Pilar

Pilar oĩ ñembýpe tava Paraguái retãme. Oĩhína tetãvore Ñe'embukúme. Ko távape oiko 33.000 ava (2021 ary).

Departamento Ñeembucú  Paraguaigua tavusu, opytáva 358 kilómetro Paraguaýgui, Río Paraguay ha Arroyo Ñe’ẽmbuku rembe’ýpe. Péva peteĩ táva tuicha mba’e ha hekoasa hetáva Paraguáipe.

Ko távape ojeiko  py’aguaýpe, ha oñakãrapu’ã tapichakuéra oikóva upépe oñeha’ãre katuínte, heta jejopy ohasáre hikuái hetaite ary oñemoha’añóre ambue tava Paraguaiguágui, ndorekóire ruta hũ og̃uahẽva upépe.

 Héra tee
Ofunda Pedro Melo de Portugal  12 jasypa  1779-me "Villa del Ñe’ẽmbuku" ramo, 4 ary upe rire oñembohéra "Villa del Pilar"; pe téra omoĩ chupe karai España-ygua Marcial Antonio Uliambre, heñoiva’ekue Zaragoza-pe, oñemomorãhápe "Virgen del Pilar".

Ararova
Upe zona-pe oĩ hetaiterei ñu, ysyry michĩ ha tuicháva oipytyvõva ho’ysãvy ha he’õ hag̃ua. Hakukue jepivéramo opyta 22 grado centígrado rupi; hakuvéramo ojupi 37 ha 40 grado rupi, ha ho’ysãvéramo katu  oguejy 5 ha 2 grado rupi. Okyve jasyteĩ, jasyapy, jasyrundy ha jasypápe; ndokyséi jasypo ha jasypoapýpe. 

Demografía
Pilar-pe oko 29.327 tapicha; 14.298 kuimbae ha 15.030 kuña, he’iháicha Dirección General de Estadísticas, Encuestas y Censos.

Yvykuaa
Y upe zona-pegua oikuave’ẽ tenda neporãva táva Pilar jere rehe, tenda iporãmbajepéa pirakutu ha ojejahu hag̃ua. 

Hekoasa
Omombe’u umi tapicha Pilar-gua, pe óga Viejo Cabildo, táva Pilar-pe, Mcal. Francisco Solano López, ha’éramo guare Coronel he’i hague ko ñe’ẽ: “Máramo ndo’ava’erãi che pógui che retã poyvi”.

Turismo
Heta óga ohechaukáva ko táva rekoasakue oĩ pe tavaitépe; umíva apytépe  jajapyhykuaa techapyrãramo:
Plazas Mcal. López  ha de los Héroes.
Basílica Menor de Nuestra Señora del Pilar, ko santa ára ojegueromandu’a 12 jasypápe. 
Museo Cabildo, oñemopu’ãva’ekue 1817-me, Gaspar Rodríguez de Francia omotenondéramo ko tetã. Peteĩ óga ipyahu’asýva gueteri péva, oreko 3 lance ha planta alta-pe katu  balcón ndetuicháva peteĩ, Coronel López ojykýi haguépe ñe’ẽ poravopyre. Pévantema óga Cabildo rehegua opytáva Paraguáipe. Ko museo-pe oñeñongatu Mcal. Francisco Solano López rembiporukue, ta’anga, trofeo ha medalla; upéichante avei retablo ha yta tupão yma guare; avei oĩ urna, mboka, mbokara’ỹi, kusepuku, bayoneta, itasã, kyseyvuku, escudo hamba’e. 
 Juanita Pesoa róga tuja, Mcal. López rembiayhukue imitãrusúpe, ha orekova’ekue chugui 3  mitã. Ko óga colonia añemopu’ãmbyre oreko ovetã kakuaa irréhava, hogyke anambusu ha hokẽ yma sa’ary XIX okẽnguéra ojejapo hagueichagua; opyta tape Alberzoni ári.

Restaurante ha hotel-kuéra oikuave’ẽ tembi’u ndehéva, umi oje’usevéva hína umi oñembosako’íva Suruvi, corvina, pacú y dorado.

Pyharekue oku’ememe tapichakuéra upépe, oĩ tenda ojakaru térã ojejeroky hag̃ua oipe’áva hokẽ pyhare pyte peve. 

Ary Pyahu oikévo ojejapo vy’aguasu a lo yma Clubes Pilarense, América ha Capitán Bado-pe. Arroyo Ñe’ẽmbuku rembe’ýpe ojejapo jeroky “Hawaiana”.

Semana santa-pe oñeha’ã mávapa opirakutu hetave. 

Ára oñemomba’eguasúva Pilar-pe:
1 jasypo: Vy’aguasu oñemomorãvo San José Obrero-pe
14 jasypo: Desfile ojegueromandu’ávo Paraguái Sãso ára. 
12 jasypa: Vy’aguasu Virgen del Pilar ñemomorãvo.

 Ekonomia
Pilar-pe imbarete ñemu ha avei industria. Mandyju rehe omba’apóva  tuichavéva Paraguápe, Manufactura Pilar, oiporupa nunga mandyju oñeñotỹva ko tetãme. Karai Italia-gua Paolo Federico Alberzoni ou opyta upépe ha opyta porã rupi ko tenda ofunda peteĩ fábrica tuicháva mandyju rehe oñemba’apo hag̃ua. 

 Mba’éicha oñeg̃uahẽkuaa 
Pilar opyta 358 km tavusu Paraguaýgui; oñeg̃uahẽkuaa upépe ruta I “Mcal. Francisco Solano López”  ha ruta  IV “Gral. José Eduvigis Díaz” rupi.

Pilar guive, oñeg̃uahẽ mboyve pe tavaitépe, oĩ peteĩ tape juasa; akatúa gotyo oñeg̃uahẽ  Tacuaras-pe ha asu gotyo katu Guazú Cuá-pe.

 Referencias 
Geografía Ilustrada del Paraguay, Distribuidora Arami SRL; 2007. ISBN 99925-68-04-6
Geografía del Paraguay, Primera Edición 1999, Editorial Hispana Paraguay SRL.

 Enlaces externos 

Secretaria Nacional de Turismo
Dirección General de Encuestas, Estadísticas y Censos
Asociación Biblioteca Virtual del Paraguay
Coordenadas Geográficas e Imágenes Satelitales: Pilar

Ñemohenda:Paraguái tava
Ñemohenda:Tetãvore Ñe'ẽmbuku