Municipio de San Juan Cacahuatepec

San Juan Cacahuatepec é un dos 570 municipios nos que se divide o estado mexicano de Oaxaca, situado na Rexión da Costa do estado de Oaxaca, no Distrito de Jamiltepec. A súa cabeceira municipal é a poboación de San Juan Cacahuatepec, con aproximadamente 4.000 habitantes, lugar de nacemento do cantautor Álvaro Carrillo. Cacahuatepec é un dos municipios costeiros que lograron unha notable prosperidade nos últimos 25 anos, sen esquecer que noutros tempos a súa cabeceira municipal tamén foi unha vila pioneira, con grande influencia comercial e económica entre comunidades da costa e cidades como Puebla de los Ángeles, Acapulco de Juárez, Putla Villa de Guerrero, Ometepec, Pluma Hidalgo etc., grazas á súa pista aérea, ademais de ser unha comunidade que contaba con luz eléctrica moitos anos antes ca outras cidades que hoxe son puntos estratéxicos importantes para o comercio e a gandería.

Experimentou un desenvolvemento evidente en varios aspectos, como a cultura, o ámbito social e a actividade política. A vila de Cacahuatepec conserva rúas empedradas e a historia das súas escolas, que lles deron cultura a moitos mozos da rexión.

 Toponimia 
O topónimo Cacahuatepec significa "No cerro do cacao" (cacahuatl- “cacao”, tepetl- “cerro”, e de C- “en”).

