावनाय नमः।સ્મરણ માત્રમાં પવિત્ર કરનારા817.             अनिलःॐ अनिलाय नमः।નિત્ય  જાગ્રત રહેનારા818.             अमृतांशःॐ अमृतांशाय नमः।જ્ઞાનરૂપી અમૃતના અંશ 819.             अमृतवपुःॐ अमृतवपुषे नमः।અવિનાશી શરીરવાળા 820.             सर्वज्ञःॐ सर्वज्ञाय नमः।સર્વને જાણનારા 821.             सर्वतोमुखःॐ सर्वतोमुखाय नमः।સર્વત્ર મુખવાળા 822.             सुलभःॐ सुलभाय नमः।સુખથી મળી શકે તેવા 823.             सुव्रतःॐ सुव्रताय नमः।સુંદર વ્રતધારી 824.             सिद्धःॐ सिद्धाय नमः।સિદ્ધિઓને સંપાદન કરનારા 825.             शत्रुजित्ॐ शत्रुजिते नमः।શત્રુનો પરાજય કરનારા826.             शत्रुतापनःॐ शत्रुतापनाय नमः।શત્રુને તપાવનારા827.             न्यग्रोधःॐ न्यग्रोधाय नमः।વટમૂર્તિ828.             उदुम्बरःॐ उदुम्बराय नमः।ઉંબરાના સ્વરૂપ829.             अश्वत्थःॐ अश्वत्थाय नमः।પીપળારૂપ830.             चाणूरान्ध्रनिषूदनःॐ चाणूरान्ध्रनिषूदनाय  नमः।ચાણૂર નામના આંધ્ર દેશવાસી દૈત્યનો નાશ કરનારા 831.             सहस्रार्चिःॐ सहस्रार्चिषे नमः।હજારો જ્વાળાવાળા 832.             सप्तजिह्वःॐ सप्तजिह्वाय नमः।કાલી, કરાલી, મનોજવા, સુલોહિતા, ધૂમ્રવર્ણા, સ્ફુલિંગિની  અને વિશ્વરુચિ એવા નામની સાત જીભવાળા 833.             सप्तैधाःॐ सप्तैधसे नमः।સાત જિવ્હા વડે સર્વનું ભક્ષણ કરનારા 834.             सप्तवाहनःॐ सप्तवाहनाय नमः।સાત ઘોડાવાળા835.             अमूर्तिःॐ अमूर्तये नमः।નિરાકાર836.             अनघःॐ अनघाय नमः।દોષ રહિત837.             अचिन्त्यःॐ अचिन्त्याय नमः।વિચારમાં આવી શકે નહી તેવા838.             भयकृत्ॐ भयकृते नमः।દુષ્ટોને ભય કરનારા839.             भयनाशनःॐ भयनाशनाय नमः।ભક્તોના ભયનો નાશ કરનારા 840.             अणुःॐ अणवे नमः।સૂક્ષ્મમાં પણ સૂક્ષ્મમૂર્તિ 841.             बृहत्ॐ बृहते नमः।મહામૂર્તિ842.             कृशःॐ कृशाय नमः।સૂક્ષ્મ 843.             स्थूलःॐ स्थूलाय नमः।સર્વ બ્રહ્માંડ મૂર્તિ 844.             गुणभृत्ॐ गुणभृते नमः।ઉત્પત્તિ, સ્થિતિ અને લય માટે સત્વ, રજ અને  તમોગુણ ધારણ કરનારા 845.             निर्गुणःॐ निर्गुणाय नमः।ગુણ રહિત 846.             महान्ॐ महते नमः।નિર્ગુણ, નિરતિશય તથા સૂક્ષ્મ હોવાથી  મહત્તાવાળા847.             अधृतःॐ अधृताय नमः।આધારભૂત પૃથ્વિ આદિકને ધારણ કરનારા 848.             स्वधृतःॐ स्वधृताय नमः।પોતાના આત્મા વડે પોતાને ધારણ કરનારા 849.             स्वास्यःॐ स्वास्याय नमः।સુંદર મુખવાળા 850.             प्राग्वंशःॐ प्राग्वंशाय नमः।યજ્ઞ કરનારાઓની પૂર્વ તરફ મુખવાળી વિશ્રામશાળા,  તે રૂપ 851.             वंशवर्धनःॐ वंशवर्धनाय नमः।વંશોને વધારનારા 852.             भारभृत्ॐ भारभृते नमः।પૃથ્વિના ભારને ધારણ કરનારા  853.             कथितःॐ कथिताय नमः।વેદમાં ગવાયેલા 854.             योगीॐ योगिने नमः।યોગધારી 855.             योगीशःॐ योगीशाय नमः।યોગીઓના પતિ 856.             सर्वकामदःॐ सर्वकामदाय नमः।સર્વ કામનાને પૂરનારા અથવા સર્વ કામના –  વાસનાનો નાશ કરનારા857.             आश्रमःॐ आश्रमाय नमः।સંસારરૂપી અરણ્યમાં ભટકતા પ્રાણીઓના વિશ્રામરૂપ 858.             श्रमणःॐ श्रमणाय नमः।અવિવેકિયોને સંતાપનારા 859.             क्षामःॐ क्षामाय नमः।સર્વ પાપિયોનો ક્ષય કરનારા 860.             सुपर्णःॐ सुपर्णाय नमः।સુંદર પાંખવાળા 861.             वायुवाहनःॐ वायुवाहनाय नमः।વાયુને પણ ગતિમાન કરનારા   862.             धनुर्धरःॐ धनुर्धराय नमः।ધનુર્ધારી 863.             धनुर्वेदःॐ धनुर्वेदाय नमः।ધનુર્વિદ્યા જાણનારા 864.             दण्डःॐ दण्डाय नमः।શિક્ષામૂર્તિ 865.             दमयिताॐ दमयित्रे नमः।વૈવસ્વત આદિ રાજાઓરૂપે શિક્ષા કરનારા  866.             दमःॐ दमाय नमः।શિક્ષા કરવા યોગ્યને દમનારા 867.             