Piotr Stolypin

Piotr Arkadievich Stolypin, (en ruso: Пётр Арка́дьевич Столы́пин), nado o 14 de abril de 1862 en Dresde e finado o 5 de setembro de 1911 en Kíiv, foi un político do Imperio Ruso que exerceu como Secretario de Estado da súa maxestade imperial (1908), Conselleiro de Estado Real (1904), Camarista Maior (1906); gobernador de Hrodna (1902–1903) e de Saratov (1903–1906), ministro do Interior e presidente do Consello de Ministros do Imperio Ruso (1906–1911), así como membro do Consello de Estado do Imperio Ruso por nomeamento directo (1907–1911).

Na historia rusa de principios do século XX, Stolypin é coñecido principalmente como reformador e político, xogando un papel crucial na represión da revolución de 1905–1907. O 26 de abril de 1906, o tsar Nicolao II ofreceulle a Stolypin o cargo de ministro do Interior. Pouco despois, no inverno de 1907, o goberno foi disolto xunto coa Primeira Duma Estatal, e Stolypin foi nomeado ese mesmo ano presidente do Consello de Ministros.

Entre 1905 e 1906, Stolypin impulsou unha serie de proxectos de lei que pasaron á historia como a reforma agraria de Stolypin, cuxo obxectivo principal foi a introdución da propiedade privada da terra para os campesiños. Outras medidas importantes levadas a cabo por Stolypin como presidente do Consello de Ministros foron a introdución do sistema de zemstvos nas provincias occidentais, a restrición da autonomía do Gran Ducado de Finlandia e os cambios na lexislación electoral, que culminaron coa disolución da Segunda Duma e co remate da revolución de 1905–1907.

Stolypin tamén foi o impulsor da introdución dos Tribunais militares de campo (en vigor de setembro de 1906 a abril de 1907) para combater o terrorismo revolucionario. Posteriormente, estes tribunais foron substituídos por tribunais militares de distrito, que operaban con garantías procesuais.

Durante os seus discursos na Duma Estatal, destacaron as súas habilidades oratorias. As súas frases «Non nos intimidarán!», «Primeiro calma, despois reformas» e «Eles precisan grandes convulsións, nós precisamos unha Gran Rusia!» convertéronse en expresións populares.

Entre as características persoais de Stolypin, os seus contemporáneos destacaban especialmente o seu valor:150. Nos últimos dez anos da súa vida, planeáronse e executáronse once atentados contra el. No último atentado, ocorrido o 1 de setembro de 1911 no teatro de ópera de Kíiv, o anarquista Dmitrii Bohrov feriuno mortalmente; Stolypin morreu catro días despois.

 Traxectoria 
 Orixe e primeiros anos  
miniatura|esquerda|150px|Escudo de armas da familia Stolypin 
Os seus pais pertencían a antigas familias ricas e nobresAscher, 2002, p. 13: os Stolypine e os Gorchakov. A liñaxe dos Stolypin remóntase ao comezo do século XVI, mentres que a árbore xenealóxica dos Gorchakov chega ao inicio do século XIII.

Unha das cinco irmás do avó de Piotr Stolypin estaba casada con Mikhail Vasílievich Arséniev. A súa filla, María, foi a nai de Mikhail Lérmontov. Polo tanto, Piotr Arkádievich era curmán en terceiro grao de Lérmontov. Non obstante, na familia Stolypin, a actitude cara ao seu famoso parente era reservada. Por exemplo, a filla de Piotr Arkádievich Stolypin, María, escribiu nas súas memorias:

Pola liña materna, Piotr era bisneto de Aleksandr Suvorov e neto de Aleksandr Gorchakov.

O pai de Piotr, o xeneral de artillería Arkadi Dmitrievich Stolypin, participou na Guerra de Crimea (1853–1856) e na Guerra Ruso-Turca (1877–1878) Ao rematar esta última, foi nomeado gobernador da Rumelia Oriental e do Sandjac de Adrianópolis; máis tarde, dirixiu o 9.º corpo de exército e o corpo de granadeiros. A partir de 1892, dirixiu a administración da corte en Moscova, e en 1897 foi nomeado camarista xefe da corte imperialStolypin (Arkadi Dmitrievich) // Enciclopedia de Brockhaus e Efron: Volume XXXI A (62). Estatística – Organización xudicial. San Petersburgo: Tipografía Semenov (I. A. Efron), 1901. Páx. 685.. A nai de Piotr, Natalia Mijáilovna Gorchakova, naceu o 31 de maio de 1827 en Kíiv e faleceu o 21 de novembro de 1889 en San Petersburgo.

