Nomes dos días

Os días da semana son as sete divisións temporais que compoñen a semana. Na tradición europea, os nomes proceden da asociación cos sete astros visibles da astronomía antiga do sistema grecorromano.  

Ademais, en moitas linguas, incluído o galego, convive un sistema numérico que denomina os días como segunda feira, terza feira, etc. 

En galego actual é máis frecuente o sistema clásico (luns, martes…), mais o sistema de feiras está documentado historicamente e hoxe úsase en certos rexistros e ámbitos culturais, en paralelo ao portugués.

 Nomes dos días segundo os planetas 
A asociación dos sete días cos corpos celestes (o sol, a lúa e cinco planetas visíbeis) está documentada desde a Antigüidade clásica. Entre os séculos I e III o Imperio romano consolidou a semana de 7 días e espallou os seus nomes polas linguas romances. O ordenamento responde á tradición astrolóxica helenística e ao esquema das esferas planetarias descrito na Antigüidade.miniatura| Jupiter e Tetis, por Ingres, 1811
 Nomes en galego 

 Sistema clásico de orixe latina (dos deuses/astros) 

 luns
 día da Lúa (Lunae) 
 martes
 día de Marte (Martis) 
 mércores
 día de Mercurio (Mercŭri) 
 xoves
 día de Xúpiter (Iovis) 
 venres
 día de Venus (Veneris) 
 sábado
 do hebreo sabbath 
 domingo
 do latín cristián dies Dominicus / domĭnĭcusdies 
miniatura|300px|Primeiro día da semana. En alaranxado o luns; en azul o domingo; en verde o sábado; en rosado o venres.

 Sistema numérico de feiras (tradición galego-portuguesa) 

 segunda feira (tamén só "segunda")
 terza feira (terza/terça)
 cuarta feira (corta/ quarta)
 quinta feira (quinta)
 sexta feira (sexta)
 sábado e domingo mantéñense iguais.

LinguaDía 1 No sistema numérico de feiras, a semana comeza no domingo, por iso o luns é a segunda feira e non a primeira.Día 2Día 3Día 4Día 5Día 6Día 7Galego (clásico)lunsmartesmércoresxovesvenressábadodomingoGalego (numérico de feiras)segunda feiraterza feiracuarta feira / corta feiraquinta feirasexta feirasábadodomingoGalego-portugués medieval lues/ lũens/ lũus martesmércores / mércolesjoves / youes / jouesvernessabadodomingoPortuguéssegunda-feiraterça-feiraquarta-feiraquinta-feirasexta-feirasábadodomingoCastelánlunesmartesmiércolesjuevesviernessábadodomingoInglésMondayTuesdayWednesdayThursdayFridaySaturdaySundayLatínLunaeMartisMercuriiIovisVenerisSabbatumDominica

 Outras tradicións 
Nas linguas xermánicas adaptouse o modelo romano substituíndo as divindades clásicas por deuses propios (p. ex., Týr, Odín/Woden, Thor, Frigg), agás o sábado en inglés (Saturday) que conserva Saturno. Noutros grupos lingüísticos existen tamén denominacións numéricas ou relixiosas (p. ex., “día do Señor” para o domingo -dominicus- nalgunhas linguas romances).

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 

 A semana na cultura popular galega

 Calendario
 Deidade
 Deidades primordiais da mitoloxía grega
 Mitoloxía romana
 Planeta
 Semana

 Ligazóns externas 

 «Days of the Week in Chinese, Japanese and Vietnamese (with Western history)». (en inglés)
 «Planetary Linguistics and the Days of the Week».  (en inglés

Categoría:Etimoloxía
Categoría:Etimoloxía