Diferenzas entre o asturiano e o estremeño

O asturiano e o estremeño son linguas románicas provenientes do latín vernacular falado na Península Ibérica, que presentan afinidades históricas e culturais, pero tamén diferenzas significativas en canto á súa fonética, morfosintaxe, ortografía, léxico e situación sociolingüística. Ambas sitúanse, total ou parcialmente, dentro do continuo dialectal do dominio asturleonés, aínda que a súa evolución histórica difire notablemente, debido a contextos marcados por distintos graos de contacto histórico co castelán e portugués, que influíron de maneira desigual nos seus desenvolvementos e configuracións actuais.

 Clasificación lingüística 
O asturiano é xeralmente clasificado como unha lingua románica occidental pertencente ao subgrupo asturleonés, con recoñecemento explícito como lingua diferenciada no ámbito académico e cunha tradición descritiva relativamente consolidada.

O estremeño, pola súa banda, defínese habitualmente como un conxunto de falas vernáculas o variedades lingüísticas localizadas principalmente no noroeste da provincia de Cáceres. A súa clasificación é obxecto de maior debate; catedráticos como Antonio Salvador Plans ou Antonio Viudas Camarasa considérao un dialecto castelán, mentres que outras aproximacións, como as de Alonso Zamora Vicente, Miguel Ariza Viguera e Manuel Alvar, trátano como unha variedade meridional do asturleonés con forte influencia do castelán ou un conxunto de dialectos de transición entre o leonés e o castelán meridional.

 Características lingüísticas 
 Fonoloxía histórica e consonantismo 

Un dos contrastes máis evidentes obsérvase no tratamento da F inicial latina. O asturiano conserva de forma xeral a consonante fricativa labiodental xorda etimolóxica, como en ferida, formiga ou fueu. O estremeño, en cambio, mostra unha aspiración ou perda sistemática desta consonante inicial, fenómeno compartido con outras variedades meridionais do dominio hispánico, dando lugar a formas como hería, hormiga ou hueu.

Así mesmo, o estremeño presenta unha maior tendencia á perda de consonantes sonoras intervocálicas procedentes de xordas latinas, especialmente en posición final ou prefinal. Así, formas asturianas como fégadu, líquidu, calzada ou xugada corresponden en estremeño a hígau, líquiu, calçá e jugá, respectivamente. Este proceso implica unha redución fonética que achega algunhas realizacións estremeñas a patróns do castelán falado no sur da Península Ibérica.

Outro trazo distintivo do estremeño é a neutralización da /r/ etimolóxica final en /l/, fenómeno tamén documentado en determinadas falas do andaluz oriental. Obsérvanse así formas como rompel, trael, ardol ou abriol, fronte ás formas con /r/ final conservadas en asturiano, romper, trayer, ardor, abridor.

 Notas 

Categoría:Lingua asturiana
Categoría:Lingua estremeña