Kuchu'iguyguy

Kuchu'iguyguy niko guyra oĩva umi Caprimulgidae hérava apytépe. Ko'ãva apytépe jajuhu avei yvyja'u, luiryevu ha ñakunda. Oĩ he'íva ko'ãvape guyra ate'ỹ. G̃uaig̃uingue hérava avei Urutau ojogua kuchu'iguyguýpe, jepe oĩ umi guyra Nyctibiidae hérava apytépe.  

Kuchu'iguyguy ñahendu oñe'ērõ pyharekue ha ñasaindy jave. Oñe'ẽ jave ha'ete ku héra he'íva. Okaru pyharekue. Ovevépe ojagarra vicho'imimi ovevéva. Arakue katu ikatu jahecha oñenórõ yvýpe, ha hasy jahecha. Ñañembojávo oñenoháme opu'a oveve mbykymi ha upéi ojeity yvýpe.Gatti, Carlos. Enciclopedia Guarani - Castellano de Ciencias Naturales y Conocimientosss Paraguayos. Arte Nuevo Editores. Asunción 1985 Peteĩcha opa ko'ã guyra tuicha ijuru. Kuchu'iguyguy morotĩve yvyja'úgui.https://www.abc.com.py/ciencia/2022/07/21/kuchui-guy-guy/ Pa'i José Sanchez Labrador na'imanduaguasúi ko'ã guyráre, ha urutau omoĩ yryvu apytépe. Ndaje he'ise uru (yryvu) ta'u. Jaikuaa jepe urutau ndo'uiha hapicha guyra térã tymba re'õngue yryvu ho'úva.Sánchez Labrador, José. Peces y Aves del Paraguay Natural Ilustrado 1767. Editor Mariano N. Castex. Compañía General Fabril Editora. S.A. Buenos Aires. 1968

Tapicha ijiruguasúvare oje'émiva ñakunda, tuicha ijurúgui.

 Mandu'a hese purahéipe térã ambue tembiapópe 
Juan B. Matto Godoy imandu'a hese kóicha:https://portalguarani.com/1005_juan_b_matto_godoy__/9126_kuchuiguyguy__poesia_de_juan_b_matto_godoy.html

Kuchu’iguyguy ajuhúva’ekue pe nde raitymi

reñeno ipype upe nde rete morotĩ asy,

nde pepomimi hokypu ramo porãite avei

che ajapichy, háime che tavy, che pirĩmbaite.

Akóinte oiko che ñe’ã karãi pe techaga’u

asẽ aguata aha roheka rohechasete,

ndýi pe che py’a nde rupaguemi ahecha osaingo,

hese ojepyaha yvyra rogue, ñandu renimbo.

Cuchu’iguyguy mba’épane nde anga rereko

ajeve reiko pytữrnby vove nerasẽ asy,

oĩmépa avei ne rembiayhumi oveve oho

ndereja neaño reñohẽ  haguã  pe nde resay.

Ahendu vove upéicha reĩme hi’ãitéva chéve

aha romoirữ  pe che kunu’ữ  ndéve tame’ẽ,

anive haguã  angata vai  oiko nde kutu.

Los Autenticos Nativos Carapegueños imandu'a avei kuchu'iguyguýre petei purahéipe hérava "Kuchu'iguyguy ñe'ẽ".https://www.youtube.com/watch?v=PnAMm67-J8M&list=RDPnAMm67-J8M&start_radio=1

 Mandu'apy 

Ñemohenda:Guyra