Medio dólar do Centenario de Texas

Medio dólar do Centenario de Texas "1934-1938 Texas Independence Centennial Half Dollar". Earlycommemorativecoins.com"½ Dollar Texas Independence". Numista.com150x150px150x150pxA/: Aguia cara á esquerda sobre estrela de cinco puntas, sostida nunha póla de carballo. Data.
Lendas:  UNITED STATES OF AMERICA / HALF DOLLAR / IN GOD WE TRUST / E PLURIBUS UNUM.R/: Vitoria alada con manto sostén póla de oliveira e apóiase no Álamo. Na cabeza, cinta coa palabra LIBERTY. Arriba, as seis bandeiras históricas de Texas. Aos lados, retratos de Sam Houston e Stephen F. Austin
Lendas: THE TEXAS INDEPENDENCE CENTENARY / REMEMBER THE ALAMO 1836 1936 Datas: 1934-1938
 Ceca: US Mint: Filadelfia (sen marca), San Francisco (S) e Denver (D).
 Deseño: Pompeo Coppini.
 Aliaxe: prata (90 %) e cobre (10 %).
 Tiraxe total: 304.000 ex. (dos que se refundiron 154.522).
 Diámetro: 30,61 mm.
 Peso: 12,50 g.
 Espesor: 2,15 mm.
 Canto: estriado.

O medio dólar do Centenario de Texas foi unha moeda conmemorativa de prata emitida con este valor facial pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en conmemoración do centenario da independencia de Texas con respecto a México en 1836. A moeda foi cuñada entre os anos 1934 e 1938 nas cecas de San Francisco, Denver e Filadelfia."Texas Centennial Half Dollar". United States Mint (Usmint.gov)."1934-1938 Texas Centennial Half Dollar". American Numismatic Association (Money.org)."1934-1938 Texas Centennial Half Dollars". En Bowers, Q. D. (1991). Páxinas 265-271

Proposta polo Comité do Centenario de Texas da Lexión Americana como medida de recadación de fondos para o centenario da independencia de Texas, a emisión desta moeda foi aprobada polo Congreso dos Estados Unidos en 1933, pondo fin a unha pausa de varios anos nas novas emisións conmemorativas baixo o Goberno do presidente Hoover.

No seu anverso amósase unha aguia e a característica estrela solitaria de Texas, en tanto que o reverso se compón dunha complexa escena que incorpora a deusa alada Vitoria, a misión do Álamo e os retratos dos pais fundadores de Texas, Sam Houston e Stephen F. Austin, xunto coas seis bandeiras históricas de Texas.

O artista autor do seu deseño foi o escultor Pompeo Coppini, que anteriormente elaborara xa varios monumentos públicos texanos. Os modelos preliminares da moeda foron aprobados polo Comité en maio de 1934, aínda que logo foron rexeitados pola Comisión de Belas Artes dos Estados Unidos, que considerou que o deseño era demasiado recargado e complicado. Finalmente chegouse a un acordo e a moeda entrou en produción na Casa da Moeda de Filadelfia en outubro de 1934.

O Comité do Centenario pretendía que as moedas contribuísen ao financiamento do Museo sobre a historia de Texas en Austin, e distribuíunas a través da Lexión Americana e os bancos de todo o estado. A maior parte desta emisión inicial, con data de 1934, non se vendeu e foi devolta á Casa da Moeda para ser fundida e recuperar a súa prata. Durante os catro anos seguintes, mesmo despois do centenario en 1936, producíronse novas emisións da moeda, de tiraxe máis pequena, nas casas da moeda de Filadelfia, Denver e San Francisco. O Comité do Centenario de Texas cancelou a súa comercialización en novembro de 1938. 

 Antecedentes e contexto 

 O feito conmemorado 
miniatura|A República de Texas nun mapa de 1836, logo da súa independencia de México.|299x299px

A República de Texas foi un estado soberano de América do Norte desde o seu establecemento o 2 de marzo de 1836 ata o 19 de febreiro de 1846, data da súa definitiva incorporación aos Estados Unidos. Este territorio limitaba con México ao oeste e ao suroeste, co Golfo de México ao sueste, cos estados de Luisiana e de Arcansas ao leste e ao nordés, e con territorio non organizado dos EEUU ao norte, correspondente aos actuais estados de Oklahoma, Kansas, Colorado e Wyoming.

