Roald Amundsen

Roald Engelbregt Gravning Amundsen /ˈɾuːɑl ˈɑmʉnsən/ (Borge, Noruéga; 16 jasypokõi 1872-para Barents; 18 jasypoteĩ 1928) ha'e akue peteĩ oikundaháva yvy mombyry Ártiko ha Antártida-pe. Ha'e omotenonde pe aty peteĩhápe oguahẽ amo Yvy apy Yvyvoguápe Antártida-pe. Ha'e avei ombohape raẽ pe Jehasa Yvate Kuarahyreikegua, ojoajúva paraguasu Py'aguapy ha Atlántiko, ha oike pe aty peteĩhápe oveve va'ekue aviõme Yvy apy Yvatevogua ári.

Ha'e ikatupyryite oisãmbyhývo ygarata rehe ha oikuaapa ani hag̃ua omano rei yvy ojeiko'ỹhápe, oñembokatupyry oiko aja umi ekimal rekohápe ha heta oikundahágui yvy ro'yitéva. Herakuãite iñirũnguéra ohóva hendive oikundaha ikatupyryitégui avei. Amundsen okañy ovevekuévo aviõme Ártiko ári ára 18 jasypoteĩ 1928 jave.

 Arykuéra ñepyrũrã 
Amundsen heñói 16 jasypokõi ary 1872-pe, táva Vorge-pe, Oslo rembe'ýpe, Noruéga tavusu. Marina Jens Amundsen ta’ýra irundyha, isy Gustava Zahlqvist ndoipotai oho y rembe'ýpe, ha'e oipota kuri oñemomarandu pohãnohára. https://web.archive.org/web/20111203183649/http://viagem.br101.org/roald-amundsen.html Fridtjof Nansen oúvo jey Noruégape, Amundsen he'i oikoha peteĩ "yvy oikundaháva" ―oguerekóvo 16 ary―. 1890-pe oñepyrũ oñemomarandu oiko haguã pohanohára isy opotaháicha, hákatu omano rire isy 1893-pe, osẽ mbo'ehaovusúgui ha oike peteĩ ygape kyjachuroto ojukávape, ikatu haguã oiko peteĩ ygapóra.

Oho rire Amérika Retãvorekuéra Joajúpe oheka aja mávapa ome'ẽta chupe umi viru ojapo hag̃ua umi apopyrã ojaposéva, pe mba'ehetáva Lincoln Ellsworth oiko peteĩ umi hetavéva ome'ẽva chupe viru. Upe rire oñepyrũ oñemomarandu yga ñesãmbyhy kuaápe, upévare oho jey Oslo-pe oike hag̃ua Christiania Sjømandsskole-pe, oñeme'ẽhape chupe pe ikuatia'atã yga ñesãmbyhyrã 1 jasypo ary 1895-pe.

 Mandu'apy 

Ñemohenda:Tekove Noruegagua