अपराजितःॐ अपराजिताय नमः।શત્રુઓથી પરાજય પામે નહી  તેવા અર્થાત સમર્થ868.             सर्वसहःॐ सर्वसहाय नमः।સર્વને સહન કરનારા 869.             नियन्ताॐ नियन्त्रे नमः।નિયમમાં રાખનારા870.             नियमःॐ नियमाय नमः।યોગના અંગરૂપ અથવા અનિયમ કર્તા સર્વતંત્ર  સ્વતંત્ર871.             यमःॐ यमाय नमः।યોગના અંગરૂપ અથવા સર્વને નિયમમાં રાખનારા 872.             सत्त्ववान्ॐ सत्त्ववते नमः।શૌર્ય વગેર સત્વવાળા 873.             सात्त्विकःॐ सात्त्विकाय नमः।સત્વગુણમાં વસનારા 874.             सत्यःॐ सत्याय नमः।સાધુ પુરુષો ઉપર કૃપા કરનારા 875.             सत्यधर्मपराक्रमःॐ सत्यधर्मपरायणाय नमः।સત્ય ધર્મના આધીન876.             अभिप्रायःॐ अभिप्रायाय नमः।પુરુષના અભિપ્રાયરૂપ અથવા પુરુષોએ ઇચ્છાતા877.             प्रियार्हःॐ प्रियार्हाय नमः।પ્રિય વસ્તુને યોગ્ય878.             अर्हःॐ अर्हाय नमः।પૂજવા યોગ્ય879.             प्रियकृत्ॐ प्रियकृते नमः।ભક્તોનું ભલુ કરનારા880.             प्रीतिवर्धनःॐ प्रीतिवर्धनाय नमः।પ્રેમને વધારનારા 881.             विहायसगतिःॐ विहायसगतये नमः।આકાશચારી882.             ज्योतिःॐ ज्योतिषे नमः।સ્વયંપ્રકાશ 883.             सुरुचिःॐ सुरुचये नमः।સુંદર કાંતિવાળા884.             हुतभुक्ॐ हुतभुजे नमः।યજ્ઞોમાં દેવોને ઉદ્દેશીને નાખેલા બળિને  અગ્નિરૂપ ખાનારા885.             विभुःॐ विभवे नमः।વ્યાપક 886.             रविःॐ रवये नमः।સૂર્ય887.             विरोचनःॐ विरोचनाय नमः।વિવિધ પ્રકારે પ્રકાશ કરનારા 888.             सूर्यःॐ सूर्याय नमः।લક્ષ્મી (શોભાદેવી) ને ઉત્પન્ન કરનારા 889.             सविताॐ सवित्रे नमः।સર્વ જગતને ઉત્પન્ન કરનારા 890.             रविलोचनःॐ रविलोचनाय नमः।સૂર્ય છે નેત્ર જેના એવા 891.             अनन्तःॐ अनन्ताय नमः।છેડા રહિત  892.             हुतभुक्ॐ हुतभुजे नमः।હુત દ્રવ્ય ને ખાનારા893.             भोक्ताॐ भोक्त्रे नमः।માયાના ભોક્તા 894.             सुखदःॐ सुखदाय नमः।ભક્તોને સુખ આપનારા 895.             नैकजःॐ नैकजाय नमः।ધર્મ રક્ષા માટે અનંતવાર જન્મ લેનારા896.             अग्रजःॐ अग्रजाय नमः।હિરણ્યગર્ભરૂપ આદિ મૂર્તિ, શ્રુતિ કહે છે કે  ‘હિરણ્યગર્ભઃ સમવર્ત્તતાગ્રે’897.             अनिर्विण्णःॐ अनिर्विण्णाय नमः।પૂર્ણ કામનાવાળા હોવાથી ખેદ વિનાના 898.             सदामर्षीॐ सदामर्षिणे नमः।સત્પુરુષો ઉપર ક્ષમા કરનારા 899.             लोकाधिष्ठानम्ॐ लोकाधिष्ठानाय नमः।લોકોના આધારભૂત બ્રહ્મમૂર્તિ900.             अद्भुतःॐ अद्भूताय नमः।સર્વથી વિલક્ષણ, ગીતામા પોતેજ કહે છે કે  ‘આશ્ચર્યવત્પશ્યતિ કશ્ચિદેનમ’ આ વચન પ્રમાણે છે 901.             सनात्ॐ सनातनाय नमः।નિત્ય પુરાણ પુરુષ902.             सनातनतमःॐ सनातनतमाय नमः।બ્રહ્મા આદિક પુરાતન દેવો કરતા પણ પુરાતન 903.             कपिलःॐ कपिलाय नमः।સાંખ્યશાસ્ત્ર રચનારા કપિલમૂર્તિ 904.             कपिःॐ कपये नमः।વરાહનું રૂપ ધારણ કરનારા905.             अव्ययःॐ अव्ययाय नमः।અવિનાશી906.             स्वस्तिदःॐ स्वस्तिदाय नमः।ભક્તોનું કલ્યાણ કરનારા 907.             स्वस्तिकृत्ॐ स्वस्तिकृते नमः।સર્વનું કલ્યાણ કર્તા908.             स्वस्तिॐ स्वस्तये नमः।કલ્યાણ મૂર્તિ909.             स्वस्तिभुक्ॐ स्वस्तिभुजे नमः।કલ્યાણના ભોક્તા910.             स्वस्तिदक्षिणःॐ स्वस्तिदक्षिणाय नमः।કલ્યાણ કરનારા સમર્થ અથવા શીઘ્રતાથી કલ્યાણ  કરનારા 911.             अरौद्रःॐ अरौद्राय नमः।રાગ દ્વેષથી રહિત હોવાને લીધે શાંત મૂર્તિ  912.             कुण्डलीॐ कुण्डलिने नमः।કુંડલ ધારણ કરનારા 913.             चक्रीॐ चक्रिणे नमः।ચક્ર ધારણ કરનારા 914.             विक्रमीॐ विक्रमिणे नमः।મહા પરાક્રમવાળા915.             ऊर्जितशासनःॐ उर्जितशासनाय नमः।શ્રેષ્ઠ આજ્ઞાવાળા916.             शब्दातिगःॐ शब्दातिगाय नमः।શબ્દોથી બોલી શકાય નહી તેવા અર્થાત જેનું નામ  કે મહિમા કહેવાને શબ્દ સમર્થ નથી તેવા 917.             शब्दसहःॐ शब्दसहाय नमः।સર્વ વેદો જેનો મહિમા ગાય છે તેવા 918.             शिशिरःॐ शिशिराय नमः।ત્રણ તાપની શાંતિ કરનારા 919.             शर्वरीकरःॐ शर्वरीकराय नमः।સંસારીઓને આત્મજ્ઞાન રાત્રી છે અને યોગીઓને સંસાર  રાત્રી છે, આ બન્ને રાત્રીઓને કરનારા 920.             अक्रूरःॐ अक्रूराय नमः।ક્રુરતા રહિત કોમળ 921.             पेशलःॐ पेशलाय नमः।મન, વાણી તથા કર્મ વડે શોભાયમાન 922.             दक्षःॐ दक्षाय नमः।કાર્ય કુશળ 923.             दक्षिणःॐ दक्षिणाय नमः।કાર્ય કુશળ અથવા શત્રુનો સંહાર કરનારા 924.             क्षमिणांवरःॐ क्षमिणां वराय नमः।ક્ષમાવંતોમાં ઉત્તમ925.             विद्वत्तमःॐ विद्वत्तमाय नमः।મહાવિદ્યાવાળા 926.             वीतभयःॐ वीतभयाय नमः।ભય રહિત927.             पुण्यश्रवणकीर्तनःॐ पुण्यश्रवणकीर्तनाय नमः।જેમના નામનુ શ્રવણ, કિર્તન પવિત્ર છે એવા 928.             उत्तारणःॐ उत्तारणाय नमः।સંસાર સાગરમાંથી તારનારા 929.             दुष्कृतिहाॐ दुष्कृतिघ्ने नमः।પાપનો નાશ કરનારા 930.             पुण्यःॐ पुण्याय नमः।શ્રુતિ, સ્મૃતિ આદિથી પુણ્યનો ઉપદેશ કરનારા 931.             दुःस्वप्ननाशनःॐ दुस्वप्ननाशाय नमः।દુષ્ટ સ્વપ્નો નો નાશ કરનારા 932.             वीरहाॐ वीरघ्ने नमः।શૂરવીર એવા દૈત્યોનો નાશ કરનારા 933.             रक्षणःॐ रक्षणाय नमः।રક્ષા કરનારા 934.             सन्तःॐ सदभ्यो नमः।લોકોને શિક્ષા આપવા માટે સન્માર્ગે વર્તનારા  935.             जीवनःॐ जीवनाय नमः।પ્રાણ રૂપે સર્વને જીવાડનારા 936.             पर्यवस्थितःॐ पर्यवस्थिताय नमः।વિશ્વમાં ચારે તરફથી વ્યાપી રહેલા 937.             अनन्तरूपःॐ अनन्तरूपाय नमः।અસંખ્યરૂપ ધારણ કરનારા938.             अनन्तश्रीःॐ अनन्तश्रिये नमः।અપાર શોભાવાળા939.             जितमन्युःॐ जितमन्यवे नमः।ક્રોધનો વિજય કરનારા 940.             भयापहःॐ भयापहाय नमः।ભકતના ભયનો નાશ કરનારા941.             चतुरश्रःॐ चतुरश्राय नमः।ચાર વેદો જેના ચાર ખુણા છે એવા અથવા મંગળમૂર્તિ 942.             गभीरात्माॐ गभीरात्मने नमः।ગંભીર સ્વરૂપવાળા, માપવામાં આવે નહી તેવા 943.             विदिशःॐ विदिशाय नमः।અધિકારીઓને વિશેષે કરીને જુદા જુદા ફળો આપનારા 944.             व्यादिशःॐ व्यादिशाय नमः।ઇન્દ્રાદિક દેવોને વિવિધ આજ્ઞા કરનારા 945.             दिशःॐ दिशाय नमः।દિશા મૂર્તિ 946.             अनादिःॐ अनादये नमः।જેનો કોઇ પણ આદિ નથી તેવા947.             भूर्भूवःॐ भुवोभुवे नमः।પૃથ્વિ રૂપ948.             लक्ष्मीःॐ लक्ष्मै नमः।પૃથ્વિની શોભારૂપ 949.             सुवीरःॐ सुवीराय नमः।સારા સુભટ અથવા વિવિધ પ્રકારની ગતિવાળા950.             रुचिरांगदःॐ रुचिराङ्गदाय नमः।સુંદર બાજુબંધવાળા951.             जननःॐ जननाय नमः।પ્રાણી માત્રને ઉત્પન્ન કરનારા 952.             जनजन्मादिःॐ जनजन्मादये नमः।મનુષ્યોની ઉત્પત્તિ ના કરણરૂપ953.             भीमःॐ भीमाय नमः।ભયંકર 954.             भीमपराक्रमःॐ भीमपराक्रमाय नमः।ભયંકર પરાક્રમવાળા 955.             आधारनिलयःॐ आधारनिलयाय नमः।પૃથ્વિ આદિ પંચમહાભૂતોનો આધાર સ્થાન956.             धाताॐ धात्रे नमः।સર્વેને ધારણ કરનાર 957.             पुष्पहासःॐ पुष्पहासाय नमः।પુષ્પના જેવુ શ્વેત હાસ્ય કરનારા અથવા તો મુકુલ  રૂપે રહેલા પુષ્પોના હાસ્યની પેઠે પ્રપંચ રૂપે સૌને હસાવનારા 958.             प्रजागरःॐ प्रजागराय नमः।નિરંતર જાગૃત રહેનારા 959.             ऊर्ध्वगःॐ उर्ध्वगाय नमः।સર્વની ઉપર રહેનારા 960.             सत्पथाचारःॐ सत्पथाचाराय नमः।સન્માર્ગ ઉપર આચરણ કરનારા 961.             प्राणदःॐ प्राणदाय नमः।