 Historia 
+Feitos históricosAnoAcontecemento1522Cacahuatepec era coñecido co nome de Yucuxzivita, que significa “No Cerro do Cacao”.Martínez Gracida, La conquista de Oaxaca 1574San Juan Cacahuatepeque pertence á Provincia de Xamiltepeque e Xicaian de Nieto, da xurisdición de Pinotepa do Rei e Xicaian.1658Diego Mexía de Espinoza asume o cacicazgo de San Juan Cacahuatepeque.1677Francisca de Villafaña é nomeada cacique de San Juan Cacahuatepeque.1701Francisco Bernardino y Mexía é nomeado gobernador, principal e cacique sobre as terras de San Juan Cacahuatepeque.1706O 13 de setembro iníciase o deslinde das lindes do pobo de Cacahuatepeque por parte do gobernador Don Francisco Bernardino.1709O 6 de abril expídense os títulos de terras de San Juan Cacahuatepeque polo capitán José Antonio Vubiera de Valdez na provincia de Pinotepa do Rei da Nova España.1786Xa é coñecido como Cacahuatepec e considérase pobo da cabeceira dos Amuzgos e Alcaldía Maior de Xicaian na Nova España, na cal habitaban 8 familias de españois, 14 de mestizos e mulatos e 48 familias de indíxenas nahuas.1813O 5 de marzo chega a Cacahuatepec o Exército Insurxente do Sur ao mando do Xeneral José María Morelos y Pavón.1815O 18 de agosto celébrase o combate de Cacahuatepec como parte da Guerra de Independencia.1826O 6 de maio o Primeiro Congreso Constitucional do Estado recoñece a Cacahuatepec como unha das 27 cabeceiras coa categoría de pobo do Partido duodécimo de Jamiltepec.1844O 18 de novembro rexístrase como San Juan Cacahuatepec, poboación da parroquia de Amuzgos, Fracción de Jamiltepec, Distrito de Jamiltepec.1852O 19 de maio aparece rexistrada a Escuela de Primeras Letras de Cacahuatepec, a cargo de José Manuel Cruz e na cal se instruían 17 alumnos varóns.1857O 14 de agosto chega ferido a Cacahuatepec o xeneral Porfirio Díaz despois de librar unha batalla en Ixcapa contra José María Salado.1858O 23 de marzo rexístrase como San Juan Cacahuatepec, que pertence ao Distrito de Jamiltepec.1874O presidente Porfirio Díaz ordena remodelar o templo católico en honor a san Xoán Bautista, o palacio municipal e o cárcere.1886O 1 de marzo fórmase en Cacahuatepec a primeira Escola de Nenas, que quedou a cargo de Maclovia Baños.1891O 23 de outubro, San Juan Cacahuatepec é concello do Distrito de Jamiltepec.1911En abril dese ano o Exército Maderista, ao mando de Enrique Añorve, entra en Cacahuatepec, ocupando a praza e prendendo lume ao Arquivo Municipal.1919O 2 de decembro nace na Primeira Sección de Cacahuatepec Álvaro Carrillo Alarcón, artista de fama internacional; autor de máis de 300 cancións que foron interpretadas por distintos artistas de todo o mundo.1927O 24 de xuño, a petición do C. Gobernador do Estado, o Congreso de Oaxaca outorga á cabeceira municipal a categoría de Vila e o pobo decide cambiar o nome a Cacahuatepec Vila Juárez.1937O 24 de xuño inaugúrase o Quiosco Municipal en conmemoración do X Aniversario da elevación da categoría de Vila á cabeceira municipal.1958O 1 de febreiro fórmase o Xardín de Infancia “SIMIENTE”, o primeiro centro de educación preescolar da rexión da Costa de Oaxaca, sendo a súa fundadora a profesora Esperanza Margot Carmona Meza.1963O 17 de maio recoñécese oficialmente o Exido de Cacahuatepec coa execución parcial de 3.279,56 hectáreas.1966O 30 de setembro de 1966 autorízase oficialmente a fundación da Escola Primaria Urbana Federal “Francisco I. Madero”, sendo o seu director fundador o profesor Arturo García Jiménez.1970O 20 de maio inaugúrase o novo edificio da Escola “PATRIA” polo C. Ing. Víctor Bravo Ahuja, Gobernador Constitucional do Estado de Oaxaca, o presidente municipal Don Filemón Melo Meza e a directora da escola, profesora Alicia Hernández Luna.1973O 6 de xaneiro, paisanos radicados na Cidade de México agasallaron ao Concello cun reloxo público para o servizo desta Vila; dito reloxo instalouse no Xardín Municipal sobre o Quiosco existente, onde se construíu unha torre monumental a iniciativa do Presidente Municipal, Dr. Dámaso Peña Vázquez.1976O 26 de outubro fórmase a Escola Normal Experimental da Costa (ENEC) “Pdte. Venustiano Carranza” por xestión do Deputado Federal Jesús Guzmán Rubio, sendo Director Fundador o profesor José Francisco Melo Torres.1985O 5 de outubro iniciáronse as xestións para a construción do C.B.T.a. Nº 183, sendo Presidente Municipal C. Othón García Villagómez e Presidenta do Padroado Pro-Construción a profesora Donají García Cruz.1999Iníciase a construción da Estrada Cacahuatepec, Oax. – Ometepec, Gro., grazas ás xestións do Presidente Municipal Constitucional C. Jesús Dámaso Baños Tapia e ao decidido apoio dos Gobernadores de Oaxaca e Guerrero; José Murat e René Juárez Cisneros, respectivamente.2012O 20 de marzo rexístrase un forte tremor de 7,4 graos na escala Richter con epicentro neste municipio, sendo un dos máis fortes rexistrados na historia de México.

 Xeografía 
esquerda|miniatura|Vista San Juan Cacahuatepec.

Atópase entre os límites dos estados de Oaxaca e Guerrero, a unha altura media sobre o nivel do mar de 400 metros. Limita ao norte co estado de Guerrero e con San Pedro Amuzgos; ao sur con Mártires de Tacubaya e San Sebastián Ixcapa; ao oeste co estado de Guerrero; ao leste con San Pedro Amuzgos; ao noroeste co municipio de Zacatepec e con San Sebastián Ixcapa. A súa distancia aproximada á capital do estado é de 369 quilómetros. A superficie total do municipio é de 153,1 quilómetros cadrados.
Orografía

 Cerro Samapila, un dos máis altos da zona, con unha altitude de 1.150 metros sobre o nivel do mar (INEGI)
 Cerro do Ocote
 Cerro do Mirador
 Cerro do San Pedro Amuzgos de Putla.

Hidrografía

 Río de Santa Catalñina
 Río La Pastora
 Río Prieto
 Río Maíz
 Río de la Hierba Santa
 Río Cañada de Limón.
 Río Lagartero

Clima
O tipo de clima deste municipio é cálido subhúmido.

