Unidade de tempo

Unha unidade de tempo é calquera intervalo particular de tempo, usado como unha forma estándar de medir ou expresar a duración. A unidade base de tempo no Sistema Internacional de Unidades (SI), e por extensión na maior parte do mundo contemporáneo, é o segundo, definido como aproximadamente 9.000 millóns de oscilacións do átomo de cesio. A definición exacta moderna do SI é «[O segundo] defínese tomando o valor numérico fixo da frecuencia do cesio, , a frecuencia de transición hiperfina do estado fundamental non perturbada do átomo de cesio 133, como  cando se expresa na unidade Hz, que é igual a s−1».

Historicamente, moitas unidades de tempo definíanse polos movementos dos obxectos astronómicos.

 Baseado no Sol: o ano baséase no período orbital da Terra arredor do Sol. As unidades históricas baseadas no ano inclúen a Olimpíada (catro anos), o lustro (cinco anos), a indicción (15 anos), a década, o século e o milenio.
 Baseado na Lúa: o mes baséase no período orbital da Lúa arredor da Terra.
 Baseado na Terra: o día baséase no tempo que tarda a Terra en xirar sobre o seu propio eixo, en relación co Sol. As unidades derivadas orixinalmente desta base inclúen a semana (sete días) e a quincena (14 días). As subdivisións do día inclúen a hora (1/24 dun día), que á súa vez se subdivide en minutos e segundos. A segunda é a unidade estándar internacional (unidade SI) para a ciencia.
 Baseado na esfera celeste: como no tempo sideral, onde o movemento aparente das estrelas e constelacións polo ceo se usa para calcular a duración dun ano.

Estas unidades non teñen unha relación consistente entre si e requiren intercalación. Por exemplo, o ano non se pode dividir en doce meses de 28 días, xa que 12 por 28 son 336, o que é moito menos que 365. O mes lunar (segundo se define pola rotación da Lúa) non dura 28 días, senón 27,32 días. O ano, definido no calendario gregoriano como 365,2422 días, debe axustarse cos días bisestos e segundos bisestos. En consecuencia, todas estas unidades defínense agora para fins científicos como múltiplos de segundos.

 Histórico 
As unidades naturais para medir o tempo empregadas pola maioría das sociedades históricas son o día, o ano solar e a lunación. Entre estes calendarios inclúense o sumerio, exipcio, chinés, babilonio, ateniense antigo, budista, hindú, islámico, islandés, maia e republicano francés.

O calendario moderno ten as súas orixes no calendario romano, que evolucionou ata o calendario xuliano e, despois, o calendario gregoriano.

950px|Escala logarítmica horizontal marcada con unidades de tempo no calendario gregoriano.

 Científico 
 O tempo de Planck é o tempo que a luz tarda en percorrer unha lonxitude de Planck.
 O Jiffy é a cantidade de tempo que a luz tarda en percorrer un femtometro (aproximadamente o diámetro dun nucleón).
 O tempo atómico refírese ao período orbital dun electrón no estado fundamental arredor dun átomo de hidróxeno e é duns 24,2 attosegundos.
 O svedberg é unha unidade de tempo utilizada para as taxas de sedimentación (xeralmente de proteínas). Defínese como 10−13 segundos (100 s).
 A TU (por time unit ou «unidade de tempo») é unha unidade de tempo definida como 1024 μs para o seu uso en enxeñaría.
 O ano galáctico, baseado na rotación da galaxia é normalmente medido en millóns de anos.
 A escala de tempo xeolóxica relaciona a estratigrafía co tempo. O tempo profundo do pasado da Terra divídese en unidades segundo os eventos que tiveron lugar en cada período. Por exemplo, o límite entre o período Cretáceo e o período Paleóxeno defínese polo evento de extinción Cretáceo-Paleóxeno. A unidade máis grande é o «supereón», composto de eóns. Os eóns divídense en eras, que á súa vez se dividen en períodos, épocas e idades. Non é unha verdadeira unidade matemática, xa que non todas as idades, épocas, períodos, eras ou eóns teñen a mesma lonxitude; en cambio, a súa lonxitude está determinada polos acontecementos xeolóxicos e históricos que os definen individualmente.

Nota: O ano luz non é unha unidade de tempo, senón unha unidade de lonxitude duns 9,5 petómetros (9.460.730.472.580,8 km). O pársec tampouco é unha unidade de tempo, senón unha unidade de lonxitude duns 30,9 billóns de quilómetros, a pesar de que as referencias cinematográficas digan o contrario.

 Interrelación 
Todas as unidades formais de tempo son múltiplos escalados entre si. As unidades máis comúns son o segundo, definido en termos dun proceso atómico; o día, un múltiplo enteiro de segundos; e o ano, normalmente 365 días. As outras unidades utilizadas son múltiplos ou divisións destes 3.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Frecuencia

Categoría:Unidades de tempo