Raúl Quinto

Raúl Quinto, nado en Cartaxena, Murcia, en 1978, é un poeta, ensaísta, narrador e crítico literario español en lingua castelá.

 Traxectoria literaria 
Raúl Quinto naceu en Cartaxena (Murcia, España) en 1978. Licenciouse en Historia da arte na Universidade de Granada e actualmente reside en Almería, onde traballa como profesor de Historia da arte e Xeografía e Historia no instituto IES Celia Viñas.

A súa traxectoria como poeta comezou coa publicación de Grietas (Dauro, 2002; reeditado en La Garúa, 2007, coa ampliación Poemas del Cabo de Gata). En 2004 recibiu o Premio Andalucía Joven de Poesía convocado polo Instituto Andaluz da Mocidade polo seu poemario La piel del vigilante. Foi publicado en 2005 pola editorial DVD. O seu terceiro libro de poemas, La flor de la tortura (Renacemiento, 2008), foi galardoado co Premio Internacional de Poesía Francisco Villaespesa.

A partir da segunda década do século alterna a escritura de poesía, publicada na editorial La Bella Varsovia (Ruido blanco, en 2012; La lengua rota, en 2019; Sola, en 2020), con obras de xénero híbrido, entre o ensaio, a narración e a prosa poética, como Idioteca (El Gaviero, 2010), Yosotros (Caballo de Troya, 2015), o relato autobiográfico Hijo (La Bella Varsovia, 2017) ou La canción de NOF4 (Jekyll & Jill, 2021), un ensaio sobre o artista italiano Fernando Oreste Nannetti. Este último libro fíxoo valedor do Premio Alfonso Décimo de Literatura en 2022.

A súa consagración como prosista chegou coa novela histórica Martinete del rey sombra (Jekyll & Jill, 2023), que obtivo o Premio Cálamo na modalidade «Outra Mirada», o Premio da Crítica de narrativa castelá e o Premio Nacional de Narrativa española. En 2025 publicou na mesma editorial La ballena azul, unha incursión na literatura de terror.

Colaborou con comentarios e artigos en publicacións como Quimera ou A Voz de Almería. De 2016 a 2023 codirixiu xunto a Isabel Jiménez Caro a Facultade de Poesía José Ángel Valente, vinculada á Universidade de Almería, que promoveu e difundiu a poesía con recitais, encontros entre escritores e formatos poéticos de vangarda.

 Temática e estilo 

 Poesía 
A doutora en Filoloxía Hispánica Remedios Sánchez describiu así o estilo deste autor: «Quinto constrúe unha poética cargada de preguntas, socialmente comprometida, que traballa a musicalidade do verso pero priorizando o fondo, o contido, eses refachos de imaxes áridas, contundentes e rotundas».

Desde a súa primeira obra Grietas (2002) a poesía de Raúl Quinto caracterizouse por unha “mestura do sinistro e o sublime”, en palabras de Pablo López Carvallo, a reflexión sobre a violencia e a fuxida do confesionalismo (‘non hai ningún eu en todo o libro, o personaxe poético son uns eles fantasmais’, afirma o autor nunha entrevista), separándose marcadamente da estética da poesía da experiencia, predominante na contorna da Universidade de Granada onde recibiu a súa formación. 

O cuestionamiento do eu poético convencional faise máis evidente en La piel del vigilante (2005), cuxos textos dan voz aos personaxes da novela gráfica Watchmen de Alan Moore e Dave Gibbons, mentres que a temática da violencia é patente n La flor de la tortura (2008), onde “os poemas de Quinto arríncanlle á historia universal da morte o seu voluptuoso imaxinario”, segundo Ainhoa Sáenz de Zaitegui na súa reseña para El Cultural.

En Ruido blanco (2012) a experimentación formal increméntase mediante caóticos poemas en prosa con imaxes yuxtapuestas, tomando como fío condutor o suicidio en directo da reporteira Christine Chubbuck, realizando unha crítica á cultura do espectáculo. A denuncia política cobra unha dimensión máis explícita en La lengua rota (2019), onde homenaxea diferentes activistas que foron asasinados por enfrontarse ao poder mediante as súas palabras e inclúe unha extensa composición sobre a masacre da estrada Málaga-Almería acontecida en 1937.

O breve poemario Sola (2020), publicado durante a crise da Covid-19, toma como punto de partida un microrrelato de Thomas Bailey Aldrich en textos que se interpretaron como metáforas do illamento e a angustia existencial vividos na pandemia.

 Prosa 
Os libros en prosa de Quinto foron cualificados como “textos híbridos” tanto polo seu autor como pola crítica, xa que se sitúan “a medio camiño entre a narración, o ensaio, a estampa”, en palabras de Mario Cuenca Sandoval.

O primeiro deles, Idioteca (2010), é unha colección de pequenos ensaios que establecen conexións entre a alta cultura (Goya, Schumann, a Bauhaus) e a cultura pop (o Correcaminos, Sonic Youth, o black metal).