Ecosistemas

Flora 

 Flores: rosais, gardenias, xasmins, dalias, xirasois, copas de ouro, buganvilea, flor enjundia, cempasúchil, cuna de Moisés, tulipáns, amor dun rato, xenro, pico de pato, cola de pato, paragüito, noiteboa, chamiso, cacalozuche, itayatas.
 Plantas comestibles: chípil, herba mora, verdolaga, cabaciñas, quintoniles, papalo, quelite, ravos, rabos de iguana, bledo, nopal, guía e flor de cabaza, huaxe.
 Árbores: Ficus, tamalocote, guapinol, carballos, bocote, parota, cuatodolote, pochota, toronjil, caoba, árbores de ameixa, nanche, zapote, manga, papaia, guayaba, cuaxinicuil, laranxa, limón, toronxa, palmeira de coco, marañona.
 Froitos: mangas, tamarindos, cuajinicuil, cocos, chicozapote, limón, laranxa, papaia, plátanos, xamaica, nanche, sandía, melón, toronxa, limón, marañona, coyol, mandarina, laranxa, ameixa, guayaba, zapote, maracayá, carambolas, uvas silvestres, tejuruco, cogombro, pomelo, capulín, pumarrosa, lima, limón doce, sidra, limón-mandarina, samaritan, bolas de pan, chiquilluma, camote, piña, cana, cacao, café, mamei, aguacate, améndoas.
 Plantas exóticas: muchacha, huichicata, folla calada, fetos, sanguino.
 Plantas medicinais: ruda, albahaca, epazote, berenxena e candó, xenxibre, estafiate, poexo, frijolillo, herba santa, herba doce, huele de noche, flor de buganvilea, follas de lima, follas de sidra, bolso, cravo de arroio, cuachalalate, uña de gato, camote itamorrial.

Fauna 

 Aves silvestres: zanate, zopilote, urraca, calandrias, andoriñas, cotorro, perico, pomba, chachalaca.
 Animais salvaxes: raposo, tigrillo, cervo.
 Insectos: mosquitos, moscas.
 Especies acuáticas: ranas, camaleón, potes, mojarras, camarón de río, endoco.
 Réptiles: víboras, coralillos, cascabel, rayada, masacoa, iguana, cuixes.
 Animais domésticos: galiña, pavo, can, porco, touros, burros, cabalo.

Edafoloxía

O tipo de chan localizado no municipio é o cambisol eútrico máis feosén háplico + regosol eútrico/2, e regosol eútrico, luvisol, crómico, litoso.

 Perfil sociodemográfico 
miniatura|O licenciado Jesús Guzmán Rubio, nacido en Cacahuatepec, chegou a ser Presidente Nacional do PARM.

De acordo cos resultados presentados no II Censo de Poboación e Vivenda en 2005, no municipio habitan un total de 231 persoas que falan algunha lingua indíxena, como poden ser amuzgo, tacuates, chontal, chatitos ou mixtecos.

De acordo aos resultados que presentou o II Cálculo de Poboación e Vivenda no 2005, o municipio conta cun total de 8134 habitantes.

No ano 2000, de acordo co citado censo efectuado polo INEGI, a poboación de 5 anos ou máis que é católica ascende a 5.834 habitantes, mentres que os non católicos no mesmo grupo de idade suman 689 persoas.

 Localidades 
LocalidadePoboaciónTotal municipio8134San Juan Cacahuatepec3766Buenavista989El Ciruelo19La Culebra238Chicapilla124Ocotlán477Pie de la Cuesta665San Antonio Ocotlán1,068San Francisco Sayultepec629Auga Zarca3

 Infraestruturas 
miniatura|Xardín de nenos SIMIENTE, fundado o 1° de febreiro de 1958

Xardíns de infancia
 Simiente, en San Juan Cacahuatepec
 Álvaro Carrillo, en San Juan Cacahuatepec
 María Montessori, en San Juan Cacahuatepec
 Josefina Ramos del Río, en San Juan Cacahuatepec
 Rosaura Zapata, na Axencia de San Antonio Ocotlán
 José López Alavés, na Axencia de Buenavista
 Jaime Torres Bodet, na Axencia de Pie de la Cuesta
 Margarita Maza de Juárez, na Axencia de San Francisco Sayultepec
 Benito Juárez, na Axencia de La Culebra
 Octavio Paz, na Axencia de Chicapilla
 Estefanía Castañeda, na Axencia de Alto de las Mesas
 Bertha Von Glumer, na Axencia de Ocotlán