A Revolución de Texas, que deu lugar á súa posterior independencia, comezou cando estouparon as hostilidades o 2 de outubro de 1835, pouco antes de que o réxime do presidente mexicano e xeneral Antonio López de Santa Anna adoptase unha nova constitución mexicana coñecida como as Sete Leis, que abolía a autoridade dos estados baixo a república federal e establecía un goberno centralizado. A revolución, encabezada por Sam Houston e Stephen F. Austin, durou máis de seis meses. O 2 de marzo de 1836, os delegados na convención proclamaron a Declaración de Independencia de Texas, e os principais combates terminaron o 21 de abril dese ano, cos Tratados de Velasco, que acabaron coas hostilidades e aseguraron a independencia de Texas, aínda que México non chegou a recoñecer o novo estado.Lang, A. F. (2010). "Memory, the Texas Revolution, and Secession: The Birth of Confederate Nationalismin the Lone Star State". En Southwestern Historical Quarterly. Vol. 114. Nº 1. Páxinas 21-36."Republic of Texas". Sonofthesouth.netNance, J. M. (1952). "The Texas Revolution and the Republic of Texas: A Brief History". Texas State Historical Association (tshaonline.org).

 A idea da emisión conmemorativa 
O gran interese histórico destes feitos para a historia dos Estados Unidos motivou o desexo dalgunhas entidades de promover a emisión dunha moeda conmemorativa da efeméride, como xa estaba a suceder con outras conmemoracións. Na década de 1930, as moedas conmemorativas non eran distribuídas polo Goberno estadounidense, senón que o Congreso, ao aprobar a lexislación que autorizaba cada moeda, designaba unha organización sen ánimo de lucro á que lle outorgaba o dereito exclusivo de as adquirir ao seu valor nominal e logo revendelas á poboación cunha prima, supondo así unha fonte de financiamento para celebracións e eventos diversas.Slabaugh, A. R. (1975). Páxinas 3-5.

Neste contexto, a organización American Legion, de Texas, votou a favor de se implicar nas celebracións do Centenario da Independencia de Texas en 1936, e considerou axeitada a súa participación na Exposición do Centenario de Texas, unha feira mundial que se celebraría en Dallas en 1936. A. Garland Adair dirixiu o Comité do Centenario, que acordou solicitar a emisión dunha moeda conmemorativa, probablemente inspirada na anterior experiencia do medio dólar conmemorativo do Oregon Trail, cuxos beneficios se destinarían a financiar un museo. O congresista de Texas William D. McFarlane, que mantiña unha relación amigable co comité, impulsou a creación da moeda para conmemorar o centenario.Swiatek, A.; Breen, W. (1981). Páxinas 234-237.Barnes, L. (1934). "War Vet Swings $1,500,000 Deal And Wins That Sum --In Pleasure". En Austin American-Statesman. 19 de decembro. Páxina 1. 

Este método de financiamento fora suxerido polo representante estatal Temple Harris McGregor en marzo de 1932, quen propuxera a emisión de 50.000 moedas de medio dólar para a súa comercialización entre a cidadanía e os coleccionisas ao prezo dun dólar cada unha."Plan Outlined for Jubilee in Texas". En Abilene Daily Reporter. 3 de marzo de 1932. Páxina 2.  

A Lexión Americana decidiu que os fondos xerados polas moedas se utilizarían para construír un museo no campus da Universidade de Texas en Austin, como contribución ao Centenario de Texas."Centennial Coin Bill Sent to F.D. For Signature". En Austin American-Statesman. 11 de xuño de 1933. Páxina 1. 

 Proceso lexislativo 

A oposición á cuñaxe de moedas conmemorativas, por mor da preocupación pola falsificación e tamén por diversos vetos de orde política, provocara en anos anteriores o fracaso de varios proxectos de lei sobre outras emisións semellantes, durante o período do Goberno de Herbert Hoover. No entanto, o clima político baixo a administración de Franklin D. Roosevelt era máis favorable.Taxay, D. (1967). Páxinas 132-133.Bowers, Q. D. (1991). Páxina 267. Así as cousas, logo de se formalizar a proposta, o Senado dos Estados Unidos aprobou o 7 de xuño de 1933, sen debates nin disensións, a lexislación para a emisión dunha moeda conmemorativa de medio dólar «en conmemoración do centenario, en 1936, da independencia de Texas e dos nobres e heroicos sacrificios dos seus pioneiros, cuxa memoria foi unha inspiración para os seus fillos e para as súas fillas durante o último século»."One Hundredth Anniversary of Independence of Texas". Congressional Record - Senate. 7 de xuño de 1933. Páxina 5.148.

