Medio dólar do Centenario de Bridgeport

Medio dólar do Centenariode Bridgeport "1936 Bridgeport, Connecticut, Centennial Half Dollar". American Numismatic ASsociation (Money.org)."½ Dollar Bridgeport". Numista.com150x150px150x150pxA/: Busto de Phineas Taylor Barnum cara á esquerda.
Lendas:  BRIDGEPORT · CONNECTICUT · CONTINENTAL /  P. T. BARUM / 1836-1936.R/: Representación modernista dunha aguia.
Lendas: UNITED STATES OF AMERICA / IN GOD WE TRUST /  E PLURIBUS UNUM / LIBERTY / HALF DOLLAR Data: 1936
 Ceca: US Mint: Ceca de Filadelfia  (sen marca de ceca).
 Gravador: Henry Kreis.
 Aliaxe: prata (90 %) e cobre (10 %).
 Tiraxe total: 25.000 exemplares (mais 15 para a Comisión de Ensaios).
 Diámetro: 30,60 mm.
 Peso: 12,50 g.
 Espesor: 2,15 mm.
 Canto: estriado.

O medio dólar do Centenario de Bridgeport é unha moeda estadounidense de prata con ese valor facial emitida en 1936 pola Casa da Moeda dos Estados Unidos e cuñada na Ceca de Filadelfia, para conmemorar ou centenario da incorporación de Bridgeport, Connecticut, como cidade en 1836.

O deseño do artista Henry Kreis para esta moeda representa no anverso o home do espectáculo Phineas Taylor Barnum, que foi un dos persoeiros máis famosos que residiron na cidade de Bridgeport, ademais de ser o seu alcalde e gran contribuidor ao seu desenvolvemento, e de estar soterrado alí. Pola súa banda, no reverso reprodúcese unha aguia estilizada, con trazos claramente modernistas, moi similar á do medio dólar do Tricentenario de Connecticut, tamén creado por Kreis, en 1935.

As autoridades de Bridgeport pretendían a emisión dunha moeda conmemorativa como vía para o financiamento das celebracións do centenario da cidade. Naquela época, o Congreso adoitaba autorizar este tipo de emisións mesmo para a conmemoración de eventos locais, e a lei do medio dólar de Bridgeport foi aprobada sen oposición.

As moedas comezaron a estar dispoñibles para a poboación a un prezo de dous dólares a partir de setembro de 1936, unha data demasiado tardía para a efeméride conmemorada, o que provocou que ficase unha boa cantidade delas sen vender. Isto fixo que algúns comerciantes de moedas as comprasen por xunto e logo estiveron vendéronse no mercado secundario ata entrada a década de 1970.

 Antecedentes e contexto 

 O feito conmemorado 
Bridgeport, a cidade máis grande de Connecticut,Scinto, R. (2019). "Here's How Each CT Town's Population Changed In 2018". En Patch. 3 de xuño. debe o seu nome a unha ponte (en inglés: bridge) levadiza da que a poboación local se sentía moi fachendosa. Poboada en 1639,Slabaugh, A. R. (1975). Páxina 121. foi un centro importante durante os séculos XVII e XVIII, mais non se constituíu como cidade ata 1836.Bowers, Q. D. (1991). Páxina 323. Elias Howe, inventor da máquina de coser moderna, ergueu alí unha das súas factorías.
miniatura|295x295px|Gravado cun retrato de P. T. Barnum.Barnum, P. T. (1855). The Life of P. T. Barnum written by himself. Redfield
Entre os residentes con máis sona de Bridgeport achábase Phineas Taylor Barnum, un home do espectáculo que chegou a ser alcalde da cidade, formou parte da Asemblea Lexislativa de Connecticut e está soterrado alí. Barnum fundou o Museo Barnum de Historia Natural da Universidade Tufts, Massachusetts —posteriormente desaparecido—, que entre outras cousas exhibía animais disecados que en vida formaran parte do circo da súa propiedade,Slabaugh, A. R. (1975). Páxinas 121-122. o Ringling Bros. and Barnum & Bailey Circus, que existiu ata 2017.Graham, B. A. (2017). "'Sanctuary of joy': performers and crowds bid farewell to Ringling Bros circus". En The Guardian. 22 de maio.

