Vienã ñorairõ

Vienã Ñorairõ (ojeheróva avei Indochína Ñorairõ Mokõiha térã Amérika Ñorairõ Vienã retãme) oiko oñombohovakérõguare Yvate Vienã ha Ñemby Vienã ára 1 jasypateĩ 1955 guive 30 jasyrundy 1975 peve, (upéicha hi'are 19 ary, 5 jasy ha 29 ára). Yvate Vienã ykére oĩ Joaty Soviétiko, Chína Tetarã Retã ha Yvate Koréa, upe aja oĩ Ñemby Vienã ykére Tetãvore Joapykuéra, Ñemby Koréa, Tailándia, Autarália, Selánda Pyahu ha Filipína. Oĩ tetã ambuéva oho avei ñorairõhápe hákatu oipytyvõnte umi oñorairõvape. Oiko upe aja Ñorairõ Ro'y oñombohováivo tetãnguéra komunísta ha kapitalísta.

Opávove Indochína Ñorairõ Peteĩha (1946-1954) oñepyrũma katu ko ñorairõ Vienãme. Hyãsia retã ndaipu'akái rire Indochína ñorairõme, oñemboja'o va'erã Vienã mokõi tetãme (Yvate Vienã ha Ñemby Vienã) ha ojejapomo'ã jekupytyha Vienã retãyguakuéra oiporavo hag̃ua heko peteĩta térã oñemboja'óta hekópe. Hákatu umi Ñemby Vienã sãmbyhyhára ojapo golpe de Estado ha ndohejái hikuái toiko jekupytyha. Upévare omondo Yvate Vienã ijaty ñorairõhára oipytyvõ hag̃ua Vietcong (guerrilla komunísta omba'apóva Ñemby Vienãme) ha upe rire oñembojára hag̃ua upe tetã ñembyguáre. Upéicharamo omondo Tetãvore Joapykuéra mba'e hepy ha 1964 guive omondo avei ijaty ñorairõhára oipytyvõ hag̃ua Ñemby Vienãme ani hag̃ua upe tetã yvategua oñemomba'e hese, upéicha katu oñepyrũ ko ñorairõ.

Mbeguehápe ojehecha Tetãvore Joapykuéra ndaipu'akaiha ha oñepyrũ oguevi, upéicha oipe'a ijaty ñorairõhára upe tetã ñembyguágui ha oheja umi mokõi tetã oñorairõ ojuehe. Yvate Vienã ipu'aka 2 jasypokõi ary 1976-me, upe rire mokõi tetã heko peteĩma ha ndaiporivéima Ñemby Vienã, upéicha oiko ko tetã ko'ãgagua Vienã. Tetãvore Joapykuérape hetaiterei umi oñemoĩva ko ñorairõre ha ojeruréva toiko py'aguapy.

 Mandu'apy 

 Joajuha 
 Alfredo Becerra, Vietnam, la crítica de las armas, Buenos Aires, agosto de 1975.