O proxecto de lei fora presentado polo senador Tom Connally, de Texas, e patrocinado na Cámara de Representantes por Wright Patman, tamén dese estado."Texas Coins Approved". En Waco Times Herald. 8 de xuño de 1933. Páxina 1. Nesta cámara foi presentado o 10 de xuño de 1933 logo de recibir a aprobación da súa Comisión de Moeda, Pesos e Medidas. Bertrand H. Snell, de Nova York, preguntou como se pagarían os cuños para a elaboración da moeda, e James McClintic, de Oklahoma, preguntou se Dies solicitaría unha asignación para iso, mais o congresista Dies asegurou á Cámara que a Lexión Americana de Texas sería a encargada do pagamento de todos os gastos, polo que a emisión non suporía gasto ningún para o erario."Coinage of Texas Anniversary Half Dollars". Congressional Record - House. 10 de xuño de 1933. Páxina 5.634.

Finalmente, logo dese percorrido por ambas as cámaras, o proxecto de lei converteuse en lei o 16 de xuño de 1933, logo da sinatura do presidente Franklin D. Roosevelt,"Texas Independence Centennial Commemorative Coin Legislation". United States Mint (Usmint.gov). quen lle entregou a pluma que utilizou para asinar a lei ao senador Connally, o impulsor da aprobación da disposición."Texas Coinage Bill Signed". En Corsicana Daily Sun. 16 de xuño de 1933. Páxina 15. Esta pluma estaba destinada a ser a primeira peza exposta do novo museo.

A lei prevía a emisión de ata 1.500.000 moedas, que poderían ser adquiridas polo Comité do Centenario de Texas da Lexión Americana ao seu valor nominal,Flynn, K. (2008). Páxina 351. para a súa revenda posterior cunha prima. Aínda que o centenario non se celebraría ata 1936, o comité tiña previsto emitir as moedas antes desa data, co fin de poder financiar as obras de construción do museo. Segundo a lei, as moedas poderían cuñarse en varios anos e en deferentes cecas da US Mint; deste xeito, dábase pé á aparición de variedades que serían moi desexadas polos coleccionistas para completaren as súas coleccións, o que lles obrigaría a adquirir varios exemplares.Bowers, Q. D. (1991). Páxinas 267-269.

 Preparación 
A Comisión do Centenario de Texas contratou a Pompeo Coppini, un destacado escultor italo-estadounidense, para deseñar a moeda. Aínda que residía en Texas, tamén utilizaba un estudio na cidade de Nova York.Bowers, Q. D. (1991). Páxina 265. Coppini deseñara anteriormente varios monumentos públicos en Texas, entre eles a fonte Littlefield da Universidade de Texas en Austin.Vermeule, C. (1971). Páxina 186.Remy, C.et al. (1976). "Pompeo Coppini: Renowned Sculptor and His Legacy in Texas". Texas State Historical Association (Tshaonline.org). Segundo Adair, Coppini non cobrou polos seus servizos de deseño da moeda."Support of Texas Centennial Urged". En Austin American. 1 de agosto de 1933. Páxina 10.
miniatura|Pompeo Coppini, deseñador da moeda."Pompeo Coppini". Library of the Congress (LOC.gov).
En maio de 1934, Coppini tiña xa completados os modelos de ambas as faces da moeda, que máis tarde o numismático Don Taxay describiu como «infrecuentemente bastos». Estes incluían un gran número de elementos de deseño que é probable que lle fosen solicitados polo propio Comité do Centenario. Logo da aprobación por parte do Comité, os deseños foron enviados, xa que así estaba prescrito legalmente, á Comisión de Belas Artes dos Estados Unidos para o seu exame.Charles Moore, presidente desta Comisión, volvérase moi crítico coas series de moedas conmemorativas de medio dólar que se estaban a emitir desde había algúns anos e tiña unha opinión especialmente negativa dos modelos iniciais de Coppini, que describiu como unha conglomeración de «toda a historia de Texas e todos os seus personaxes destacados nunha mestura moi confusa». Moore afirmou: «as cabezas son tan pequenas que desaparecerán nunha moeda de 50 centavos e, no entanto, é precisamente neste conglomerado no que confía o pobo de Texas para vender 25 centavos de prata convertidos nunha moeda de 50 centavos ao prezo dun dólar, co fin de obter diñeiro para construír algún edificio. Paréceme moi indigno que o Goberno dos Estados Unidos se preste a tales plans».Taxay, D. (1967). Páxina 133.

