Xeografía da poboación

A xeografía da poboación é unha rama da xeografía humana que estuda a poboación humana desde unha perspectiva espacial, isto é, a súa distribución, densidade, composición e mobilidade, así como os procesos demográficos (nacementos, defuncións e migracións) e as súas consecuencias territoriais en distintas escalas (local, rexional e global).

Como subdisciplina, integra datos da demografía con técnicas de análise xeográfica (cartografía temática, estatística espacial e sistemas de información xeográfica) para explicar patróns de poboamento e as relacións entre poboación, territorio, recursos e organización social.

 Obxecto de estudo 
A xeografía da poboación céntrase, entre outras cuestións, en:

 a distribución espacial da poboación e os contrastes territoriais;
 a dinámica demográfica (natalidade, fecundidade, mortalidade, esperanza de vida e saldo migratorio);
 a estrutura da poboación (idade, sexo, fogares, nivel educativo e estrutura socioprofesional);
 a mobilidade e os fluxos migratorios (internos e internacionais), incluíndo procesos como o éxodo rural;
 as interaccións entre poboación e territorio: acceso a servizos, desigualdades espaciais, urbanización, despoboamento e presión sobre recursos.

 Demografía e xeografía da poboación 
A xeografía da poboación está estreitamente relacionada coa demografía, pero difire no enfoque:

 a demografía describe e explica a poboación mediante indicadores e modelos estatísticos;
 a xeografía da poboación interpreta eses fenómenos atendendo á súa dimensión espacial (localización, distribución, disparidades territoriais e efectos sobre o espazo).

En bibliografía especializada tamén se empregou o termo demoxeografía para referirse a este enfoque territorial dos feitos demográficos, aínda que o uso non é universal e pode variar segundo escolas e tradicións académicas.

 Historia e evolución 
A atención á poboación aparece na descrición xeográfica desde a Antigüidade, mais a xeografía da poboación consolidouse como campo académico, sobre todo, no século XX.

Un fito relevante foi o artigo de Glenn T. Trewartha (1953), no que defendeu a necesidade de tratar a poboación como elemento central da xeografía humana, impulsando programas de investigación e manuais específicos.Glenn T. Trewartha, “A Case for Population Geography”, Annals of the Association of American Geographers, 43(2), 1953, pp. 71–97. Posteriormente, autores como Wilbur Zelinsky e John I. Clarke contribuíron á sistematización do campo e á súa expansión temática e metodolóxica.

 Métodos e fontes 
A xeografía da poboación utiliza métodos cuantitativos e cualitativos, con especial peso de:

 estatística descritiva e inferencial aplicada a datos demográficos;
 análise espacial e cartografía temática (mapas coropléticos, mapas de puntos e isolíneas);
 sistemas de información xeográfica e teledetección para a modelización territorial;
 fontes estatísticas e administrativas: censos, padrón municipal, rexistro civil, enquisas e series históricas.

 Liñas temáticas principais 
 Distribución e densidade 
A poboación non se distribúe uniformemente: os condicionantes ambientais, históricos, económicos e políticos explican concentracións (sobre todo urbanas) e áreas de baixa densidade, así como procesos de urbanización e reestruturación territorial.

 Estrutura e envellecemento 
O estudo das estruturas por idade e sexo (por exemplo mediante pirámides de poboación) permite analizar o envellecemento da poboación, a dependencia demográfica e as implicacións para os servizos e a planificación.

 Mobilidade e migracións 
A mobilidade inclúe migracións internas e internacionais e formas de desprazamento vinculadas ao traballo, á educación ou á residencia. O enfoque xeográfico atende especialmente aos fluxos, ás áreas emisoras e receptoras e aos impactos territoriais.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Demografía
 Xeografía humana
 Densidade de poboación
 Migración
 Éxodo rural
 Urbanización
 Despoboamento
 Bibliografía 







Categoría:Xeografía humana
Categoría:Demografía
Categoría:Xeografía
Categoría:Ciencias sociais