Alemán brasileiro

As variedades de orixe alemá faladas polos teuto-brasileiros forman unha importante lingua minoritaria no Brasil. O "alemán brasileiro" está moi influenciado polo portugués e, en menor medida, por dialectos italianos, así como polas linguas indíxenas brasileiras. Os dialectos alemáns son particularmente fortes nas rexións do Sur e Sueste do Brasil. Segundo Ethnologue, cerca de 3 millóns de persoas no Brasil falan o Riograndenser Hunsrückisch, 1,5 millóns falan alemán estándar (probabelmente incluíndo Pommersch ou lingua pomerana) e 8 mil falan un baixo-alemán menonita chamado Plautdietsch.

Os falantes de alemán de Alemaña, Suíza e Austria forman un dos maiores grupos de inmigrantes despois dos falantes de portugués, italiano e xaponés.Os galegos no Brasil son un grupo significativo, aínda que non se consideran entre falantes doutra lingua, xa que a distancia entre as variedades galegas e brasileiras é moito menor que entre a lingua pomerana e as variedades do alemán estándar. Aínda que non se dispoñen de cifras exactas desde o século XVI, estímase que só en cinco décadas, durante o período de 1880 a 1930, aproximadamente 500.000 galegos chegaron ao Brasil. Estes inmigrantes tendían a conservar a súa lingua máis que os falantes de italiano, máis próximo ao portugués. En consecuencia, o alemán foi a segunda lingua máis común falada na casa no Brasil no censo de 1940. Non obstante, incluso en áreas que aínda están dominadas por falantes de alemán, a maioría son bilingües. Hoxe en día o alemán cultívase cada vez máis como patrimonio cultural e recentemente varios municipios fixérono cooficial xunto co portugués.

O Riograndenser Hunsrückisch é a variante máis significativa e ás veces úsase o termo para incluír todas as formas do alemán brasileiro. Está especialmente ben representado nos dous estados máis meridionais do país, Río Grande do Sur e Santa Catarina. Pero especialmente en Espírito Santo, hai importantes bolsas cuxo dialecto está baseado no Pommersch e algúns outros dialectos que se poden atopar localmente debido á inmigración do século XX.

 Hunsrikeano riograndense 

miniatura| Mapa que mostra a dispersión das colonias alemás no sur do Brasil, en 1905.
O Hunsrückisch ou hunsriqueano riograndense, un dialecto do alto alemán, tamén referido como Riograndenser Hunsrückisch (ou Hunsrik) despois do Estado máis meridional do país, Rio Grande do Sur. Pero tamén está fortemente representado en Santa Catarina, onde a variante local se refire como Katharinensisch, e no Paraná. Xuntos, estes tres estados forman a Rexión Sur do Brasil. A zona atraeu unha importante inmigración dos países de fala alemá.

A inmigración alemá a Rio Grande do Sul comezou en 1824.Altenhofen, Cléo Vilson: Hunsrückisch in Rio Grande do Sul, Franz Steiner Verlag, Stuttgart 1996, p. 24. Os obreiros e colonos alemáns procedían de moitas rexións diferentes, como a Baixa Saxonia, Schleswig Holstein, Westfalia, Hunsrück e Pomerania, especialmente os Estados prusianos e varios reinos alemáns. Porén, un número importante procedía especialmente das rexións pobres de Hunsrück e o Palatinado, que predominaban o seu dialecto sobre os demais. Os dialectos alemáns comezaron a mesturarse, adoptando elementos das linguas faladas por outros inmigrantes, para formar variedades que diferían dun concello a outro, moitas veces de familia a familia, e que non tiñan relación coas liñas dialectais en Alemaña. Porén, na maioría dos lugares o dialecto Hunsrück demostrou ser dominante.

Inicialmente, os inmigrantes tiñan que organizar o seu propio sistema escolar, pero isto cambiaría. Debido á falta de exposición, de 1938 até 1961, nin sequera era ensinado o alemán nas escolas de educación superior. O alemán estándar quedou restrinxido a contextos formais como a igrexa, mentres que todas as interaccións diarias tiñan lugar en dialecto ou en portugués brasileiro, a partir do que tamén se tomaron as palabras necesarias para as innovacións. 

Os falantes de hunsrückisch adoitan ser bilingües co portugués, pero non necesariamente familiarizados co alemán estándar. A escola primaria de Santa Maria do Herval, un concello do Rio Grande do Sur, cunha poboación de preto de 6.000 habitantes, imparte clases de Hunsrückisch e utiliza unha nova ortografía máis próxima ás convencións portuguesas que ao alemán estándar. Porén, os lingüistas brasileiros critican este distanciamento e reclaman unha vinculación ortográfica máis estreita entre o hunsrik e o alemán estándar. 