Piotr naceu o 14 de abril de 1862 en Dresde (Reino de Saxonia), como consta no rexistro da súa partida de nacementoЦГИА СПб. Ф. 19. — Оп. 123. — Д. 18.Partida de nacemento de Piotr Arkádievich Stolypin, 2 de abril de 1862. Documento. ., aínda que outras fontes indican datas diferentes, como o 17 de abril ou o 15 de abril. O seu lugar de nacemento foi Dresde, capital do Reino de Saxonia, onde a súa nai, Natalia Gorchakova, viaxara para visitar os seus parentes. Foi bautizado o 24 de maio na igrexa ortodoxa de Dresde.

 Infancia e mocidade 
Pasou a súa infancia inicialmente na herdade de Serednikovo, na Provincia de Moscova (actualmente no distrito de Solnechnogorsk, óblast de Moscova) ata 1869, e posteriormente na propiedade de Kalnaberžė, no actual Condado de Kaunas, en Lituania, entón pertencente á Provincia de Kovno. A familia tamén visitou ocasionalmente Suíza.

miniatura|dereita|200px|Piotr Stolypin como estudante do Instituto de Vilnius en 1876. miniatura|esquerda|200px|Vista da casa principal da herdade de Serednikovo, comezos do século XXI. miniatura|esquerda|200px|Stolypin coa súa esposa e a súa primeira filla, María, en Kalnaberžė (1888). miniatura|esquerda|200px|Herdade de Kalnaberžė onde Stolypin pasou parte da súa infancia. Foto de 2011.

Cando chegou o momento de escolarizar os fillos, o pai de Piotr, Arkadi Dmitrievich, adquiriu unha casa en Vilnius situada na rúa Sviato-Stepana (actual rúa Šv. Stepono). En 1874, con 12 anos, Piotr ingresou no segundo curso do Instituto de Vilna, onde permaneceu ata o sexto curso.

En setembro de 1879, o 9.º corpo de exército dirixido polo seu pai regresou de Bulgaria a Oriol, polo que Piotr e o seu irmán menor, Aleksandr Arkádievich Stolypin, foron transferidos á Escola secundaria masculina de Oriol. Piotr ingresou directamente no sétimo curso, e segundo o historiador B. Fiódorov, "destacaba entre os estudantes pola súa madurez e carácter reflexivo".

O 3 de xuño de 1881, con 19 anos, Stolypin rematou os estudos na escola secundaria de Oriol, obtendo o título de bacharel. Tras isto, mudouse a San Petersburgo, onde o 31 de agosto ingresou na sección de Ciencias Naturais (especialidade en agronomía) da Facultade de Física e Matemáticas da Universidade Imperial de San Petersburgo. Durante os seus estudos, un dos seus profesores foi o famoso científico ruso Dmitrii Ivánovich Mendeléiev, quen lle examinou en química e lle outorgou a cualificación de "excelente".

Piotr Stolypin casou en 1884, cando tiña 22 anos e aínda era estudante, algo pouco común para aquela época. A súa noiva, Olga Borísovna Neidgardt, pertencía a unha familia acomodada e achegou como dote unha herdade familiar de 4845 desiatinas situada no distrito de Chistopol, na provincia de Kazán. Para 1907, Stolypin posuía outras herdades: 835 desiatinas na provincia de Kovno, 950 na provincia de Penza e unha propiedade adquirida de 320 desiatinas na provincia de Nizhni Nóvgorod.

O matrimonio de Stolypin estivo marcado por traxedias. O seu irmán maior, Mikhail, morreu nun duelo co príncipe Shajovskoi. Segundo unha lenda, posteriormente o propio Stolypin desafiou ao asasino do seu irmán a un duelo, no que foi ferido na man dereita, o que lle deixou unha mobilidade limitada, algo que os contemporáneos mencionaban frecuentemente. Mikhail estaba prometido con freilina da emperatriz María Fiódorovna, Olga Borísovna Neidgardt, quen era bisneta de Alexandr Suvorov. Dise que no seu leito de morte, Mikhail colocou a man de Piotr sobre a da súa prometida, pedíndolle que coidase dela. Tempo despois, Stolypin pediu a man de Olga ao seu pai, mencionando como inconveniente a súa "xuventude". O futuro sogro, un conselleiro privado de clase II, sorriu e respondeu: "A xuventude é un defecto que se corrixe cada día". O matrimonio foi moi feliz, e Piotr e Olga tiveron cinco fillas e un fillo. En 1885 naceu en San Petersburgo a súa filla maior, María (1885–1985). Segundo os recordos dos contemporáneos, non houbo escándalos nin infidelidades no fogar dos Stolypin.

