Soldadeira

A soldadeira en galego-portugués (soldadera en castelán e jograresa en occitano) na Europa medieval, era unha muller que cantaba e danzaba realizando exercicios ximnásticos durante actuacións xograrescas ou trobadorescas."Soldadeira". Dicionario RAG. Real Academia Galega. Consultado o 16 de decembro de 2022."Soldadero, ra". Dicionario da lingua española. Real Academia Española. Consultado o 16 de decembro de 2022.

Como o seu nome indica, as soldadeiras dos reinos medievais ibéricos refírense ás 'mulleres a soldo', que ás veces significaba unha muller de moralidade cuestionábel e corresponde ás jograresas (bufonas) provenzais.

Adelina Aletti refírese a elas como as 'herdeiras espirituais' das 'puellae gaditanae' do sur da Bética, mencionadas por Marcial e Juvenal.

As súas danzas solían acompañarse con "castañolas ou outros instrumentos de percusión porque os xograres tocaban instrumentos de corda ou corda fretada, como a viola de arco, a cítola" ou outro instrumento.

 Soldadeiras famosas 
A máis famosa das soldadeiras foi María Balteira, que frecuentou as cortes de Fernando III de Castela e do seu fillo Afonso X o Sabio, protagonista de varias cantigas de escarnio e maldicer e branco favorito dos poetas da época. Consérvanse dezaseis composicións sobre a alegre licenciosidade da súa vida e arte. A tradición popular supóna arrepentida e penitente nos últimos anos da súa vida e foi enterrada no mosteiro cisterciense de Santa María de Sobrado. Debeu ter sido unha personaxe moi popular, pois é citada en 15 cantigas, a maioría dos Betanceiros, coma ela, Pero Garcia de Ambroa e Pedr´Amigo de Sevilla, pero tamén de Pero da Ponte.

Outras soldadeiras coñecidas son María Negra, da que se conservan tres cancións dedicadas a ela por Pedro García Burgalés, como a de: María Negra vi eu, en outro día, ou Maior García, cantada polos juglares João Baveca e Pedr'Amigo. A María de Grave menciónase na cantiga de Johan Soarez Coelho: Maria do Grave, grav’ é de saber e María Mateu que aparece é unha cruel sátira de Afonso Eanes de Cotom: Mari’ Mateu, ir-me quer’ eu daquen.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Aletti, Adelina (1980). Gli abbracci feriti: poetesse portoghesi di oggi . Milán: G. Feltrinelli. p. 5.
 Filios, Denise Keyes (1997). Women Out of Bounds: Soldadeiras, Panaderas, and Serranas in the Poetry of Medieval Spain. (Tese de doutoramento en Literatura Comparada). Universidade de California, Berkeley. páxinas 13, 22, 68.
 Dronke, Peter (2007). Forms and imaginings: from antiquity to the fifteenth century . Edizioni di Storia e Letteratura. p. 334.

 Outros artigos 

 Lírica galaico-portuguesa
 Trobador, trobadora
 Trobairitz

 Ligazóns externas 
 Ofydd (17 de xaneiro de 2006). "A soldadeira. Facendo xustiza con María Peres "a Balteira"". Celtiberia. Consultado o 19 de maio de 2022.

Categoría:Literatura de Portugal
Categoría:Literatura en lingua galega
Categoría:Literatura galega medieval
Categoría:Reino de Galicia
Categoría:Reino de Portugal
Categoría:Reinos medievais
Categoría:Danza
Categoría:Ximnasia
Categoría:Música de Galicia
Categoría:Música de Portugal
Categoría:Música de Castela