Castelo de mota

Os castelos de mota (en inglés motte and bailey, en francés motte castrale) foron un tipo de fortificación medieval, precursor dos castelos de pedra da Idade Media.Jean-Denis Lepage. The Motte-and-Bailey Castle en Castles and Fortified Cities of Medieval Europe: An Illustrated History. McFarland, 2002, p. 29. ISBN 0-7864-1092-2 

 Caracterización 
miniatura|left|Plano dun castelo de mota (motte and bailey).

Os castelos de mota estaban compostos por dúas partes: a mota (motte) e o recinto fortificado (bailey). A mota era un outeiro artificial de terra, de forma cónica, que podía ser construído integramente polo home ou adaptado ao relevo natural do terreo. O cume da mota era nivelado para formar unha plataforma na que se erguía unha torre de madeira de planta cadrada ou, raramente, circular. A plataforma estaba rodeada por unha empalizada de madeira. Na torre residía o señor da mota (dominus), a súa familia, algúns soldados e criados. Ademais da función residencial, a torre servía como punto de observación da contorna e como último baluarte defensivo.

Ao pé da mota atopábase o bailey, un terreo cercado cunha empalizada de madeira —xeralmente en forma de media lúa, «D» ou «U»— onde se situaban almacéns, celeiros, forxas, cabanas para criados e artesáns, hortas, estábulos e outros edificios auxiliares, configurando un pequeno asentamento. Tanto a mota como o bailey quedaban illados por un foso con auga escavado durante a construción do outeiro. Unha ponte e un sendeiro estreito e empinado unían ambas as partes da fortificación. En caso de perigo, as forzas defensoras retirábanse á torre se o bailey non podía ser mantido.

 Distribución 
miniatura|Tapezaría de Bayeux: construción dun castelo de mota (segunda metade do século XI).
Os castelos de mota xurdiron na actual Francia, entre os vales do Loira e do Rin, e desde alí espalláronse polo norte de Europa; poden atoparse nas Illas Británicas, Alemaña, Italia, Polonia e outros países. En Inglaterra este tipo de fortificación foi introducido polos normandos tras a Conquista normanda de 1066. Construídos con materiais perecedoiros, moitos foron destruídos co paso do tempo ou substituídos por estruturas máis permanentes. A célebre Tapezaría de Bayeux, datada no século XI, mostra imaxes de castelos de mota no norte de Francia e en Hastings, Inglaterra.
miniatura|Vídeo aéreo de Tomen y Rhodwydd (País de Gales, 2022).

No século XI a madeira e a terra comezaron a ser substituídas pola pedra na construción de castelos. A torre de madeira sobre a mota converteuse nunha fortificación circular de pedra, orixinando a torre da homenaxe. Unha muralla pétrea rodeou a antiga empalizada e a torre da homenaxe, protexida á súa vez por unha nova fenda ou foso. Un único portal fortificado, con ponte levadiza, permitía o acceso ao castelo.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Armitage, Ella S. (1912). The Early Norman Castles of the British Isles. Londres: J. Murray. .
 Besteman, Jan C. (1984). «Mottes in the Netherland». En Château Gaillard: études de castellologie médiévale, XII, pp. 211–224.
 Bradbury, Jim. (2009). Stephen and Matilda: The Civil War of 1139-53. Stroud: The History Press. .
 Brown, R. Allen. (1962). English Castles. Londres: Batsford. .
 Brown, R. Allen. (1989). Castles From the Air. Cambridge: Cambridge University Press. .
 Brown, R. Allen. (2004). Allen Brown's English Castles. Woodbridge: Boydell Press. .
 Butler, Lawrence. (1997). Clifford's Tower and the Castles of York. Londres: English Heritage. .
 Carpenter, David. (2004). The Struggle for Mastery: The Penguin History of Britain 1066–1284. Londres: Penguin. .
 Châtelain, André. (1983). Châteaux forts et féodalité en Île-de-France, du XIe ao XIIIe século. Nonette: Créer.  .
 Colardelle, Michel; Mazard, Chantal. (1982). «Les mottes castrales et l'évolution des pouvoirs dans les Alpes du Nord. Aux origines de la seigneurie». En Château Gaillard: études de castellologie médiévale, XI, pp. 69–89. .
 Cooper, Thomas P. (1911). The History of the Castle of York. Londres: Elliot Stock. .
 Creighton, Oliver H.; Higham, Robert. (2003). ''()*

Categoría:Fortificacións
Categoría:Arquitectura da Idade Media
Categoría:Arquitectura militar