Segundo diversas fontes, Stolypin iniciou a súa carreira no Ministerio de Bens do Estado, aínda que segundo o "Formulario de Servizo do Gobernador de Saratov", con data do 27 de outubro de 1884, foi admitido no Ministerio do Interior mentres aínda era estudante.

Segundo o mesmo documento, o 7 de outubro de 1885 o Consello da Universidade Imperial de San Petersburgo recoñeceuno como candidato do Departamento de Física e Matemáticas, o que lle permitía acceder a un rango máis alto na administración pública, equivalente a un grao académico e ao remate da súa educación universitaria.

Durante o último curso, Stolypin preparou unha tese sobre economía e estatística titulada O tabaco (cultivo do tabaco no sur de Rusia). O formulario tamén indica que o 5 de febreiro de 1886, Stolypin foi trasladado, por solicitude propia, ao Departamento de Agricultura e Industria do Ministerio de Bens do Estado. Non se conservaron documentos sobre os primeiros anos da súa carreira nos arquivos estatais.

Con todo, segundo o formulario, a súa carreira foi brillante. O 7 de outubro de 1885, o mesmo día en que rematou os estudos, foi ascendido a secretario colexiado, equivalente ao grao X na Táboa de Rangos (habitualmente os graduados comezaban no grao XIV, e só moi raramente no XII). O 26 de xaneiro de 1887, foi nomeado axudante de xefe de mesa no Departamento de Agricultura e Industria. Menos dun ano despois, o 1 de xaneiro de 1888, Stolypin foi nomeado camarista xuvenil na Corte Imperial, un rango pouco común para a súa posición. O 7 de outubro de 1888, xusto tres anos despois do seu primeiro rango, foi ascendido a conselleiro titular (grao IX).

Cinco meses despois, Stolypin deu outro paso importante na súa carreira ao ingresar no Ministerio do Interior, onde o 18 de marzo de 1889 foi nomeado líder da nobreza do distrito de Kovno e presidente do tribunal de mediadores da provincia, un posto de clase V na administración pública, catro rangos por enriba do seu título recente.

 Servizo en Kovno 
miniatura|dereita|200px|Piotr Stolypin (segundo pola esquerda na primeira fila) en Kovno con líderes da nobreza do distrito, 1901

Piotr Stolypin serviu en Kovno (actual Kaunas, Lituania) durante 13 anos, desde 1889 ata 1902. Segundo o testemuño da súa filla María, este foi o período máis tranquilo da súa vida.

Ao chegar a Kovno, Stolypin mergullouse nas tarefas administrativas da rexión. Dedicou especial atención á Sociedade Agraria, que supervisaba e coordinaba a vida económica local. Os obxectivos principais da Sociedade eran educar os campesiños e mellorar a produtividade das súas explotacións. Stolypin centrouse na introdución de métodos agrícolas avanzados e novas variedades de cereais.

Durante o seu servizo en Kovno, Stolypin coñeceu de preto as necesidades locais e adquiriu unha valiosa experiencia administrativa, que posteriormente lle resultou fundamental na súa carreira política. A súa dedicación foi recoñecida con ascensos e condecoracións: en 1890 foi nomeado xuíz de paz honorario; en 1891 ascendido a asesor colexiado; en 1893 foi condecorado coa Orde de Santa Ana de 3.º grao; en 1895 ascendido a conselleiro de cámara; en 1896 recibiu o título de camarista da corte imperial; en 1899 ascendido a conselleiro colexiado; e en 1901 ascendido a conselleiro de estado.

Ademais das súas responsabilidades no distrito, Stolypin dedicou atención á súa propiedade en Kalnaberžė, onde estudaba técnicas agrícolas e os problemas dos campesiños. 

Durante o seu tempo en Kovno, naceron catro das súas fillas: Natalia (1889–1949), Elena (1893–1985), Olga (1895–1920) e Alexandra (1897–1987); e o seu único fillo, Arkadi (1903–1990).

 Gobernador de Hrodna 
miniatura|dereita|200px|Piotr Stolypin como gobernador de Hrodna en 1902

A mediados de maio de 1902, Piotr Stolypin levou á súa familia e aos seus colaboradores máis próximos ás "augas" da pequena cidade alemá de Bad Elster:59. Nas súas memorias, a súa filla maior, María, describiu este período como un dos máis felices na vida da familia Stolypin. Tamén destacou que os baños de barro prescritos polos médicos alemáns para tratar a man dereita do seu pai comezaron a dar resultados positivos, algo que alegrou a toda a familia.