Escolas primarias

 Patria, en San Juan Cacahuatepec
 Vicente Guerrero, en San Juan Cacahuatepec
 Francisco I. Madero, en San Juan Cacahuatepec
 José María Morelos, na Axencia de San Antonio Ocotlán
 Guadalupe Victoria, na Axencia de Buenavista
 Benito Juárez, na Axencia de Pie de la Cuesta
 Pedro López Guzmán, na Axencia de San Francisco Sayultepec
 Ricardo Flores Magón, na Axencia de La Culebra
 Adolfo López Mateos, na Axencia de Chicapilla
 Melchor Ocampo, na Axencia de Alto de las Mesas
 Cuauhtémoc, na Axencia de Ocotlán

Escolas Secundarias

 Secundaria Xeral José Vasconcelos, en San Juan Cacahuatepec
 Escola Secundaria Técnica Nº 65, en San Juan Cacahuatepec
 CEBAS (Centro de Educación Básica para Adultos) “Vicente Lombardo Toledano”
 Praza Comunitaria, en San Juan Cacahuatepec
 Telesecundaria San Antonio Ocotlán
 Telesecundaria Buena Vista
 Telesecundaria Pie de la Cuesta
 Telesecundaria San Francisco Sayultepec
 Telesecundaria La Culebra
 Telesecundaria Chicapilla
 Telesecundaria Ocotlán

Escolas de nivel medio superior

 Centro de Bacharelato Tecnolóxico Agropecuario Nº 183
 Centro de Asesoramento de Bacharelato Aberto
 IEBO Nº 69, na Axencia de Buenavista

Escolas de nivel superior

 Escola Normal Presidente Venustiano Carranza
 Unha Subsede da Universidade Pedagóxica Nacional (UPN)

Saúde
miniatura|Hospital de Cacahuatepec, fundado en agosto de 1958
O municipio conta con atención hospitalaria, distribuída nun centro de saúde “B” en San Juan Cacahuatepec, unha clínica Coplamar en San Antonio Ocotlán e casas de saúde nas 7 axencias municipais.

Abasto

O municipio conta cun mercado municipal, un tianguis que se instala todos os domingos, con aproximadamente 20 postos e 15 tendas diversas.

Deporte

Hai dous campos de fútbol: un na Escola Normal e un público municipal; e con 11 pistas de baloncesto: 3 nas escolas primarias, 2 na Escola Secundaria Técnica, 1 no CBTA, 2 máis na Escola Normal e 3 públicas municipais.

Vivenda

De acordo cos resultados presentados no II Censo de Poboación e Vivenda en 2005, no municipio hai un total de 1.712 vivendas, das cales 1.696 son particulares. A maioría das vivendas deste municipio están construídas cos seguintes materiais:

 Material nos chanos: terra e cemento
 Material nos muros: adobe, pedras, cemento, cal e algunhas de barro
 Material nas cubertas: tellas, madeira e láminas de fibrocemento

Servizos Públicos
miniatura|Interior do Mercado Público Municipal

 Rede de saneamento
 Rede de auga potable
 Cemiterio municipal
 Mercado Público
 Centro de Saúde “B”
 Clínica Médica Coplamar en San Antonio Ocotlán
 Unidade Médica do ISSSTE
 Delegación de Tránsito do Estado
 Axencia do Ministerio Público Estatal
 Casas de Saúde nas Axencias de La Culebra, Alto de las Mesas e Ocotlán

A cobertura en servizos públicos, de acordo coas apreciacións do concello, é de:

 70 % en auga potable
 80 % en alumeado público
 2 % en saneamento urbano
 0 % en recollida de lixo e limpeza das vías públicas

Medios de Comunicación 

 Rúas de formigón hidráulico
 Internet
 Teléfono
 Repetidora de TV
 TV por cable
 Telefonía móbil
 Oficina de Telégrafos e Correos
 Servizo de transporte colectivo de pasaxeiros, taxis, camionetas de pasaxeiros e de carga
 XHJCE-TV Canal 9 San Juan Cacahuatepec
 Estación de Radi

Vías de comunicación

O municipio conta con camiños rurais nas 8 axencias municipais; con estrada federal de San Juan Cacahuatepec a Oaxaca e de San Juan Cacahuatepec a Pinotepa Nacional e puntos intermedios; así mesmo conta con: Unión de Permisionarios, servizo de taxi, correos, telégrafos e teléfonos de México.

