Helvella

Helvella é un xénero de fungos ascomicetos da familia Helvellaceae. Estes cogomelos identifícanse polos seus píleos de forma irregular, estipes ocos, e superficies inferiores peludas. Atópanse en América do Norte e Europa. Especies ben coñecidas son a abrancazada H. crispa e a cincenta H. lacunosa. Informouse que causan síntomas gastrointestinais cando se comen crus.

 Descrición 
As especies de Helvella teñen corpos frutíferos (tecnicamente ascocarpos) que crecen sobre o chan, e xeralmente teñen estipes. Os corpos frutíferos con forma de copa (o apotecio) poden ter diversas formas: poden ter forma de orella (auriculados), ou de sela; pode ser convexa ou con lobos irregulares e dobrados. A superficie que porta as esporas, o himenio, pode ser lisa, ondulada ou engurrada e poden variar en cor de branco a negro ou ter varios tons de gris ou marrón. De xeito similar, a superficie externa dos corpos frutíferos pode ser lisa, con costelas, ou ter proxeccións diminutas parecidas a pelo (villi). O estipe é cilíndrico e vaise adelgazando ou adquirindo canles e costelas. A carne é xeralmente de 1–2 mm de groso.

 Especies 

En setembro de 2023, Species Fungorum rexistraba 159 especies de Helvella:

 Helvella acetabuloides
 Helvella acetabulum
 Helvella adhaerens
 Helvella affinis
 Helvella agaricoides
 Helvella albella
 Helvella albipes
 Helvella alpicola
 Helvella alpina
 Helvella arctica
 Helvella arcto-alpina
 Helvella astieri
 Helvella aterrima
 Helvella atra
 Helvella atroides
 Helvella austrooccidentalis
 Helvella bachu
 Helvella borealis
 Helvella branzeziana
 Helvella brevis
 Helvella brevissima
 Helvella bulbosa
 Helvella calycina
 Helvella capucina
 Helvella capucinoides
 Helvella carnosa
 Helvella chinensis
 Helvella cinerella
 Helvella compressa
 Helvella connivens
 Helvella constricta
 Helvella corbierei
 Helvella corium
 Helvella cornuta
 Helvella costifera
 Helvella crispa
 Helvella crispoides
 Helvella cupuliformis
 Helvella cystidiata
 Helvella danica
 Helvella dovrensis
 Helvella dryadophila
 Helvella dryophila
 Helvella dura
 Helvella elastica
 Helvella engleriana
 Helvella ephippioides
 Helvella ephippium
 Helvella faulknerae
 Helvella favrei
 Helvella fibrosa
 Helvella fistulosa
 Helvella flavida
 Helvella floriforma
 Helvella foetida
 Helvella fulva
 Helvella fusca
 Helvella fuscolacunosa
 Helvella galeriformis
 Helvella glutinosa
 Helvella griseoalba
 Helvella guttata
 Helvella heganii
 Helvella helvellula
 Helvella hispanica
 Helvella hispida
 Helvella huangii
 Helvella hyperborea
 Helvella hypocrateriformis
 Helvella iberica
 Helvella inexpectata
 Helvella involuta
 Helvella jiaohensis
 Helvella jilinensis
 Helvella jimsarica
 Helvella jizushanica
 Helvella jocatoi
 Helvella juniperi
 Helvella lactea
 Helvella lacunosa
 Helvella latispora
 Helvella leucopus
 Helvella liui
 Helvella lobata
 Helvella ludovicae
 Helvella macropus
 Helvella maculata
 Helvella maculatoides
 Helvella magna
 Helvella maroccana
 Helvella menzeliana
 Helvella mesatlantica
 Helvella minor
 Helvella monachella
 Helvella nannfeldtii
 Helvella neopallescens
 Helvella orentitomentosa
 Helvella orienticrispa
 Helvella pallidula
 Helvella papuensis
 Helvella paraphysitorquata
 Helvella parva
 Helvella pedunculata
 Helvella pezizoides
 Helvella philonotis
 Helvella phlebophora
 Helvella phlebophoroides
 Helvella phlebophoropsis
 Helvella pileata
 Helvella plateata
 Helvella platycephala
 Helvella platypodia
 Helvella pocillum
 Helvella poculiformis
 Helvella pseudoalpina
 Helvella pseudolacunosa
 Helvella pseudoreflexa
 Helvella pubescens
 Helvella pulchra
 Helvella pulla
 Helvella quadrisulca
 Helvella queletiana
 Helvella ravida
 Helvella retinervis
 Helvella rivularis
 Helvella robusta
 Helvella rossica
 Helvella rugosa
 Helvella schaefferi
 Helvella scrobiculata
 Helvella scyphoides
 Helvella semiobruta
 Helvella sichuanensis
 Helvella sinensis
 Helvella solida
 Helvella solitaria
 Helvella subfusispora
 Helvella subglabra
 Helvella sublactea
 Helvella subspadicea
 Helvella subtinta
 Helvella taiyuanensis
 Helvella terrestris
 Helvella terricola
 Helvella tianshanensis
 Helvella tinta
 Helvella ulvinenii
 Helvella umbraculiformis
 Helvella underwoodii
 Helvella unicolor
 Helvella vacini
 Helvella varia
 Helvella verruculosa
 Helvella vespertina
 Helvella vitrea
 Helvella vulgata
 Helvella xinjiangensis
 Helvella yunnanensis
 Helvella zhongtiaoensis

 Especies transferidas 
 Helvella aestivalis – agora Balsamia aestivalis
 Helvella beatonii – agora Geomorium beatonii
 Helvella confusa – agora Dissingia confusa
 Helvella crassitunicata – agora Dissingia crassitunicata
 Helvella dissingi – agora Helvella fibrosa
 Helvella fuegiana – agora Geomorium fuegianum
 Helvella javanica – sinónimo de Helvella lacunosa
 Helvella leucomelaena – agora Dissingia leucomelaena
 Helvella oblongispora – agora Dissingia oblongispora
 Helvella queletii – sinónimo de Helvella solitaria
En sete

 Refraneiro 
En Galicia existe un refrán referido a algúns dos cogomelos do xénero Helvella e outros relacionados que di: "orellos, cuncos e pantorras, escaldas pra que non morras". O nome popular galego da Helvella monachela, Helvella sulcata (para algúns unha variedade de H. lacunosa) e Helvella crispa é orello, á Sascosphaera coronaria chámaselle cunco, e as Morchellas, son as pantorras. Este refrán fai referencia a que xa dende antigo se sabía no rural que estes cogomelos son tóxicos cando están crus.Extraído de http://www.valdeorras.com/micologia 

 Notas