मॅरी कोम

मॅरी कोम "मांगटे चुगनइजांग". जल्म 24 नोव्हेबर 1982. ही भारतीय आँलिपिक मुष्टियुध्दपटू. ती 6 खेपे संवसारीक हौशी मुष्टियुध्द चॅम्पियनशीप जिखपी एकलीच बायल.पयल्या 7 संवसारीक सर्तींतल्या दरेका सर्तींत पदक जिखपी एकलीच बायल मुष्टियुध्दपटू आनी 8 संवसारीक सर्तींत पदक जिखपी एकलीच बायल मुष्टियुध्दपटू. मॅग्निफिसेंट मॅरी टोपण नांवाची ती एकलीच भारतीय बायल मुष्टियुध्द खेळगडी आशिल्लीं जी 2012 वर्साच्या उमाळयाच्या आँलिंपिकांत पात्र थारिली, थंय तिणें फ्लायवेट विभागांत वांटो घेतलो आनी कांस्य पदक जिकले. तशेंच इंटरलॅशनल बॅक्सिंग असोसिएशन हाणी तिका संवसांरातली पयल्या क्रमांकी बायल लाइट-फ्लायवेट म्हणून क्रमांकीत केल्ली. 2014 इस्वेंत दक्षिण कोरियाच्या इंचियोनांत जाल्या आशियन खेळांत भांगर पदक जिकपी ती पयली भारतीय बायल मुष्टियुध्दपटु जाली आनी 2018 राष्ट्रकुल खेळांत भांगर पदक जिखपी ती मुष्टियुध्दा. तशेंच 6 फावटी विक्रमी आशियई हैशी मुष्टियुध्द चॅम्पियन जाल्ली ती एकलीच मुष्टियुध्दा.

 सुरवेंचे जिवीत 
कोम हाचो जल्म 24 नोव्हेंबर 1982 वर्सा भारतांतल्या गांगिर्या मणिपूरांतल्या चुरांचंदपूर जिल्हयांतल्या मोइरांगलंखाइ हया कागाठेइ जाल्लो. ती एका गरीब कोम कुटुबांतली. तिचे आवय मांगते तोनपा कोम आनी बापूय मांगते आखाम कोम हे शेतकार आशिल्ले जे झूम शेतांत काम करताले. ती क्रिस्तांव बॅण्टिस्ट कुटुंबांतली. कोम मोयरांगांतल्या लोकटक क्रिस्तांव मीङेल हाइस्कुलांत 6 वी मेरेन शिकली. 8 वी वर्ग पुराय केल्या उपरांत कोम आदिमजाती हायस्कुलांत गेलो शाळा, इम्फाल, 9 वी आनी 10 व्या वर्गातल्या शाळेच्या शिक्षणाक लागून, पुण मैट्रक परिक्षा पास जावंक शकली ना. परिक्षेक पोरतुन हाजीर रावपाची इत्सा नाशिल्यान तिणे आपली शाळा सोडली आनी एन. आय. ओ. एस. (NIOS) इम्फाल हांगाजी परिक्षा घेतली आनी चुरांचदपूर कॅलेजींतल्यान पदवी मेळयली.

 पुरसकार आनी मान्यताय 

 राष्ट्रीय पुरसकार 
●      पद्म विभूषण 2020 (खेळ)

●      पद्मश् भुषण 2013 (खेळ)

●      मेजर ध्यानचंद खेल रतन पुरस्कार 2009

●      पद्मश्री 2006 

●      अर्जुन पुरस्कार 2003 

●      आशादायक बॅक्सिंग करिअर खातीर पयले ए आय बी ए (AIBA) लेजंङ्स पुरसकार फावो केलो

●      अंतराष्ट्रीय बॅक्सिग असोसिएशन हाणी मॅरी कोम हांका 2016 वर्साच्या ए आय बी ए (AIBA) बायलांचया संवसारीक बॅक्सिग चॅम्पियनशिपा खातीर ब्रङ अँबँसेङर म्हण जाहीर केलें.

 पदकां 
⮚     रुपया पदक- ए.आय.बी.ए बायलांचें संवसारीक सर्त, यु.एस.ए 2001

⮚     भांगरा पदक- ए.आय.बी.ए बायलांचें संवसारीक सर्त, टर्की 2002

⮚     भांगरा पदक- वीच कप, हंगेरी 2002

⮚     भांगरा पदक- आशियाई बायलांचे चॅम्पियनशिप, भारत 2003

⮚     भांगरा पदक- बायलांचे संवसारीक सर्त, नॅर्वे 2004

⮚     भांगरा पदक- आशियाई बायलांचे चॅम्पियनशिप,  तैवान 2005

⮚     भांगरा पदक- ए.आय.बी.ए बायलांचें संवसारीक सर्त, रशिया 2005

⮚     भांगरा पदक- ए.आय.बी.ए बायलांचें संवसारीक सर्त, भारत 2006

⮚     भांगरा पदक- विनस बायलांचो बॅक्सिग कप, डेन्मार्क 2006

⮚     भांगरा पदक- ए.आय.बी.ए बायलांचें संवसारीक सर्त, चीन 2008

⮚     रुपया पदक- आशियाई बायलांचे चॅम्पियनशिप, भारत 2008

⮚     भांगरा पदक- आशियाई ईंडोर खेळ, व्हिएतनाम 2009

⮚     भांगरा पदक- ए.आय.बी.ए बायलांचें संवसारीक सर्त, बार्बडोस 2010

⮚     भांगरा पदक- आशियाई बायलांचे चॅम्पियनशिप, कझाकस्तान 2010

⮚     कांस्य पदक- आशियाई खेळ, चीन 2010

⮚     भांगरा पदक- आशियाई बायलांचे कप, चीन 2011

⮚     भांगरा पदक- आशियाई बायलांचे चॅम्पियनशिप, मंगोलीया 2012

⮚     कांस्य पदक- समर आँलिंपिक्स, लंडन-यु.के 2012

⮚     भांगरा पदक- आशियाई खेळ, दक्षिण कोरीया 2014

⮚     भांगरा पदक- आशियाई बायलांचे चॅम्पियनशिप, , व्हिएतनाम 2017

⮚     भांगरा पदक- राष्ट्रकुलांतले खेळ, ऑस्ट्रेलिया 2018

⮚     भांगरा पदक- ए.आय.बी.ए बायलांचें संवसारीक सर्त, भारत 2018

⮚     कांस्य पदक- ए.आय.बी.ए बायलांचें संवसारीक मुष्टियुध्द सर्त, रशिया 2019

 लोकप्रिय संस्कृताय आनी माध्यम 
तिची आत्मचरीत्र, अनब्रेकबल, दीना सेर्टे हानी सह-लेखन केल्ली आनी हार्परकोलिन्स हांणी 2013 वर्साच्या निमणे कडेन उजवाडायली.

प्रियांका चोपडान 2014 वर्सा तयार केल्या हिंन्दी भाशेंतल्यान चरित्रात्मक चित्रपटांत मॅरी कोम ह्या चित्रपटांत कोमाचें चित्रण केलां.