પ્રાણ આપનારા અર્થાત જીવાડનારા  962.             प्रणवःॐ प्रणवाय नमः।\કાર રૂપ 963.             पणःॐ पणाय नमः।વ્યવહાર કરનારા  964.             प्रमाणम्ॐ प्रमाणाय नमः।પ્રમાણ મૂર્તિ 965.             प्राणनिलयःॐ प्राणनिलयाय नमः।પ્રાણાદિકના આધારભૂત 966.             प्राणभृत्ॐ प्राणभृते नमः।દશ પ્રાણોનુ પોષણ કરનારા967.             प्राणजीवनःॐ प्राणजीवनाय नमः।પ્રાણીઓને દશ પ્રાણો વડે જીવાડનારા968.             तत्त्वम्ॐ तत्त्वाय नमः।તત્વમૂર્તિ 969.             तत्त्वविद्ॐ तत्त्वविदे नमः।તત્વવેત્તા970.             एकात्माॐ एकात्मने नमः।એક આત્મારૂપ971.             जन्ममृत्युजरातिगःॐ जन्ममृत्युजरातिगाय नमः।જન્મ, મૃત્યુ અને વૃદ્ધાવસ્થાનુ ઉલ્લંઘન કરનારા 972.             भूर्भुवःस्वस्तरुःॐ भुर्भुवः स्वस्तरवे नमः।‘ભૂર્ભુવઃસ્વઃ’ આ ત્રણ વ્યાત્દતિવડે હોમાદિકથી  ત્રણ જગતનો ઉદ્ધાર કરનાર અથવા ભૂર્ભુવર અને સ્વર લોકમાં વૃક્ષની પેઠે  વ્યાપેલા    973.             तारःॐ ताराय नमः।સંસાર સાગરમાંથી તારનારા અથવા \કાર મૂર્તિ  974.             सपिताःॐ सपित्रे नमः।સર્વ લોકના પિતા 975.             प्रपितामहःॐ प्रपितामहाय नमः।બ્રહ્માના પણ પિતામહ 976.             यज्ञःॐ यज्ञाय नमः।યજ્ઞ મૂર્તિ 977.             यज्ञपतिःॐ यज्ञपतये नमः।યજ્ઞના અધિપતિ978.             यज्वाॐ यज्वने नमः।યજમાન 979.             यज्ञांगःॐ यज्ञाङ्गाय नमः।યજ્ઞો જેના અંગો છે તે 980.             यज्ञवाहनःॐ यज्ञवाहनाय नमः।ફળ આપનારા યજ્ઞોને ગ્રહણ કરનારા 981.             यज्ञभृद्ॐ यज्ञभृते नमः।યજ્ઞનુ પોષણ કરનારા અથવા યજ્ઞનુ રક્ષણ કરનારા 982.             यज्ञकृत्ॐ यज्ञकृते नमः।દક્ષના યજ્ઞનો નાશ કરનારા અથવા યુગના આરંભમાં  યજ્ઞ કરનારા 983.             यज्ञीॐ यज्ञिने नमः।યજ્ઞ રૂપ, યજ્ઞ મૂર્તિ 984.             यज्ञभुक्ॐ यज्ञभुजे नमः।યજ્ઞના ભોક્તા 985.             यज्ञसाधनःॐ यज्ञसाधनाय नमः।યજ્ઞના સાધનરૂપ986.             यज्ञान्तकृत्ॐ यज्ञान्तकृते नमः।યજ્ઞને અંતે ફળ આપનારા અથવા પૂર્ણાહુતિવડે  યજ્ઞને સંપૂર્ણ કરનારા 987.             यज्ञगुह्यम्ॐ यज्ञगुह्याय नमः।યજ્ઞમાં ગુપ્ત રહેનારા બ્રહ્મ સ્વરૂપ988.             अन्नम्ॐ अन्नाय नमः।અન્ન મૂર્તિ989.             अन्नादःॐ अन्नादाय नमः।અન્નનું ભક્ષણ કરનારા 990.             आत्मयोनिःॐ आत्मयोनये नमः।આત્માના ઉપાદાન કારણ રૂપ 991.             स्वयंजातःॐ स्वयंजाताय नमः।સ્વયંભુ 992.             वैखानःॐ वैखानाय नमः।પાતાળવાસી હિરણ્યાક્ષનો નાશ કરવા માટે પૃથ્વિને  ખોતરનાર 993.             सामगायनःॐ सामगायनाय नमः।સામવેદનું ગાયન કરનારા994.             देवकीनन्दनःॐ देवकीनन्दनाय नमः।દેવકીના પુત્ર દેવકી એટલે ભક્તિથી આનંદિત થનારા 995.             स्रष्टाॐ स्रष्ट्रे नमः।જગતને સરજનારા 996.             क्षितीशःॐ क्षितीशाय नमः।પૃથ્વિના પતિ 997.             पापनाशनःॐ पापनाशनाय नमः।પાપનો નાશ કરનારા 998.             शंखभृत्ॐ शंखभृते नमः।પંચજન્ય શંખ ધારણ કરનારા999.             नन्दकीॐ नन्दकिने नमः।નંદક નામની તલવાર ધારણ કરનાર  1000.         चक्रीॐ चक्रिणे नमः।સુદર્શન ચક્ર ધારણ કરનારા 1001.         शार्ङ्गधन्वाॐ शार्ङ्गधन्वने नमः।શાર્ંગ નામનું ધનુષ ધારણ કરનાર  1002.         गदाधरःॐ गदाधराय नमः।કૌમુદિકી નામની ગદાને ધારણ કરનારા 1003.         रथांगपाणिःॐ रथाङ्गपाणये नमः।હાથમાં રથનું ચક્ર ધારણ કરનારા1004.         अक्षोभ्यःॐ अक्षोभ्याय नमः।નિડર, કોઇથી ક્ષુબ્ધ કરી શકાય નહી તેવા 1005.         सर्वप्रहरणायुधःॐ सर्वप्रहरणायुधाय नमः।સર્વ પ્રકારના શસ્ત્રો જેમના આયુધો છે એવા અર્થાત પ્રસિદ્ધ તથા  અપ્રસિદ્ધ, સર્વ પ્રકારના આયુધો ધારણ કરનારા
सर्वप्रहरणायुध ॐ नम इति । वनमाली गदी शार्ङ्गी शङ्खी चक्री च नन्दकी ।श्रीमान् नारायणो विष्णुर्वासुदेवोऽभिरक्षतु ॥१०८॥

