Maurísio

Maurísio —héra tee hína Tavakuairetã Maurísio (Ingleñe'ẽme: Republic of Mauritius; Hyãsiañe'ẽme: République de Maurice; Maurísiogua krióllo ñe'ẽme: Repiblik Moris)— ha'e peteĩ tetã hekosãsóva ijyvy apekue oĩva heta ypa'ũme upe paraguasu Índiko ipehẽngue ñemby kuarahyreikeguápe, ko tetã ypa'ũnguéra ojejuhu amo 900 kilómetro Mandagaka retãgui, ha amo 3800 kilómetro Índia retãgui. Itavusu ha itáva orekovéva tekovekuéra ipype ha'e hína Port Louis.

Ko tetã ijyvy apekue oĩ ko ypa'ũ Maurísio-pe ha heta ypa'ũ ha ykuãirũ ambuévape, upe ykuairũ hérava Saint-Brandon, ypa'ũ Rodrigues ha ypa'ũnguéra Agalega. Maurísio oĩ ko ypa'ũ aty ipype hérava ypa'ũnguéra Mascareñas, upe ypa'ũ Hyãsia pegua avei, Reuniõ.

Ko ypa'ũ réra ha'a akue Dina Arobi, upéicha ombohero umi karai árave oguahẽva peteĩháme ko ypa'ũme, hákatu ndopytái hikuái, ary 1507-pe umi karai Poytuga retãygua oguahẽ ha ohecha ndaiporiha mavave ko ypa'ũme. Ary 1598-pe oguahẽ heta karai Olánda retãygua ha ombohero Mauricio ko ypa'ũ, Olánda ha Tetãnguéra Yvýi imburuvichavete réra (Maurísio Nassau pegua herakuãre).

 Mandu'apy 

 Joaju 

 Maurísio retã rekuái renda tee Ñandutíme (ingleñe'ẽme)
 Marandukuéra ha ambuéva Maurísio rehegua (ingleñe'ẽme)
 Séga - Maurísio retã mba'epu porã