Irundykejojaty

Irundykejojaty niko peteĩ mesa'i ñembosarái mokõiva oha'ã, oñepyrũ oñemoĩvo 16 ta'anga'i peteĩ mba'epe ijyke irundýva ári, mba'epe apekuére oĩ 64 irundykejoja. Hekópe mokõiva oñombohováirõ ko ñeha'ãme, ojehechakuaa irundykejojaty niko peteĩ jetepyso.

Oñembosarái va'erã peteĩ mba'epe ijyke irundýva oñemboja'óva 8×8 irundykejoja rehe, peteĩ imorotĩva ha ambue hũva, umi 64 irundykejoja ári ikatu oĩ umi 16 ta'anga'i. Mayma ha'ãhára ijyképe oĩ 16 ta'anga'i: peteĩ ruvicha, peteĩ kuñaruvicha, mokõi pa'i, mokõi kavaju, mokõi óga yvate ha poapy ñorairõhára. Umi ha'ãhára ohupytykuaa «oityrã» ruvicha ambuéva. Upévare ha'ãhára omoĩ va'erã tesaparápe upe irundykejoja ojejuhuhápe ruvicha, ha'ãhára ambuéva ndaikatúirõ ojoko hese, ndaipu'akái ha oiko pe háke máte (ho'a ta'anga'i ruvicha) ha upéicha opa.

 FIDE Campeon Mundial de Ajedrez-pe   Campeón Mundial de ajedrez-pe

Ary 1886-pe, heta aty Tetã peteĩ reko Amérikagua pegua oñembojoaju omohenda hag̃ua peteĩ ñeha'ã mokõi ohalãva ojehecharamovéva upe jave: Wilhelm Steinitz ha Johannes Zukertort.  Oñemocherakuãve haguã ko aty, ojehchakuaáta pe oganávape "Campeón Mundial" ramo.  Steinitz ogana ha upe guive mburuvicha guasu oiporavo desafiante ha omoĩ condición de juego ha financiera. 

Steinitz rendaguépe oúta Emmanuel Lasker (1894-1921), José Raúl Capablanca (1921-1927), Alexander Alekhine (1927-1935), Max Euwe (1935-1937) ha jey Alekhine.

Ary 1924 jave, Federación Internacional de Ajedrez (FIDE) oñemopyenda ha oñeha'ã omohenda disputa título, pero oñaha'ãva ndohupytýi intransigencia campeón-kuéra.  Ary 1946 jave, Alekhine omanóvo, FIDE decididamente omotenonde iniciativa, ha omoí base selección de candidatos título vacante ha mba'éichapa ojedetermináta umi futuro rival campeón-pe. 

 Ary-pe  Téra  Tetã 1948-1957  Mikhail Botvinnik   1957-1958  Vasily Smyslov   1958-1960  Mikhail Botvinnik   1960-1961  Mikhail Tal   1961-1963  Mikhail Botvinnik   1963-1969  Tigran Petrosian   1969-1972  Boris Spassky   1972-1975  Robert Fischer   1975-1985  Anatoly Karpov   1985-1993  Garry Kasparov   1993-1999  Anatoly Karpov   1999-2000  Aleksandr Khalifman   2000-2002  Viswanathan Anand   2002-2004  Ruslan Ponomariov   2004-2005  Rustam Kasimdzhanov   2005-2006  Veselin Topalov   2006-2007  Vladimir Kramnik   2007-2013  Viswanathan Anand   2013-2023  Magnus Carlsen   2023-2024  Ding Liren   2024-..... Dommaraju Gukesh  

 Mandu'apy 

 Joajuha 

Ñemohenda:Jetepyso