 Estatuto de cooficialidade 

 Santa Catarina
 Antônio Carlos, lei municipal núm. 987, do 27 de xullo de 2010.
 Ipumirim, lei municipal núm. 1.868, do 17 de decembro de 2020.
 São João do Oeste, lei municipal núm. 1.685, do 12 de xullo de 2016.
 Rio Grande do Sul
 Santa Maria do Herval, segundo a Lei estatal n.o 14.061, do 23 de xullo de 2012.
 Barón, lei municipal núm. 2.451, do 14 de abril de 2021. 

 Pomerano 
miniatura| Municipios onde Pomerania é cooficial en Espírito Santo, Brasil.
O pomerano, un dialecto do baixo alemán, fálase en moitos lugares do sueste e sur do Brasil:

 Proxecto de Educación Escolar de Pomerania, fundado en 2004 por profesores e cinco concellos de Espírito Santo ( Santa Maria de Jetibá, Laranja da Terra, Vila Pavão, Domingos Martins, Pancas). Educación en pomerano.Bost, Bodo: Pommersche Sprache erlebt Renaissance in Brasilien. VDA Globus 1/2010.
 Pomerania falada en Rondonia desde 1970.
 En Santa Leopoldina, o primeiro asentamento centroeuropeo en Espírito Santo, os descendentes de inmigrantes de Suíza e Luxemburgo falan pomerano.
 Santa Maria de Jetibá (antiga parte de Santa Leopoldina) é o centro brasileiro da cultura pomerana co 90% dos falantes do dialecto. 

 Estatuo de cooficialidade 

 Espírito Santo
 Domingos Martins
 Itarana
 Laranja da Terra
 Pancas
 Santa Maria de Jetibá
 Vila Pavão
 Santa Catarina
 Pomerode
 Rio Grande do Sur
 Canguçu
 Rondonia
 Espigão d'Oeste

 Outros dialectos alemáns no Brasil 
dereita|miniatura|200x200px| Sinalización bilingüe para unha escola infantil, en portugués e alemán, en Entre Ríos, Guarapuava.

 Katarinensisch, falado no Estado de Santa Catarina
 Plattdüütsch ou Vestfaliano ten condición de cooficial no concello de Westfalia (Río Grande do Sur)
 Alemán volgaparanaense, falado por alemáns do Volga no Paraná e Río Negro (Arxentina).
 Plautdietsch, falado polos menonitas alemán-brasileiros da antiga Unión Soviética (desde os anos 30).
 Dialecto austro-bávaro do Tirol e alemán alemán de Vorarlberg en Treze Tílias (desde 1933).
 Suabos do Danubio en Guarapuava (desde 1951).

O neerlandés, estreitamente relacionado co alemán, tamén é falado no Brasil por holandeses-brasileiros e algúns xudeus brasileiros.

 Plattdüütsch ou Vestfaliano 
O PlattduitschOs substantivos en alemán comezan sempre con maiúscula, aínda que en portugués brasileiro tamén se pode ver ás veces escrito en minúscula. é unha lingua cooficial co portugués no concello de Westfália (Río Grande do Sur).Segunda lei nº 1302 do ano 2016. No concello tamén se coñece como vestfaliano ou Sapado do Pau. No Val de Taquari (Teutônia, Imigrante e Westfália), onde se asentaron os inmigrantes, hai un maior grao de mantemento lingüístico,  ademais, tamén no sueste de Santa Catarina e que inclúe as comunidades de Águas Mornas, São Bonifácio, São Martinho, Braço do Norte, São Ludgero, Santa Catarina , São de Lima e Santa Catarina rá . Ao principio, o dialecto non tiña moito contacto co río Grande do Sur hunsrikean, portugués e outras linguas. Westfalia considérase “relativamente libre de impurezas” pola súa colonización máis uniforme e o seu grao de illamento xeográfico e social que se prolongaría durante moitos anos, nalgúns lugares mesmo ata hai moi pouco tempo; factor determinante para este mantemento. Outro dato é que o Westfalia pertence ao grupo do baixo alemán, o que leva os falantes (que nunca se mesturaran con outros inmigrantes) a mostrar unha maior resistencia á influencia de dialectos franconios como o hunsrückisch e mesmo do alemán culto, “por ser as súas características fonolóxicas e o seu vocabulario bastante diferente do segundo”.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Linguas do Brasil
 Pobo alemán
 Pobo brasileiro
 Relacións internacionais
 Relacións entre o Brasil e Alemaña

Categoría:Lingua alemá
Categoría:Brasileiros de ascendencia alemá