Dez días despois, esta idílica situación familiar rematou de súpeto. O ministro do Interior, V. K. von Pleve, quen sucedera a D. S. Sipiaguin, asasinado por revolucionarios, envioulle unha telegrama a Stolypin esixíndolle que se presentase en San Petersburgo. Tres días máis tarde, o 30 de maio de 1902Formulario de servizo do gobernador de Saratov co título de Camarista da Corte da Súa Maxestade e Conselleiro de Estado Efectivo, Piotr Arkádievich Stolypin // ГАСО. Ф. 1. — Оп. 1. — Д. 7335. — С. 14. — 1906., soubo que fora inesperadamente nomeado gobernador de Hrodna. Este nomeamento foi iniciativa de Pleve, quen tiña como obxectivo nomear gobernadores procedentes da nobreza terratenente local.

O 21 de xuño, Stolypin chegou a Hrodna e asumiu as súas responsabilidades como gobernador. A administración da provincia de Hrodna tiña certas peculiaridades: o gobernador estaba subordinado ao gobernador xeral de Vilnius; o centro provincial, Hrodna, era máis pequeno que as cidades de Białystok e Brest-Litovsk; e a composición nacional da provincia era diversa: nas cidades predominaban os xudeus, a nobreza estaba formada maioritariamente por polacos, e os campesiños eran maioritariamente belarusos.

Por iniciativa de Stolypin, en Hrodna abriron un colexio popular xudeu de dúas clases, unha escola de artesanía e unha escola parroquial feminina especial onde, ademais das materias xerais, se ensinaban debuxo, deseño técnico e labores manuais. O segundo día tras asumir o cargo, Stolypin clausurou o Club Polaco, onde predominaban "actitudes subversivas".

Establecido no cargo, Stolypin puxo en marcha reformas que incluíron o reasentamento de campesiños en khutors (granxas familiares), a eliminación da fragmentación de terras, a introdución de fertilizantes artificiais, ferramentas agrícolas melloradas, sistemas de rotación de cultivos, melloras do terreo, o desenvolvemento de cooperativas e a educación agrícola para os campesiños.

As reformas foron criticadas por algúns grandes terratenentes. Nunha reunión, o príncipe Sviatopolk-Chetvertinsky afirmou:

Stolypin respondeu con contundencia:

 Gobernador de Saratov 
O servizo en Hrodna resultaba satisfactorio para Piotr Stolypin, pero en 1904 o ministro do Interior, V. K. von Pleve, propúxolle asumir o cargo de gobernador da provincia de Saratov. Stolypin non desexaba trasladarse a Saratov, pero Pleve respondeu cunha declaración contundente:

A provincia de Saratov non era descoñecida para Piotr Stolypin, xa que alí estaban situadas as terras familiares dos Stolypin. O seu tío avó, Afanasii Stolypin, fora líder da nobreza da provincia, e a súa filla María casara co príncipe Vladimir Alekséievich Shcherbatov, gobernador de Saratov na década de 1860. Preto do río Alai atopábase a aldea de Stolypino, onde estaba o "khutor experimental" de Arkadi Dmitrievich Stolypin, recoñecido polo seu avanzado sistema de xestión agrícola.

O nomeamento de Stolypin como gobernador de Saratov foi un ascenso na súa carreira e reflectía o recoñecemento dos seus logros en Kovno e Hrodna. Naquela época, a provincia de Saratov era considerada rica e próspera. A cidade de Saratov tiña unha poboación de 150.000 habitantes, contaba con 150 fábricas e talleres, 11 bancos, 16.000 casas e preto de 3.000 tendas e comercios. Ademais, a provincia incluía cidades importantes como Tsaritsyn (actual Volgogrado) e Kamýshyn, así como varias liñas do ferrocarril Riazan-Uralsk.

Stolypin recibiu con escepticismo o inicio da Guerra ruso-xaponesa. Segundo as memorias da súa filla, dixo no seu círculo familiar:

Despois da derrota na guerra, a Revolución de 1905 sacudiu o Imperio Ruso. Stolypin destacou polo seu valor durante os eventos revolucionarios, entrando sen armas e sen escolta no medio das multitudes enfurecidas. Segundo testemuñas, este comportamento tiña un efecto calmante.

