Pirapuã

Umi pirapuã (Cetacea) ha'e mymba okambúva oiko yguasúpe, paraguasúpe ha sapy'ánte oiko ysyrýpe. Ko atýpe oñemohenda opa umi piraru, piranare ha ambue ijoguaha. Ojekuaa amo 80 pirapuã juehegua,Este número puede variar según el autor; véase Reeves et al. (2003) haimete opa umívagui oiko yguasúpe añónte, oĩ mante 5 piranare juehegua oikóva ysyrýpe.

Hete samu'ũ máta ysajáicha (fusiforme oje'eháicha karaiñe'ẽme), umi pira retéicha, upéicha iporãve chupekuéra omýi hag̃ua yguýpe. Ipy huguái ypýpe oiko chugui pirapepo ha ipy iñakã ypýpe ndojehechavéima, oĩramo jepe kangue hetépe ohechaukáva ipyrangue. Huguái iñenomby ha ipahápe oñemboja'o mokõire. Jepivénte ndahaguepáiva hikuái ha hete kyraite.

Ko aty oñemohenda oñemboja'óvo mokõi juehegua rekovety rupive, umi pirapuã hendyváva (mysticeti) ha umi pirapuã hãiva (odontoceti). Peteĩ aty ambuéva, umi pirapuã ymaguare (archaeoceti), oguetéma ha heta ára ojapo ndoikóiva yvy ape ári. http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=2688 

 Marandumi 

 Mandu'apy 

Ñemohenda:Okambúva