O escultor e membro da Comisión de Belas Artes Lee Lawrie tamén criticou o deseño previsto e escribiu unha extensa solicitude de modificacións ao modelo. Lawrie recomendou a eliminación das seis bandeiras sobre Texas e a deusa alada Vitoria, para seren substituídas por un deseño centrado no Álamo, xunto cos pais fundadores de Texas, Sam Houston e Stephen F. Austin.

A comisión aprobou as recomendacións de Lawrie e envioullas a Coppini e a McFarlane, e a postura de ambos foi diferente: mentres que Coppini respondeu por escrito que as maquetas eran só esbozos preliminares, McFarlane insistiu no uso dos deseños modelados. Finalmente, os membros da Comisión de Belas Artes acabaron por abandonar as súas críticas xerais ao deseño e aceptaron uns lixeiros axustes en elementos específicos. Lawrie reuniuse con Coppini a principios de xuño e ambos acordaron unha serie de cambios. Os deseños revisados foron aprobados pola Comisión o 25 de xuño de 1934, e o Tesouro deu o seu preceptivo consentimento pouco despois.Taxay, D. (1967). Páxinas 135-136.

 Deseño 
 Anverso 
O motivo central do anverso é un pigargo (aguia) de cabeza branca pousado fronte á estrela solitaria de Texas. A presenza dunha aguia no anverso supón un cambio con respecto a moitas outras moedas conmemorativas estadounidenses, que tradicionalmente amosan as aguias no reverso. Nos primeiros modelos da moeda, a aguia sostiña unha coroa de loureiro entre as súas gadoupas, mais isto cambiouse por unha póla de carballo no deseño final. Seis estrelas acompañan a inscrición HALF DOLLAR na parte inferior, probablemente en referencia ás seis bandeiras que ondearon sobre Texas. Os lemas nacionais estadounidenses IN GOD WE TRUST e E PLURIBUS UNUM flanquean a estrela. O texto UNITED STATES OF AMERICA, que forma un arco ao longo do bordo superior do anverso, está separado por un guión entre cada palabra.Swiatek, A.; Breen, W. (1981). Páxinas 233-234.

 Reverso 
miniatura|360x360px|A misión do Álamo en San Antonio, Texas, exhibindo as seis bandeiras históricas, un dos motivos do reverso da moeda.
O reverso presenta unha enguedellada e confusa serie de elementos. No centro reprodúcese a deusa alada Vitoria de crequenas, cun barrete frixio, mentres sostén unha representación da misión do Álamo e unha póla de oliveira. Ao pé dela, incrustados nas nubes, hai dous bustos redondos dos líderes de Texas Sam Houston e Stephen Austin, cada un identificado cunha inscrición extremadamente pequena. Detrás da figura central áchanse as seis bandeiras históricas do territorio—España, Francia, México, a República de Texas, os Estados Unidos e os Estados Confederados de América—,Swiatek, A.; Breen, W. (1981). Páxina 233. aínda que estas non se distinguen con claridade e están parcialmente ocultas por un pergamiño coa palabra LIBERTY, unha expresión requirida pola Lei de Moeda de 1792. O lema REMEMBER THE ALAMO (“Lembra El Álamo), un berro de guerra texano durante a Revolución, está no exergo do reverso. Aínda que no caso das pezas emitidas na ceca de Filadelfia estas carecen de marca de ceca, no resto dos casos, esta marca colócase debaixo da Vitoria. As iniciais de Coppini, P. C., completan o conxunto xunto ao recanto inferior dereito do Álamo.Rochette, E. (1985). "Collectors Remember the Alamo". En Newsday. 6 de outubro. Páxina 69.

 Valoracións críticas 
Lawrie, nunha carta dirixida ao secretario da Comisión de Belas Artes, H. P. Caemmerer, pouco antes da aprobación da moeda, describiu o deseño final como «moi mellorado» con respecto ao modelo inicial, pero finalmente non recibiu a súa aprobación debido ao gran número de elementos de deseño independentes.

En 1937, o comerciante de moedas de B. Max Mehl escribiu que a representación da Vitoria era innecesaria e que lle restaba protagonismo ao motivo da misión do Álamo. Tamén afirmou que o deseño era de gran calidade a tamaño grande, pero «cando se reduce ao tamaño real da moeda, non é demasiado rechamante».Mehl, B. M. (1937). Páxinas 26-27.

O historiador da arte e numismático Cornelius Clarkson Vermeule describiu o complexo reverso da moeda como a obra mestra de Coppini e «un triunfo clásico do moito que se pode abranguer con éxito nunha moeda».

