Ky

Ky () niko tymba chu'i oĩva umi Tirápteros hérava apytépe. Hetaichagua oĩ. Oĩ umi ovy'áva ñanderehe, ñande rymbáre térã guyráre. Umi ryguasúre oĩva héra mymýi ha pya'e ovakuaa ñanderehe. Umi ñane akãre jarekóva, Pediculus capitis térã Pediculus humanus humanus, umíva ñanemba'ete, ha pya'e ovakuaa ñanderehe térã jarovakuaa ñande rapicháre.

Ndahasýi jaikuaa jarekórõ ky ñane akãre. Ñañandu hemói ñandéve okarúre ñanderehe. Ñati'ũicha ijuru puku ombokua hag̃ua ñande pire upégui oipyte hag̃ua ñande ruguy. Upéi avei, ñamañávo ñande rapicha akãre jahecháta umi ky rupi'a morotĩ joa ha overáva umi iñakãraguekua rupi. Ky hatã'i, jajukakuaa ñambopévo ñane pyapẽ pa'ũme ñahendu peve okapu.Gatti, Carlos. Diccionario Guaraní-Castellano de Ciencias naturales y Conocimientos Paraguayos. Arte Nueo Editores. Asunción 1985 

 Mandu'apy 
Ñemohenda:Tymbachu'i