Kuarahy

Kuarahy (mba'ehero: 16px|☉) ha'e peteĩ mbyja ojejuhúva ñande Kuarahy Ypykatu mbytépe. Ha'e peteĩ amanda plasma ijapopyre tuichaitereíva ha hendýva. Ijerére ojere Yvy ha opa yvóra ambuéva, ojere avei hese heta yvóra michĩ, jaguaveve ha yvágamba'e ambuéva.

 Heñói 
Ojekuaa heñói hague 4600 sua ary mboyvépe peteĩ arai guasuete imba'eku'íva ojehundíva va'ekuére. Peteĩ pehẽngue ko arai guasuete imba'eku'ívagui ohopa imbytépe ha oñepyrũ haku ha ohupytývo 15.000.000 C oñepyrũ ohapy tatavevýi ha péicha omoheñói kuarahy, ambue pehẽngue hembýva omoheñói yvorakuérape. 

Oñeimo'ã opávove kuarahýgui hatavevýi oikotaha chugui peteĩ mbyja popeno pytã (estrella gigante roja) ha oipytetaha Merykúrio, Mbyja Ko'ẽme, ñande Yvýpe ha avei ikatu oipyte Mbyja Pytãme. 

 Kuarahy Ypykatu 

Kuarahy ha'e mbyja peteĩnte ñande Kuarahy Ypykatúpe. 
Ñande Yvy ha ambue yvóra ojere ñande kuarahy jerére. Kuarahy mombyrykue ha'e 149.597.870.700 m ko mombyrykue oñembohéra unidad astronómica. Kuarahy mimbi og̃uahẽ ñandéve 8 aravo'i ha 20 aravo'ivépe.

Ñande Kuarahy Ypykatúpe oĩ 8 yvóra ha ko'ãva ha'e:
 Merykúrio (Mercurio)
 Mbyja Ko'ẽ (Venus)
 Yvy (Tierra)
 Mbyja Pytã (Marte)
 Húpiter (Júpiter)
 Satúyno (Saturno)
 Uráno (Urano)
 Netúno (Neptuno)

Plutõ ojeikuaava'ekue peteĩ yvóra ramo ha upéi katu oñemoambue chupe yvága mba'e ojoguáva yvórape. Ary 2006-pe oñemohenda Plutõme ambue ñemohendápe, ha oiko chugui peteĩ yvóra michĩ. 

 Momba'eguasu 
Ñande kuarahy omoguahe ñandéve imbaretekue omimbi jave, kóva oipuru tesapemoñanga, umi ka'avo ikatu hag̃ua ojapo hembi'urã ha aravo ha'ejey tembi'u mymbápe g̃uarã, péicha kuarahy ome'ẽ ñandéve tekove.

 Joaju 

 Sobre la edad más exacta del Sol/sistema solar (en inglés).
 Sistema solar.
 Recomendaciones para observar el Sol.

Ñemohenda:Mbyjakuaa