Jopói Nobel

Jopói Nobel (Suesiañe'ẽme, Nobelpriset; noruegañe'ẽme, Nobelprisen) ha'e peteĩ jopói momorãmbyre oñeme'ẽva ary ha ary omomba'e ha omomorã hag̃ua umi tapicha térã umi atyvete ikuaaite, tembikuaatýpe oñehesa'ỹijo, térã ojuhúgui mba'ekuaa pyahu térã ohupytýgui mba'e oipytyvõva opa yvypórape.

Jopoikuéra ñeimo'ã oñepyrũkuri ary 1895-pe karai Alfred Nobel hembipota pahágui, ku karai moñemuhára Suésia pegua, ha jopói ñeme'ẽ oñepyrũkuri ary 1901-pe oñemohendávo mba'erekokuaa, kimikuaa, ñepohanokuaa, ñe'ẽporãhaipyre ha py'aguapy rupi. 

Ary 1968 guive ojejapo avei ko se estableció también el "Virurekokuaa rembikuaaty jopói Suésia Viruróga pegua Alfred Nobel mandu'arãme", omotenondéva upe Suésia Ruvichaguasu Atyvete Tembikuaatýgua ha ojeheróva Jopói Nobel Virurekokuaa rehegua. 

Suésia Ruvichaguasu Atyvete Tembikuaatýgua oiporavo mávapa omomba'éta jopói rupive mba'erekokuaápe; kimikuaápe ha virurekokuaápe. Upe Nobel Amandaje ku Karolinska Róga pegua oiporavo mávapa Jopói Nobel Ñepohanokuaa rehegua omomba'éta, ha Suésia Atyvete oiporavo mávapa Jopói Nobel Ñe'ẽporãhaipyre rehegua omomba'éta. Opa umi jopói oñeme'ẽ arete guasúpe ojejapóva ára 10 jasypakõime táva Estocolmo-pe, Suésia retãme. Jopói Nobel Py'aguapyguigua, upe Noruéga Amandaje Nobel rehegua oiporavo mávapa imomorãmbyre, oñeme'ẽ táva Oslo-pe.

Jopoikuéra oñeme'ẽ ary ha ary. Tapichakuérape térã atyvetépe oñeme'ẽ peteĩ jopoipyti'a itajúgui, kuatia'atã ha pirapire. Ku pirapire hína upe Montenondeha Nobel oiporavóva mboýpa, ary 2013-pe ohupyty 8 sua Suésia Koróna, upe hína amo 874.000 euro. Ko Jopói Nobel ndaikatúi oñeme'ẽ tapichápe omanómava, omanónte ojeiporavo rire chupe.

 Mandu'apy 

 Joaju 

 Sitio web de los Premios Nobel (ingleñe'ẽme).
 Comité noruego del Nobel (ingleñe'ẽme).

Ñemohenda:Jopói Nobel