॥ इति श्री શ્રીવિષ્ણુસહસ્ત્રનામસ્તોત્રમ્ સમ્પૂર્ણં ॥

કેટલાક અન્ય નામો
નામો સામાન્ય રીતે અનંતકલ્યાણગુણ  (અર્થઃ અનંત કલ્યાણ્કારી ગુણ)માથી મળ્યા છે. કેટલાક નામો આ મુજબ છે:

અચિંત્ય (અકળ, સમજણથી બહાર)
અચ્યુત (નિશ્ચિત)
અનંત (જેનો અંત નથી તે, સનાતન, અસીમ)
દામોદર (પેટ(ઉદર)ની આસપાસ દોરડું(દામ) ધરાવનારઃ કૃષ્ણનું એક નામ)
ગોવિંદ (ગાયો અને બ્રાહ્મણોનો રક્ષક; ચેતનાઓનો સ્વામી: કૃષ્ણનું એક નામ)
હરિ (જે હરી લે છે જો મનુષ્ય કે અવગુણો કો હર લેતા હૈ)
હયગ્રીવ (જ્ઞાનના દાતા)
જગન્નાથ (વિશ્વ/સૃષ્ટિના માલિક/શાસક)
જનાર્દન (જે સમૃદ્ધિ માટે લોકો દ્વારા પૂજાય છે.)
કેશવ (કેશીનો વધ કરનાર, લાંબા કે સુંદર કેશ(વાળ) ધરાવનાર,અથર્વવેદ viii , 6 , 23 માંથી)
કૃષ્ણ (ત્રીજા યુગ કે યુગારંભ દરમ્યાન જન્મ્યા, તેમણે ગાયોની રક્ષાથી લઇને પૃથ્વીને ઘણા પાપોમાંથી મુક્ત કરવા સુધીના કાર્યો કર્યા)
માધવ (વસંત ઋતુને લગતુ, મા=લક્ષ્મી,ધવ=ધારણ કરને વાલે અર્થાત માધવ)
મધુસુદન (મધુ) નામના રાક્ષસનો વધ કરનાર
નારાયણ (જેનો અર્થ "જેમાં નાર (=આકાશ) વસે છે તે", તેથી સમગ્ર સૃષ્ટિના આશ્રય. "સર્વશ્રેષ્ઠ માનવ જે બધા મનુષ્યોનો આધાર છે" એવો અર્થ પણ થાય છે. અન્ય અર્થ "જે નીર(પાણી)માં શયન કરે છે (એટલેકે વિશ્રામ કરે છે) એવો છે.)
પદ્મનાભ (કમળ જેવી નાભિવાળા, જેની નાભિમાંથી સૃષ્ટિની રચના કરનાર બ્રહ્મા જેમાં હતા એ કમળ પ્રગટ થયું.)
પુરુષોત્તમ - સર્વશ્રેષ્ઠ સનાતન અસ્તિત્વ
રામ (ત્રીજા યુગ કે યુગારંભ દરમ્યાન જન્મ્યા, તેમના કાર્યોએ મુખ્યત્વે આદર્શ જીવનધોરણો સ્થાપ્યા.)
હ્રિષિકેશ (ચેતનાઓના સ્વામી અથવા હ્રદયમાં રહેલ ભગવાન; "હ્રિ" મૂળ અર્થ ~ હ્રદય)
રોહિત(વિષ્ણુનુ અન્ય નામ)
સત્યનારાયણ (સત્ય અને નારાયણનું સંયોજન જેનો અર્થ સત્યના રક્ષક છે.
શ્રીવત્સ 
 શિખંડી: જે મોરનું પીંછુ પહેરે છે.
સૌર્યરાયણ (જે આપણી અનુકૂળતા માટે દુષ્ટતા/પાપોનો નાશ કરે છે) વિષ્ણુ કૌતુવમમાં વર્ણિત.
શ્રીધર (શ્રી= લક્ષ્મીના પતિ અથવા શ્રેષ્ઠ સંપત્તિ)
સિદ્ધાર્થ (જે સંપૂર્ણતાને પ્રાપ્ત કરે છે, કલિયુગના અંતિમ તબક્કામાં બુદ્ધ અવતારનું જન્મ સમયનુ નામ)
શ્રીમન (શ્રી કે લક્ષ્મીનુ ગૌરવ); મોટા ભાગે મિશ્ર શબ્દ, શ્રીમન નારાયણ બનાવવા શ્રીમનને નારાયણ નામ સાથે જોડાય છે.
શ્રીનિવાસ (શ્રી)નો નિવાસ (તેમના તિરુપતિના  મંદિરના રૂપ માટે પણ કહેવાય છે). તિરુપતિમાં વિષ્ણુનું રૂપ વેંકટેશ્વર તરીકે સુવિખ્યાત છે.
ત્રિવિક્રમ (ત્રણ લોકના શાસક, વામન અવતારમાં).
વિશાલ (પ્રચંડ, ~ જેને રોકી ન શકાય).
વામન (ઠીંગણું, ઊંચાઇમાં નાનુ કે ટૂંકુ, એક વામન બ્રાહ્મણ)
વાસુદેવ ( "સર્વ-વ્યાપી ઇશ્વર", લાંબા સ્વર અ (કાના); સાથે તેનો અર્થ "વસુદેવના પુત્ર", એટલેકે કૃષ્ણ થાય છે)
શ્રીશ (દેવી લક્ષ્મીના પતિ).
 ગુરુવાયુરના ગુરુવાયુરપ્પન ભગવાન (ગુરુ (બૃહસ્પતિ) અને વાયુ દેવે બનાવેલ મંદિર)
જાગનાથ વિષ્ણુનું દક્ષિણ-પૂર્વીય નામ છે.જગર્નોટ શબ્દ (સૌથી પ્રભાવશાળી) તેમના નામ પરથી આવ્યો છે.
સોહમ અર્થાત સૌથી બુદ્ધિશાળી, તે વિષ્ણુનું એક હજાર મસ્તિષ્કો અને બાહુઓવાળું સૌથી બળવાન રૂપ છે.
જયન અર્થાત બધા શત્રુઓ પર વિજયી કે વિજેતા

પાઠની પરંપરા
પ્રાચીન કાળથી, હાલ 19મી સદી સુધી, ઘણા શિક્ષિત પરિવારો સહસ્રનામનો પાઠ કરતા, અથવા તેમણે પસંદ કરેલા દેવની પ્રાર્થના માટે એવા જ સમૂહના શ્લોકો નો પાઠ કરતા.  (જેનો પાઠ કરવામાં આવે છે તેવા શ્લોકોના આવા સમૂહને સામાન્ય રીતે સ્તોત્ર  કહે છે (બંને 'ત'નું ઉચ્ચારણ કોમળ છે.))

વધતા પશ્ચિમીકરણ સાથે સામાન્ય રીતે સહસ્રનામ ની પ્રથાના અમલની સામાન્યતા ઘટતી જાય છે, અને વધુ યંત્રવત અને સંવેદનાહીન બનતા જતા હોવાની આલોચના થઇ છે. છતા ઘણી મોટી સંખ્યામાં હિંદુ ઘરોમાં હજી પણ રોજ પ્રાર્થના/અર્ચનાની સભા (જેને પૂજા કહે છે) થાય છે. પ્રાચીન વૈદિક સમયમાં, તેને સંધ્યા  પણ કહેવામાં આવતું.

અન્ય દેવોનો સમાવેશ
સહસ્રનામ વિષે અન્ય નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે તેમાં અન્ય હિંદુ દેવતાઓ જેવા કે શિવ, બ્રહ્મા, વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. વૈષ્ણવ ધાર્મિક માન્યતાનાં અનુયાયીઓ અનુસાર, કુલ મળીને, વિષ્ણુ ના તેઓના વિશ્વરૂપનું એક ઉદાહરણ છે,અને તેઓમાંથી પ્રગટ થયેલા અન્ય દેવોનો આધાર છે. આ વૈશ્વિક રૂપમાં, વિષ્ણુને મહાવિષ્ણુ  (મહાન વિષ્ણુ) પણ કહે છે. એક અદ્વૈતન અર્થઘટન મુજબ, આ સંકેત આશ્ચર્યજનક નથી કેમકે અદ્વૈત વિચારસરણી અનુસાર, ખાસ કરીને સ્મર્તો માને છે કે વિષ્ણુ અને શિવ એક જ છે અને તેથી એક જ સર્વોચ્ચ અસ્તિત્વના બે જુદા રૂપો છે.