Pola súa banda, os numismáticos Anthony Swiatek e Walter Breen tiveron unha opinión máis negativa da moeda, e describiron o deseño do reverso como «imposiblemente confuso» e especialmente propenso á ilexibilidade, por mor da súa mala cuñaxe.Swiatek, A.; Breen, W. (1981). Páxina 234.

 Produción e distribución 
 Emisión de 1934 
Entre outubro e novembro de 1934 cuñáronse 205.113 exemplares do medio dólar conmemorativo do Centenario de Texas na Ceca de Filadelfia. Malia estar moi por baixo das 1.500.000 inicialmente autorizadas, considerouse unha gran tiraxe para unha moeda conmemorativa dese período.Swiatek, A. (2012). Páxina 236. A distribución atrasouse lixeiramente con respecto ao obxectivo inicial de novembro de 1934, e a moeda non se puido pór á venda ao público ata o mes seguinte. A maior parte da tiraxe enviouse ao Banco da Reserva Federal de Dallas e ás súas sucursais en Houston, San Antonio e El Paso, coa idea de enviar posteriormente máis espécimes se for requirido posteriormente."Commemorative Half-Dollars On Sale Here". En Pampa Daily News. 30 de decembro de 1934. Páxinas 1, 7.

A comercialización das primeiras moedas comezou o 15 de decembro nunha poxa que tivo lugar nas escaleiras do Capitolio do Estado de Texas en Austin, logo dun desfile. O primeiro exemplar adxudicóuselle ao exgobernador James E. Ferguson por 90 dólares, e este regaloulla á súa esposa, que era a gobernadora vixente naquel momento, Miriam A. Ferguson. A segunda moeda que chegou a Texas foi parar ás mans do alcalde de Austin, Tom Miller, que a acadou na poxa por 50 dólares."Ma Owns First Centennial Coin as Auction Ends". En Austin American-Statesman. 16 de decembro de 1934. Páxinas 1, 2 Algunhas das moedas expuxéronse na Cámara de Comercio de Austin para que o público puidese familiarizarse co seu aspecto.
miniatura|340x340px|Anuncio de 1935 da primeira emisión do medio dólar do Centenario de Texas.Abilene Daily Reporter. 9 de xaneiro de 1935. Páxina 8.
As moedas desta tiraxe inicial vendéronse principalmente a través de bancos texanos a un prezo dun dólar por exemplar, a partir do 20 de decembro de 1934. Os responsables da Lexión puxeron á venda as primeiras moedas en varias cidades mediante poxa: en Panhandle, as dúas primeiras moedas vendéronse por 40 e 10 dólares; en Amarillo, vendéronse por 35 dólares cada unha. Os fondos adicionais obtidos nestas poxas preliminares destináronse a cubrir os gastos da Lexión, de modo que cincuenta centavos de cada moeda vendida se destinasen ao museo."Centennial Coins". En Houston Post. 30 de decembro de 1934. Páxina 6.

A principios de marzo de 1935, presentáronselles exemplares escollidos da moeda tanto ao presidente Roosevelt como ao vicepresidente John Nance Garner."Centennial 'Four-Bit' Piece Given Garner". En Fort Worth Star-Telegram. 3 de marzo de 1935. Páxina 13. Ademais, outras organizacións cívicas e outros grupos se uniron á Lexión na venda das moedas; Amarillo tiña unha cota de 5.000 medios dólares."Coin Sale to Build Museum". En The Amarillo Globe-Times. 7 de marzo de 1935. Páxina 3 A finais de febreiro, os residentes de Paris, Texas, adquiriran xa 95 das 100 moedas da cota correspondente á súa cidade."Centennial Coins Sold". En The Paris Times. 28 de febreiro de 1935. Páxina 2.

Aínda que a prensa informou o 1 de abril de 1935 de que xa se venderan unhas 100.000 moedas,"Legion Funds for Museum Are Growing". En Pampa Daily News. 1 de abril de 1935. Páxina 1. este dato foi refutado de camiño, xa que en xuño o presidente do Comité do Centenario, Adair, informou dunhas vendas de 80.000 exemplares —a metade deles fóra de Texas—"Official of Texas Still Has Only Two Children in Family". En The Shreveport Journal. 14 de xuño de 1935. Páxina 24. e o 1 de decembro o xornal San Angelo Standard-Times rebaizou a cantidade de moedas vendidas a só 30.000. Paralelamente, o proxecto do museo acadou unha asignación de 225.000 dólares da Lexislatura de Texas e outra de 300.000 dólares do Congreso, e a responsabilidade das moedas foi transferida á xunta directiva do museo, con Beauford H. Jester, de Corsicana, Texas, designado como responsable da recadación de fondos en relación coas moedas.Bowers, Q. D. (1991). Páxina 270."Few W. Texans Anxious to Pay $1 for 50 Cents". En San Angelo Standard-Times. 1 de decembro de 1935. Páxina 10.

