Ñe'ẽriregua Guaraníme

ÑEꞋẼRIREGUA GUARANÍME (LA POSPOSICIÓN EN GUARANI)

ÑEꞋẼRIREGUA
 Heꞌiséva (concepto)
 Ñeꞌẽriregua mohenda (clasificación)

 HEꞋISÉVA 
Ñeꞌẽriregua niko ñeꞌẽ oñemohendáva ambue ñeꞌẽ rire, ombojoapy – peteĩme – mokõi ñeꞌẽ, ỹramo noimbái térã nahesakãi upe jaꞌeséva. Ojepuru oñanduka hag̃ua heta mbaꞌe, péicha: ára

Ñeꞌẽriregua jaipurukuaa opaichagua ñeꞌẽ ndive ha omohesakã mbaꞌéicha, arakaꞌe, mamo, mbaꞌére ojehu ñeꞌẽ ijykeregua omoandúva.

1. Tero tero ndive. 
Kesu Kaꞌakupegua
tero   tero

2. Ñeꞌẽtéva ñeꞌẽtéva ndive. 

Oho okarúvo
ñeꞌẽtéva ñeꞌẽtéva

3. Teroja tero ndive. 

Che akãme
teroja tero

4. Ñeꞌẽtéva tero ndive. 
Ohenói Perúpe
Ñeꞌẽtéva  tero

5. Ñeꞌẽndýi ñeꞌẽtéva ndive.

Iñambuepaite ñande rekove 

 Chákepe  jaiko koꞌág̃a 
 ñeꞌẽndýi ñeꞌẽtéva

 ÑEꞋẼRIREGUA ÑEMOHENDA 
2.1. Ñe'ẽriregua Iñe'ẽpehẽteĩva (Posposiciones Monosilábicas).
2.2. Ñe`ẽriregua Iñe'ẽpehẽ'etáva (Posposiciones Polisilábicas).

Ko ñemohenda ojejapo iñeꞌẽpehẽ retakua rupive.

2.1. ÑEꞋẼRIREGUA IÑEꞋẼPEHẼTEĨVA: Koꞌãva iñeꞌẽpehẽ peteĩmínte ha katuete ojoajuvaꞌerã ñeꞌẽ ijykereguáre.  

Umi iñeꞌẽpehẽteĩ apytépe oĩ:
 Pe (jaipurukuaáva ñeꞌẽ jurugua ndive)
 Me (jaipurukuaáva ñeꞌẽ tĩgua ndive)
 Gua
 Gui
 Re
 Vo

Techapyrã:	
 Peru oho kokuépe kuehe.
 Haꞌe oñongatu heta mbaꞌe iñapytuꞌũme.
 Yvyra Kaꞌaguasugua ndaijojahái.
 Ñande jagueru chipa Paraguarígui.
 Omosãingo ijao okẽre.
 Amo mitã oho okarúvo.

2.2. ÑEꞋẼRIREGUA IÑEꞋẼPEHẼꞋETÁVA: Koꞌãva oguereko mokõi térã hetave ñeꞌẽpehẽ ha arakaꞌeve ndojoajuivaꞌerã ñeꞌẽ ijykereguáre. 

Umi iñeꞌẽpehẽꞌetáva apytépe oĩ: 
 guive / 
 hag̃ua (ñeꞌẽtéva ndive ojepurúva) /
 g̃uarã (tero ndive ojepurúva) / 
 peve (juruguáva ndive) - meve (tĩguáva ndive) / 
 ári / 
 rire / 
 rupi - rehe / 
 ndive /

Techapyrã:
 Mombyry guive aju jerokyrã.
 Ou okaru hag̃ua.
 Ndéve g̃uarã Santani /
 Ahenóita chupe ou peve cherendápe / 
 Óga ári oĩ kaꞌi /
 Nderéra rire oúma cheréra / 
 Amo tape rupi ajúkuri kuehe / 
 Kalo oho isy ndive Paraguaýpe/

 Manduꞌapy 
Ohai David Galeano Olivera (GUARANI ÑEꞋẼTE HA ARANDU ANAMANDAJE).

Ñemohenda:avañe'ẽ