Nicolás Copérnico

Nicolás Copérnico  (19 jasykõi 1473 – 24 jasypo 1543) ha'e akue peteĩ mbyjakuaahára poláko.  Tapichakuéra oikuaa Copérnico-pe umi iñeimo'ã rupi kuarahy ha ñande Yvy rehegua. Iñeimo'ã tenondeguáva ha'eva'ekue ñande Yvy ha'eha heliocéntrico (helios he'ise hína kuarahy). Hembiapokue he'i kuarahy oĩha kuarahy ypykatu mbytépe, ha umi yvóra ojere hese. Péva osẽkuri iñarandukápe, De revolutionibus orbium coelestium (Oñe'ẽva umi yvóra yvagagua jerekue rehe) pe ary omano haguépe.

Copérnico heñóikuri ary 1473-pe táva Thorn (Toruń) Purúsia retãme, peteĩ tetã oñe'ẽvéva Alemañañe'ẽ ha oisãmbyhýva mburuvicha guasu Polóña ary 1466 guive. Ha'e va'ekue ñemuhára Niklas Koppernigk ha hembireko Barbara Koppernigk (heñóiva Barbara Watzenrode) memby. Iñe'ẽ tee ha'e Alemañañe'ẽ.Charles E. Hummel, The Galileo Connection, InterVarsity Press, 1986, , p. 40-41. Oñembo'e raẽ chupe Cracovia-pe ha upéi Itáliape, upépe omohu'ã iñemoarandu ñe'ẽngára ramo upe tupao katólikope. Avei oñemoarandu pohãnohára ramo oipytyvõ haguã hapichakuérape. Copérnico ohasa hetave hekove omba'apo ha ohesa'ỹijóvo Frauenburg távape (Frombork), Warmia-pe, omanohápe ary 1543 jave.

Copérnico ha'e va'ekue peteĩva umi karai arandu tuichavéva hekove pukukue aja. Ha'e va'ekue pa'i, papapykuaahára, mbyjakuaahára, ñe'ẽngára, pohãnohára, sãmbyhyhára ha ñorairõhára. Opa ko'ã tembiapo aja, ha'e oñemoarandu mbyjakuaáre peteĩ arahasarã ramo. Hákatu, pe mba'ekuaarã heliocentrismo rehegua he'íva kuarahy, ñande Yvy rangue, oĩha kuarahy ypykatu mbytépe, ha'e peteĩva umi tembikuaaty ñeimo'ã tuichaitevéva tembiasápe, ha'ékuri pe omoñepyrũ mbyjakuaa javegua.Barbara Bieńkowska 1973. The scientific world of Copernicus: on the occasion of the 500th anniversary of his birth, 1473–1973. Springer. 

 Mandu'apy 

Ñemohenda:Tekove Poloñagua