Pilar Aymerich i Puig

Pilar Aymerich i Puig, nada en Barcelona en 1943, é unha fotógrafa catalá especializada en retrato e reportaxe.

 Traxectoria 
miniatura| Aymerich no MHC en 2004
Naceu no barrio de El Carmel de Barcelona en 1943. Estudou coas monxas e comezou a interesarse polo teatro co grupo de teatro de Horta. Posteriormente comezou a estudar dirección de teatro na Escola Dramática Adrià Gual. Ampliou os seus estudos en Londres, onde se iniciou na fotografía a partir de 1965. Tamén fixo prácticas de fotografía nos estudios Raphael de París.

En 1968 instálase en Barcelona como fotógrafa profesional e comeza a súa colaboración coa axencia CIS nun momento en que aínda existía a censura. Editou as súas fotografías en publicacións periódicas, primeiro en Serra d'Or, Destino, Triunfo, e despois en El País, Fotogramas, Cambio 16, La Calle ou Qué Leer. Tamén realizou fotografías para carteis e portadas de discos e especializouse en retratos e reportaxes de temática diversa. Coas súas fotografías deixou testemuño  da morte de Franco, as manifestacións pola amnistía de febreiro de 1976 de «Llibertat, Amnistia i Estatut d'Autonomia», as Primeiras Xornadas Catalás da Muller, a manifestación do 11 de setembro, as loitas do movemento obreiro e a folga de fame de Xirinachs, entre outros moitos temas.

A partir de 1974 comezou a colaborar en medios audiovisuais. Participou en programas de TVE como Personatges, Crear i viure ou La lluna. Destaca a súa colaboración en varios libros dedicados a importantes mulleres catalás como Montserrat Roig, Federica Montseny, Mercè Rodoreda, Caterina Albert ou Maria Aurèlia Capmany e que deron lugar a varias exposicións dedicadas a elas.
miniatura| Pilar Aymerich no Col·legi de Periodistes (Barcelona) en 2017
Participou como docente impartindo clases de fotografía na Área de Xuventude do Concello de Barcelona e seminarios no Institut d'Estudis Fotogràfics de Catalunya. É membro da Xunta de Goberno do Col·legi de Periodistas de Catalunya, presidenta da Comisión de Xornalismo Solidario desa mesma institución e membro da Xunta Directiva da Unió de Professionals de la Imatge i Fotografia de Catalunya (UPIFC).

 Exposicións 
Entre as súas exposicións destaca 1975-1979. Memòria d'un temps, sobre a Transición española en Cataluña, no Museu d'Història de Catalunya (2004).

En 2008 inaugurouse Resistents. La cultura com a defensa, coproducida polo Museu d'Història de Catalunya e a Obra Social Caixa Sabadell, con 71 retratos de Pilar Aymerich dos principais protagonistas da cultura catalá da segunda metade do século XX. Nese museo destaca tamén La nova cançó, la veu d'un poble, comisariada pola autora e Xevi Planas coa colaboración de Juan Miguel Morales e Marina Vilageliu. A mostra facía un percorrido dende os inicios da Nova Cançó até a herdanza transmitida ás novas xeracións, e enxalzaba sobre todo o papel dos cantantes na loita antifranquista e no tránsito da ditadura á democracia. De gran formato, concibiuse como un percorrido dende a xerminación da canción catalá nos anos 50, os primeiros bailables en catalán en pleno franquismo, pasando pola aparición de artistas que deron visibilidade ás ansias de toda unha xeración e o impulso dado polos promotores que crearon e desenvolveron a industria discográfica catalá e en catalán.

 Premios e recoñecementos 
Recibiu o Premi Solidaritat 2002 do Institut de Drets Humans de Catalunya pola súa destacada actuación na defensa dos dereitos fundamentais. En 2005 recibiu a Cruz de San Xurxo e en 2013 o premio á traxectoria xornalística da Associació de Dones Periodistes de Catalunya. A mesma entidade concedeulle o Premio Margarita Rivière ao rigor xornalístico con perspectiva de xénero en 2019. En 2021 foi recoñecida co Premio Nacional de Fotografía concedido polo Ministerio de Cultura de España.

 Fondo persoal 
O seu fondo persoal consérvase no Arxiu Nacional de Catalunya desde 2011. Anteriormente gardábase na rúa Gran de Gràcia, 44 de Barcelona, onde estaba o estudio fotográfico de Pilar Aymerich. O local conta cunha magnífica sala con boa iluminación que alberga todas as cámaras da autora e dá paso ao laboratorio. As salas complementábanse coa sala de arquivo e a antesala, onde se atopa unha gran biblioteca con obras de consulta e moitas das publicacións que editaron as súas imaxes. Canto á temática, a súa produción pódese clasificar en seis grandes bloques:

 Retratos: Trátase da sección máis grande e representativa da obra da autora, con máis de 400 personaxes fotografados. Personaxes da cultura catalá como Joan Oliver, Montserrat Roig ou Mercè Rodoreda, deportados, intelectuais como Eugeni Xammar, membros da Nova Cançó e políticos. Os retratos de Pilar Aymerich dan diferentes visións dos personaxes e ás veces son seguidos ao longo dos anos.
 Antifranquismo, transición e feminismo: Recolle fotografías dos últimos anos do franquismo e da transición en Cataluña desde 1975, e en especial as reivindicacións e a loita das mulleres pola igualdade.
 Barcelona: Organizado en trece seccións que conteñen imaxes da cidade para ilustrar a súa historia.
 Cemiterios: arquitectura e escultura dos cemiterios de Barcelona, da costa mediterránea e do rastro dos emigrantes cataláns a América do Sur.
 Reportaxes diversas: animais, refuxiados, balnearios, curiosidades...
 Arte e coleccionismo: Todo tipo de obxectos pertencentes a coleccións privadas, fundacións e museos.

Ademais, o Centre de Documentació e Museu de les Arts Escèniques do Institut del Teatre de Barcelona conserva fotografías e máis de 200 negativos do arquivo da actriz.

 Notas 

Categoría:Nados en 1943
Categoría:Fotógrafos de Cataluña