Rodrigo Paz Pereira

Rodrigo Paz Pereira, nado en Santiago de Compostela o 22 de setembro de 1967, é un político boliviano, de ascendencia galega, que foi senador nacional na Asemblea Lexislativa Plurinacional de Bolivia pola alianza política Comunidade Cidadá en representación do departamento de Tarija desde 2020. É o presidente electo de Bolivia, tras ser elixido o 19 de outubro de 2025. Ten tamén a nacionalidade española.

É sobriño da pintora Aurichu Pereira, que foi parella de Xosé Manuel Beiras. Tamén o é neto de Xesús Pereira Vilariño.

 Traxectoria 

 Familia e primeiros anos 
Rodrigo Paz é fillo do expresidente Jaime Paz Zamora, e sobriño neto do tamén expresidente Víctor Paz Estenssoro, naceu o 22 de setembro de 1967 no exilio na cidade de Santiago de Compostela en España, viviu en distintos países debido aos gobernos militares e pola traxectoria política do seu pai. Durante a súa nenez e adolescencia, tivo que pasar o saber da desaparición ou morte de persoas da súa contorna familiar. A súa nai, Carmen Pereira, sobreviviu a un inexplicable accidente automobilístico no exilio en Bogotá, Colombia, e o seu pai, Jaime Paz, foi o único sobrevivente dun catastrófico accidente aéreo ocorrido en 1980; atentado planeado polo goberno ditatorial de Luis García Meza, a pesar de sobrevivir ao atentado, o accidente deixoulle graves queimaduras no corpo e no rostro.

 Educación 
Estudou en colexios xesuítas de distintos países. Cando se instaurou a democracia en Bolivia, saíu bacharel do colexio San Ignacio dA Paz. Obtivo o título en Economía e Relacións Internacionais, e culminou unha mestría en Xestión Política  na American University de Estados Unidos. Contraeu matrimonio con Mari Elena Urquidi, froito do matrimonio naceron catro fillos.

Desde o 2002 estivo a participar activamente na política rexional e nacional.

 Matrimonio e ascendencia 
A ascendencia de Rodrigo Paz inicia con Paulino Paz Baigorri, nado en Córdoba, Arxentina, fuxiu do país a causa do goberno de Juan Manuel de Rosas, do mesmo xeito que moitos arxentinos do movemento unitario. Baigorri estableceuse en Tarija en 1841, con toda a súa familia: o seu pai Juan Casimiro Paz de Codecido e Durán, a súa nai Rosalía Baigorri Puch, e todos os seus irmáns. Estando en Tarija exerceu como cónsul e pouco despois casou con Genoveva Arce. Tiveron dous fillos: Luís e Domingo. Cando caeu o goberno de Rosas, a familia Paz Baigorri, con excepción de Paulino e un irmán, regresaron á Confederación Arxentina.O seu fillo, Domingo Paz Arce, casou con María Rojas e tiveron nove fillos, un deles Domingo Paz Rojas, quen fora o pai de Víctor Paz Estenssoro. Outro dos seus fillos foi René Paz Rojas, que sería pai de Néstor Paz Galarza, quen casou con Edith Zamora Pacheco. Froito dese matrimonio naceu Jaime Paz Zamora, e os tíos de Rodrigo Paz: Néstor, Rosario, Mario e Edith. Jaime Paz casou con Carmen Pereira, de nacionalidade española, filla de Jesús Pereira e de María Carvallo.

Edith Zamora Pacheco é filla de Néstor Zamora Trigo e de Alicia Pacheco Pantoja, os seus avós paternos son José Zamora Cervantes e Rosaura Trigo Arce, quen tiveron catro fillos máis: Carlos, Daniel, José e Óscar. Daniel Zamora Trigo casou con Amalia Medinaceli Herbas, froito do matrimonio naceu Óscar Daniel Zamora Medinaceli, coñecido como Motete.Tamén figura como «Medinacelli». 

Rodrigo Paz contraeu nupcias con María Elena Urquidi Barbery, alcumada Bibi ou Marilena. O matrimonio tivo catro fillos: Catalina, Alicia, Paulino e Elena Paz Urquidi, todos eles nados na cidade da Paz.

A través da súa avoa paterna Marilena Urquini descende da familia Tezanos Pinto, de gran relevancia na historia suramericana, que a emparentan co chanceler boliviano Arturo Gutiérrez de Tezanos Pinto, a primeira dama arxentina Leonor Tezanos Pinto de Uriburu, os presidentes chilenos Francisco Antonio e Aníbal Pinto, o ministro peruano Jaime Freundt-Thurne Oyanguren de Tezanos Pinto, e o constituínte venezolano Jorge Olavarría de Tezanos Pinto.

 Alcalde de Tarija (2015-2020) 
En 2015 Paz Pereira presentouse ás eleccións para ser alcalde da cidade de Tarija en representación da agrupación política Unidos para Renovar (Unir), gañando cun 55% dos votos. Caracterizouse por seguir o  activismo de centroesquerda progresista. Ao ano seguinte tivo distintos conflitos co partido político que representou nas eleccións, en especial co líder deste, Óscar Montes Barzón.  

En abril de 2018, nun evento na cidade de Tarija o vicepresidente de Bolivia Álvaro García Linera, convidou a Paz Pereira a formar parte do seu partido político Movemento ao Socialismo (MAIS), dicindo que: "Non sabía que quedou sen partido político. Vostede sabe que as portas (do MAS) están sempre abertas, e dígoo sinceramente", isto foi debido ás declaracións anteriores de Paz Pereira nas que mencionara que se quedou sen partido xa desde o 2017. Paz Pereira rexeitou a invitación mencionando o seguinte: "Agradezo a invitación, pero o importante é concluír a xestión municipal cun municipio que teña resoltos os problemas da falta de saúde, auga, de seguridade cidadá".

