Hepatitis A

Hepatitis A (ymave ojekuaava'ekue hepatitis infecciosa-ramo) ha'e peteĩ mba'asy ígado oñepámo rehegua, omoñepyrũva mba'asy hepatitis A (HAV), ivíru rupive. Heta jey ndojekuaái mba'eve umi tapicha oguerekóva ko mba'asy, ko'ýte umi ipyahuvéva rehe.  Mokõi ha poteĩ arapokõipe apytépe rupi ojekuaa ramo ko mba'asy.  Iñapysẽramo ko mba'asy ojekuaa ohóvo poapy arapokõndýpe, upéva apytépe oikokuaa, py'ajere, gue'ẽ, tye tirísia orekóva, akãnundu, ha tyerasy.  Amo 10-15% tapicha rehe ojekuaa ohóvo  mba'asy 6 jasy  pukukuépe kóva oñepyrũ rire. Ígado hasyvai ojehecha haguã, katu ojekuaameme tapicha itujavéva rehe.

 Iñepyrũha 
Ojejapyhy jepi ko mba'asy, tembi'u térã y oñembyaiva'ekue tekaka oguerekóva ko mba'asy rehe. Jatyta parapegua noñembojyporãiva'ekue ha'e jepi avei pe ojekuaa meméva. Avei ikatu ova ojepokóramo tapicha hasýva rehe. Ndojekuaairamo jepe mitãnguéra rehe ko mba'asy, ikatukuaa gueteri oguerova ambue tapicha rehe. Tapicha hasýramo peteĩ jey, araka'evéma ndaikatúi jey ojapyhy chupe ko mba'asy. Ojejuhu haguã mba'asy ojehesa'ỹijova'erã tuguy ojejapoháicha avei ambue mba'asykuéra ojejuhu haguã. Kóva ha'e peteĩva umi po hepatitis víru ojekuaáva pegua: A, B, C, D, ha E.

 Mba'éichapa ojehapojokokuaa 
Pohã Hepatitis A hag̃ua oiko ojehapejoko haguã. Oĩ tetã oñevakunahápe mayma mitanguérape, katu umi ndaivakunáivape ikatukuaave ojapyhy chupekuéra ko mba'asy vai. Ha'ete ku oikóva tekove pukukue javeve. Ojehapejokokuaa avei ko mba'asy ojepohéi ha tembi'u ñembojy porã rupive. Ndaipóri pohã heseguaitéva katu jepytu'u ha pohãita py'ajere térã chivivi peguarã oñeikotevẽva. Opaite jepi mba'asy ombyai'ỹme tapicha hasyva'ekue py'a. Oñembyai vaíramo tapicha hasýva py'a ojejapova'erã ígado ñemoambue.

 Mba'asy ñembosarambi 
Amo 1.5 sua tapichápe rupi ojepyhy ko mba'asy arapy tuichakue javeve peteĩ arýpe  ha hetaiteve tapicha hasýva ha katu ndojekuaáiva hese ko mba'asy. Ko mba'asy ojekuaa meme umi tetã iky'ávape ha ndaipórihápe y potĩ. Umi tetã mboriahúvape amo 90% mitãnguérape ojepyhy ko mba'asy 10 ary pukukuépe ha upéicha rupi tuicha rire ndahasyvéima. Ojekuaave jepi avei umi tetã iñakarapuã'ívape hetavehápe mitã ha mitãrusu ha ndaiporihápe tasymo'ãha (vacunación). 2010-pe, Mba'asy hepatitis A ojuka amo 102,000 tapichápe. Ára 28 jasypokõi jave hína Hepatitis Ára ojegueromandu'áva oñeñangareko haguã hendaitépe hepatitis víru rehe .

 Mandu'apy 

Ñemohenda:Mba'asy