Telerrealidade

A telerrealidade ou televisión de realidade, tamén coñecida polo anglicismo reality show, é un xénero de programación televisiva que documenta situacións da vida real supostamente improvisadas, a miúdo protagonizadas por xente común en lugar de actores profesionais. A televisión de realidade xurdiu como un xénero distinto a principios da década de 1990 con programas como The Real World, e despois alcanzou prominencia a principios da década de 2000 co éxito das series Survivor, Idol e Big Brother, todas as cales se converteron en franquías globais. Os reality shows de televisión adoitan intercalarse con «confesionais», segmentos curtos de entrevistas nos que os membros do elenco reflexionan ou proporcionan contexto aos acontecementos que se representan na pantalla; isto vese máis habitualmente nos reality shows estadounidenses. Os reality shows baseados en competicións adoitan presentar a eliminación gradual dos participantes, xa sexa por un xurado, pola audiencia do programa ou polos propios concursantes.

Os programas de telerrealidade enfrontáronse a importantes críticas desde o seu aumento de popularidade. Os críticos argumentan que, ao colocar os participantes en situacións artificiais, adestralos sobre o comportamento, xerar argumentos con antelación, escenificar as escenas e editar imaxes de xeito enganoso, os programas de telerrealidade non reflicten con precisión a realidade. Algúns programas foron acusados ​​de manipular o favorito ou o non favorito para que gañe. Outras críticas aos programas de telerrealidade inclúen que humillan ou explotan aos participantes; que converten en estrelas a persoas sen talento ou a figuras infames, ou a ambas, e que glorifican a vulgaridade. Este foi un patrón recorrente no mundo dos reality shows, especialmente cando se trata de normalizar a crueldade e a violencia. Os reality shows son coñecidos por favorecer o comportamento disruptivo porque mellora o drama e o factor de entretemento do programa.

 Historia 
A televisión de realidade é un xénero que leva representado dende o nacemento da televisión. As súas orixes remóntanse ao xénero documental, máis centrado en contar a «verdade», que xurdiu na década de 1920 e foi representado por directores como Dziga Vertov. Un exemplo temperán dun reality show de radio e televisión é Queen for a Day, que debutou na radio estadounidense en 1945 e se emitiu na televisión a partir da década seguinte. O formato deste tipo de concurso presentaba entrevistas a mulleres sobre as súas dramáticas experiencias persoais, cun medidor de aplausos para medir o seu impacto emocional na audiencia: canto maior sexa o impacto, maior será o número de premios que os patrocinadores ofrecen aos gañadores. En 1948, Candid Camera, baseado en bromas filmadas con cámaras ocultas, estreouse nos Estados Unidos, do mesmo xeito que Original Amateur Hour, de Ted Mack, e Talent Scouts, de Arthur Godfrey, entre os primeiros concursos de talentos. Na década de 1950, Confession entrevistaba a reclusos, mentres que Nightwatch facía unha crónica na radio dos acontecementos diarios nunha comisaría de policía de California.

No Reino Unido, en 1964, nace Seven Up!, un documental que entrevistaba a varios nenos de sete anos na súa vida cotiá; sete anos despois, unha nova emisión volveu entrevistar aos mesmos nenos, continuando a chamada Up Series cada sete anos, mesmo nas décadas seguintes, contando a historia completa das súas vidas ata a vellez. En 1965, a ABC comezou a emitir The American Sportsman, no que as celebridades eran protagonistas de diversos momentos máis ou menos relevantes para o mundo do deporte, sen seguir un guión, mentres que a partir de 1963 a NBC emitiu un dos primeiros documental-reality shows, Wild Kingdom, no que se mostraba a Marlin Perkins documentando a variedade da vida animal en diferentes zonas do planeta. Segundo un artigo do Radio Times, un dos principais precursores da televisión de realidade moderna foi a película experimental de 1966 Chelsea Girls, dirixida por Andy Warhol e Paul Morrissey, que se centraba nas vidas de mulleres novas de Nova York. Na década de 1970, destacou o documental da PBS An American Family, que pretendía retratar os efectos do divorcio nunha familia estadounidense típica.

Algúns exemplos deste xénero na década de 1980 foron Real People, That's Incredible, That's My Line, Thrill of a Lifetime, Oceanquest e COPS, mentres que en 1991, o programa neerlandés Nummer 28 foi pioneiro no concepto dun grupo de individuos descoñecidos que comparten o mesmo ambiente durante un período de tempo, filmados por cámaras; o programa tamén foi pioneiro no uso do «confesionario». A este formato, copiado ao ano seguinte por MTV (con The Real World), en 1997 o programa sueco Expedition Robinson engadiu un elemento competitivo entre os participantes e a súa progresiva exclusión do programa ata que se coroaba un gañador. A partir da década de 2000, o xénero acadou unha crecente popularidade grazas ao éxito de formatos como Big Brother, L'isola dei famosi e, no subxénero dos programas de talentos, Pop Idol, Star Academy, The X Factor, Got Talent e MasterChef.