 A idea da emisión conmemorativa 
En 1935, non era práctica habitual do Goberno estadounidense se encargase da comercialización das moedas conmemorativas que emitía. Pola contra, nesa época, o Congreso adoitaba designar unha organización específica autorizada para as adquirir na casa da moeda ao seu valor nominal e a vendelas logo á poboación cun sobreprezo.Taxay, D. (1967). Páxinas v-vii.Slabaugh, A. R. (1975). Páxinas 3-5.

A aparente facilidade para obter beneficios coa compra e a tenza de moedas conmemorativas atraeu a moitos afeccionados ao coleccionismo, que trataron de adquirir as novas emisións. O crecente mercado deste tipo de pezas deu lugar a un número esaxerado de propostas de moedas conmemorativas no Congreso, coa finalidade de conmemorar aniversarios e beneficiar causas xustas e sen ánimo de lucro, entre elas algunhas de relevancia puramente local.Bowers, Q. D. (1991). Páxinas 62-63. Entre estas propostas estaba a moeda conmemorativa do Centenario de Bridgeport, cuxa emisión se solicitou para financiar as celebracións locais do centenario da cidade. A entidade promotora foi Bridgeport Centennial, Inc., encargada de organizar os actos da celebración.Swiatek, A.; Breen, W. (1981). Páxina 33.

 Proceso lexislativo 
O 10 de marzo de 1936, o senador demócrata Augustine Lonergan, de Connecticut, presentou no Senado dos Estados Unidos un proxecto de lei para a emisión dunha moeda de medio dólar conmemorativa do Centenario de Bridgeport."Bills and joint resolution introduced". En Congressional Record - Senate. 10 de marzo de 1936. Páxina 3.473. Tres ou catro semanas antes, Bridgeport Centennial, Inc. pedíralle ao outro senador por Connecticut, Francis T. Maloney, que presentase el o proxecto de lei, mais Maloney optara naquela ocasión por non facelo, por mor dos numerosos proxectos de lei de moedas conmemorativas que xa tiña ante si o Senado naquel ano, e que el consideraba excesivos.USSCBC (1936). Páxinas 1, 15. O proxecto do medio dólar de Bridgeport foi remitido á Comisión de Banca e Moeda do Senado, e foi un dos varios proxectos de moedas conmemorativas que se examinaron o 11 de marzo de 1936, por unha subcomisión creada para o efecto, dirixida por Alva B. Adams, de Colorado.USSCBC (1936). Portada e páxinas 1-2.Ademais da moeda de Bridgeport, estaban: os medios dólares do Centenario Territorial de Wisconsin, do Tricentenario de Delaware, do Tricentenario de Rhode Island e do 250 Aniversario de New Rochelle, así como as versións da Cámara de Representantes e do Senado do Medio_dólar_do_Tricentenario_de_Long_Island e unha proposta fallida para un medio dólar na honra de William_Henry_Harrison. Ademais, houbo unha proposta dun novo deseño para o medio dólar do Centenario de Arcansas, que se aprobou, e unha petición similar para o Medio_dólar_do_Centenario_de_Texas, que fracasou, xunto con proxectos de lei para medallas conmemorativas de Jefferson_Davis e Robert_E._Lee, unha proposta para revivir a moeda de níquel de tres centavos, e un proxecto de lei para establecer a política dos EEUU de cuñar medallas conmemorativas no canto de moedas.miniatura|301x301px|O senador demócrata por Connecticut A. Lonergan presentou no Senado o proxecto de lei para a emisión do medio dólar."Lonergan, Augustine. Honorable". Library of the Congress (LOC.gov).O senador Adams era coñecedor dos abusos que se estaban a producir na emisión de moedas conmemorativas a mediados da década de 1930. Entre outras cousas, as entidades emisoras aumentaban ás veces o número de moedas necesarias facéndoas cuñar con diferentes datas ou en diferentes cecas do país e, xa que logo, con diferentes marcas de ceca, o que obrigaba os coleccionistas a adquiriren varias moedas para completaren as súas series; a lexislación que autorizaba as emisións non o prohibían.USSCBC (1936). Páxinas 11-12. Lyman W. Hoffecker, un comerciante de moedas de Texas e membro da Asociación Numismática Americana, testemuñou ante a subcomisión e puxo como exemplo desas prácticas o medio dólar conmemorativo do Oregon Trail, cuñado por primeira vez en 1926 e que se emitiu con diferentes datas e marcas de ceca. Outras emisións, ademais, foran adquiridas na súa totalidade e en grandes lotes por comerciantes individuais, que logo especulaban con elas conseguindo prezos elevados, no canto de as distribuír entre a cidadanía e os coleccionistas, que se sentían defraudados.USSCBC (1936). Páxinas 18-23.

