ગુજરાતના જિલ્લાઓ

ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં ૩૪ જિલ્લાઓ આવેલા છે.

વિસ્તારમાં કચ્છ સૌથી મોટો અને ડાંગ સૌથી નાનો જિલ્લો છે. અમદાવાદ જિલ્લામાં સૌથી વધુ વસ્તી અને ડાંગ જિલ્લામાં સૌથી ઓછી વસ્તી છે. રાજ્યનો સુરત જિલ્લો સૌથી વધુ વસ્તી ગીચતા ધરાવે છે, જ્યારે કચ્છ જિલ્લો સૌથી ઓછી વસ્તી ગીચતા ધરાવે છે.

ગુજરાતમાં ૨૫૨ તાલુકાઓ આવેલા છે.

 ઇતિહાસ 
 ૧૯૬૦ 
૧ મે ૧૯૬૦ના રોજ બોમ્બે રાજ્યના ઉત્તર ભાગના ૧૭ જિલ્લાઓમાંથી ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના કરવામાં આવી.

આ જિલ્લાઓ હતા: અમદાવાદ, અમરેલી, બનાસકાંઠા, ભરૂચ, ભાવનગર, ડાંગ, જામનગર, જુનાગઢ, ખેડા, કચ્છ, મહેસાણા, પંચમહાલ, રાજકોટ, સાબરકાંઠા, સુરત, સુરેન્દ્રનગર, અને વડોદરા.

 ૧૯૬૪ 
૧૯૬૪માં ગાંધીનગર જિલ્લો અમદાવાદ અને મહેસાણાના ભાગોમાંથી રચવામાં આવ્યો.

 ૧૯૬૬ 
સુરતમાંથી વલસાડ જિલ્લો ૧૯૬૬માં છૂટો પાડવામાં આવ્યો.

 ૧૯૯૭ 
૨ ઓક્ટોબર ૧૯૯૭ના રોજ પાંચ નવા જિલ્લાઓની રચના કરવામાં આવી:
 આણંદ ખેડામાંથી છૂટો પડાયો.
 દાહોદ પંચમહાલમાંથી છૂટો પડાયો.
 નર્મદા ભરૂચ અને વડોદરાના પ્રદેશોમાંથી રચાયો.
 નવસારી વલસાડમાંથી છૂટો પડાયો.
 પોરબંદર જુનાગઢમાંથી છુટો પડાયો.

 ૨૦૦૦ 
૨૦૦૦માં પાટણ જિલ્લો બનાસકાંઠા અને મહેસાણાના પ્રદેશોમાંથી રચાયો.

 ૨૦૦૭ 
૨ ઓક્ટોબર ૨૦૦૭ ના રોજ સુરત જિલ્લામાંથી તાપી જિલ્લો છૂટો પડાયો જે રાજ્યનો ૨૬મો જિલ્લો બન્યો.

 ૨૦૧૩ 
૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૧૩ના રોજ સાત નવાં જિલ્લાઓ રચવામાં આવ્યા:

 અરવલ્લી સાબરકાંઠામાંથી છૂટો પાડવામાં આવ્યો.
 બોટાદ અમદાવાદ અને ભાવનગર જિલ્લાઓના પ્રદેશોમાંથી રચાયો.
 છોટા ઉદેપુર વડોદરા જિલ્લામાંથી છૂટો પડાયો.
 દેવભૂમિ દ્વારકા જામનગરમાંથી છૂટો પડાયો.
 મહીસાગર ખેડા અને પંચમહાલમાંથી રચાયો.
 મોરબી રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગર અને જામનગર જિલ્લાઓમાંથી રચાયો.
 ગીર સોમનાથ જુનાગઢમાંથી રચાયો.
 ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૩ ના રોજ ૨૩ નવા તાલુકાઓની રચના કરવામાં આવી.
 ૨૮ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ ના રોજ ગરૂડેશ્વર તાલુકાની રચના કરવામાં આવી.

 ૨૦૧૭ 
 લીમખેડા તાલુકામાંથી સીંગવડ તાલુકાની રચના કરાઇ.

 ૨૦૨૫ 
૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ના રોજ બનાસકાંઠા જિલ્લામાંથી વાવ-થરાદ જિલ્લાની રચના કરવામાં આવી, જેમાં ૮ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.