વિષ્ણુ સહસ્રનામ વિશે અવતરણો

સ્ટીવન નેપની વેબસાઈટ પર, એક વૈષ્ણવ વિદ્વાન, શ્રી એન. ક્રિષ્નમાચારી વૈષ્ણવ વિદ્વાનોને ઉદ્દેશીને, કહે છે કે વિષ્ણુ સહસ્રનામની મહાનતાના છ કારણો છે. 
"1. વિષ્ણુ સહસ્રનામ મહાભારતનો સાર છે;
2. નારદ, અલ્વારો જેવા મહાન ૠષિઓ અને સંત ત્યાગરાજ જેવા સર્જકોએ વારંવાર તેમના ભક્તિ કાર્યોમાં "વિષ્ણુના હજાર નામોનો" સંદર્ભ લીધો છે; 
3. વિષ્ણુના હજાર નામોને મહાભારતના ભાગ તરીકે ગૂંથી લેનાર અને વિશ્વ માટે સાચવનાર વ્યક્તિ અન્ય કોઇ નહીં પરંતુ વેદોના શ્રેષ્ઠ જ્ઞાતા મુનિ વેદ વ્યાસ હતા; કે જે વિષ્ણુનો અવતાર ગણાય છે.
4. ભીષ્મ વિષ્ણુ સહસ્રનામના રટણને બધા ધર્મોમાં શ્રેષ્ઠ અને સૌથી સરળ; અથવા બધા બંધનોમાંથી મુક્તિ મેળવવાનું માધ્યમ માને છે. 
5. તે વ્યાપક રીતે સ્વીકૃત છે કે આ સ્તોત્રમ બધા દુખોમાથી મુક્તિ આપે છે અને સુખ અને મનની શાંતિ તરફ લઇ જાય છે;
6. વિષ્ણુ સહસ્રનામ ગીતાના બોધને અનુસરે છે." http://www.stephen-knapp.com/thousand_names_of_the_supreme.htm

અદ્વૈત સંપન્ન આદિ શંકરાચાર્ય, તેમના સ્તોત્ર, ભજ ગોવિંદમભજ ગોવિંદમ: kamakoti.orgના શ્લોક 27માં કહે છે કે, ગીતા અને વિષ્ણુ સહસ્રનામનો પાઠ કરવો જોઈએ અને લક્ષ્મીના દૈવી સ્વરૂપ, વિષ્ણુનું ધ્યાન કરવું જોઈએ. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે સહસ્રનામ જે તેનો પાઠ કરે તેને બધા ઉમદા સદગુણો પ્રદાન કરે છે. 

રામાનુજાચાર્યના એક અનુયાયી, પરાશર ભટ્ટરે કહ્યુ છે કે વિષ્ણુ સહસ્રનામ લોકોને બધા દુખોમાથી મુક્ત કરે છે અને તેની તુલના કોઇ સાથે ન થઇ શકે

દ્વૈત દાર્શનિક માધવાચાર્યે, કહ્યું કે સહસ્રનામ મહાભારતનો સાર હતા જે વળી શાસ્ત્રોનો સાર હતુ અને સહસ્રનામના તે દરેક શબ્દના 100 અર્થ છે.

હિંદુ સ્વામીનારાયણ સિદ્ધાંતના સ્થાપક, સ્વામીનારાયણે, તેમના ગ્રંથ શિક્ષાપત્રીના શ્લોક 118માં, વ્યક્તિએ "10મા પર્વ (ભાગવત પુરાણના)નો પાઠ કરવો અથવા તે રાખવું જોઇએ અને વિષ્ણુ સહસ્રનામ જેવાં અન્ય પવિત્ર ગ્રંથોનો એક પવિત્ર સ્થાને ક્ષમતા મુજબ પાઠ કરવો જોઇએ. પાઠ જે પણ ઇચ્છા હોય તે મુજબનુ ફળ આપે છે."   

 શ્લોક 93-96મા સ્વામીનારાયણ એમ પણ કહે છે કે " મને આ આઠ પવિત્ર ગ્રંથો પ્રત્યે સૌથી વધુ સ્નેહ છેઃ ચાર વેદો, વ્યાસ-સૂત્ર, (એટલે કે બ્રહ્મ સૂત્રો, શ્રીમદ ભાગવત પુરાણ, મહાભારતમાં શ્રી વિષ્ણુ સહસ્રનામ, અને યાજ્ઞવલ્ક્ય સ્મૃતિ કે જે ધર્મ ગ્રંથોનું કેન્દ્ર છે; અને મારા બધા શિષ્યો જેઓ સમૃદ્ધ થવા માંગતા હોય તેમણે આ 8 પવિત્ર ગ્રંથોનુ શ્રવણ કરવું જોઇએ , અને મારી નિશ્રામાં રહેલ બ્રાહ્મણોએ આ પવિત્ર ગ્રંથોને શીખવા અને શીખડાવવા જોઇ અને અન્યો માટે પાઠ કરવા જોઇએ.

સ્વામી શિવાનંદે તેમના 20 અગત્યના અધ્યાત્મિક નિર્દેશોમાં, કહ્યું કે અન્ય ધાર્મિક પાઠો સાથે વિષ્ણુ સહસ્રનામનું ,વ્યવસ્થિત રીતે અધ્યયન કરવું જોઈએ.20 અગત્યના અધ્યાત્મિક નિર્દેશો 

એ. સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદે;  ફેબ્રુઆરી 15, 1970,નાં રોજ,દક્ષિણ એશિયાની ભાષાઓ અને દર્શનશાસ્ત્રના પ્રાધ્યાપક જે.એફ.સ્ટાલને કહેલ વિધાન; બીજા ફકરામાં, ઉલ્લેખ છે કે : 
”આ રીતે આપણે દરેક ગ્રંથને શ્રેષ્ઠ વ્યક્તિ તરફના ધ્યેયને જોઈ શકીએ. ઋગ વેદમાં (1.22.20) દેવતુલ્ય વ્યક્તિઓ હમેશા વિષ્ણુનાં પરમ ધામને લક્ષ્યમાં રાખે છે"). તેથી, સમગ્ર વેદિક પ્રક્રિયા, ભગવાન વિષ્ણુને સમજવાની છે, અને કોઇ પણ ગ્રંથ પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે વિષ્ણુનો મહિમા ગાય છે.”ધ કૃષ્ણ જાગૃતિ આંલોદન

ભગવાન શિવે તેમના પત્ની પાર્વતીને સંબોધીને કહ્યું: શ્રી રામ રામ રામેતિ રમે રામે મનોરમે; સહસ્ર નામ તત તુલ્યમ રામ નામ વરાનને 

"હે વારાનના (સુંદર મુખવાળી સ્ત્રી), હું રામ,રામ,રામ અને તેમ અવિરત આ સુંદર ધ્વનિને માણું છું. રામચંદ્રનુ આ પાવન નામ ભગવાન વિષ્ણુના એક હજાર પવિત્ર નામોને સમાન છે." (બૃહદ-વિષ્ણુ-સહસ્રનામ-સ્તોત્ર, ઉત્તર-ખંડ, પદ્મ પુરાણ 72.335)

બ્રહ્માંડ પુરાણમાં કહ્યુ છે કેઃ  સહસ્ર-નામનમ પુણ્યાનામ, ત્રિર-આવર્ત્ત્યા તુ યત ફલમ; એકવર્ત્ત્યા તુ કૃષ્ણસ્ય, નમૈકમ તત પરાયાચ્છતિ 

"વિષ્ણુના પવિત્ર હજાર નામો (વિષ્ણુ સહસ્ર નામ સ્તોત્રમ)ના ત્રણ વાર રટણથી પ્રાપ્ત ધાર્મિક પરિણામો (પૂણ્ય) કૃષ્ણના પવિત્ર નામનુ માત્ર એક વાર ઉચ્ચારણ કરવાથી પ્રાપ્ત થઇ શકે છે.