O 26 de marzo, Adams devolveu o proxecto de lei ao pleno do Senado, aínda que con numerosas emendas, na procura de dificultar tales abusos. As emendas centrábanse en limitacións como que as moedas só poderían cuñarse nunha casa da moeda, que habería un límite de tiraxe de 10.000 exemplares e que non poderían fabricarse menos de 5.000 á vez. Ademais, terían que estar datadas unicamente en 1936, e Bridgeport Centennial, Inc., a organización designada para adquirir as moedas, disporía dun ano para o poder facer. Os ingresos netos que esta entidade recibise da comercialización das moedas só poderían utilizarse para as celebracións do centenario."Reports of committees". En Congressional Record - Senate. 26 de marzo de 1936. Páxina 4.367. O proxecto de lei foi levado ao pleno do Senado o 27 de marzo de 1936, e foi o segundo dos seis proxectos de lei de emisión conmemorativa que se consideraron un tras outro; do mesmo xeito que os demais, foi emendado e aprobado sen que se rexistrase discusión nin disensión."Commemoration of the incorporation of Bridgeport, Conn." En Congressional Record - Senate. 27 de marzo de 1936. Páxinas 4.489-4.490.

Seguidamente, o proxecto chegou o 1 de abril á Cámara de Representantes, e alí foi remitido á Comisión de Moeda, Pesos e Medidas. O 16 de abril, esta comisión presentou un informe no que recomendaba unha emenda para exixir que se cuñasen polo menos 25.000 exemplares, no canto dos 10.000 solicitados no Senado, e para suprimiro requisito de cuñar 5.000 unidades cada vez, así como o prazo dun ano."Reports of committees on public bills and resolutions". En Congressional Record - House. 16 de abril de 1936. Páxina 5.600. O 28 de abril, Schuyler Merritt, de Connecticut, levou o proxecto de lei ao pleno da Cámara de Representantes e pediu que se aprobase coa devandita emenda, o cal se fixo sen debates nin discrepancias."Fifty-cent pieces in commemoration of the hundredth anniversary of the incorporation of Bridgeport, Conn.". En Congressional Record - House. 28 de abril de 1936. Páxina 6.314.

Como as dúas cámaras non aprobaran versións idénticas do proxecto de lei —por mor das respectivas emendas introducidas—, este volveu ao Senado. O 4 de maio, Adams propuxo que esta cámara aceptase a emenda da Cámara de Representantes, e así sucedeu."One hundred anniversary of incorporation of Bridgepoprt, Conn.". En Congressional Record - Senate. 4 de maio de 1936. Páxina 6.611. Finalmente, o proxecto converteuse en lei, coa sinatura do presidente Franklin D. Roosevelt, o 15 de maio de 1936."Bridgeport, Connecticut Centennial Commemorative Coin Legislation". United States Mint (Usmint.gov).Flynn, K. (2008). Páxinas 354-355.

