Luisõ

Luisõ (karaiñeꞌẽme: Luisón) haꞌe peteĩ mymba jaguápe ojoguáva. Kóva ivai, hesa overa hendy ha hague hũ. Pyharepytépe araapy ha arapoteĩme osẽ oheka tekekue. Hesa pytã ha hyakuã vai.

Umi imemby kuimbaꞌe haꞌéva pokõi apytépe, pe memby pokõihágui jeko oiko Luisõ oikóvove mitãrusu.https://www.wattpad.com/364027001-el-luison-la-transformaci%C3%B3n

 Mombeꞌuguaꞌu 
Luisõ haꞌe Tau ha Kerana memby pokõiha, kóva ári hoꞌa pe mbaꞌe vai oguerekóva umi itajyrakuéra. Héra omondyꞌi vaieterei. Kóva oĩme umi tekove ha mano rape mbytépe. Kóva haꞌe pe vícho omongyhyjevéva umi pokõi mombeꞌuguaꞌu apytépe.

Umi ambue mombeꞌuguaꞌukuéra oñangareko itakúva ha mbaꞌeheta rehe, oñangareko mymbakuéra ha kaꞌavo ha kaꞌaguýre. Ambue oĩ omondáva mitã ha ombotavy ha hoꞌúva, Luisõ haꞌe pe ivaivéva peꞌava apytépe, ndaipóri mbaꞌeve ivaivéva umi guaraníme guarã ko mombeꞌuguaꞌu vaietégui.

Ojereko pyhare pytepe jave araapy ha arapoteĩ Luisõ osẽ, oñemombaꞌe umi tavakuérare, tekoha ha tavaguasúre, Luisõ oheja pe itekove yvypóraicha oiko hag̃ua chugui peteĩ jagua ivaietereíva, haꞌi haꞌimbéva ohekáva umi teꞌongue ikatu hag̃ua oñemombo hiꞌári ha hoꞌu hag̃ua hoꞌo. Pyharekuepytépe osẽ oheka yvyporakuérape ojapo hag̃ua chuguikuéra Luisõ, kóva ojapo hag̃ua ohasa ãra koꞌãva retyma guyꞌipi térã ohereꞌi ãra chupekuéra isyvápe. Jagua aty oikojepi hapykuéri ha oñarõ chupe mombyrýgui okyhyje haguére chugui. Peteĩ mbaꞌe ne oiko hendive.

 Ojehechaháicha 
Luisõ ojere mombeꞌuguaꞌúpe ha umi heꞌíva "ojehechaha Luisõme" heꞌi haꞌeha peteĩ jagua tuicháva, ivaietereíva, ipire hũva, ipoꞌíva, imbaretéva, ha 3 ikuãva ipýpe, oguatáva irundy ipýpe, ndoguerekóiva huguái, hesa pytãva tuguýicha ha iñakãrague yvypóra mbaꞌeichaguáva.

Luisõ osẽ pyharekue umi 11:00 ha 12:00 pyharekuepytépe, osẽ oho tyvytykuérape hoꞌu hag̃ua umi omanóva retekue ha soꞌo, avei kokuépe hoꞌuhápe ryguasu ha tekaka, ha katu hembiꞌu ohayhuvéva, yvypóra mitãraꞌy.

 Mburuvicha guasu ha ñemongarai 
Paraguái ha Arhentínape oĩ peteĩ jepokuaa umi oikóva upépe ojerure mburuvicha guasu tetãmegua omongarai hag̃ua imemby pokõiha ani hag̃ua heñói peteĩ Luisõ, ko jepokuaa oñepyrũ ojejapo 1907 guive, hake mboyve heta ogapegua ojuka imemby pokõiha okyhyjégui ku añaretãygua oikóva Paraguáipe.

 Ehecha avei 
Ao ao
Jasy Jatere
Teju Jagua
Mbói Tuꞌĩ
Kurupi
Moñái
Tau
Kerana
Mombeꞌuguaꞌu
Ñande Ypykuéra

 Manduꞌapy 
Ñemohenda:Mombe'ugua'ukuéra guarani
Ñemohenda:Paraguái mombe'ugua'ukuéra
Ñemohenda:Mombe'ugua'u