نيۊیؤرک

بندانگشتی|300px|نيۊىؤرک ٚ نما سال ۲۰۰۶
نيۊىؤرک آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن ٚ پۊرجمعيت‌ترين شأر ؤ نيۊىؤرک ٚ ايالت ٚ مرکز ايسه گه ۵ ناحيه شامل برانکس ؤ برۊکلين ؤ منهتن ؤ ائستىتن آىلند ؤ کۊئينز ٚ جي تشکيل بۊبؤکه. اي شأر فرهنگي ؤ سياسي ؤ ايقتصادي قۊطب دۊنيا ميئنه. عده‌اي اي دليلؤن ٚ وأسي اي شأره دۊنىا پاىتخت دؤنن.Forward. New York - Capital of the Modern World

نيۊىؤرک ۱۱٬۳۲۷ کيلۊمتر مؤربع مساحت دأنه ؤ دۊنىا پيلترين شأر محسۊب بۊنه. نيۊىؤرک ۲۷۴ته آسمؤنخراش ويشتر أز ۱۵۰ متر دأنه ؤ اي شأر ويشترين آسمؤنخراشؤنه خۊش ٚ ميئن جا بدأ دأنه.:en:List of tallest buildings in New York City رهايي بۊرج، أولي بنايي ايسه گه نيۊيؤرک ٚ دۊنيايي تجارت ٚ مرکز ٚ جيگه ميئن چؤده بۊبؤ.
۲۰۰۷ سال ٚ آمار ٚ مۊطابق سرجمع حۊمه أمرأ اي شأر ۲۰ ميليۊن جمعيت دأنه. نيۊىؤرک ٚ مترؤ گه ۱۹۰۴ سال ٚ ميئن بنا بۊبؤ دۊنىا مترؤ طۊلاني ترين خط ايسه. دۊنىا پيله‌ترين بۊرس ٚ واجار وال استريت ٚ خيابؤن ٚ ميئن مقر دأنه.
ايجؤنأبؤ ميللتؤن ٚ سازمؤن ٚ أصلي مرکز ؤ هيتؤرى رهايي مۊجسمه آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن ٚ أصلي نۊشؤن نيۊىؤرک ٚ ميئن واقع بۊبؤ. 
بندانگشتی|236px|وسط|[[منهتن|1: منهتن [[برۊکلين|2: برۊکلين ]] [[کۊئينز|3: کۊئينز]] '''4: برانکس]] 5: استتن آیلند'''|alt=A map with five insular regions of different colors.

نيۊيؤرک ٚ تارئخ
دؤوؤمي جهاني جنگ؛ نيۊيؤرک ٚ رۊشد ٚ زمينهٰ آماده بؤده، اۊرۊپا کشورؤن ٚ هۊنري ممنۊعيتؤن ٚ ويسين هۊنرمندؤن آمريکا ور بيريتن. اي ايجباري کۊچ هۊنر ٚ مرکزه پاريس ٚ جي نيۊيؤرک ببۊرده. مؤقعيتي گه باعث بۊبۊ آمريکا تا ۱۹۷۰ أواخر هۊنري جريانات ٚ سر تسلط ٚ قاطع بدأري.کيتاب: تاریخ هنر مدرن - نويشتنکس: نۊربرت لينتن - واگردان: علي رامين - ناشر: نشرˇ نى - ولگ: ۲۶۷
دؤوؤمي جهاني جنگ ٚ خرابئن اۊرۊپا ميئن؛ سرگردان ؤ تازه سرمايه‌ئن ؤ کار ٚ نيرؤنه اي شأره سرازير بؤده عاملي گه باعث بۊبؤ نيۊيؤرک ٚ صنايع ؤ کارخؤنه‌ئن رؤنق پيدا بکۊنن ؤ اين ٚ ايقتصاد تؤسعه بياجي. ۱۹۵۲ ميلادي ايجؤنأبؤ ملل ٚ سازمان ٚ دائمي مقر نيۊيؤرک ٚ ميئن ايحداث بۊبؤ گه اين عامل اي شأره به مۊهمترين شأر، بين المللي ديپلؤماسي عرصه ميئن تبديل بؤده.

نيۊيؤرک ٚ ايرؤنئن
نيۊيؤک ٚ ايرؤنئن ٚ کۊنۊشگرؤن ٚ حقسأى ٚ أمرأ؛ هر سال ؤ ۲۰۰۵ سال ٚ جي نؤرۊز ٚ عأيد ٚ ويسين چندهيزار ايرؤني ؤ دئباخي أقوامي گه نؤرۊزه جشن گينن چندته خيابؤن منهتن ٚ ميئن جشن ؤ سۊر گينن.نيۊيؤرک ٚ ايرؤنئن ٚ نؤرۊزي رژه رسمي وبجيگه هيتؤرى يته جي پيله‌ترين ايرؤنشيناسي پؤرؤژه‌ئن ايرانيکا دانشنامه نؤمي اي شأر ٚ ميئن ؤ کۊلۊمبيا دؤنشگه ميئن قرار دأنه.

 تاتايي‌ئن 

وسط|بندانگشتی|600px|نيۊىؤرک ٚ نما.

سربس

جرگه:آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤن
جرگه:شهرؤن