Cúpula de Leonardo

As cúpulas de Leonardo son construcións matemáticas en forma de cúpula ensambladas con pezas de madeira sen elementos de conexión, repetindo un número mínimo de figuras. Úsanse como unha actividade de divulgación das matemáticas porque requiren traballo en equipo e o seguimento dun patrón, e son capaces de demostrar propiedades da xeometría.

Foron descubertas por Leonardo da Vinci.

 Matemáticas 
Como sinalou Enric Brasó, as cúpulas de Leonardo son un recurso matemático útil, xa que a súa construción require traballo cooperativo, imaxinación espacial e seguimento dun patrón, ademais do traballo xeométrico asociado.Brasó i Campderrós, Enric. «Construcción de las cúpulas gigantes de Leonardo. Llevando la geometría al patio». Jornadas para el Aprendizaje y la Enseñanza de las Matemáticas. 2015. Ademais, pódese construír toda a estrutura se e só se hai suficientes participantes para suxeitar todos os postes do perímetro. Dado que as pezas se sosteñen entre si, se unha falla, toda a estrutura cae sucesivamente.

Sábese que unha soa peza pódese usar para construír polo menos 11 estruturas diferentes, dependendo do patrón de entrelazado. Tamén existen matemáticas como a topoloxía ou a distribución de forzas en campos vectoriais, e pódese demostrar que a forza en calquera punto se anula, o que impide que o obxecto caia.

 Pezas 
Usando listóns con catro rañuras, con dúas rañuras nos extremos e dúas máis no outro lado da barra, aplicou a simple regra de unir cada rañura exterior das varas a unha rañura interior libre dunha vara diferente. Deste xeito, utilízanse todas as rañuras excepto as que están preto do bordo. Dependendo de como se unan as pezas coas rañuras, pódense facer diferentes construcións.

Este método foi descrito por Leonardo da Vinci no Codex Atlanticus e recuperado polo matemático e artista Rinus Roelofs. Presentouno no Congreso MATRIX de Museos Matemáticos o 29 de outubro de 2019.«La increíble técnica de construcción que Da Vinci esbozó en su misterioso "Codex Atlanticus"». Diario ABC, 17 de decembro de 2018.

 Usos 
En 2020, a Universidade Rovira i Virgili creou un xogo baseado nas cúpulas de Leonardo.

En abril de 2024, o grupo de divulgación matemática Vaya Primos organizou un Taller de Cúpula Leonardo Da Vinci como actividade complementaria á celebración do XXVI Concurso de Matemáticas de Primavera, organizado pola Sociedade Rioxana de Profesores de Matemáticas.

 Notas 

Categoría:Leonardo da Vinci
Categoría:Matemáticas recreativas