Economía
A agricultura é o 50 % da economía do municipio, a gandaría o 25 %, a apicultura o 15 % e o comercio o 10 %. De acordo con cifras do ano 2000 presentadas polo INEGI, a poboación economicamente activa do municipio ascende a 162 persoas, as cales se atopan ocupadas e preséntanse do seguinte xeito: primario 37 % (agricultura, gandaría, caza e pesca), secundario 21 % (minería, petróleo, industria manufactureira, construción e electricidade), terciario 41 % (comercio, turismo e servizos), outros 1 %.

 Cultura 
miniatura|Virxe das Dores na proseccion da Semana Santa
Festas e tradicións

 6 de xaneiro: Día de Reis
 31 de xaneiro, 1 e 2 de febreiro: Festa á Virxe da Candelaria
 14 de febreiro: Día de San Valentín
 O carnaval
 Festa do Primeiro Venres
 Festa do Quinto Venres
 Festa do Sexto Venres de Dolores
 Semana Santa
 21 de marzo: Aniversario do nacemento de Don Benito Juárez García
 30 de abril: Día do Neno
 13 de maio: Festa de San Isidro Labrador
 24 de xuño: Festa do Santo Patrón San Xoán Bautista
 Festa da Virxe do Carmen
 15 de setembro: Aniversario de que por primeira vez se cantou o Himno Nacional Mexicano
 16 de setembro: Aniversario do inicio da Independencia de México
 31 de outubro, 1 e 2 de novembro: Día de Todos os Santos
 20 de novembro: Aniversario da Revolución Mexicana
 22 de decembro: Festival Musical "Andariego" en honor a Álvaro Carrillo, presentado pola asociación civil "El Andariego de Cacahuatepec"
 7, 8 de decembro: Festa á Virxe de Juquila
 12 de decembro: Festa da Virxe de Guadalupe
 24, 25 de decembro: Nadal
 31 de decembro: Ano Novo

Turismo
As principais atraccións turísticas das que se pode gozar durante os períodos de vacacións son o Río Santa Catarina, localizado a 80 minutos da cabeceira municipal pola estrada cara á Axencia Municipal de San Antonio Ocotlán; e pola estrada en dirección a San Francisco Sayultepec, despois de conducir uns 45 minutos, chegas ao Río Lagartero.

Cultura

miniatura|Club de Danza Álvaro Carrillo, interepretes da Chilena Cacahuatepec
NO campo da música destaca a chilena "Cacahuatepec", do compositor Álvaro Carrillo e orquestra da axencia municipal de San Antonio Ocotlán. Orquestra Infantil Comunitaria "San Juan" organizada por "El Andariego de Cacahuatepec A.C." e o H. concello, encabezado pola profesora Cristina Solís Díaz.

Dentro da artesanía sobrancea a fabricación de huipiles, cómales, cuncas e potas de barro.

Na gastronomía pódense degustar o moi delicioso bazo de vaca, sangue de cabra ou menudo, mole de pavo, barbacoa de cabra, tamales de carne crúa, mole de polo, enchiladas recheas de carne de galiña de campo, tamales de chepiles, tamales de garrapata (fabas camagua), pan con capricho ou limpo, empanadas de camote, coco, empanochadas, as regañadas, galletas de panela.

 Goberno 
O municipio está integrado principalmente polas axencias municipais de Buenavista, Pie de la Cuesta, San Antonio Ocotlán e San Francisco Sayultepec, e polas axencias de policía de Alto de las Mesas, Chicapilla, La Culebra e Ocotlán.

