Alcazaba de Mérida

A alcazaba árabe de Mérida é a fortificación musulmá máis antiga da Península Ibérica, construída no século IX na cidade de Mérida xunto á famosa ponte romana sobre o río Guadiana. Declarouse Patrimonio da Humanidade como parte do Conxunto arqueolóxico de Mérida.

 Descrición 
miniatura|esquerda|vertical|Entrada á cisterna subterránea da Alcazaba.
A Alcazaba construíuna Abd al-Rahman II no ano 835 d.C. como bastión para controlar a cidade, que se rebelara continuamente contra o dominio dos emiratos desde o ano 805. Isto convértea na fortificación musulmá máis antiga conservada da Península Ibérica. A fortificación consiste nun recinto cadrado de 130 metros de lado, capaz de albergar un número significativo de tropas. No interior hai unha cisterna, unha cisterna subterránea para auga filtrada do próximo río Guadiana, á que se accede por unha dobre escaleira desde a planta baixa dunha torre. No interior destacan as pilastras reutilizadas dalgún edificio visigótico, coa súa decoración en relevo consistente en columnas nos seus lados e motivos vexetais formando círculos arredor de acios de uva e palmetas nas súas frontes. 

O perímetro da alcazaba é case cadrado, medindo aproximadamente 550 metros. Os muros, duns 2,7 metros de grosor e 10 metros de altura, están feitos na súa maioría con perpiaños de granito recuperados de obras romanas e visigóticas, cun recheo interior de terra, pedras e morteiro. Orixinalmente, había unha gran torre cadrada en cada esquina do recinto (catro no recinto principal e dúas na pequena alcazaba), mentres que ao longo das murallas, a intervalos regulares ou flanqueando as portas, había un total de outras vinte e dúas pequenas torres de base cadrada, algunhas das cales datan da época cristiá. 
miniatura|Muralla da Citazaba cara ao río Guadiana.

A cidadela accedíase desde a ponte romana a través dun pequeno recinto fortificado tradicionalmente coñecido como a "alcazaba". Esta gran barbicán controlaba o paso de persoas e mercadorías cara á cidade, de xeito que o principal recinto militar permanecía completamente separado da poboación civil. A esta última accédese por unha porta flanqueada por dúas torres, sobre cuxo arco de ferradura se conserva  unha das inscricións fundacionais da cidadela, que di:

 Convento de Santiago 
miniatura|O Convento da Orde de Santiago situado na esquina norte da cidadela, actual sede da Presidencia da Xunta de Estremadura.
Despois de que a zona de Mérida fose reconquistada polos exércitos cristiáns en 1230, os cabaleiros da Orde de Santiago construíron varias habitacións na esquina norte da alcazaba, onde se instalaron a Casa da Orde e a Comandancia. Entre 1563 e 1600, realizáronse obras de renovación para albergar a sede do Priorado de San Marcos de León. Desta época data a construción da igrexa e do claustro porticado cunha dobre galería de arcos de medio punto sobre columnas. Todo este complexo renovouse a finais do século pasado para servir como sede da Presidencia da Xunta de Estremadura.

 Outros restos arqueolóxicos 
Grazas á súa localización estratéxica, a alcazaba foi un catalizador para todos os períodos históricos da cidade de Mérida. A alcazaba contén os restos dunha vía dobre, o decumanus maximus da cidade, e os cimentos da porta romana que separaba a cidade da ponte. Tamén se atoparon vestixios da muralla fundacional de Augusta Emerita (do século I a.C.) e restos de vivendas fóra das murallas. Entre a muralla romana e a estrada paralela a ela atópanse os restos de pequenas dependencias, quizais tabernas romanas. Entre as dúas estradas atópanse os cimentos dunha casa que data do século IV, cun peristilo (patio porticado), baños romanos e un pavimento de mosaicos e lousas de mármore.

miniatura|Restos da vía romana e entrada á cidadela
Incrustadas na muralla árabe hai un gran número de cupas, bloques de granito utilizados en cemiterios romanos. Tamén abundan as pedras de orixe visigótica, esparexidas por todo o sitio, especialmente preto do convento Santiguista. Nun dos muros exteriores atopouse unha inscrición que alude á consagración dunha igrexa supostamente visigótica dedicada a Santa María. Documentos da Orde de Santiago confirman a súa existencia xunto á cisterna. Entre as construcións máis recentes inclúense o miradoiro e o pórtico neogótico do século XIX, que reaproveita columnas visigóticas. 

 Notas 

Referencias

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Outros artigos 
 Conxunto arqueolóxico de Mérida

 Ligazóns externas 

Categoría:Patrimonio da Humanidade en Estremadura
Categoría:Mérida