Limes Tripolitanus

dereita|thumb|Restos do castrum romano de Golaia (actualmente Bu Njem) no Limes Tripolitanus.Livius.Org Golaia (Bu Njem)

O Limes Tripolitanus foi unha zona fronteiriza de defensa do Imperio Romano, construída no sur do que hoxe é Tunisia e noroeste de Libia. Estaba pensado principalmente como protección para as cidades tripolitanas de Leptis Magna, Sabratha e Oea na Libia romana.

Historia

O Limes Tripolitanus construíuse despois de Augusto. Estaba relacionado principalmente coa ameaza dos Garamantes. Septimio Flaco no ano 50 d.C. lanzou unha expedición militar que chegou ao propio FezzanSeptimio Flaco e máis ao sur.
Os romanos non conquistaron os garamantes senón que os seduciron cos beneficios do comercio e os desanimaron coa ameaza da guerra. A última incursión garamante na costa foi no ano 69 d.C., cando se uniron ao pobo de Oea (a actual Trípoli) na batalla contra Leptis Magna.

Os romanos, para defender as principais cidades romanas de Tripolitania (Oea, Sabratha e Leptis Magna), interviñeron e marcharon cara ao sur. Segundo Edward Bovill, autor do libro "The Golden Trade of the Moors", esta campaña marcou o primeiro uso de camelos por parte dos romanos no Sáhara, o que convenceu aos garamantes de que a súa vantaxe na guerra no deserto xa non se mantiña.

Despois diso, os garamantes comezaron a converterse nun estado cliente do Imperio Romano, pero os nómades sempre puxeron en perigo a fértil zona costeira da Tripolitania. Debido a isto, os romanos crearon o Limes Tripolitanus 

O primeiro forte no limes foi construído en Thiges, para protexerse dos ataques dos nómades no ano 75 d.C. O limes expandíuse baixo os emperadores emperador  Hadriano e Septimio Severo, en particular baixo o legatus Quintus Anicius Faustus en 197-201 d.C.

De feito, Anicius Faustus foi nomeado legatus da Legio III Augusta e construíu varios fortes defensivos do Limes Tripolitanus en Tripolitania, entre os que Garbia el-Garbia e Golaia (actual Bu Ngem)J.S. Wacher, O mundo romano, Volume 1, Taylor & Francis, 2002, , pp. 252-3 para protexer a provincia das incursións das tribos nómades. Cumpriu a súa tarefa con rapidez e éxito.

Como consecuencia, a cidade romana de Gaerisa (a actual Ghirza), situada lonxe da costa e ao sur de Leptis Magna, desenvolveuse rapidamente nunha rica zona agrícola Ghirza converteuse nunha "cidade en auxe" despois do ano 200 d.C., cando o emperador romano Septimio Severo (nado en Leptis Magna) organizou o Limes Tripolitanus.

Antigos soldados asentáronse nesta zona e urbanizaron a terra árida. Construíronse presas e cisternas no Wadi Ghirza (que daquela non estaba seco como hoxe) para regular as inundacións repentinas. Estas estruturas aínda son visibles: entre as ruínas de Gaerisa hai un templo, que puido estar dedicado ao semideus bérbere "Gurzil", e o nome da propia cidade pode incluso estar relacionado co seu nome.  Os labregos producían cereais, figos, vides, olivas, legumes, améndoas, dátiles e quizais melóns. Ghirza constaba duns corenta edificios, incluíndo seis granxas fortificadas (Centenaria), dúas das cales eran bastante grandes. Abandonouse na Idade Media.

Con Diocleciano o limes foi parcialmente abandonado e a defensa da zona foi delegada aos Limitanei. O limes sobreviviu como unha protección eficaz ata a época bizantina (o emperador Xustiniano I reestruturou o limes no ano 533 d.C.).Bacchielli, L. "La Tripolitania" in Storia Einaudi dei Greci e dei Romani (Geografia del mondo tardo-antico). Einaudi, Milan, 2008.

Os guerreiros nómades da tribo Banu Hillal capturaron os centenarios/castra dos limes no século XI e a produción agrícola caeu case a nada en poucas décadas, mesmo Leptis Magna e Sabratha abandonáronse e só sobreviviu Oea, que a partir de entón se coñeceu como Trípoli.

 Situación actual 
Na actualidade, en Libia consérvanse restos moi importantes, por exemplo, os castelos do limes en Abu Nujaym (antiga Golaia) e Al Qaryah al Gharbīyah, a aldea fronteiriza de Gaerisa e unhas 2.000 granxas fortificadas (Centenaria) como Qaryat.

Tunisia ten varios sitios anexos ao limes. En 2012, algúns destes sitios foron presentados á UNESCO para rexistralos como Patrimonio da Humanidade.Frontières de l'Empire romain : Limes du Sud tunisien, UNESCO.

 Tebaga Clausura 
O Muro de Tebaga é unha liña de fortificación de 17 quilómetros de lonxitude construída ao longo da Fenda de Tebaga ou Clausura entre a cordilleira de Jebel Tebaga e os outeiros das montañas Matma. Michael Mackensen: Kastelle und Militärposten des späten 2 und 3 Jahrhunderts am "Limes Tripolitanus", 2010

 Fortes (castrum) 
 Ghadames ()
 Mizda ()
 Bani Waled ()
 Abu Nujaym ()
 Qaryat ()

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Bacchielli, L. "La Tripolitania" in Storia Einaudi dei Greci e dei Romani (Geografia del mondo tardo-antico). Einaudi, Milán, 2008.
 Graeme Barker e.a., Farming the desert. The UNESCO Libyan Valleys Archaeological Survey (1996, París e Trípoli)
 Margot Klee, Grenzen des Imperiums. Leben am römischen Limes (2006, Stuttgart)
 Jona Lendering, 'Sherds from the Desert. The Bu Njem Ostraca' in: Ancient Warfare 1/2 (2007)
 David Mattingly, Roman Tripolitania (1995, Londres)
 Erwin Ruprechtsberger, Die römische Limeszone in Tripolitanien und der Kyrenaika, Tunesien - Libyen (1993 Aalen)

 Ligazóns externas 

Categoría:Imperio Romano
Categoría:Patrimonio da Humanidade en Libia
Categoría:Exército romano
Categoría:Fortificacións romanas