Luis Alberto Riart

Luis Alberto Riart tendota Paraguái pegua, omyakãva'ekue 17  jasyapy ary 1924 ha 15 jasypoapy ary 1924 peve.

 Su Vida 

Ndojekuaaporãi moópa térã araka'épa heñoiva'ekue karai Luis Alberto Riart. Karai Osvaldo Kallsen he'i heñói hague Villa Floridape pe  21 jasypokõi ary 1880 jave. Ituvakuéra ha'e karai Jerónimo Riart  (catalán) ha kuñakarai Jerónima Vera y Aragón, paraguaigua (avei Eduardo Shaerer sy rérajoapy rehegua). 

Ha'e mitã'imirõ guare ituvakuéra ojogapova'ekue pe távape oĩva sysry guasu Tebicuary ykére. Upe tendápe ohasa imitãme ha avei oñeorandu ypy mbo'ehaópe. Tuichave rire oho Paraguaýpe ombojuapy hagua iñemoarandu, mitãrusu mbo'ehaópe ha avei mbo'ehao pavéme, ohupyty haguépe  doctorado  Derecho ha Ciencias Sociales-pe. Omenda  Adela Bello rehe. Omano Paraguaýpe pe 1 jasypa ary 1953-pe.

 Su Gobierno 

Osẽvo Eligio Ayala ojupi ha'e tendotáramo pe 17 jasyapy ary 1924-pe, oĩháme pe  15 jasypoapy peve, oĩ  irundy jasy ha mokõipa porundy ára. Kóva ojapo oho hagua jeporavohápe (elecciones).

Ypytyvõharakuéra ha'eva'ekue: Belisario Rivarola, ministro del Interior-ramo; Rogelio Ibarra,  Relaciones Exteriores-pe; Lisandro Díaz de León, Justicia, Culto e Instrucción Pública-pe; Eliseo Da Rosa, Hacienda-pe ha coronel Manlio Schenoni Lugo, Guerra ha Marina-me.
Educación katu omyanyhẽ umi cátedras noĩmbáiva oipytyvõháme chupe mbo'ehára Encarnación-gua Clementina Irrazábal ha avei teniente primero Juan Manuel Garay. 

 Vida de docente 

Jastpo ary 1924  jave tetã Paraguái omomba'e umi mbo'ehára osẽva'ekue  Escuela Normal de Barrero Grande-gui ha péichaojupi mbo'ehárarõ Kordilleragua don Pedro Aguilera. Oike Escuela de Comercio-pe, consular, traductor público ha perito calígrafo-ramo. 

Umi 1906 ha 1916 ryepýpe oĩkuri motenondeháraramo Instituto Paraguayo-pe. Ary 1913 jave  omba'po Unión Patriótica oñepyrũrõ guare, kóva omotenonde ñepyrũva'ekue ha'e ha omoirũ chupe mba'apópe Emilio Aceval. Avei omotenondeva'ekue pe Instituto de Alta Cultura Paraguayo- Argentino.

 Obras 

Ha'ekuri ministro  Hacienda-pe, mokõi jave ministro del Interior, avei ministro de Guerra y Marina ha Canciller. Ojupi tendotáramo tetã Paraguáipe pe 17 jasyapy jave 15 jasypoapy ary  1924 peve. Canciller-ramo guare omboguapy héra ary 1935-pe pe hérava protocolo de paz Riart – Elio, opahápe apañuái Bolivia ndive. Ary 1913-pe oĩkuri Comisión de Códigos-pe; ary 1916-pe ministro del Interior Manuel Franco ha José P. Montero oĩramo guare, upéi oikovai Montero ndive ha osẽ pe 25 jasypoapy ary 1919 jave. 12 jasyrundy ary 1923 jave oho ministro de Hacienda-ramo Eligio Ayala ndive. Ary 1924-pe ha'e minintro Guerra y Marina-pe. Ary 1931 jave oĩjey  minintro Guerra y Marina-pe González Navero ndive, jasyteĩ ary 1932-pe. José P. Guggiari ogueraha chupe director de Economía-ramo.

Umi ary 1935 ha 1936 pa'úme ha'ekuri ministro de Relaciones Exteriores de Eusebio Ayala, kóva mboyve pe 12 jasypoteĩ ary 1935 jave, omboguapy héra pe tratado (Riart- Elío) jeikoporãrã Bolivia ndive. Pe 21 jasypokõi ary  1938 jave omboguapyjey héra pe tratado de paz, amistad y límites. Ary 1939-pe ojupi tendotáramo tetã Paraguáipe pe 15 jasypoapy jave, general José Félix Estigarribia oĩ ypyrõ guare. 

 Principios con pocas luces 

Riart tetã Paraguái ñemotenondépe ndaha'éi ikatupyrypava'ekue ha osẽporãmabava'ekue, ojupirõ guare ndaha'éi ohose porãgui, oñeikotevẽ rupi hesénte. Oñepyrũramo guare política-pe ndaha'éivakue osẽ porãmbáva chupe hembiapo.

Pe  8 jasypoapy ary 1904 jave ohova'ekue tetã Argentina-pe oñepyrũ rire mba'evai oĩva motenodeháragua ndive opava'ekue ñorairõme. Oĩva'ekue pe pacto de unión ej'évape umi cívico y radical ndive oikova'ekue, upe mboyve oikekuri pe comisión central-pe. Ary 1928-pe oho jeporavo apytépe  convención ipartidope ha opyta tapykuépe michimirõ jepe.

Oĩkuri mariscal José Félix Estigarribia ndive pe ojeheróva “yo napoleónico” pe  11 jasykõi ary 1940 peve, upe rire oñemomombyry pe golpe de Estado oikóva pe 18 jasykõi ary 1940 jave. Karai Dr. Luis Alberto Riart  nomoneíri mba'eveichavérõ pudo pe oikova'ekue. Umi catalán-gua, ha'e mboyve guare, ohejava'ekue chupe mba'eichaitépa ohayhuva'erã pe ojeheróva democracia.

Riart, Luis Alberto