Sãso jaiporavo hag̃ua

Sãso jaiporavo hag̃ua ha'e ñeimo'ã he'íva yvypóra hekosãsoha oiporavo hag̃ua ojapóvo ojaposéva. Upéva he'ise ikatu jaiporavo mba'épa jajapóta, jajepy'amongetára ha ñañandúta, oĩ'ỹre ñanemboligáva ha oike'ỹre mba'eve ñande rehe.Ferrater Mora, J.. (2001). Diccionario de filosofía,
. Represión.

Yma guive, hetaite oñemongeta ko ñeimo'ãre, tuichaitépe arandupykuaatýpe ha jeroviapýpe. Oĩ he'íva oĩha mba'e ambuéva ñanemboligáva ha oikéva ñande rehe, techapyrã ha'éva ñande rekoha, ñande rembiasa térã ñane reñoi'ypy, upéicha ikatu jaiporavo mba'e ndaipotáiva. Oĩ katu ambue he'íva ñanesãsoha ha jaiporavokuaaha.Lawhead, Willaim F.  The Philosophical Journey: An Interactive Approach McGraw-Hill Humanities/Social Sciences/Languages p. 252 (inglés)

Sãso jaiporavo hag̃ua ndaha'éi tekosãso, ñanesãsógui jaiporavo hag̃ua ikatu jaiporavo avei jajapóta térã japytáta jajapo'ỹre.

 Ñemongeta 
 Arandupykuaaty 
Mba'e puku ha rypy'ũ ko ñemongeta oĩva arandupykuaatýpe ha oñe'ẽva sãso jaiporavo hag̃ua rehegua, upéicha heta temimo'ã ha jepy'amongeta opaichagua oipyguara ko mba'e, umíva apytépe oĩ determinismo, kóva ko he'íva ñande arapy rekorã rupive opamba'e ojehu oikógui mboyve peteĩ mba'e, upéicha oĩ mba'e ñande rapykuéri ha ñande jerére ikatu oike ñande rehe.Dijksterhuis E.J. The mechanization of the world picture. Oxford University Press. Introduction: "[nothing] has had a more profound and far-reaching effect than the... conception of the world usually called mechanical or mechanistic".

Ambuéva katu ko compatibilismo he'íva ikatuha oikojoa "sãso jaiporavo hag̃ua" ha "determinismo", oñeimo'ãgui natekotevẽiha jaiko oike'ỹre mba'eve ñande rehe, jaiko va'erã oĩ'ỹre ñanemboligáva jajapo hag̃ua pe ndajaposéiva.

 Jeroviapy 
Jeroviapýpe oñemongetaite avei sãso jaiporavo hag̃ua rehegua, tuichaitépe oñeñe'ẽvo mba'éichapa Tupã ha mba'épa hembipota rehegua, jepivénte avei ojepy'amongétavo mba'éichapa jahecha va'erã ñande rekove ha iporãmbárõ piko ho'árõ ñande rehe opamba'e jajapóva.

Hesu rapépe oĩ ogueroviáva Ñandejára omoĩmbáma ñandéve ára jajapo hag̃ua opamba'e ojehu va'erãta ñande rehe, techapyrã Calvinismo-pe. Heta ambuéva, Hesu rapépe, Hudío jeroviápe ha Islãme he'i ndaha'éi upéicha, ogueroviágui hikuái yvypóra isãsoha ha ikatu oiporavo iporãva ha ivaíva, oikuaapaitéramo jepe Tupã mba'épa oiporavóta yvypóra.

 Mandu'apy 

Ñemohenda:Arandupykuaaty
Ñemohenda:Jerovia