Røros

Røros (lingua norueguesa) ou Plaassja (Lingua saami meridional) é o centro administrativo do Municipio de Røros no condado de Trøndelag, Noruega. A cidade está situada ao longo do río Hyttelva e ao longo da liña de ferrocarril Rørosbanen, a uns 10 km. ao sur da aldea de Glåmos e aproximadamente á mesma distancia ao norte da aldea de Os i Østerdalen no condado veciño de Inlandet.

A cidade de 3,31 km² ten unha poboación (2024) de 3.909 habitantes e unha densidade de poboación de 1181 hab/km².

A cidade mineira de Røros ás veces chámase Bergstaden, que significa "a cidade da rocha", debido á súa histórica minería de cobre. É unha das dúas cidades de Noruega designadas historicamente como bergstad ou "cidade mineira", xunto coa "cidade da prata" de Kongsberg no condado de Buskerud. A bergstad anteriormente tiña dereitos especiais como cidade mineira, lixeiramente diferentes dos doutras cidades/vilas de Noruega. Por iso, ás veces chámase vila, a pesar de que a clasificación real sexa unha bergstad.

Moitos habitantes actuais de Røros aínda traballan e viven nos característicos edificios dos séculos XVII e XVIII que levaron á súa designación como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1980. A vila de Røros ten unhas 80 casas históricas de madeira, a maioría delas situadas arredor de patios. Moitas conservan as súas fachadas escuras de madeira de brea, o que lle dá á vila un aspecto medieval. Tamén hai dúas igrexas na vila. A grande e histórica Igrexa de Røros e a relativamente nova, pero de aspecto único, Capela de Røros.

Historia
A zona de Røros utilizouse polo pobo saami do sur para a cría de renos ao longo da historia. A zona é coñecida polas súas minas de cobre, e Røros é unha das dúas cidades mineiras de importancia nacional de Noruega, coñecida como bergstad, con actividade que comezou no século XVII (a outra é a "cidade da prata" Kongsberg onde se atopaban as Minas de Prata de Kongsberg). En 1646, a cidade designouse como bergstad, unha clasificación similar á dunha cidade, pero especificamente orientada á minería.

A cidade de Røros incendiouna en 1678 e 1679 o exército sueco durante a Guerra Escánica. En 1718, durante a Gran Guerra do Norte, a cidade foi tomada de novo polo exército sueco, liderado polo xeneral De la Barre, que constituía o brazo sur do principal exército sueco baixo o mando de Carl Gustaf Armfeldt. De la Barre tomou a cidade e todo o cobre extraído a punta de pistola.

Cando o rei Carlos XII morreu preto de Fredriksten o 30 de novembro de 1718, De la Barre retirouse cara ao norte para unirse ao groso do exército. Non obstante, isto acabou en traxedia, cando máis de 3.000 soldados, bastante desprevidos, morreron polas duras condicións meteorolóxicas das montañas ao noroeste de Røros.

Røros e a súa xente fixéronse famosos para os noruegueses a principios do século XX grazas ao autor semificticio Johan Falkberget, que contou a historia da comunidade mineira desde a perspectiva dos mineiros esforzados que estaban na parte inferior da escala social.

Coas súas auténticas construcións de madeira, Røros engadíuse á lista do Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 1980.

Fábrica de cobre de Røros

En 1644, o director xeral da mina de Kongsberg deu permiso para explotar unha veta de cobre nas montañas preto de Rauhaammaaren. Storvola e Gamle Storwartz convertéronse nalgunhas das minas máis importantes da compañía. Nordgruve, outra importante zona mineira, estaba situada ao nordeste da cidade de Røros.

A partir de 1740, houbo un período de grandeza para a fábrica de cobre de Røros con varias minas que produciron ben. A dinamita utilizouse a partir de 1870 e máis tarde perforadoras. A central eléctrica construíu liñas eléctricas de alta tensión para abastecer as minas a partir de 1897. O proceso Bessemer introduciuse a finais do século XIX. A liña de ferrocarril Rørosbanen completouse en 1877. Os altos prezos tanto do cobre como do zinc deron bos resultados, pero despois os prezos baixaron e houbo varios anos con grandes perdas. Despois de 333 anos, a actividade mineira en Røros cesou en 1977.

Nome
A cidade recibe o nome da antiga granxa Røros (Lingua nórdica antiga Røyðaróss) xa que este foi o lugar onde se construíu a cidade mineira de Røros. O primeiro elemento provén do nome local do río Røa () que ten un significado descoñecido. O último elemento provén de  que significa "desembocadura dun río" (aquí o pequeno río Røa desemboca no gran río Glåma). Non hai unha interpretación dispoñible do nome da Lingua saami meridional, .

Cultura
Durante o inverno, organízase un mercado tradicional chamado "Rørosmartnan" que atrae unha media de 60.000–70.000 turistas cada ano. O mercado comeza o último martes de febreiro e dura cinco días.

Tamén hai unha función de teatro musical ao aire libre en Røros para conmemorar a traxedia na que os soldados suecos morreron conxelados. Este espectáculo represéntase dende 1994.}

A cidade de Røros foi o lugar de rodaxe da obra de teatro de Henrik Ibsen "A Doll's House", dirixida por Joseph Losey.}

Galería multimedia