María Apaza

María Apaza Machacca , nada no distrito de Paucartambo, é unha líder espiritual quechua da nación quero, da provincia de Paucartambo no departamento de Cuzco, no Perú. Como líder espiritual quero, ten o grao de altomisayoc, que se dá ás maiores autoridades espirituais. Viaxou a América do Norte, África e Europa para compartir os seus coñecementos.

 Traxectoria 
Naceu no centro poboado de Kiko no distrito de Paucartambo, da provincia homónima na rexión de Cuzco. O seu pai foi Santos Apaza e a súa nai Sebastiana Machuca, campesiños e curandeiros quero.

En 1943, cando tiña 16 anos e mentres pastaba aos seus animais nas alturas de Paucartambo, recibiu un raio na cabeza. Días despois, un pampamisayoc (curandeiro quero) realizou unha lectura de follas de coca e obtivo a confirmación de que María fora elixida na comunidade para ser unha líder espiritual. A partir da caída do raio, María Apaza pasou por un proceso de doce cerimonias de Karpay (rito de iniciación) conducidas por diferentes pampamisayoc. Aos 20 anos obtivo o grao de altomisayoc.

A súa irmá Isabela, e o seu fillo Jorge teñen a categoría de pampamisayoc. O seu irmán Alejandro ten a categoría de altomisayoc.

 Notas 

Categoría:Nados no departamento de Cuzco
Categoría:Peruanos de ascendencia quechua
Categoría:Mulleres líderes indíxenas