László Krasznahorkai

DeLászló Krasznahorkai, nado o 5 de xaneiro de 1954 en Gyula (Hungría), é un escritor e guionista húngaro, autor de varias distopías. Adaptou as súas novelas, incluíndo O tango de Satán e A melancolía da resistencia, para películas dirixidas por Béla Tarr. É o gañador do Premio Nobel de Literatura en 2025, "pola súa fascinante e visionaria obra que, en medio do terror apocalíptico, reafirma o poder da arte» 

A súa obra Ao norte unha montaña, ao sur un lago, ao oeste uns camiños, ao leste un río foi publicada en galego traducida por Sergio de la Ossa e Veronika Gergely.

 Traxectoria 

 Familia e educación 
László Krasznahorkai naceu o 5 de xaneiro de 1954 en Gyula, Hungría, nunha familia xudía de clase media. O seu pai, György Krasznahorkai, era avogado e a súa nai, Júlia Pálinkás, era administradora da seguridade social.  O seu pai ocultou a súa orixe xudía, e só a revelou cando Krasznahorkai tiña once anos.

Graduouse no Erkel Ferenc High School en 1972, especializándose en Latín. Krasznahorkai comezou a estudar Dereito en 1973 na Universidade József Attila (agora Universidade de Szeged), e despois continuou os seus estudos na Universidade Loránd-Eötvös (ELTE) de Budapest a partir de 1976, onde continuou os seus estudos de Dereito ata 1978. En 1977 publicou a primeira novela, titulada Tebenned Hittem, no xornal Mozgó Világ ('Mundo en movemento").

Dende 1978 a 1983, estudou lingua e literatura húngaras na Facultade de Humanidades da Universidade Loránd-Eötvös, onde se graduou. A súa tese centrouse na obra e as experiencias do escritor Sándor Márai tras o seu exilio tras a toma do poder por parte dos comunistas en 1948. Mentres estudaba literatura, traballou na editorial Gondolat Könyvkiadó.

Despois de residir en Berlín, Alemaña, durante varios anos, onde foi profesor convidado S. Fischer na Universidade Libre de Berlín durante seis meses, Krasznahorkai reside actualmente "como un recluso nos outeiros de Szentlászló" en Hungría. Despois de divorciarse da súa primeira esposa, Anikó Pelyhe, coa que casou en 1990, casou coa súa segunda esposa, Dóra Kopcsányi, sinóloga e deseñadora gráfica, en 1997. Ten tres fillas: Kata, Ágnes e Emma.

 Carreira literaria 
Krasznahorkai converteuse máis tarde en editor, pero abandonou esta profesión para dedicarse por completo á escritura.

En 1985, publicou Tango de Satán (), que recibiu importantes eloxios da crítica. Ao mesmo tempo, comezou unha frutífera colaboración como guionista co director Béla Tarr.

A súa primeira viaxe fóra de Europa do Leste foi en 1987, a Berlín Occidental, para unha estancia dun ano no Deutscher Akademischer Austauschdienst .

O recoñecemento internacional chegoulle en 1989 coa publicación da súa novela A melancolía da resistencia (). O seu amigo, o escritor e gañador do Premio Nobel de Literatura Imre Kertész, afirma: « As súas frases longas e sinuosas encántanme. E mesmo se o seu universo pode parecer escuro ás veces, un ten constantemente a impresión de percibir alí esa transcendencia que, para Nietzsche, representaba unha forma de consolo metafísico»

En 1990, comezou as súas viaxes polo leste asiático (China, Mongolia).

En 1996 foi elixido para o Colexio Científico de Berlín.

No ano 2000, adaptou a súa novela Werckmeister harmóniák para o filme Werckmeister Harmonys, dirixido por Béla Tarr.

 Recoñecementos 
Krasznahorkai recibiu o Premio Kossuth en 2004 e o Premio Internacional Booker en 2015.

Citado regularmente entre os autores con probabilidades de recibir o Premio Nobel de Literatura, conseguiuno en 2025.

 Obras 

 Prosa 

 Sátaántangó (1985). (O Tango de Satanás), novela.
 Kegyelmi viszonyok (1985). Contos.
 Az ellenállás melankóliája (Melancolia da resistencia) (1989). Novela.
 Az urgai fogoly (1992).
 A Théseus-általános (1993). Tres palestras de ficción.
 Megjött Ézsaiás (1998). Conto
 Háború és háború (1999). Novela.
 Este hat; néhány szabad megnyitás (2001). Ensaios.
 Krasznahorkai Beszélgetések (2003). Entrevistas.
 Északról hegy, Délről tó, Nyugatról utak, Keletről folyó (Ao norte unha montaña, ao sur un lago, ao oeste uns camiños, ao leste un río, traducida ao galego por por Sergio de la Ossa e Veronika Gergely en 2014 para Rinoceronte Editora) (2003). Novela.
 Rombolás és bánat az Ég alatt (2004). Novela.
 Seiobo járt odalent (2008). Novela.
 Az utolsó farkas, (2009). conto.
 Állatvanbent  (2010). Xunto con Max Neumann, colaxe de prosa e fotos.
 Nem kérdez, nem válaszol. Huszonöt beszélgetés ugyanarról (2012). Entrevistas.
 Megy a világ, (2013). Contos.
 "The Bill" (2013). conto.
 Báró Wenckheim hazatér (2016). 
 The Manhattan Project (2017).  Un diario literario cun ensaio fotográfico.
 Aprómunka egy palotaért (2018). Novela.
 Mindig Homérosznak (2019). Colección de relatos curtos
 Hersch 07769 (2021)
 Zsömle odavan (2024)

 Escena 

 1988: Damnation ( Kárhozat ), película húngara dirixida por Béla Tarr, guión orixinal de László Krasznahorkai
 1994: Satan's Tango ( Sátántangó ), película húngara dirixida por Béla Tarr, adaptación de László Krasznahorkai da súa novela Satan's Tango
 2000: Werckmeister Harmonies ( Werckmeister harmóniák ), película húngara dirixida por Béla Tarr, adaptación por Krasznahorkai da súa propia novela titulada A melancolía da resistencia
 2007: The Man from London ( A Londoni férfi ), película húngara dirixida por Béla Tarr, adaptación por Krasznahorkai da novela The Man from London de Georges Simenon
 2011: A torinói ló, película húngara dirixida por Béla Tarr, guión orixinal de Krasznahorkai e Béla Tarr

 Distincións 

 Premio József Attila, 1987
 Premio Tibor Déry, 1992
 Premio SWR á mellor lista de 1993 por A melancolía da resistencia
 Premio Sándor Márai, 1998
 Premio das Fundacións da Sociedade Aberta, 2003
 Premio Kossuth, 2004
 Premio América de Literatura ,2014
 Premio Vilenica, 2014
 Premio Internacional Man Booker, 2015
 Premio de Arte AEGON 2017
 Doutor honoris causa pola Universidade Babeș-Bolyai 2019
 Premio Estatal Austríaco de Literatura Europea 2021
 Premio Formentor, 2024
 Premio Nobel de Literatura, 2025

 Notas 

Categoría:Premios Nobel de Hungría
Categoría:Premio Nobel de Literatura
Categoría:Alumnos da Universidade Eötvös Loránd
Categoría:Nados en 1954
Categoría:Escritores en lingua húngara
Categoría:Nados en Hungría