A lei autorizaba a emisión de "non menos de 25.000 moedas". Esta falta dun límite máximo da tiraxe e dun prazo para a produción implicaba que Bridgeport Centennial, Inc. podería solicita no futuro tantas moedas como quixese, sempre que amosasen a data de 1936. Esta vaguidade quedou resolta en 1939, cando o Congreso suprimiu tal posibilidade mediante unha lei aprobada o 5 de agosto, que ordenaba que as moedas conmemorativas autorizadas antes do 1 de marzo dese cesasen a súa produción, no caso de estar a producirse.

 Preparación 
O 10 de xuño de 1936, o alcalde de Bridgeport, Jasper McLevy, escribiu á directora da Casa da Moeda dos Estados Unidos, Nellie Tayloe Ross, para a informar da contratación de Henry Kreis, deseñador do medio dólar do Tricentenario de Connecticut, para que se encargase do deseño e o gravado do medio dólar de Bridgeport, e xuntaba á súa misiva esbozos do deseño proposto. O alcalde McLevy sinalou que a efixie de Barnum sería a protagonista dunha das faces da moeda e xustificouno polo feito de que Barnum fora o artífice do regalo de Seaside Park á cidade, ademais de contribuír decisivamente ao desenvolvemento da zona de East Bridgeport. O día seguinte, a directora Ross escribiu ao secretario do Tesouro, Henry Morgenthau, para lle comunicar que, antes de que Este dese a súa aprobación final, os deseños de Bridgeport se enviarían á Comisión de Belas Artes dos Estados Unidos para que emitise o seu ditame preceptivo,Flynn, K. (2008). Páxinas 262-263. xa que esta entidade debía pronunciarse acerca de calquera obra de arte pública, incluídas as moedas, por unha orde executiva de 1921 do presidente Warren G. Harding.Taxay, D. (1967). Páxinas v-vi. Na súa carta, Ross sinalou ademais que, malia non ser da competencia da Comisión a determinación de se Barnum debía aparecer ou non na moeda, iso non lle impedira no mesmo ano pronunciarse en contra da aparición de Stephen Foster no medio dólar do Centro Musical de Cincinnati.miniatura|294x294px|Nellie Tayloe Ross era a directora da Casa da Moeda dos EEUU cando se emitiu o medio dólar de Bridgeport.O 24 de xuño de 1936, o presidente da comisión, Charles Moore, escribiu á directora Ross e trasladoulle os comentarios de Lee Lawrie, un escultor membro da Comisión, que aprobaban en xeral os deseños propostos por Kreis, aínda que propuña que os lemas nacionais LIBERTY e IN GOD WE TRUST se trasladasen de debaixo da cabeza de Barnum no anverso ao reverso. Lawrie suxeriu que isto deixaría espazo para que o nome CONNECTICUT —que aparecía abreviado como CONN. no orixinal— se puidese amosar na súa forma completa. A Comisión de Belas Artes aprobou os modelos revisados e, o 4 de agosto, a directora adxunta da Casa da Moeda, Mary M. O'Reilly, enviou a Morgenthau os modelos completos das moedas gravados en escaiola.Flynn, K. (2008). Páxinas 263-264. A compañía Medallic Art Company, de Nova York, converteu estes modelos en matrices do tamaño dunha moeda para elaborar os cuños, co tempo suficiente para que a produción da moeda puidese comezar en setembro.Swiatek, A.; Breen, W. (1981). Páxinas 33-34.

 Deseño 

 Motivos e lendas 
O anverso da moeda presenta o xa referido busto do showman e filántropo Phineas Taylor Barnum, ollando cara á esquerda, e debbaixo del o seu nome, P. T. BARNVM. Rodeando o busto está a inscrición BRIDGEPORT CONNECTICVT CENTENNIAL, e no exergo as datas da conmemoración do centenario: 1836-1936."1936 Bridgeport Centennial Half Dollar". Earlycommemorativecoins.com 

