વસાવા બોલી

વસાવા બોલીનો ઉદભવ કઇ ભાષામાંથી થયો તે જાણવું મુશ્કેલ છે. પરંતુ આ ભાષા ભાષા તાપી નદી તેમ જ નર્મદા નદીના ખીણ પ્રદેશ તેમ જ તેની વચ્ચેના વિસ્તારમાં વસતા આદિવાસીઓ પૈકીના વસાવા જાતિના લોકોની પરાપૂર્વથી સામાજીક વહેવારમાં વપરાતી પરંપરાગત બોલી છે. પરંતુ આ બોલી બોલનારા વસાવા લોકોની વસ્તી ગુજરાતમાં વિશેષ છે. આ બોલી ખાસ કરીને દક્ષિણ ગુજરાતના રાનીપરજ વિસ્તારના તાપી જિલ્લા અને સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તથા નર્મદા જિલ્લાના ડેડીયાપાડા તેમજ નેત્રંગ તાલુકામાં વધુ બોલાય છે. આ બોલીમાં તેમાં થોડા શબ્દો ગુજરાતી ભાષા જેવા તથા થોડા શબ્દો સંસ્કૃત તથા મરાઠી ભાષા જેવા છે.

 ઉચ્ચારણ 
વસાવા બોલીમાં બહુવચન હોતું નથી. તેથી આ બોલીમાં દાદાને પણ તુ અને પુત્રને પણ તુ કહીને બોલાવવામા આવે છે. સાંભળવામાં આ બોલી તોછડી લાગે છે. આ બોલીમાં વાક્યને અંતે વા બોલાય છે, જે આ બોલીનું વૈવિધ્ય છે તેમ જ તુંકારામાં બોલવા છતાં મીઠી લાગે છે. ઉપરાંત આજ ભાષા થાેડા થાેડા અંતરે અલગ રીતે બાેલાય છે. જેવી કે દેહવાલી (ખાનદેશી), આંબુડી, ખાટાલીયે, માવચી વગરે.

 કેટલાક શબ્દો 
 બા - પિતા
 દીહુ - દીયર
 યા - માતા
 ડાયલો - જેઠ 
 દાદો - ભાઈ
 નોંદહે - નંણદ 
 બોંઅહી - બહેન
 પોજાહા - ભાભી
 પોયરો - પુત્ર
 પોયરી - પુત્રી
 માટી / જમાહ - પતી
 થૈ / નાડી - પત્ની
 હાવળી - સાસુ
 હારહો - સસરો
 જીજી - માસી 
 હાલોસ - સાળો
 આજલી - દાદી
 આજલો - દાદા
 પાવડીહુ - જીજાજી

 વ્યાકરણ 
અન્ય ભાષાની જેમ વસાવા બોલીમાં પણ ત્રણ કાળનો (વર્તમાનકાળ, ભવિષ્યકાળ અને ભુતકાળ) ઉપયોગ કરીને બોલી બોલાય છે.

દાત.

 હું જાઉ છુ - આંઇ જાહું  (વર્તમાન કાળ)
 હું જઈશ - આંઇ જાહીં  (ભવિષ્યકાળ)
 હું ગયો હતો - આંઇ ગેઇલો (ભુતકાળ)

 કર્તા - ક્રિયાપદ - કર્મ 
 હું - આંઇ
 તુ - તુ 
 તમે - તુ 
 અમે - આમાં
 તે, તેણી - એલો, એલી
 તેઓ - એપલા

શ્રેણી:ગુજરાતની બોલીઓ
શ્રેણી:આદિવાસી બોલીઓ