Por mor da falta de demanda, o Tesouro decidiu fundir 143.650 exemplares do medio dólar que ficaran sen vender, xa que a US Mint non cuñaría máis ata que se aboase ou se destruíse a emisión completa de 1934.

 Emisión de 1935 
En agosto de 1935, Adair suxeriu que se encargase unha nova emisión de moedas que amosasen a data dese ano,"New Coin Orders Soon". En San Angelo Standard-Times. 18 de agosto de 1935. Páxina 21. e en novembro, a directora en funcións da casa da moeda, Mary Margaret O'Reilly, confirmou que así se faría."Government Moves to Coin More Half Dollars Texas Centennial Issue". En Wichita Falls Times. 12 de novembro de 1935. Páxina 3. A US Mint encomendoulles ás súas cecas de Filadelfia, de Denver e de San Francisco a produción de 10.000 exemplares cada unha en novembro de 1935, xunto cun pequeno número de pezas reservadas para a súa análise pola Comisión de Ensaios dos Estados Unidos. Esta segunda emisión de 1935 vendeuse a un prezo elevado, de 1,50 dólares por moeda, en tanto que as existencias restantes de moedas de 1934 en mans do Comité seguían dispoñibles por 1,15 dólares por exemplar. As moedas enviábanselles aos compradores en sobres, e ocasionalmente en estoxos de cartón elaborados para o efecto. Algunhas tamén foron empaquetadas de xeito non oficial polo comerciante B. Max Mehl en caixas de madeira, para facer máis atractiva a súa venda.Bowers, Q. D. (1991). Páxina 271.

En decembro de 1935, O'Reilly anunciou que se cuñarían outros 30.000 medios dólares do centenario de Texas coa data de 1936."Centennial Coins Will Be Minted". En Abilene Daily Reporter. 12 de decembro de 1935. Páxina 12. Mehl escribiu pouco despois:Mehl, B. M. (1937). Páxina 26.
miniatura|Roosevelt no acto de colocación da primeira pedra do Texas Memorial Museum, en xuño de 1936.Midkiff, M. (1936). "30,000 Austin People Greet President Roosevelt". En The Austin American. 12 de xuño. Páxina 1.
Adair atribuíu as baixas vendas da emisión de 1934 a un orzamento publicitario reducido. Walter P. Nichols, que máis tarde sería distribuidor do medio dólar do tricentenario do Condado de York, escribiulle a Adair para lle recomendar que o Comité cambiase o deseño, co propósito de vender máis moedas. Dado que as modificacións do deseño requirían a aprobación do Congreso, o senador de Texas Tom Connally presentou un proxecto de lei en 1936 para permitir unha nova edición da moeda. O proxecto de Lei S.3721 prevía a emisión de cinco variacións de deseño diferentes co fin de impulsar as vendas, e foi sometido a audiencia o 11 de marzo de 1936 ante unha comisión presidida polo senador Alva B. Adams, de Colorado.Bowers, Q. D. (1991). Páxinas 268-270.Swiatek, A.; Breen, W. (1981). Páxinas 237-238. Esta comisión escoitou o testemuño do comerciante de moedas de El Paso Lyman W. Hoffecker e do editor da revista The Numismatist, Frank Duffield. Ambos declararon que xa noutras ocasións se producira a emisión doutras moedas conmemorativas con diferentes datas e nas tres cecas. Finalmente, a proposta dos cinco deseños non foi aprobada, e os coleccionistas víronse obrigados a adquirir ata 13 exemplares do mesmo deseño, para completaren toda a variedade de datas e de marcas de ceca nas súas coleccións, o cal consideraron abusivo.USSCBC (1936). Páxina iii.Bowers, Q. D. (1991). Páxinas 248-249, 301-302.

