José Gaspar Rodríguez de Francia

José Gaspar Rodríguez de Francia (Paraguay, 6 jasyteĩ 1766 - Paraguay, 20 jasyporundy 1840) ojekuaa avei ichupe Doctor Francia ramo ha umi Paraguái retãygua upe árape Karai Guasu ramo (Gran Señor, karaiñe'ẽme), ojegueromandu'a ichupe pe omyakãvéva ha omotenondéva Paraguái isãso umi Río de la Plata Retãvore Joajukuéra, Poytuga Mburuvi ha Epáña Mburuvi pegua.

 Ára Ñepu'ã mboyve 

Ary 1750 aja, orekóvo pateĩ ary, Hoseph Engracia García Rodrigues de França oguahẽ Paraguaype peteĩ aty colonos

-kuéra oúva Marianagui, sãmbyhyhára tetãvore pegua ohenóivo chupekuéra sãmbyhyhára oñoty, oñemityva ha omoĩ haguã apopyrãhaguasu tabaco regua. Paraguáipe.

Ary 1762-pe, omenda María Hosefa Fabiana Velasco ha Yegros ndive oñeheñóiva'ekue Paraguaype Sãmbyhy Paraguáigua, sãmbyhyhára kue ha capitán general tetãvore pegua Fulgencio Yegros ha Ledesma. Ko menda oguereko po memby, umíva apytégui pe ita’ýra mbohapyha ha peteĩha kuimba'e ha’e Hosé Gaspar Rodríguez Hyãsia pegua, ombohérava Hosé réra itúva ha Gaspar oheñói haguere Mbohapy Mburuvichavete Árape.  

 Ñemoarandu 
Upépe oike umi filósofo ha enciclopedista Hyãsiagua moñe’ẽrã oñembotovévape.

 Candidato diputado tetãvorepe Junta Suprema Sentral renondépe 
Jasyteĩ ary 1809 jave, Junta Suprema Central odetermina umi consejo, oimehápe umi amérikagua, oiporavova'erã peteĩ diputado representante ramo dicho órgano mboyve.

Ñemohenda:Mburuvicha Paraguaigua