 વિસ્તારો પ્રમાણે જિલ્લાઓ 
 મધ્ય ગુજરાત
 અમદાવાદ
 વડોદરા
 આણંદ
 છોટાઉદેપુર
 દાહોદ
 ખેડા
 મહીસાગર
 પંચમહાલ ઉત્તર ગુજરાત
ગાંધીનગર
 અરવલ્લી
બનાસકાંઠા
મહેસાણા
પાટણ
 સાબરકાંઠા
 વાવ-થરાદ સૌરાષ્ટ્ર - કચ્છ
રાજકોટ
અમરેલી
ભાવનગર
 બોટાદ
 દેવભૂમિ દ્વારકા
 ગીર સોમનાથ
જામનગર
જુનાગઢ
 મોરબી
પોરબંદર
સુરેન્દ્રનગર
કચ્છ દક્ષિણ ગુજરાત
સુરત
ભરૂચ
ડાંગ
નર્મદા
નવસારી
તાપી
 વલસાડ

 જિલ્લાઓની યાદી 
+ક્રમજિલ્લોજિલ્લા મુખ્યમથક૨૦૦૧ની વસ્તી ગણતરી૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરીવિસ્તાર (કિમી²)ગીચતા (દર કિમી²)
૨૦૧૧સ્થાપનાતાલુકાઓજિલ્લામાં કુલ તાલુકાઓનકશો૧ અમદાવાદ અમદાવાદ ૫૬,૭૩,૦૯૦ ૭૦,૪૫,૩૧૩ ૭,૧૭૦૯૮૩૧૯૬૦અમદાવાદ સીટી (પૂર્વ), અમદાવાદ સીટી (પશ્ચિમ), બાવળા, દસ્ક્રોઇ, દેત્રોજ-રામપુરા, ધંધુકા, ધોલેરા, ધોળકા, માંડલ, સાણંદ, વિરમગામ૧૧link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ahmedabad_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૨ અમરેલી અમરેલી ૧૩,૯૩,૮૮૦૧૫,૧૩,૬૧૪૬,૭૬૦ ૨૨૪૧૯૬૦અમરેલી, બાબરા, બગસરા, ધારી, જાફરાબાદ, કુંકાવાવ, લાઠી, રાજુલા, સાવરકુંડલા, લીલીયા, ખાંભા૧૧link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Amreli_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૩ આણંદ આણંદ ૧૮,૫૬,૭૧૨ ૨૦,૯૦,૨૭૬૪,૬૯૦ ૪૪૬ ૧૯૯૭આણંદ, આંકલાવ, બોરસદ, ખંભાત, પેટલાદ, સોજિત્રા, તારાપુર, ઉમરેઠ૮link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anand_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૪ અરવલ્લી મોડાસા ૯,૦૮,૭૯૭  ૧૦,૩૯,૯૧૮ ૩,૨૧૭ ૩૨૩૨૦૧૩મોડાસા, બાયડ, ભિલોડા, ધનસુરા, માલપુર, મેઘરજ૬link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aravalli_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૫ બનાસકાંઠા પાલનપુર ૨૫,૦૨,૮૪૩ ૩૧,૧૬,૦૪૫ ૧૨,૭૦૩૨૪૫ ૧૯૬૦પાલનપુર, અમીરગઢ, દાંતા, દાંતીવાડા, ડીસા, વડગામ૬link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Banaskantha_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૬ ભરૂચ ભરૂચ ૧૩,૭૦,૧૦૪ ૧૫,૫૦,૮૨૨ ૬,૫૨૪ ૨૩૮ ૧૯૬૦ભરૂચ, આમોદ, અંકલેશ્વર, હાંસોટ, જંબુસર, ઝઘડિયા, વાગરા, વાલિયા, નેત્રંગ૯link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bharuch_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૭ ભાવનગર ભાવનગર ૨૦,૬૫,૪૯૨ ૨૩,૯૩,૨૭૨ ૮,૩૩૪ ૨૮૭ ૧૯૬૦ભાવનગર, ગારીયાધાર, વલ્લભીપુર, મહુવા, ઘોઘા, જેસર, પાલીતાણા, સિહોર, તળાજા, ઉમરાળા૧૦link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bhavnagar_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૮ બોટાદ બોટાદ ૫,૪૭,૫૬૭ ૬,૫૬,૦૦૫ ૨,૫૬૪ ૨૫૬ ૨૦૧૩બોટાદ, બરવાળા, ગઢડા, રાણપુર૪link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Botad_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૯ છોટાઉદેપુર છોટાઉદેપુર  ૯,૦૯,૭૯૯૧૦,૭૧,૮૩૧ ૩,૨૩૭ ૩૩૧૨૦૧૩છોટાઉદેપુર, બોડેલી, પાવી જેતપુર, ક્વાંટ, નસવાડી, સંખેડા૬link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chhota_Udaipur_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૧૦ દાહોદ દાહોદ ૧૬,૩૫,૩૭૪ ૨૧,૨૬,૫૫૮ ૩,૬૪૨ ૫૮૩૧૯૯૭દાહોદ, દેવગઢબારિયા, ધાનપુર, ફતેપુરા, ગરબાડા, લીમખેડા, ઝાલોદ, સંજેલી, સીંગવડ૯link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dahod_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૧૧ ડાંગ આહવા ૧,૮૬,૭૧૨ ૨,૨૬,૭૬૯૧,૭૬૪ ૧૨૯ ૧૯૬૦આહવા, સુબિર, વઘઇ૩link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dang_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૧૨ દેવભૂમિ દ્વારકા ખંભાળિયા ૬,૨૩,૦૯૧૭,૫૨,૪૮૪ ૫,૬૮૪૧૩૨ ૨૦૧૩ખંભાળિયા, દ્વારકા, ભાણવડ, કલ્યાણપુર૪link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Devbhoomi_Dwarka_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૧૩ ગાંધીનગર ગાંધીનગર ૧૩,૩૪,૭૩૧ ૧૩,૮૭,૪૭૮ ૨૧૬૩ ૬૪૧૧૯૬૪ગાંધીનગર, દહેગામ, કલોલ, માણસા૪link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gandhinagar_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૧૪ ગીર સોમનાથ વેરાવળ ૧૦,૫૯,૬૭૫   ૧૨,૧૭,૪૭૭ ૩,૭૫૪ ૩૨૪ ૨૦૧૩પાટણ-વેરાવળ, ગીર ગઢડા, કોડીનાર, સુત્રાપાડા, તાલાલા, ઉના૬link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gir_Somnath_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૧૫ જામનગર જામનગર ૧૨,૮૧,૧૮૭ ૧૪,૦૭,૬૩૫ ૮,૪૪૧ ૧૬૭ ૧૯૬૦જામનગર, ધ્રોળ, જામજોધપુર, જોડિયા, કાલાવડ, લાલપુર૬link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jamnagar_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૧૬ જુનાગઢ જુનાગઢ ૧૩,૮૮,૪૯૮ ૧૫,૨૫,૬૦૫ ૫,૦૯૨ ૩૦૦ ૧૯૬૦જુનાગઢ શહેર, જુનાગઢ ગ્રામ્ય, ભેંસાણ, કેશોદ, માળિયા, માણાવદર, માંગરોળ, મેંદરડા, વંથલી, વિસાવદર૧૦link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Junagadh_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૧૭ કચ્છ ભુજ ૧૫,૨૬,૩૨૧ ૨૦,૯૦,૩૧૩ ૪૫,૬૫૨ ૪૬ ૧૯૬૦ભુજ, અબડાસા, ભચાઉ, ગાંધીધામ, મુન્દ્રા, નખત્રાણા, અંજાર, લખપત, માંડવી, રાપર૧૦link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kutch_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૧૮ ખેડા નડીઆદ ૧૮,૦૬,૯૨૯ ૨૦,૫૩,૭૬૯ ૩,૬૬૭ ૫૬૦ ૧૯૬૦ખેડા, નડીઆદ, ગળતેશ્વર, કપડવંજ, કઠલાલ, મહુધા, માતર, મહેમદાવાદ, ઠાસરા, વસો૧૦link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kheda_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૧૯ મહીસાગર લુણાવાડા ૮,૬૧,૫૬૨  ૯,૯૪,૬૨૪ ૨,૫૦૦ ૩૯૮ ૨૦૧૩લુણાવાડા, બાલાસિનોર, કડાણા, ખાનપુર, સંતરામપુર, વિરપુર૬link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mahisagar_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૨૦ મહેસાણા મહેસાણા ૧૮,૩૭,૬૯૬ ૨૦,૨૭,૭૨૭ ૪,૩૮૬ ૪૧૯ ૧૯૬૦મહેસાણા, બેચરાજી, વડનગર, વિજાપુર, જોટાણા, કડી, ખેરાલુ, સતલાસણા, ઊંઝા, વિસનગર૧૦link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mehsana_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૨૧ મોરબી મોરબી ૮,૨૫,૩૦૧૯,૬૦,૩૨૯ ૪,૮૭૧ ૧૯૭ ૨૦૧૩મોરબી, હળવદ, માળિયા (મિયાણા), ટંકારા, વાંકાનેર૫link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Morbi_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૨૨ નર્મદા રાજપીપલા ૫,૧૪,૦૮૩ ૫,૯૦,૩૭૯૨,૭૪૯ ૨૧૫ ૧૯૯૭ડેડિયાપાડા, ગરૂડેશ્વર, નાંદોદ, સાગબારા, તિલકવાડા૫link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Narmada_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૨૩ નવસારી નવસારી ૧૨,૨૯,૨૫૦ ૧૩,૩૦,૭૧૧ ૨,૨૧૧ ૬૦૨ ૧૯૯૭નવસારી, વાંસદા, ચિખલી, ગણદેવી, જલાલપોર, ખેરગામ૬link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Navsari_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૨૪ પંચમહાલ ગોધરા ૧૩,૮૧,૦૦૨ ૧૬,૪૨,૨૬૮ ૩,૨૭૨ ૫૦૨ ૧૯૬૦ગોધરા, ઘોઘંબા, હાલોલ, જાંબુઘોડા, કાલોલ, મોરવા હડફ, શહેરા૭link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Panchmahal_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૨૫ પાટણ પાટણ ૧૧,૮૧,૯૪૧ ૧૩,૪૨,૭૪૬ ૫,૭૩૮ ૨૩૪૨૦૦૦પાટણ, ચાણસ્મા, હારીજ, રાધનપુર, સમી, શંખેશ્વર, સાંતલપુર, સરસ્વતી, સિદ્ધપુર૯link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Patan_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૨૬ પોરબંદર પોરબંદર૫,૩૬,૮૫૪ ૫,૮૬,૦૬૨ ૨,૨૯૪ ૨૫૫ ૧૯૯૭પોરબંદર, કુતિયાણા, રાણાવાવ૩link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Porbandar_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૨૭ રાજકોટ રાજકોટ૨૪,૮૮,૮૮૫ ૩૦,૧૫,૨૨૯ ૭,૫૫૦ ૩૯૯ ૧૯૬૦રાજકોટ, ધોરાજી, ગોંડલ, જામકંડોરણા, જસદણ, જેતપુર, કોટડા-સાંગાણી, લોધિકા, પડધરી, ઉપલેટા, વીંછીયા૧૧link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rajkot_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૨૮ સાબરકાંઠા હિંમતનગર૧૧,૭૩,૭૩૪ ૧૩,૮૮,૬૭૧ ૪,૧૭૩ ૩૩૩ ૧૯૬૦હિંમતનગર, ઇડર, ખેડબ્રહ્મા, પ્રાંતિજ, તલોદ, વડાલી, વિજયનગર, પોશિના૮link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sabarkantha_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૨૯ સુરત સુરત૪૯,૯૬,૩૯૧ ૬૦,૭૯,૨૩૧ ૪,૪૧૮ ૧,૩૩૭ ૧૯૬૦બારડોલી, કામરેજ, ચોર્યાસી, મહુવા, માંડવી, માંગરોળ, ઓલપાડ, પલસાણા, ઉમરપાડા૯link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Surat_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૩૦ સુરેન્દ્રનગરસુરેન્દ્રનગર ૧૩,૭૦,૮૪૩ ૧૫,૮૫,૨૬૮ ૯,૨૭૧ ૧૭૧ ૧૯૬૦ચોટીલા, ચુડા, દસાડા, ધ્રાંગધ્રા, લખતર, લીંબડી, મુળી, સાયલા, થાનગઢ, વઢવાણ૧૦link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Surendranagar_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૩૧ તાપી વ્યારા૭,૧૯,૬૩૪ ૮,૦૬,૪૮૯ ૩,૨૪૯૨૪૮ ૨૦૦૭વ્યારા, નિઝર, સોનગઢ, ઉચ્છલ, વાલોડ, ડોલવણ, કુકરમુંડા૭link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tapi_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૩૨ વડોદરા વડોદરા ૨૭,૩૨,૦૦૩૩૦,૯૩,૭૯૫ ૪,૩૧૨ ૭૧૮ ૧૯૬૦વડોદરા, ડભોઇ, ડેસર, કરજણ, પાદરા, સાવલી, શિનોર, વાઘોડિયા૮link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vadodara_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૩૩ વલસાડ વલસાડ ૧૪,૧૦,૬૮૦ ૧૭,૦૩,૦૬૮ ૩,૦૩૪ ૫૬૧૧૯૬૬વલસાડ, ધરમપુર, કપરાડા, પારડી, ઉમરગામ, વાપી૬link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Valsad_in_Gujarat_(India).svg|150x150px૩૪વાવ-થરાદથરાદ - -૬,૨૫૭ -૨૦૨૫વાવ, થરાદ, સુઇગામ, લાખણી, દિયોદર, ભાભર, ધાનેરા, કાંકરેજ૮link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vav-Tharad_in_Gujarat_(India).svg|150x150pxરાજ્યમાં કુલ તાલુકાઓ:૨૫૨

 સંદર્ભ 

 બાહ્ય કડીઓ 

 Districts of Gujarat: At a Glance 
 જિલ્લા-તાલુકા અને પંચાયતોની માહિતી આપતી ગુજરાત સરકારની વેબસાઈટ 

*
શ્રેણી:ગુજરાતની ભૂગોળ