Takuari Ñorairõ

Takuari Ñorairõ (Tacuary) térã Tupã ra'ý Ñorairõ (9 jasyapy ary 1811) ha'e kuri upe ñorairõ mokõiha ha ipahaitéva oikova'ekue upe myasãi Vuenosáire ñembyaty peguape, Manuel Belgrano poguýpe, oñorairõva'ekue pe Tetãvore Paraguái guarini'aty rovaipe, oĩva'ekue Manuel Atanasio Cabañas poguýpe. Kóva ojehu pe táva Tupã raý rykere yvate gotyo ha ysyry Takuarí asu'ýkere, ko'ape ary 1843 oñemoheñói upe táva Karmen Parana pegua, Paraguái ñemby gotyope. Operde hague Belgrano guarini'aty, Belgrano oñemosẽ Paraguái yvýgui, ombopavo kóicha upe myasãi.

 Kóva mboyve 
Pe Vuenosáire ñembyaty, oñemoheñóiva'ekue árape 25 jasypo ary 1810 jave, oipota kuri upe jehechaukaha upe "orden colonial en orden del bloque comercial porteño" reheve. Ko ha'ãmbyre oñemomba’esevo upe "poder" reheve, oguerahá oiko hag̃ua peteĩ "Sector de burguesía porteña", kóva ndomboja'osemoãri umi ambue tetãnguéra ndive kóva, ojuhu jepytaso hovaipe Paraguáipe, Yvate Perũme, Kordóva ha Montevideope, ko'ãva ndogueroviái hikuái kóva añeteteha. Árape 27 jasypakõi ary 1810 jave, upe Tetãvore Paraguái pegua ojehechauka ha'e oguereviahá upe Moñe'ẽ Epáñamegua ha Índiakuéra pegua, ohechaukáva Fernando VII-pe, ojeguereko hag̃ua peteĩ "tekoayhu" upe Vuenosáire ñembyaty ndive "ohechaukávo kóva ndorekóihá japouka mbarete ári".

Ñemohenda:Ñorairõ