Yosotros (2015) comparte este carácter ecléctico, pero desprega como tema principal o conflito entre individualidade e colectividade a través da historia e a arte. Pola súa banda, Hijo (2017) é o único libro explicitamente autobiográfico de Quinto, abordando a súa experiencia da paternidade sen perder o seu habitual ton poético.

A canción de NOF4 (2021), un ensaio que parte dunha investigación sobre a obra de Fernando Nannetti para reflexionar sobre o acto de escribir e os límites entre cordura e tolemia, arte académica e arte marxinal, recibiu especial atención da crítica con comentarios eloxiosos de escritores como Ricardo Menéndez Salmón ou Enrique Vila-Matas.

Raúl Quinto obtivo en 2024 o Premio Nacional de Narrativa e o da Crítica con Martinete del rey sombra (2023), novela na que realizou un híbrido entre crónica histórica, ensaio poético e narración ambientado na época de Fernando VI, coa intención de rescatar do esquecemento o intento de limpeza étnica contra a poboación xitana en España, coñecido como a Gran Redada. A crítica especializada destacou o rigor histórico da novela e a súa prosa «elegante, fermosa, sensible e mesmo preciosista» en contraste coa dureza do tema tratado.

A seguinte entrega de Quinto foi La ballena azul (2025), libro de xénero próximo á literatura de terror que explora o concepto de hiperstición, tomando os retos virais, as seitas, as noticias falsas e os creepypasta como síntomas dos perigos da manipulación colectiva e o borrado  dos límites entre realidade e ficción a través da Internet, coa intención de conducir o lector a «unha experiencia límite», en palabras do autor.

 Outras disciplinas artísticas 
Raúl Quinto colaborou coa compañía coreográfica DateDanza, cuxo espectáculo Signos de Arena (2007) utilizou textos do seu libro Grietas, participando ademais na dramaturxia da obra Fronteras (2009).

Participou en recitais que combinan a poesía, a música e a imaxe, en colaboración con instrumentistas de improvisación libre como Primo Gabbiano e Dal Verme, xunto ao poeta granadino Rubén Martín. Levou o seu poemario Ruido blanco a este formato multidisciplinar, con música de Liborio López, en diversas actuacións entre as que cabe destacar a desenvolvida no Museo de Almería en novembro de 2012. Neste lugar tamén presentou La lengua rota xunto ao músico Ezequiel Giménez, espectáculo que tamén formou parte do Festival Internacional das Artes de Castela e León de Salamanca (2019) e o IV Ciclo de Poesía Escénica de Segovia (2021).

Outro proxecto seu nun formato próximo ao spoken word foi ‘Historia portátil da poesía española’, xunto coa banda de rock, flamenco e noise Colectivo Colombine, que realizou interpretacións de poemas de Juan da Cruz, Quevedo, Bécquer, Javier Egea ou Chantal Maillard, en festivais de poesía como Vociferio, en Valencia.

 Obra 

 Poesía 

 Grietas (2002). Dauro. ISBN 84-95763-34-6. Reeditado ye ampliado como Grietas : poemas del Cabo de Gata. La Garúa Libros. 2007. ISBN 978-84-935624-8-9. 
 La piel del vigilante (2005). DVD Ediciones. ISBN 84-96238-24-5. 
 La flor de la tortura (2008). Editorial Renacimiento. ISBN 978-84-8472-378-3. 
 Ruido blanco (2012). La Bella Varsovia. ISBN 978-84-939991-0-0.
 Hijo (2017). La Bella Varsovia. ISBN 978-84-945007-4-9.
 La lengua rota (2019). La Bella Varsovia. ISBN 978-84-948412-2-4.
 Sola: variaciones sobre un texto de Thomas Bailey Aldrich (2020). La Bella Varsovia. ISBN 978-84-120904-7-5.

 Narrativa 

 Idioteca (2010). El Gaviero. ISBN 978-84-936617-8-6.
 Yosotros (2015). Caballo de Troya. ISBN 978-84-15451-58-7.
 La canción de NOF4 (2021). JEKYLL & JILL. ISBN 978-84-948915-6-4.
 Martinete del rey sombra (2023). JEKYLL & JILL. ISBN 9788412395990.
 La ballena azul (2025). JEKYLL & JILL. ISBN 9788412710045.

 Recoñecementos 

 Premio Cálamo, 2023 (cat. Otra mirada) por Martinete del Rey Sombra.
 Premio Nacional de Narrativa, 2024, por Martinete del Rey Sombra
 Premio da Crítica de narrativa castelá, 2024, por Martinete del Rey Sombra
 Notas 

 Véxase tamén 
 Ligazóns externas 

 Blog do autor
 Sete poemas de Raul Quinto
 Dous poemas de La piel del vigilante
 Vídeo completo do espectáculo “Ruido Negro (poesía y música)” con Rubén Martín e Primo Gabbiano, en Llibreria Calders (Barcelona)
 Fragmento dunha actuación en directo con Colectivo Colombine

Categoría:Escritores da Rexión de Murcia
Categoría:Nados en 1978
Categoría:Nados en Cartaxena
Categoría:Escritores en lingua castelá
Categoría:Novelistas de España