Tanto nos programas de casting como nos reality shows atópanse elementos das docutelevisións e dos reality shows, que os combinan con características dos programas de talentos e da comedia. Estes programas non só amosan as actuacións dos participantes, senón tamén o seu comportamento e as súas reaccións emocionais fóra do escenario. Estes programas adoitan mostrar tamén o proceso de casting. Un dos primeiros programas de casting modernos foi o programa neozelandés Popstars, que se estreou en 1999.

Os reality shows tamén poden incluír programas organizados con fins benéficos.Tamén hai reality shows paródicos (spoof shows) que se presentan como programas de noticias falsas; un exemplo é o Big Donor Show holandés de 2007, que causou un escándalo ao ofrecer o ril dunha muller moribunda como premio antes de revelar que o formato era totalmente falso, ou como parodias de reality shows xa existentes (como o Génération 01 suízo, inspirado en Big Brother).

Cando os personaxes son predominantemente persoas famosas, falamos tamén de celebrity show (programas de famosos), que polo tanto poden compararse con programas sobre xente común, reality shows nos que os protagonistas son «xente común» en contextos xeralmente igualmente banais, mentres que outras subdivisións poden referirse ao xénero «narrativo» proposto polo programa (romance, crime, comedia, informativo, etc.).

Finalmente, cómpre sinalar que, ademais de non existir unha clasificación única capaz de representar toda a variedade de reality shows, moitos formatos poden presentar simultaneamente características de múltiples subxéneros, que non teñen límites precisos.

 Subxéneros 
O xénero abrangue unha ampla variedade de programas e non existe unha subclasificación precisa. Unha das máis sinxelas é diferenciar os programas que documentan as vidas reais dos protagonistas sen ningún artefacto en particular dos programas que sitúan os individuos en contextos novos, predeterminados e organizados a propósito. En 2014, tras esta distinción, o Premio Emmy á Mellor Telerrealidade dividiuse en dúas categorías para distinguir a "telerrealidade non estruturada" da "telerrealidade estruturada", mentres que xa se prevía desde 2003 unha categoría separada para aqueles baseados nunha competición como os talent show (concursos de talentos). Unha distinción semellante xa fora proposta en 2003 polas académicas Elisabeth Klaus e Stephanie Lücke, que diferenciaban os programas baseados nunha simple "narración" de acontecementos (tamén chamados docu-soap) dos baseados nas "actuacións" de persoas situadas en contornas novas para elas (tamén chamados reality soap).

As docu-soap inclúen programas informativos como os docu-reality, pero tamén comedias da vida real como Jackass, programas xudiciais como Judge Judy, programas de autoaxuda e programas que teñen un compoñente de guión pero que contan con expertos e consellos "reais". Relacionados con estas categorías tamén están os programas románticos como os programas de citas (dating shows) e os programas de "transformación" (makeover). Segundo algúns observadores, o punto forte que atrae os espectadores a este tipo de programas factuales é a oportunidade que ofrece o programa de entretemento para adquirir información sobre certos temas de interese ou que en calquera caso se consideran útiles.

As reality soap (telenovelas de realidade), pola contra, son docu-telenovelas dramatizadas, onde os concursantes se atopan en escenarios artificiais e en condicións extraordinarias. En moitos casos, son competitivas, e a rivalidade entre os concursantes é o foco principal do programa, destacando as tensións entre os protagonistas e servindo así como eixo para o desenvolvemento da historia; nestes casos, créase unha mestura de narración documental, programas de entrevistas e concursos. Un dos exemplos máis representativos é Big Brother, pero os documentais de intercambio tamén entran neste xénero, baseados en «experimentos de estilo de vida» nos que os protagonistas cambian temporalmente o seu estilo de vida ou ambiente diario por outro diferente (como Wife Swap ou The Simple Life). Cando presentan características semellantes aos game show (concursos televisivos), tamén se lles chama gamedocs. Neste caso, a forza dos reality shows reside no entretemento derivado dunha mestura de situacións artificiais e espontáneas, ou de seguir personaxes simpáticos ou identificables, en lugar de presenciar situacións "reais", un factor que en realidade pasa por alto a maioría dos espectadores. Segundo unha enquisa realizada en 2005 por Associated Press e TV Guide, o 25% dos enquisados ​​cría que os reality shows eran totalmente falsos, mentres que o 57% cría que só eran parcialmente certos, pero o 70% non pensaba que este fose un factor relevante.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Ligazóns externas 


Categoría:Programas de televisión