O contemporáneo de Stolypin, V. B. Lopukhin, relatou:

Despois da "masacre en Malinovka", na que morreron 42 persoas, foi enviado a Saratov o xeneral axudante V. V. Sajarov, quen foi asasinado pola socialista revolucionaria A. A. Bitsenko mentres estaba na casa de Stolypin. Outro episodio destacado ocorreu no distrito de Balashov, onde un grupo de médicos rurais estaba ameazado por unha multitude enfurecida. Stolypin chegou ao lugar co seu escolta e conseguiu rescatalos, aínda que foi alcanzado por unha pedra lanzada pola multitude. Grazas ás accións decididas de Stolypin, a vida na provincia de Saratov foi recuperando a normalidade. O emperador Nicolao II expresoulle o seu agradecemento persoal en dúas ocasións.

En abril de 1906, Stolypin foi convocado a Tsarskoe Selo por medio dunha telegrama asinada polo emperador. Nicolao II, que seguira de preto as súas accións en Saratov, eloxiou a súa xestión como "excepcionalmente destacada" e nomeouno Ministro do Interior. Stolypin, que sobreviviu á revolución e a catro atentados, intentou rexeitar o cargo. Dous dos seus predecesores no cargo — Sipiaguin e Pleve — foran asasinados en 1902 e 1904 por revolucionarios. Nos seus recordos, o primeiro presidente do Consello de Ministros do Imperio Ruso, Serguei Witte, comentou en numerosas ocasións o medo e o desexo de moitos funcionarios de evitar cargos de responsabilidade debido ao perigo de atentados.

 Ministro do Interior 
O Ministro do Interior era o cargo máis importante entre os ministros do Imperio Ruso, tanto polo seu papel como pola amplitude das súas competencias. Baixo a súa xurisdición estaban: a xestión dos servizos de correos e telégrafos, a policía estatal, as prisións e o sistema de exilio, as administracións provinciais e distritais, a interacción cos zemstvos, a cuestión do abastecemento alimentario (asegurar alimentos á poboación en tempos de colleitas insuficientes), os servizos contra incendios, os seguros, a sanidade, a veterinaria, os xulgados locais, entre outros.

O inicio do traballo de Piotr Stolypin como Ministro do Interior coincidiu coa apertura da Primeira Duma Estatal, que estaba composta principalmente por representantes da esquerda, os cales desde o principio adoptaron unha actitude de confrontación co goberno:156. O historiador soviético Aron Avrek destacou que Stolypin era un orador hábil, e algunhas das súas frases convertéronse en expresións memorables.

Durante o seu mandato como ministro, Stolypin dirixiuse á Primeira Duma Estatal en tres ocasións. Todas as súas intervencións estiveron marcadas por tumultos, berros e interrupcións dos deputados, incluíndo exclamacións como: "¡Basta!", "¡Abaixo!" e "¡Dimisión!". Stolypin deixou claro desde o principio que "é necesario protexer con xustiza e firmeza a orde en Rusia". Respondendo ás críticas sobre a imperfección das leis e, en consecuencia, a súa suposta inaplicabilidade correcta, pronunciou unha frase que se fixo amplamente coñecida:

 Non se lle pode dicir a un sentinela: tes un fusil de pedra antigo; usándoo, podes ferirte a ti mesmo ou a outros; tira o fusil. Ante isto, un sentinela honesto responderá: mentres estea no posto, e ata que me dean un novo fusil, farei todo o posible por usar o vello con habilidade. 
A postura revolucionaria da Duma quedou patente cando rexeitou unha emenda do deputado M. A. Stakhovich, quen propoñía condenar tanto os extremismos políticos como o terrorismo contra o goberno, nun debate sobre a petición de amnistía política xeral. Stakhovich argumentou que, nos últimos meses, había 90 execucións fronte a 288 representantes da autoridade pública asasinados e 388 feridos, na súa maioría simples axentes. Desde os escanos da esquerda, berraron: "¡Pouco!".

Este clima de confrontación entre o poder executivo e o lexislativo dificultaba a saída da crise posbélica e revolucionaria. Discutiuse a posibilidade de crear un goberno que incluíse representantes do partido opositor dos kadetes, que tiñan a maioría na Duma. Stolypin, cuxa popularidade e influencia sobre o tsar estaban en aumento, reuniuse co líder dos cadetes, Pavel Miliukov. Ante as dúbidas expresadas sobre se os cadetes serían capaces de manter a orde e resistir á revolución, Miliukov respondeu:

A decisión final da Duma, que inclinou definitivamente ao tsar a disolvela, foi a publicación dun comunicado á poboación explicando a súa posición sobre a cuestión agraria e declarando que "non renunciaría á expropiación forzosa de terras de propiedade privada". Xunto coa disolución da Duma, tamén se disolveu o goberno de I. L. Goremykin.