 Presidentes municipais 
+Presidentes municipaisPresidente municipalPeríodo de gobernoPartido políticoC. Juan Vizairo Chávez1887 - 1888C. Donaciano Vera1889C. Agustín Baños1889 - 1890C. Francisco Mendoza1890 - 1891C. José María Peláez1891 - 1892C. Pedro Heras1893C. Alejandro Mesa1895 - 1896C. Abrahán Salinas1930 - 1932ligazón=Archivo:Logo_Partido_Nacional_Revolucionario.svg|20x20pxC. Heladio Peña Vázquez1932 - 1934ligazón=Archivo:Logo_Partido_Nacional_Revolucionario.svg|20x20pxC. Antonio F. Meza1937 - 1939ligazón=Archivo:Logo_Partido_Nacional_Revolucionario.svg|20x20pxC. Manuel Montealegre1939 - 1941ligazón=Archivo:Logo_Partido_de_la_Revolucion_Mexicana.svg|20x20pxC. José Bernardino Carmona1945 - 1947ligazón=Archivo:Logo_Partido_de_la_Revolucion_Mexicana.svg|20x20pxC. Pedro Castellanos1948 - 1950ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Guadalupe Manzano Melo1951 - 1953ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Graciano Peña1954 - 1956ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Román Carmona Mesa1957 - 1959ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Joel Peña Vásquez1960 - 1962ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Filemón Melo Mesa1969 - 1971ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxProfr. Apolinar Carmona Solano1° ENE 1972ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxDr. Dámaso Peña Vázquez1972 - 1974ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Amadeo Baños SilvaABR - MAY 1974ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Erasmo Peláez ValdezMAY - DIC 1974ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Napoleón D. Velasco Piza1975 - 1977ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxProfra. Gelasia Edilia Infante Peláez1978 - 1980ligazón=Archivo:PARM_logo_(Mexico)_(1954-1994).svg|20x20pxC. Fernando Melo Carmona1981 - 1983ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Othón García Villagómez1984 - 1986ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxDr. Marcos Velasco Galindo1987 - 1988ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Sigifredo Margarito Peláez Santiago (Interino)1988 - 1989ligazón=Archivo:PARM_logo_(Mexico)_(1954-1994).svg|20x20pxC. Edilberto Rojas Peña Olmedo1989 - 1991ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Margarita Rojas Hernández (Interina)ENE - FEB 1991ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxProfr. Miguel Martínez (Interino)FEB - OCT 1992ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Elfega Carrillo Ceballos (Interina)NOV - DIC 1992ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxProfr. Pedro Guzmán Velasco1993 - 1995ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxProfr. Librado Arias Galindo1996 - 1998ligazón=Archivo:PRD_logo_(Mexico).svg|20x20pxC. Jesús Dámaso Baños Tapia1999 - 2000ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxProfr. Honorio López Almazán (Interino)2000 - 2001ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxProf. Roberto Ignacio Peláez de la Rosa2002 - 2004ligazón=Archivo:PRD_logo_(Mexico).svg|20x20pxProfra. Cristina Solís Díaz2005 - 2007ligazón=Archivo:PRD_logo_(Mexico).svg|20x20pxProfr. Librado Arias Galindo2008 - 2010ligazón=Archivo:PRD_logo_(Mexico).svg|20x20pxLic. Edilberto Rojas Peña de la Cruz2011 - 2013ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20pxProfra. María de los Gosos Villavicencio López2014 - 2016ligazón=Archivo:PRD_logo_(Mexico).svg|20x20pxDr. Emmanuel Martínez Palacios2017 - 2018ligazón=Archivo:Logo_Partido_Movimiento_Ciudadano_(México).svg|20x20pxProfr. Pedro Abelardo Baños2019 - 2021ligazón=Archivo:Morena_logo_(Mexico).svg|20x20pxIng. Pedro Martínez Barroso2022 - 2024ligazón=Archivo:PRI_logo_(Mexico).svg|20x20px ligazón=Archivo:PAN_logo_(Mexico).svg|20x20px ligazón=Archivo:PRD_logo_(Mexico).svg|20x20px
 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Consejo Nacional de Población y Vivienda, La Población de los Municipios de México 1950 - 1990. Ed. UNO Servicios Gráficos, México, Nov., 1994.
 Instituto Nacional de Estadística, Geografía e Informática, Censo General de Población y Vivienda 2000. México 2001.
 Secretaría de Gobernación, Centro Nacional de Estudios Municipales, Gobierno del Estado de Oaxaca, Los Municipios de Oaxaca, *"Enciclopedia de los Municipios de México". Talleres Gráficos de la Nación, México, D.F. 1988.
 Secretaría de Gobernación, Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal, Sistema Nacional de Información Municipal. México 2002.

Categoría:Concellos de Oaxaca