શ્રી કૃષ્ણે સ્વયં કહ્યું, "અર્જુન, મનુષ્ય સહસ્રનામના પાઠથી (મને) પ્રસન્ન કરવા અભિલાષી હોઇ શકે છે. પરંતુ, મારા તરફથી, હું એક શ્લોકથી પ્રસન્નતા અનુભવુ છુ. તેમા કોઇ શંકા નથી.”

હિંદુ ધર્મના પ્રાચીનતમ ગ્રંથમાથી, ઋગ વેદ; V.I.15b.3, તેમાં કહ્યુ છે કે:
જેઓ પરમ સત્યના સક્ષાત્કાર ઇચ્છતા હોય તેઓએ ઓછામાં ઓછુ એક વાર એવી રીતે અડગ શ્રદ્ધાથી "વિષ્ણુ"નુ નામ ઉચ્ચારવુ જોઇએ કે તે તમને આવો સાક્ષાત્કાર કરાવે.

વિષ્ણુ સહસ્રનામના રટણ (પાઠ)ના લાભો
આ પંક્તિઓ મહાભારતમાંથી છે અને અવતરિત ખંડો પાઠમાંથી છે. શ્રદ્ધાંઉઓ માને છે કે સ્તોત્રના નિયમિત પાઠથી લાભની પ્રાપ્તિ થાય છે.

અશુભને દૂર રાખવા, યુદ્ધમાં સફળ થવા, અને સમૃદ્ધિ મેળવવા, આનંદ, સુખ, અને સંતાન પ્રાપ્તિ માટે

ભીષ્મે કહ્યું કે, "જો હું કોઈ આશા વિના રટણ કરુ છતાં પણ મહાન આત્મા કેશવનાં શ્રેષ્ઠ હજાર નામો કે જેનો મહિમા સદા ગાવો જોઈએ. જે માનવ આ નામોને રોજ સાંભળે છે કે તેનો રોજ પાઠ કરે છે, તેનું અત્યારે કે પછી ક્યારેય અશુભ થતુ નથી.  જો કોઇ બ્રાહ્મણ આવુ કરે તો તે વેદાંતનો જ્ઞાતા બને છે; જો કોઇ ક્ષત્રિય આ કરે તો, તે યુદ્ધમાં હંમેશા સફળ બને છે. વૈશ્ય, આમ કરીને સમૃદ્ધિ મેળવે છે, જ્યારે શૂદ્ર ખૂબ જ સુખ પામે છે." 

જો કોઈ સદ્‍ગુણોની યોગ્યતા પ્રાપ્ત કરવા ઇચ્છુક બને, તો તે પ્રાપ્ત કરવામાં સફળ થાય છે (આ નામોના શ્રવણ કે પાઠ દ્વારા). જો કોઈ સમૃદ્ધિ ઇચ્છતું હોય, તો તે સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત કરવા સફળ થાય છે (આ મુજબ કરવાથી).  ઈન્દ્રિયોનું સુખ ઇચ્છનારને બધા પ્રકારના આનંદ માણવામાં સફળ થાય છે, સંતાન ઇચ્છનાર વ્યક્તિને સંતાનની પ્રાપ્તિ થાય છે (આ પાઠ નિયમિત કરવાથી)." 

ખ્યાતિ, સમૃદ્ધિ, વીરતા, ઊર્જા, શક્તિ, સુંદરતા, ભય દૂર કરવો, આપત્તિથી દૂર રહેવું, અને રોગોનો ઉપચાર થવોઃ

"ભક્તિ અને નિષ્ઠાવાળા અને જેનું ચિત્ત સંપૂર્ણપણે તેઓ તરફ વળેલ હોય, અને વાસુદેવના આ હજાર નામો રોજ જાપ્તો હોય તે પોતાને શુદ્ધ કર્યા બાદ, ખૂબ યશ, પરિવારજનોમાં ઉચ્ચ સ્થાન, ચીરકાલીન સમૃદ્ધિ મેળવવામાં સફળ થાય છે અને છેલ્લે સૌથી મોટો લાભ એટલે કે (મુક્તિ મોક્ષ )આવી વ્યક્તિને કદી ભય લાગતો નથી, અને ખૂબ વીરતા અને ઊર્જા પ્રાપ્ત કરે છે.  રોગો તેને કનડતા નથી, અદભુત ચારિત્ર્ય, બળ, સુંદરતા અને પૂર્ણતા તેના બને છે.  રોગી સાજો થાય છે, વ્યથિત વ્યથાઓમાંથી મુક્ત બને છે,ડરપોક ડરમાંથી મુક્ત બને છે, અને વિપત્તિઓમાં ફસાયેલ વિપત્તિઓથી મુક્ત બને છે. "સર્વોચ્ચ અસ્તિત્વના હજાર નામોના રટણથી ભક્તિભાવે તેની સ્તુતિ ગાનાર મનુષ્ય ઝડપથી પોતાની  બધી સમસ્યાઓને પાર કરે છે.  જે મરણાધીન (માનવ) વાસુદેવની શરણે આવે છે અને તેના ભક્ત બને છે, તે બધા પાપોમાંથી ,મુક્ત બને છે અને શાશ્વત બ્રહ્મને પ્રાપ્ત કરે છે.  જે વાસુદેવની ભક્તિ કરે છે તેને કદી અનિષ્ટનો સામનો કરવો પડતો નથી.  તેઓ જન્મ, મૃત્યુ, જીર્ણાવસ્થા અને રોગના ભયમાંથી મુક્ત બને છે. "

સદગુણ અને બદ્ધિ પ્રાપ્ત કર્યા બાદ, અને દુષ્ટતાના પાપોથી દૂર થયા બાદ: ભક્તિ અને આસ્થા ધરાવતો માનવ આ સ્તોત્રનું ગાન કરીને (જેમાં વાસુદેવના હજાર નામોનો સમાવેશ થાય છે) આત્માના પરમ સુખ, ક્ષમાવાન સ્વભાવ, બુદ્ધિ, સ્મૃતિ, અને યશ પ્રાપ્ત કરે છે. બધા પ્રાણીઓમાં શ્રેષ્ઠની ભક્તિ કરનાર સદગુણી મનુષ્યમાં ક્રોધ, ઈર્ષા, કામ, દુષ્ટ વિચાર કદાપિ ઉત્પન્ન થતા નથી.  સૂર્ય સાથેનો તારો, ચંદ્ર અને તારા, આકાશ, અવકાશના છેડા અને મહાસાગરો, બધાને ઉચ્ચ-આત્મન વાસુદેવ ધારણ કરે છે અને રક્ષા કરે છે.  દેવો, અસુરો, અને ગંધર્વો, યક્ષો અને રાક્ષસો, સહિતની સમગ્ર જડ અને ચેતન સૃષ્ટિ કૃષ્ણના આધિપત્ય હેઠળ છે." 