 Presidente do Consello de Ministros 
miniatura|dereita|200px|Piotr Stolypin. Retrato de Iliá Repin (1910)

O 8 de xullo de 1906, a Primeira Duma Estatal do Imperio Ruso foi disolta polo emperador. Piotr Stolypin substituíu a Iván Loguíinovich Goremykin como presidente do Consello de Ministros, mantendo tamén o cargo de Ministro do Interior.

Logo do seu nomeamento, Stolypin iniciou negociacións para incorporar ao novo gabinete figuras populares do parlamento e da sociedade pertencentes ao Partido Democrático Constitucional e á organización "Unión do 17 de Outubro". Inicialmente, os postos ministeriais ofrecéronse a D. N. Shipov, ao príncipe Lvov, ao conde P. A. Geyden, a N. N. Lvov e A. I. Guchkov. Durante as negociacións posteriores, tamén se consideraron as candidaturas de A. F. Koni e o príncipe E. N. Trubetskoi.

Porén, os líderes sociais, convencidos de que a futura Segunda Duma obrigaría ao goberno a formar un gabinete responsable ante a Duma, mostraron pouco interese en participar como ministros da coroa nun gabinete mixto de figuras públicas e funcionarios. Ademais, impuxeron condicións para unirse ao goberno que Stolypin considerou inaceptables. A finais de xullo, as negociacións fracasaron completamente.

Este foi o terceiro intento fallado de integrar figuras públicas no goberno. O primeiro fora realizado por Serguei Witte en outubro de 1905, inmediatamente despois da promulgación do Manifesto de Outubro, e o segundo fora liderado polo propio Stolypin en xuño de 1906, antes da disolución da Primeira Duma. Despois deste fracaso, Stolypin perdeu toda esperanza na idea dun gabinete social e, a partir de entón, liderou un goberno de composición exclusivamente burocráticaA descrición máis detallada destes eventos atópase nas memorias de D. N. Shipov: ..

Ao asumir o cargo de presidente do Consello de Ministros, Stolypin insistiu na dimisión do xefe da Administración de Ordenamento Territorial e Agricultura, A. S. Stishinski, e do procurador xeral do Santo Sínodo, o príncipe A. A. Shírinski-Shijmatov. Porén, mantivo o resto da composición do gabinete do seu predecesor, I. L. Goremykin.

Como presidente do Consello de Ministros, Piotr Stolypin destacou pola súa enerxía e determinación. Foi lembrado como un brillante orador, cuxas frases se converteron en expresións memorables, un líder que conseguiu controlar a revolución e como un reformador valente. Durante o seu mandato, sufriu varios atentados contra a súa vida. Stolypin mantívose no cargo, co rango de camareiro maior, ata a súa morte, que resultou dun atentado en setembro de 1911.

 Disolución da Segunda Duma, novo sistema electoral e a Terceira Duma 
miniatura|dereita|220px|Caricatura: "Golovín escribindo unha resposta a Stolypin"

As relacións de Piotr Stolypin coa Segunda Duma Estatal foron extremadamente tensas. Este órgano lexislativo incluía máis de cen representantes de partidos que apoiaban abertamente o derrocamento do réxime existente, como o POSDR, que posteriormente se dividiu en bolxeviques e menxeviques, e o PSR, cuxos membros organizaron repetidamente atentados e asasinatos de altos funcionarios do Imperio Ruso.

Os deputados polacos esixían a creación dun Estado independente para Polonia, separándoa do Imperio Ruso. Ademais, as dúas faccións máis numerosas, os kadetes e os laboristas, defendían a expropiación forzosa de terras dos propietarios para a súa posterior distribución entre os campesiños.

Os membros dos partidos que defendían a transformación do sistema estatal, ao entrar na Duma Estatal, continuaron coa súa actividade revolucionaria, algo que foi detectado rapidamente pola policía, liderada por Stolypin. O 7 de maio de 1907, Stolypin fixo pública na Duma unha "Comunicación gobernamental sobre unha conspiración" descuberta na capital, cuxo obxectivo era levar a cabo atentados terroristas contra o emperador, o gran duque Nicolao Nikolaevich e contra el mesmo:

 En febreiro deste ano, a oficina para a protección da orde pública e da seguridade en San Petersburgo recibiu información sobre a formación dunha asociación criminal na capital, cuxo obxectivo inmediato era levar a cabo unha serie de actos terroristas. [...] Na actualidade, a investigación preliminar estableceu que un número significativo das persoas detidas está implicado na formación dunha asociación dentro do partido dos socialistas revolucionarios, cuxo propósito era atentar contra a sacra persoa do Tsar Emperador e levar a cabo actos terroristas contra o Gran Duque Nicolao Nikolaevich e o presidente do Consello de Ministros. [...] Na vivenda atopáronse, efectivamente, membros da Duma Estatal. 