Pola súa banda, no reverso represéntase unha aguia sobre unha rocha ollando cara á dereita e coas súas ás lixeiramente levantadas, cunha interpretación de estilo marcadamente modernista. En tanto que a cabeza e as poutas da ave presentan algunhas marcas de relevo, o resto do corpo amósase practicamente liso. Na parte dereita da aguia, con letras pequenas e distribuídos en tres liñas, insírense os tres lemas nacionasis dos EEUU que aparecen en todas as moedas do país: INGOD WE TRUST / E PLVRIBVS VNVM / LIBERTY. Na parte superior, rodeando a ave e con letras máis grosas, o nome do país, VNITED STATES, que aparece en parte oculto pola á dereita da aguia. No exergo do reverso indícase o valor facial da moeda: HALF DOLLAR.  No extremo dereito do bordo, preto da rocha, apréciase unha pequenísima letra K incusa, a modo de marca de gravador. 

 Valoracións críticas 
A cuestión do protagonismo do busto de P. T. Barnum no anverso absorbeu gran parte dos comentarios relativos ao deseño da moeda. Michael K. Garofalo, nun artigo sobre o deseñador Kreis, afirma que «aínda que o retrato teña un gran parecido con Barnum, a representación era simplemente normal para o talentoso Kreis».Garofalo, M. K. (2006). Páxina 44.

Anthony Swiatek e Walter Breen, no seu volume sobre as moedas conmemorativas estadounidenses, afirman en relación con isto:



O comerciante numismático B. Max Mehl, na súa obra de 1937 sobre as moedas conmemorativas, considerou como uns «panocos» os compradores desta moeda, e engadiu: «pensamos que o retrato de Barnum, en vista do seu famoso comentario, é sen dúbida do máis apropiado». Mehl tamén criticou o reverso da moeda:Mehl, B. M. (1937). Páxina 38.

O autor numismático Q. David Bowers describiu a aguia de Kreis como modernista e salientou o seu parecido coa que o mesmo escultor creara para o medio dólar do Tricentenario de Connecticut.Bowers, Q. D. (1991). Páxina 324. Pola súa banda, Don Taxay, escribiu en 1966 en termos coincidentes, ao considerar a aguia como a máis modernista vista en calquera outra moeda.Taxay, D. (1967). Páxina 204. O investigador numismático Kevin Flynn chamouna «aguia ultramoderna»,Flynn, K. (2008). Páxina 61. e Michael K. Garofalo declarou a este respecto:

O historiador da arte Cornelius Vermeule, no seu traballo sobre a arte nas moedas e nas medallas estadounidenses, afirmou que o medio dólar de Bridgeport «foi citado como unha das moedas conmemorativas de maior éxito dentro da ampla tradición instituída por Augustus Saint-Gaudens». Describiu a moeda como «P. T. Barnum nun gran perfil reflexivo, e unha aguia de estilo conceptual e metálico»; tamén gabou a tipografía e considerou que a colocación dos lemas patrióticos no reverso se fixera dun xeito «non antiartístico». Vermeule suxeriu que o deseñador Kreis fora incapaz de achar un tema adecuado relacionado con Bridgeport para o reverso e, no canto diso, recorreu a:Vermeule, C. (1971). Páxina 196.

 Produción, distribución e coleccionismo 
En setembro de 1936, cuñáronse na Ceca de Filadelfia 25.015 exemplares do medio dólar de Bridgeport, dos cales 15 ficaron reservados para a súa inspección e comprobación o ano seguinte por parte da Comisión de Ensaios dos estados Unidos.Swiatek, A.; Breen, W. (1981). Páxina 34. No momento do seu lanzamento, xa se levaran a cabo moitas das celebracións do centenario, que deran comezo o 4 de xuño, aínda que continuaron ata o 3 de outubro.Bowers, Q. D. (1991). Páxina 325.

As moedas comercializáronse a un prezo de dous dólares, e distribuíronse principalmente a través dos bancos locais de Bridgeport. Pola súa banda, as vendas por correo foron xestionadas polo First National Bank de Bridgeport. As moedas individuais vendíanse dispostas en pequenos estoxos de cartón, cun límite de cinco unidades por comprador. Malia o seu prezo relativamente alto e a pesar do feito de que se puxese á venda despois de moitas das celebracións do centenario, a moeda tivo un bo acollemento comercial tanto entre a poboación xeral como entre os coleccionistas."1936 Bridgeport 50c MS". Numismatic Guaranty Company (NGCcoin.com).