આત્માના ઉદ્‍ગમ, સદગુણી આચરણના સ્રોત, અને બધા જ્ઞાનના આધાર અને અસ્તિત્વ વિશે:એમ કહેવાય છે કે ઇન્દ્રિયો, મન, સમજ, જીવન, ઊર્જા અને સ્મૃતિ પાસે તેમના આત્મા માટે વાસુદેવ છે. વાસ્તવમાં, આ દેહને ક્ષેત્ર કહે છે, અને તેની અંદર બુદ્ધિમાન આત્મા છે, જેને ક્ષેત્રનો જ્ઞાતા કહે છે, તેમના આત્મા માટે વાસુદેવ છે.  વર્તન (જેમા આચરણોનો સમાવેશ થાય છે) ગ્રંથોમાં બધા વર્ણવેલ વિષયોમાં સૌથી મુખ્ય છે.  સદ્‍ગુણ તેના વર્તનનો આધાર છે.  સદા તેજસ્વી વાસુદેવ સદગુણોના માલિક છે..  ખરેખર, ઋષિઓ, પિતૃઓ, દેવો, મહાન (મૂળભૂત) તત્વો, ધાતુઓ, સમગ્ર જડ અને ચેતન સૃષ્ટિ, નારાયણમાંથી પ્રગટ થયેલી છે.  યોગ, સાંખ્ય તત્ત્વજ્ઞાન, જ્ઞાન, બધી યાંત્રિક કલાઓ, વેદો, વિવિધ ગ્રંથો, અને સર્વ વિદ્યા જનાર્દનમાંથી પ્રગટ થયા છે.  વિષ્ણુ એક મહાન તત્વ કે પદાર્થ છે જે સ્વયં અનેકવિધ રૂપોમાં વ્યાપ્ત થયા છે.  ત્રણે લોકોને આવરતા, તે બધા પદાર્થોના આત્મા છે, બધાને માણે છે. "

તેઓની ભવ્યતાનો અંત નથી, અને તો સમગ્ર વિશ્વને (કારણકે તેઓ સર્વોચ્ચ ભગવાન છે). વ્યાસ દ્વારા રચિત વિષ્ણુની પ્રસંશા કરતા આ સ્તોત્રને, જે વ્યક્તિને સુખો પ્રાપ્ત કરવા હોય અને જેને સર્વોચ્ચ લાભ (કે જે બંધનોમાંથી મુક્તિ) લેવો હોય તેવા વ્યક્તિએ આ સ્તોત્રનુ રટણ કરવુ જોઇએ. સૃષ્ટિના સ્વામીની પૂજા અને સ્તુતિ કરનાર વ્યક્તિઓ, અજન્મ અને કાંતિમય તેજસ્વિતા ધરાવનારા દેવ, જે સૃષ્ટિના ઉદ્‍ગમ છે, જેઓ વ્યયને જાણતા નથી અને જે કમળની પાંખડી જેટલી મોટી અને સુંદર આંખો વડે શોભાયમાન છે."ભીષ્મ'નુ અવતરણ કિસરી મોહન ગાંગુલીના વિષ્ણુ સહસ્રનામ (જાહેર મિલ્કત)માંથી ઉદ્ધૃત.'' 

આ પણ જુઓ
 લલિત સહસ્રનામ
 શિવ સહસ્રનામ
 ગણેશ સહસ્રનામ
 હરે કૃષ્ણ

નોંધ

સંદર્ભો
. શ્રી શંકર ભગવતપદનાં ભાષ્યનું અંગ્રેજી ભાષાંતર
46 સંસ્કૃત અને અંગ્રેજી, શ્રી શંકર ભગવતપદનાં ભાષ્યના અંગ્રેજી ભાષાંતર સાથે.

 પૂરક વાચન 
 સંસ્કૃત અને હિન્દી : શ્રી વિષ્ણુ સહસ્રનામ, ગીતા પ્રેસ, ગોરખપુર, ઉત્તર પ્રદેશ 273005, ભારત
 સંસ્કૃત અને અંગ્રેજી : વિષ્ણુના હજાર નામો અને સત્યનારાયણ વ્રત, સ્વામી સત્યાનંદ સરસ્વતી દ્વારા અનુવાદિત, દેવી મંદિર, નાપા.

અન્ય ભાષાંતરો:
 સંસ્કૃત અને ગુજરાતી : શ્રી વિષ્ણુ સહસ્રનામ સ્તોત્રમ; શ્રી યોગેશ્વરજી દ્વારા અનુવાદિત, ભારત @ www.swargarohan.org
 સંસ્કૃત અને English : શ્રી વિષ્ણુ સહસ્રનામ સ્તોત્રમ; સ્વામી વિમલાનંદ દ્વરા અનુવાદિત, શ્રી રામકૃષ્ણ તપોવનમ, તિરુચીપલ્લી, ભારત, ૧૯૮૫

 બાહ્ય કડીઓ 
 સંપૂર્ણ પાઠ  સંસ્કૃત દેવનાગરી મૂળાક્ષરમાં (श्रीविष्णुसहस्रनामस्तोत्रम्) (વિકિસોર્સ)
 સ્વર્ગારોહણ - શ્રી યોગેશ્વરજી કૃત વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામનો સમશ્લોકી ગુજરાતી પદ્યાનુવાદ, ઓડિયો તથા વિડીયો
 કન્નડ (વિકિસોર્સ) :શ્રી વિષ્ણુ સહસ્રનામ સ્તોત્રમ કન્નડમાં http://kn.wikipedia.org/wiki/ವಿಷ್ಣು_ಸಹಸ್ರನಾಮ 
 અહોબીલાવલ્લી સાઇટ પર 5-અંકોનું અંગ્રેજી ભાષ્ય 
 વિષ્ણુ સહસ્રનામ
 વિષ્ણુ સહસ્રનામ નામો અને અર્થો. 
 વિષ્ણુ સહસ્રનામ ઉદ્ધૃત મહાભારત કિસરી મોહન ગાંગુલી (1883 અને 1896 વચ્ચે પ્રકાશિત)
 વિષ્ણુ સહસ્રનામમ કન્નડમાં (ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು) 
 વેદજ્ઞાન પર વિષ્ણુ સહસ્રનામ અને અન્ય પુસ્તકો 

Category:હિંદુ પાઠ્યો
Category:હિંદુ પ્રાર્થના
Category:કૃષ્ણ