માલવણ

માલવણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ અને સિંધુ સંસ્કૃતિનું સ્થળ છે. આ સ્થળ ઘણી વખત સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિનું સૌથી દક્ષિણના સ્થળોનું એક ગણાય છે.માલવણથી વધુ દક્ષિણે સિંધુ સંસ્કૃતિના સ્થળોમાં દાઇમાબાદનો સમાવેશ થાય છે.

માલવણ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી,  પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

 સમય ગાળો 
સમય ગાળો ૧ – પાછલો હડપ્પીય અને હડપ્પા પછી

સમય ગાળો ૨ – ઐતહાસિક કામચલાઉ રહેઠાણો અને વસવાટ.

 ખોદકામ 
એફ. આર. ઓલચીન અને જે.પી. જોષીએ ‍(ભારતીય પુરાતત્વ ખાતું‌) આ સ્થળની શોધ ૧૯૬૭માં કરી હતી, ત્યાં સુધીમાં આ સ્થળ પર ભારે નુકશાન થઇ ચૂક્યું હતું અને પ્રાચીન રહેઠાણોનો મોટો ભાગ નાશ પામ્યો હતો. ૧૯૬૭-૬૮ દરમિયાન ASI દ્વારા ખોદકામ કરવામાં આવ્યું હતું અને ૧૯૭૦માં જે.પી. જોષી અને તેમના સાથી સાયરસ ગુઝદેર,  યુનિવર્સિટી ઓફ કેમ્બ્રિજ વધુ ખોદકામમાં જોડાયા હતા.

 શોધખોળ 
તાંબા અને જસતની વસ્તુઓ અને નાના સળિયા તેમજ બંગડીઓ અહીંથી મળી છે. પ્રાણીઓમાં ઘેટું, બકરી, ઢોર, ઘોડો, ભૂંડ, બારાસિંગા અને માછલીઓના પુરાવા મળ્યા છે. ટેરાકોટાની વિવિધ વસ્તુઓ, મણકાંઓ વગેરે પણ અહીંથી મળ્યા છે. બરણીઓ, વાટકીઓ, નાની બરણીઓ, લટકાવવાની વસ્તુઓ, ઘરેણાંઓ જેવાંકે શરીર અને ગળામાં પહેરવાના વગેરે અહીંથી મળ્યા છે.

 સંદર્ભ 

શ્રેણી:વલસાડ જિલ્લો
શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો