Carlomagno

Carlomagno (Latinañe'ẽme, Carolus [Karolus] Magnus; 2 jasyrundy 742, 747 térã 748-Aquisgrán, 28 jasyteĩ 814) ha'e akue Rróma ha Heymáña Mburuvi Marangatu mburuvichavete ary 800 guive omano peve.

Ha'e Pipíno pe Mbykýva ra'y ha Bertrada de Laon memby, omyengovia itúva ha oisãmbyhy ityvýra ykére, Carlomán I. Oñokarãi py'ỹinte hikuái ha oñemoĩ vai vaive ojuehe, Carlomán sapy'ánte omano ha upéicha noñorairõi hikuái. Carlomagno ha Pápa katóliko oñoirũ porãite, itúva oñemoirũ haguéicha, ha oñangareko Rróma rekoháre ipu'akapaite rire umi lombádo kuéra rehe, Itália retãme (Umi lombádo niko ou va'ekue Mbyte Európagui ha ondyry Itáliare). Heta oñorairõ umi musulmã rehe, ondyryséva hikuái Ivéria rehe,Andre Maurois, Historia de Francia, p. 36. oñorairõ avei umi elávo kuéra rehe.

Omyasãi Franko-kuéra yvy oiko peve chugui peteĩ mburuvi, ko tetã poguýpe omoĩ Európa vore kuarahyreikegua ha mbytegua. Ha'e niko omoĩ Itália ipoguýpe ha pápa Leõ III omomburuvicha chupe Imperator Augustus ramo ára 25 jasypakõi ary 800 aja, Rróma-pe.

Ha'e oisãmbyhy aja, ojehecha oparupi Kuarahyreike Európape tembiapoporã ha pe ohekáva arandupy mba'e. Hembiapo hetãme rupive ha oñorairõháicha ambue tetãme rupive, Carlomagno omopyenda ha omohenda Európa ohasa hag̃ua Ára Mbytegua pukukue rupi. Ko'ágã, ojehechakuaa Carlomagno omboypyha Hyãsia ha Alemáña mburuvichavete ñemoñare, ojehero chupe hikuái Carlos I, ha «Európa túva» avei.

 Mandu'apy 

 Joajuha 

Ñemohenda:Mburuvicha