O goberno presentou un ultimato á Duma, esixindo que se levantase a inmunidade parlamentaria dos deputados sospeitosos de participar na conspiración, dando un prazo moi curto para unha resposta. Cando a Duma rexeitou aceptar inmediatamente as condicións do goberno e iniciou o procedemento de debate sobre as demandas, o tsar, sen agardar unha resposta definitiva, disolveu a Duma o 3 de xuño de 1907. O "Acto do 3 de xuño" violaba formalmente o Manifesto do 17 de outubro de 1905 e as Leis fundamentais do Imperio Ruso de 1906, polo que os opositores ao goberno o denominaron o "Golpe do 3 de xuño".

As informacións sobre a implicación dos deputados na elaboración do chamado "mandato dos soldados" —un manifesto revolucionario dirixido aos socialdemócratas da Duma— procedían dunha informadora do Departamento de Policía, Shórnikova, que tamén participara na redacción do documento. Isto deixa en dúbida a natureza dos feitos ocorridos. Historiadores do período soviético, seguindo a posición da esquerda da Duma, estaban convencidos de que todo o caso fora unha provocación policial orquestrada por Stolypin. Pola contra, tamén é posible que Shórnikova simplemente actuase como informadora sen provocar os feitos, xa que os activistas dos partidos revolucionarios non precisaban incitacións externas para realizar actividades antigobernamentais.

Despois da morte de Stolypin, o goberno fixo todo o posible por ocultar as evidencias da participación de Shórnikova no incidenteUnha descrición detallada destes eventos atópase nas memorias do xefe da sección de seguridade de San Petersburgo, A. V. Gerasimov, «Na leza cos terroristas» (publicado en: ; tom 1, capítulo 15). Tamén se relatan ameazas posteriores de Shórnikova e a súa emigración aos Estados Unidos co apoio financeiro do goberno nas memorias do seguinte presidente do Consello de Ministros, V. N. Kokovtsov: ..

O seguinte paso foi modificar o sistema electoral. Como escribiu Sergei Witte:

A nova lei electoral de 1907 utilizada para as eleccións da Terceira e da Cuarta aumentou a representación de terratenentes, cidadáns ricos e da poboación rusa en detrimento das minorías nacionais. Isto levou á formación dunha maioría favorable ao goberno na Terceira e Cuarta Dumas.

Na Terceira Duma, o maior grupo parlamentario foi o da organización "outubrista", que obtivo 154 escanos. Os octubristas, situados no centro do espectro político, garantían a Stolypin o apoio necesario para aprobar proxectos de lei, aliándose segundo o tema con membros da dereita ou da esquerda do parlamento.

Ao mesmo tempo, unha relación estreita con Stolypin (segundo algúns contemporáneos, un claro patrocinio) destacou á menos numerosa Unión Nacional de Toda Rusia (UNT), que lideraba a fracción nacionalista da Duma. Esta ocupaba unha posición intermedia entre os octubristas e a dereita.

Segundo un contemporáneo, a Terceira Duma foi "unha creación de Stolypin". As relacións de Stolypin coa III Duma baseáronse nun complexo compromiso mutuo. Aínda que os partidos favorables ao goberno (octubristas e nacionalistas) tiñan a maioría, non eran simples "marionetas"; colaborar con eles requiría concesións por parte do goberno.

Stolypin aceptou unha relación de intercambio: o parlamento apoiaba as políticas gobernamentais, mentres que os partidos afíns tiñan espazo para manifestarse. Isto permitíalles atrasar durante anos a discusión de proxectos importantes, introducir numerosos cambios menores e outras tácticas dilatorias. Un dos resultados máis negativos desta dinámica foi o conflito latente entre a Duma e o Consello de Estado. A maioría da Duma editaba as leis máis importantes de tal maneira que o Consello, máis conservador, as rexeitaba posteriormente.

