Simón Bolívar

Simón Hosé Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar Palacios Ponte y Blanco (Caracas, 24 jasypokõi ary 1783-Santa Marta, 17 jasypakõi ary 1830), ojeikuaaporãvéva Simón Bolívar réraicha (), ha'e akue karai ñorairõhára aty ruvicha ha ojokuaikuaáva tetã upe aja Epáña ipoguýpe Venesuéla, ha'e niko omoheñói va'ekue umi tetã Gran Colombia ha Vorívia. Karai herakuãitéva upe tetãnguéra Amerikagua sãsorã ñemongu'éme, tetãnguéra osẽsévo Imperio español ipoguýpe. Simón Bolívar oipytyvõ ko'ã tetãnguéra sãsóre: Vorívia, Kolómbia, Ekuator, Panama, Venesuéla ha oipytyvõ omohenda hag̃ua Perũ retã.

Ary 1813-pe ojehechakuaa chupe téra herakuã rupi Venesuéla Mosãsohára upe Táva Mérida ñesãmbyhýre Venesuéla retãme, oñemoañete rire táva Caracas upe aryitépe, ojehechakuaaite hérare. Hetaite apañuái ha jejoko omombytasékuri hembiapo Amérikare, upévare he'i hese ha'e niko «karai umi mba'e jetu'úgui» peteĩ kuatiañe'ẽme omondo akue mburuvicha Francisco de Paula Santander-pe guarã ary 1825-pe.

Simón Bolívar omba'apo avei tetã pyahu Gran Colombia moñepyrũme, ha'e oha'ã ojapo ko tetãgui peteĩ tekoha guasu mbarete ha ñembojoajupyre Amérika-pe, ha'e niko ku tetã rendota avei. Ojehechakuaa Simón Bolívar ha'eha Karai Amérikagui hembiapóre ha iñeimo'ãre, hembireja tuichágui Amérika jokuaikuaápe guarã, upévare oĩ tetã heta omomba'eguasu chupe.

 Mandu'apy 

 Joaju 

 Archivo del Libertador. Documentos originales de Simón Bolívar digitalizados.
 Simón Bolívar en la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes.
 Simón Bolívar en La BitBlioteca.

Ñemohenda:Tekove Venesuélagua