Žatec

Žatec (; alemá Saaz) é unha cidade do Distrito de Louny na Rexión de Ústí nad Labem da República Checa. Ten uns 19.000 habitantes. Atópase no río Ohře. Žatec é famosa por unha tradición de máis de 700 anos de cultivo de lúpulo nobre Saaz utilizado por varias fábricas de cervexa. Žatec e a paisaxe do lúpulo Saaz incluíronse na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO en 2023. O centro histórico da cidade está ben conservado e protexido por lei como reserva de monumentos urbanos e en parte tamén como zona de monumentos urbanos.

División administrativa
Žatec consta de sete partes municipais (poboación entre corchetes segundo o censo de 2021):

Žatec (17.729)
Bezděkov (338)
Milceves (97)
Radičeves (141)
Trnovany (26)
Vélichov (86)
Záhoří (50)

Etimoloxía
O nome Žatec deriva da palabra checa antiga záteč / zateč. Foi unha designación para un lugar nun río onde o xeo se acumula nun canal estreito.

Xeografía
Žatec está situado a uns 18 km ao oeste de Louny e a 62 km ao noroeste de Praga. Atópase nunha paisaxe agrícola na Conca do Most. O punto máis alto está a 337 m sobre o nivel do mar. O río Ohře flúe a través da cidade. O río Liboc únese ao Ohře nos arredores occidentais da cidade. O río Blšanka flúe pola parte de Trnovany de Žatec e despois únese ao Ohře xusto fóra do territorio de Žatec.

Clima
O clima de Žatec clasifícase como clima oceánico (Köppen: Cfb; Trewartha: Dobk). Entre elas, a temperatura media anual é de 9,5º C, o mes máis caloroso de xullo é de 19,6º C e o mes máis frío é de 0,1º C en xaneiro. A precipitación anual é de 475,8 mm, dos cales xullo é o máis húmido con 69,9 mm, mentres que febreiro é o máis seco con só 17,8 mm. A temperatura extrema ao longo do ano oscilou entre -31,2º C o 11 de febreiro de 1929 e 38,9º C o 20 de agosto de 2012.

Historia
A primeira mención escrita de Žatec atópase na crónica latina de Thietmar de Merseburg de 1004. En 1248, Žatec recibiu por primeira vez o título de cidade. En 1265, recibiu os privilexios dunha cidade real do rei Otakar II.

No século XVI, Žatec tiña uns 5.000 habitantes e era unha das cidades máis poboadas do reino. En 1827, construíuse unha ponte de cadeas sobre o Ohře, a primeira ponte de cadeas en Bohemia.

Desde o estalido das Guerras Husitas en 1419 ata a Guerra dos Trinta Anos, a cidade foi husita ou protestante, pero despois da Batalla da Montaña Branca (1620) a maior parte dos habitantes checos abandonaron a cidade. Permaneceu como unha cidade etnicamente alemá ata 1945, cando os alemáns foron expulsados. O 3 de xuño de 1945, 5.000 habitantes masculinos alemáns dos Sudetes de Žatec foron levados á praza da cidade de Postoloprty, e polo menos 763 foron asasinados. As estimacións chegan ás 2.000 vítimas asasinadas polo exército checoslovaco durante a marcha, en Postoloprty e en Žatec durante e despois da marcha.

Economía
Žatec e os seus arredores son coñecidos pola súa tradición de cultivo de lúpulo Saaz. O lúpulo Saaz ou lúpulo Žatec é unha denominación de orixe protexida.

A tradición da elaboración de cervexa comezou aquí en 1261. O cultivo de lúpulo está documentado por primeira vez en 1348. En 1800–1801, a Cervexeira Žatec comezou a súa produción, que continúa ata os nosos días.

Transporte
Žatec está situado na liña de ferrocarril Plzeň–Most. A cidade conta con dúas estacións de tren: Žatec e Žatec západ.

Cultura
Žatec acolle Dočesná, un festival da colleita relacionado co lúpulo. Ten lugar na praza da vila cada mes de setembro.

Educación
Žatec alberga tres institutos de ensino secundario: o Ximnasio de Žatec, a Academia Empresarial e a Escola Profesional Secundaria de Agricultura e Ecoloxía, e a Escola Profesional Secundaria SČMSD (centrada na industria hoteleira e a gastronomía). Hai seis escolas primarias e unha escola de artes primarias.

Deporte
Žatec está representado polo club de fútbol FK Slavoj Žatec, que xoga nas categorías inferiores de afeccionados. Fundado en 1936.

A principal instalación deportiva é o Estadio Mládí. Fundado en 1965.

O Estadio Flora é unha instalación deportiva no sur da cidade. Fundouse entre 1924 e 1938. Ata 1960, tiña unha pista de motociclismo no lugar.

Lugares de interese
Desde 1961, o núcleo histórico de Žatec está protexido como reserva de monumentos urbanos. É un conxunto de edificios e estilos arquitectónicos importantes desde o período románico ata o Art Nouveau.

Desde 2003, a zona ao sur do centro histórico está protexida como zona de monumentos urbanos. É valioso principalmente polas súas construcións técnicas relacionadas co cultivo do lúpulo.

A igrexa da Asunción da Virxe María é un dos monumentos máis importantes. Construída orixinalmente en estilo románico, algunhas das súas partes románicas aínda se conservan. En 1724–1728, engadiuse a capela de San Xoán Nepomuceno. Arredor de 1740, a fachada oeste reconstruíuse en estilo barroco.

A tradición do cultivo e a elaboración de lúpulo está amplamente presente na cidade. Hai un Museo do Lúpulo e un Museo da Cervexa. O Templo do Lúpulo e da Cervexa é un complexo turístico con varias atraccións, incluíndo unha torre de vixilancia e un pequeno reloxo astronómico. Žatec e a paisaxe do lúpulo de Saaz (que inclúe a aldea de Trnovany dentro de Žatec e a aldea de Stekník) incluíuse na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO en 2023.

Retro Computer en Žatec é unha exposición permanente de ordenadores domésticos dende a década de 1970 ata a de 1990. É unha colección privada de máis de 135 pezas de tecnoloxía funcional.

Na cultura popular
Žatec utilizouse como lugar de rodaxe de moitas películas históricas e series de televisión, incluíndo Yentl (1983), The Young Indiana Jones Chronicles (1992), Les Misérables (1998), The Scarlet Pimpernel (1999), Oliver Twist (1999), Burning Bush (2013), The Zookeeper's Wife (2016), A Bag of Marbles (2017) e a gañadora do Oscar Jojo Rabbit (2019).

Persoas notables

Johannes von Tepl ( – ), escritor
Eugen Gura (1842–1906), barítono de ópera alemán
Gabriel Anton (1858–1933), neurólogo e psiquiatra austríaco
Adolf Strauss (1902–1944), pianista e compositor
Maria Treben (1907–1991), autora e herborista austríaca
Karel Reiner (1910–1979), compositor e pianista
Peter Glaser (1923–2014), científico e enxeñeiro aeroespacial checo-americano
Zdeněk Svěrák (nado en 1936), actor, humorista e guionista; viviu aquí na década de 1960
Miroslav Varga (nado en 1960), tirador deportivo, vencedor olímpico
Jan Svěrák (nado en 1965), director de cine
Jaromír Zmrhal (nado en 1993), futbolista

Cidades xemelgas - cidades irmás

Žatec está irmandada con:
 Krasnystaw, Polonia
 Poperinge, Bélxica
 Thum, Alemaña
 Žalec, Eslovenia

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 
 Páxina oficial

Categoría:Patrimonio da Humanidade na República Checa