Paz Pereira foi convidado en agosto de 2018 á asunción de Mario Abdo Benítez como presidente de Paraguai, a cerimonia foi dada no Palacio de Goberno paraguaio ante varios mandatarios estranxeiros, foi o primeiro alcalde dun municipio de Bolivia en ser convidado a este tipo de actos. No evento logrou dialogar sobre ámbitos socioeconómico con diferentes autoridades suramericanas, destacando o presidente recentemente posesionado do Paraguai Mario Abdo e o presidente de Colombia Iván Duque Márquez; isto serviu para posesionar á capital tarijeña en punto estratéxico no comercio e a economía, debido a que Tarija estivo —nese momento— dentro da visión do Corredor Bioceánico. 

A finais de 2018 presentou a agrupación cidadá Primero la Gente (PG), que mantén a súa política activista de centroesquerda progresista[cita, aínda que se basea tamén en ideoloxías do partido político do seu pai Movemento de Esquerda Revolucionaria.

Durante a súa xestión como alcalde, Paz Pereira adxudicou a construción dunha ponte vehicular sobre o río Guadalquivir, unha obra que co tempo foi coñecida mediáticamente como a “Ponte Millonaria” debido ao seu elevado custo, superior aos Bs 73 millóns. A obra quedou inconclusa ao finalizar o seu mandato e foi concluída anos despois pola seguinte administración municipal. En 2025, o Ministerio Público imputouno formalmente por presuntas irregularidades no proceso de contratación e execución do proxecto.

 Senador (2020-2025) 
Para as eleccións xerais do 18 de outubro de 2020, Paz Pereira apoiou ao candidato da alianza política Comunidade Cidadá, Carlos Mesa, adheríndose tamén os postulantes polo senado. Tras a vitoria do masista Luís Arce Catacora e quedando en segundo lugar Carlos Mesa, Paz Pereira quedou como senador por Tarija representando a Comunidade Cidadá. Dentro do espectro político atópase en entre o centro, a centrodereita   e centroesquerda. De igual maneira mostra unha vista transversal con respecto ao espectro político. 

Presentouse como candidato presidencial ás eleccións de 2025. Buscando unha sigla para oficializar a súa candidatura, o até o 22 de abril asinou unha alianza electoral co Partido Demócrata Cristián «PDC». O 12 de maio presentou o seu candidato a vicepresidente, o presidente da Federación de Empresarios Privados de Potosí, Sebastián Careaga, quen o día 17 do mes anunciou a súa renuncia como acompañante de fórmula e retirouse da alianza con Paz Pereira para postularse como primeiro candidato a senador polo departamento de Potosí pola alianza Unidade de Samuel Doria Medina. Ao día seguinte o excapitán da Policía Boliviana, Edmand Lara, foi presentado como acompañante de fórmula de Paz Pereira. 

Na súa campaña manifesta a súa tendencia socioliberal, propondo unha axenda de 50/50, dividir en partes iguais o orzamento nacional entre o Estado central e os gobernos subnacionales —incluídas as universidades públicas—, enfocándose nunha descentralización e autonomía orzamentaria. A instauración do capitalismo popular, baixo o lema: «capitalismo para todos», e explica que se parte recoñecendo de maneira realista a dinámica económica que existe en Bolivia, o cal para el sería un «capitalismo produtivo e comercial». O acceso a créditos con condicións favorables, a redución de impostos. Mantense contrario aos préstamos de organismos financeiros internacionais. Tamén se pronunciou a favor de liberación de exportacións; e, en canto ás importacións, dixo que declarará arancel cero para os produtos, excepto os que se producen en Bolivia.Rodrigo Paz propone modelo de ‘capitalismo para todos’, que incluye hasta legalizar los autos ‘chutos’

Ademais, propón políticas de enerxías limpas, reducindo a dependencia nacional dos hidrocarburos para transformar a matriz enerxética do país. No seu plan de goberno expón políticas contra a violencia de xénero, mencionando a vulnerabilidade da comunidade LGBT, maiores índices de exclusión e estigmatización e a problemática da violencia contra as mulleres.

Expuxo modificar a Constitución para non permitir a reelección e suxeriu armar unha comisión encabezada polo expresidente de Bolivia e expresidente da Corte Suprema da Xustiza, Eduardo Rodríguez Veltzé, para unha reforma xudicial.Rodrigo Paz propone modelo de ‘capitalismo para todos’, que incluye hasta legalizar los autos ‘chutos’

 Presidente de Bolivia (2025-presente) 
Na elección de segunda volta, levada a cabo o 19 de outubro de 2025, derrotou ao expresidente Jorge Quiroga Ramírez, desta maneira acaba con 2 décadas de dominio esquerdista do MAS. Gañou a segunda volta presidencial ao impoñerse a Jorge Tuto Quiroga (2001-2002), co 54,61 % dos votos fronte ao 45,39 %, segundo o cómputo preliminar do Tribunal Supremo Electoral (TSE) co 97,86 % das actas procesadas.

 Notas 

Categoría:Nados en Santiago de Compostela
Categoría:Nados en 1967
Categoría:Políticos de Bolivia
Categoría:Presidentes de Bolivia
Categoría:Bolivianos de ascendencia galega