 Emisión de 1936 
Mentres tanto, o director da xunta directiva do museo, Jester, intentou vender as moedas que xa estaban cuñadas, para o que anunciou en febreiro de 1936 que se formarían comités de venda en cada un dos 31 distritos senatoriais do estado de Texas. Naquel momento, as moedas vendíanse tamén en 314 establecementos bancarios de 236 municipios de Texas."Texas University to have a Great Memorial Museum". En The Hamlin Herald. 14 de febreiro 1936. Páxina 2. Jester, que fixou os prezos en 1,50 dólares para as moedas con data de 1935 e en 1,15 dólares para as de 1934, revelou que ata o momento se venderan 30.000 exemplares, a maioría deles fóra de Texas.Knight, H. (1936). "Coins". En The Pittsburgh Press. 16 de febreiro. Páxina 47. O 25 de abril, Adair anunciou que as moedas con data de 1936 sairían á venda a 4,50 dólares o xogo das tres datas, que a emisión de 1935 xa estaba esgotada por separado e que a de 1934 aínda tiña exemplares dispoñibles."30,000 Texas Coins Ready for Disposal". En The Philadelphia Inquirer. 26 de abril de 1936. Páxina 18.

O presidente Roosevelt puxo a primeira pedra do museo o 11 de xuño de 1936. A moeda vendeuse nun posto da Exposición do Centenario de Texas en Dallas, así como nas celebracións do campus universitario de Austin, nos Frontier Days de Fort Worth,"Sale of Centennial Coins Being Offered Many State Points". En Corsicana Daily Sun. 22 de xullo de 1936. Páxina 9. no Festival Nacional do Tomate de Jacksonville, Texas,The Comanche Chief. 29 de maio de 1936. Páxina 4. e pola banda de música Longhorn, da Universidade de Texas, na súa xira en tren polo leste e o sueste na honra do centenario.The Kerrville Times. 9 de abril de 1936. Páxina 3.

 Emisión de 1937 
miniatura|358x358px|Anuncio en The Numismatist da emisión de 1937 do medio dólar de Texas.The Numismatist. Vol. 50. Nº 8. Agosto de 1937. Páxina 789.
A comercialización das moedas seguiuse utilizando para a recadación de fondos para o museo. Aínda que as vendas seguían a ser baixas, en abril e maio de 1937 cuñáronse arredor de 8.000 exemplares máis en cada unha das tres casas da moeda, amosando esa nova data. En agosto, cando o museo estaba a piques de se completar, o xornal Vitoria Advocate publicou unha cifra de vendas totais de 132.111 exemplares."First Unit of New Memorial Museum to be Ready Soon". En Victoria Advocate. 27 de agosto de 1937. Páxina 1.

O museo inaugurouse o 19 de decembro de 1937, co gobernador James V. Allred presidindo a cerimonia,"Allred Praises Texas Memorial Museum". En Wichita Falls Times. 20 de decembro de 1937. Páxina 2. e abriuse ao público o 15 de agosto de 1938. United Press informou de que representaba «dous anos de vendas de medios dólares do centenario de Texas, dous anos de construción e un custo de 600.000 dólares»."Texas Memorial Museum Opens Doors to Public; Structure is Art Masterpiece". En Clovis News-Journal. 18 de agosto de 1938. Páxina 12.

 Emisión de 1938 
En xaneiro de 1938 cuñouse unha derradeira tiraxe de 5.000 moedas en cada ceca, que o comité vendeu a un prezo incrementado de dous dólares por moeda. Charles J. Harris, secretario executivo do comité das moedas, declarou que a súa venda probablemente recadaría fondos suficientes para saldar as obrigas pendentes co museo."1938 Centennial Coins Received". En Austin American. 22 de xaneiro de 1938. Páxina 12. O comité tivo dificultades para vender tanto as emisións de 1938 como as existencias restantes de moedas de anos anteriores; moitas foron devoltas ao Tesouro para a súa fundición logo da fin das vendas en novembro de 1938. En total, cuñáronse 304.000 moedas durante o período de emisión de catro anos, moi por baixo da cifra autorizada inicialmente de 1.500.000. Destas, unha lixeira maioría, 154.522 moedas, foron devoltas e fundidas polo Tesouro.

O 5 de agosto de 1939, o Congreso cancelou todas as autorizacións non caducadas para a emisión de moedas conmemorativas, o que supuxo a fin oficial tanto da serie de Texas como a doutras emisións que se estaban a realizar en varios anos, como era o caso da conmemorativa do Oregon Trail.Swiatek, A.; Breen, W. (1981). Páxinas 282-283.