Con todo, varios milleiros de pezas quedaron sen vender e os organizadores do centenario transferíronas ao Fondo Comunitario de Bridgeport, que as vendeu por xunto a comerciantes numismáticos cun pequeno sobrecusto sobre o seu valor nominal. Na década de 1950, Toivo Johnson, un comerciante de moedas de Maine, posuía arredor de mil exemplares, e durante anos vendéronse rolos de 20 en convencións numismáticas; unha boa cantidade foi adquirida e logo vendida por unha empresa de investimento en moedas a principios da década de 1970.Bowers, Q. D. (1991). Páxinas 325-326.

Cara a 1940, o medio dólar de Bridgeport vendíase por arredor de 1,50 dólares en estado de conservación “sen circular”, aínda que subiu a 2,50 dólares en 1950, a 12 dólares en 1960 e a 250 dólares en 1985.Bowers, Q. D. (1991). Páxina 327. A edición “de luxe” do catálogo Guide Book of Unitede States Coins, de Richard S. Yeoman, publicada en 2018, atribúelle a esta moeda un prezo no mercado numismático de entre 120 e 300 dólares, dependendo do seu estado de conservación. Un exemplar nun estado excepcional e dunha beleza singular ascendeu ata os 1.880 dólares nunha poxa da casa Heritage Auctions que tivo lugar en 2015.Yeoman, R. S. (2018). Páxina 1.086."Auction 1216. Lot 6350. 1936 50C Bridgeport MS67+". Heritage Auctions (Coins.ha.com). 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Bowers, Q. D. (1991). "1936 Bridgeport Centennial Half Dollar". Commemorative Coins of the United States. A Complete Encyclopedia. Bowers and Merena Galleries, Wolfeboro. Páxinas 323-327. ISBN 978-0-943161-35-8. 
 Bullowa, D. M. (1938). "The Bridgeport, Centennial Half-Dollar ". The Commemorative Coinage of the United States 1892-1938 [Numismatic Notes and Monographs 83]. American Numismatic Society.
 Flynn, K. (2008). The Authoritative Reference on Commemorative Coins 1892-1954. Kyle Vick, Roswell.
 Garofalo, M. K. (2006). "Henry G. Kreis: An epitaph in stone, bronze & silver". En The Numismatist. Novembro. Páxinas 40-46.
 Mehl, B. M. (1937). The Commemorative Coinage of the United States. Fort Worth.
 Slabaugh, A. R. (1975). United States Commemorative Coinage (2ª ed.). Whitman, Racine. ISBN 978-0-307-09377-6
 Swiatek, A. (2012). Encyclopedia of the Commemorative Coins of the United States. KWS, Chicago. ISBN 978-0-9817736-7-4
 Swiatek, A.; Breen, W. (1981). The Encyclopedia of United States Silver & Gold Commemorative Coins, 1892 to 1954. Arco Pub., Nova York. ISBN 978-0-668-04765-4
 Taxay, D. (1967). An Illustrated History of U.S. Commemorative Coinage. Arco, Nova York. ISBN 978-0-668-01536-3
 (USSCBC) United States Senate Committee on Banking and Currency (1936). Coinage of commemorative 50-cent pieces. US Government Printing Office, Washington. 11 de marzo.
 Vermeule, C. (1971). Numismatic Art in America. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-62840-3
 Yeoman, R. S. (2018). A Guide Book of United States Coins (4ª ed. "Mega Red".). Whitman, Atlanta. ISBN 978-0-7948-4580-3

 Outros artigos 

 Moedas do dólar estadounidense
 Casa da Moeda dos Estados Unidos

Categoría:Moedas de medio dólar estadounidense
Categoría:Moedas de prata
Categoría:Moedas conmemorativas dos Estados Unidos de América
Categoría:Connecticut