Doytor Moisés Santiago Bertoni

Doytor Moisés Santiago Bertoni niko peteĩ Paraguái táva ha táva opytáva kuarahyreike gotyo Tetãvore Kaꞌasapápe. Itáva mbyte opyta 260 km Paraguaýgui.

 Tembiasakue 
Ary 1880 rupi, ojejapo Estación Sosa, opytáva peteĩ rráma Kaꞌasapa ha Juty mbytépe. Ára 27 húlio áño 1931-pe, omombaꞌeguasúvo jehekahára tuicháva suisaygua Moisés Bertoni (1857-1929), peteĩ Poder Ejecutivo Apouka No 40.843, ofirmávaꞌekue Tetãruvicha José P. Guggiari, omoambue Estación Sosa réra Doctor Moisés S. Bertoni-pe.

Peteĩha junta administrativa oime kuri Tuvicha Carlos Antonio López Guerrero, Sixto Real ha Basilicio Núnez ndive, ha tekovia Guillermo Flores ha Daniel Duarte.

 Yvyapekuaa 
Moisés Bertoni opyta 260 km ñembykuarahyresẽ gotyo táva Paraguay, Kaꞌasapa ha Juty mbytépe. Yvate kuarahyresẽ gotyo oĩ Yvytyrysýi Kaꞌaguasu ha meséta vrasilpegua mbytegua, upe tendáre ijyvate mbovyve 400 métrogui, oĩ sérro ijyvatéva ita areníhca pytã ha yvytypaꞌũ ipypukúva oguahẽ meve Ysyry Parana ypýpe. Opa ko yvy oñemoheꞌõ Ypety, hekokue niko umi kaꞌaguy tropikoguypegua oñemopyendáva yvy laterítico ha kaꞌaguy vrasilmegua jepyso.

Oĩ ondulado, ha ñemby kuarahyreike gotyo oĩ peteĩ yvype tuicháva, Tevikuary yvypéva, Ysyry Tevikuary ha ijyvykuꞌi Tevikuarymi mbytépe. Koꞌã área ijyvatevéva ojejahoꞌi sedimento ndahiꞌaréi orekóva permeabilidad michĩva opermitíva oñemoakãrapuꞌã estuario tuicháva, área pantano ha espacio abierto oñembohetavehápe pindo, formación herbácea iñasãiva, arbusto ha yvyramáta aislado. Ysyrypa niko Ysyry Paraguái ysyry.

 Ararova 
Takukue mbytegua niko 21 °C, tuichavéva arahaku jave 37 °C ha saꞌivéva araroꞌy jave, 1 °C. Oĩ peteĩ tetãvoréva okyvehápe, upévare ko yvyrupa iporãiterei ñemitỹ ha tymba rekópe guarã.

 Virureko 
Tembiapo tenondegua tymba reko ha ñemitỹ hína. Oĩ tuicha ñemitỹ eukalíto, yvyra sítriko ha takuareꞌẽ. Avaita pehẽngue oikóva Ysyry Tevikuarymi rembeꞌýre ombaꞌapo pirakutúpe ojehegua tembiꞌurã ha ñemurã, koꞌýte munisípio táva mbytépe.
izquierda|miniaturadeimagen|Moisés Bertoni jokohakue  (jokohakue hérava Sosa), Ferrocarril Carlos Antonio López okañýva rehegua.

 Mbaꞌyrujere 
Oĩva 260 km táva Paraguay guive. Oĩ heta mbaꞌyru emprésa, La Yuteña, La Guaireña, Expreso Paraguay, ohasáva heta aravo orekóva jererape Paraguay ha Enkarnasion peve PY08 ndahiꞌaréi oñemboahfáltova rupive.

 Arandupy 
Táva mbytépe, tren jokoha niko turíhta pyꞌareraha. Oytúvre jave ojejapo patróno ára vyꞌarã  oñemombaꞌeguasúvo Santa Teresa de Jesús, oimehápe tembiapo saraki, kavaju ñani, vakame ñorãirõ ha sortíha, ha vyꞌarã hérava Isla Susũ, oimehápe temiporãhára tavaygua, tetãygua ha ambuetetãygua. Peteĩ vyꞌarã ymarekopegua hérava "jineteada" (mónta) oñemotenonde opa 24 fevréro Compañía Santa Teresa-pe, oimehápe opavave asosiasion tetãme.

 Manduꞌapy 

 Arandukaita 

 Geografía Ilustrada Paraguay rehegua . Asunción: Arami Distribuidor, 2007. ISBN 99925-68-04-6 .
 Geografía Paraguay rehegua . Asunción: Editorial Hispana Paraguay, primera edición, 1999. 

Ñemohenda:Paraguái tava
Ñemohenda:Tetãvore Ka'asapa