+Tiraxes anuais do medio dólar do Centenario de Texas DataCecaDistribuídoEnsaioRefundidoTiraxe neta1934Filadelfia205.000113143.65061.3501935Filadelfia10.0008129.988Denver10.0007010.000S. Francisco10.0008010.0001936Filadelfia10.00081.0978.903Denver10.00079689.032S. Francisco10.00089439.0571937Filadelfia8.00051.4346.566Denver8.00061.4016.599S. Francisco8.00071.3706.6301938Filadelfia5.00051.2253.775Denver5.00051.2303.770S. Francisco5.00061.1923.808miniatura|320x320px|Dous estoxos para o medio dólar do Centenario de Texas, un para unha moeda e outro para o conxunto de tres."Auction #445. LOT #10747". Heritage Auctions (coins.ha.com). 15 de agosto de 2007.
 Coleccionismo 
Aínda que a emisión de 1934 desta moeda é, con diferenza, a máis numerosa, a poboación considerouna como un recordo anovador, polo que foi moi manexada pola xente, mesmo utilizada como colgante ou chaveiro, e por este motivo é frecuente achala en estados de conservación deficientes. Tamén é habitual atopar cuñaxes defectuosas, sinaladamente no reverso da moeda, así como danos causados polo puído ou por unha limpeza inadecuada. As variacións de prezo entre as distintas emisións son mínimas nos graos de conservación máis baixos, pero diverxen significativamente nos estados máis excelentes. O numismático Anthony Swiatek considerou a moeda de 1935-D como a máis atractiva da serie, cun aspecto similar ao das probas nas primeiras etapas da produción.Swiatek, A. (2012). Páxinas 236-237.

Malia as baixas vendas, as moedas gozaron de popularidade entre os coleccionistas. Mantivéronse aproximadamente ao seu prezo de emisión orixinal ata a década de 1950, logo do cal comezaron a revalorizarse. Na década de 1980, os exemplares en estado de conservación “sen circular” vendíanse por máis de 100 dólares cada un, e mesmo acadaban prezos superiores no caso das emisións de menor tiraxe.Bowers, Q. D. (1991). Páxinas 270-275. A edición de luxo de Guide Book of United States Coins, de Richard S. Yeoman, publicada en 2020, atribúelle á moeda entre 130 e 1.900 dólares, dependendo da súa data, da súa marca de ceca e do seu estado de conservación. Un exemplar de singular beleza e excepcional estado de conservación correspondente á emisión de 1936 cuñado en Filadelfia acadou os 14.100 dólares nunha poxa numismática que tivo lugar en 2015.Yeoman, R. S. (2020). Páxinas 1.083-1.084.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Bowers, Q. D. (1991). Commemorative Coins of the United States. A Complete Encyclopedia. Bowers and Merena Galleries, Wolfeboro. ISBN 978-0-943161-35-8
 Bullowa, D. M. (1938). The Commemorative Coinage of the United States 1892-1938  [Numismatic Notes and Monographs 83]. American Numismatic Society. Páxinas i-ii, 1-192.
 Flynn, K. (2008). The Authoritative Reference on Commemorative Coins 1892-1954. Kyle Vick, Roswell.
 Mehl, B. M. (1937). The Commemorative Coins of the United States. Fort Worth, Texas.
 Slabaugh, A. R. (1975). United States Commemorative Coinage (2ª ed.). Whitman, Racine. ISBN 978-0-307-09377-6
 Swiatek, A. (2012). Encyclopedia of the Commemorative Coins of the United States. KWS, Chicago. ISBN 978-0-9817736-7-4
 Swiatek, A.; Breen, W. (1981). The Encyclopedia of United States Silver & Gold Commemorative Coins, 1892 to 1954. Arco Pub., Nova York. ISBN 978-0-668-04765-4
 Taxay, D. (1967). An Illustrated History of U.S. Commemorative Coinage. Arco, Nova York. ISBN 978-0-668-01536-3
 USSCBC (United States Senate Committee on Banking and Currency) (1936). Coinage of commemorative 50-cent pieces. United States Government Printing Office. 11 de marzo.
 Vermeule, C. (1971). Numismatic Art in America. aesthetics of the United States coinage. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-62840-3
 Yeoman, R. S. (2020). A Guide Book of United States Coins ("Mega Red", 5ª ed.). Whitman, Atlanta. ISBN 978-0-7948-4705-0

 Outros artigos 

 Moedas do dólar estadounidense
 Casa da Moeda dos Estados Unidos

Categoría:Moedas de medio dólar estadounidense
Categoría:Moedas de prata
Categoría:Moedas conmemorativas dos Estados Unidos de América
Categoría:Texas