Ademais, o goberno evitou presentar á Duma proxectos relacionados con igualdade civil e relixiosa, especialmente sobre a posición legal dos xudeus, xa que estas discusións poderían desatar unha crise que levaría á disolución da Duma. Stolypin tampouco conseguiu chegar a un acordo coa Duma sobre a crucial reforma da administración local; todo o paquete de proxectos gobernamentais sobre o tema quedou atascado permanentemente no parlamento. A pesar disto, os proxectos orzamentarios do goberno sempre obtiveron o apoio da DumaPara unha análise detallada, véxase: . Textos de proxectos de lei desenvolvidos polo goberno de Stolypin dispoñibles en ..

Stolypin foi criticado por encher a axenda lexislativa con temas pouco relevantes, o que limitaba a iniciativa dos deputados. Algúns exemplos de asuntos discutidos na Duma inclúen:
"Sobre o cálculo das deducións para pensións do 2 % para empregados de escolas luteranas en Moscova, e como recoñecer o servizo antes da promulgación da lei de 2 de febreiro de 1904, en caso de non poder determinar o tamaño exacto do salario recibido".
"Sobre a creación de 20 bolsas na Escola de Formación de Mestres de Eriván para alumnos tártaros, cunha asignación anual de 2600 rublos e un adicional de 140 rublos para un profesor de canto".
"Sobre a exención do servizo militar para o clero kalmuk do templo boshin na rexión do Don".

Un dos pasos máis importantes tomados por Stolypin para mellorar a calidade do traballo lexislativo foi a convocatoria do Consello de Asuntos de Economía Local. Este organismo fora creado en 1904 por iniciativa do ministro do Interior, Plevé. Durante catro sesións realizadas entre 1908 e 1910, o Consello, popularmente coñecido como o "Pre-Duma", reuniu representantes da sociedade civil, dos zemstvos e das cidades, xunto con funcionarios do goberno, para debater un amplo abano de proxectos lexislativos que o goberno se preparaba para presentar na Duma. Stolypin presidiu persoalmente as discusións máis importantes, subliñando a relevancia deste foro no proceso lexislativo.

 Lei sobre os tribunais militares de campaña 
A Lei sobre os tribunais militares de campaña foi promulgada no contexto do terror revolucionario que sacudiu o Imperio Ruso. Entre 1905 e 1907 realizáronse decenas de miles de actos terroristas que provocaron a morte de máis de nove mil persoas. Entre as vítimas atopábanse tanto altos funcionarios do goberno como simples gardas municipais. A miúdo, as vítimas incluían persoas completamente alleas aos conflitos.

Durante os eventos revolucionarios de 1905–1907, Stolypin enfrontouse directamente ao terror revolucionario. Sufriu varios atentados, incluíndo disparos, ataques con bombas e ameazas con revólveres. Nun destes episodios, os revolucionarios mesmo condenaron a morte por envelenamento ao único fillo de Stolypin, que daquela tiña só dous anos.

Entre as vítimas do terror revolucionario atopábanse amigos e persoas achegadas a Piotr Stolypin. Entre elas destacaban figuras como Viatcheslav Plevé e Viktor Sakhárov. En ambos os casos, os asasinos evitaron a pena de morte debido a atrasos xudiciais, manobras dos avogados e a percepción xeral dunha sociedade máis humanitaria.

O Atentado na illa dos Boticarios do 12 de agosto de 1906 causou a morte de varias decenas de persoas que se atopaban no domicilio de Stolypin. Entre os feridos estaban os seus fillos, Natalia e Arcadi. No momento do estoupido, atopábanse no balcón coa súa ama de cría e foron lanzados pola onda explosiva á rúa. Natalia sufriu fracturas graves nos ósos das pernas, que lle impediron camiñar durante varios anos, mentres que as feridas de Arcadi foron leves. A ama de cría do seu fillo faleceu no atentado.

O 19 de agosto de 1906 promulgouse o "Decreto sobre os tribunais militares de campaña" como medida excepcional para garantir a orde pública. Este decreto introducía tribunais especiais compostos por oficiais para tratar casos de crimes evidentes (asasinatos, roubos, ataques contra militares, policías ou funcionarios) nas provincias baixo estado de excepción ou situación militar. Estes tribunais actuaban cunha velocidade extrema: o procesamento debía comezar dentro das 24 horas seguintes ao delito, o xuízo non podía durar máis de dous días, e a sentenza executábase en menos de 24 horas.

A creación dos tribunais militares de campaña xustificouse pola suposta excesiva lentitude e lenidade dos tribunais militares convencionais, que permitían aos acusados contar con defensa legal e testemuñas. Pola contra, os tribunais militares de campaña eliminaban todos os dereitos dos acusados.

Na súa intervención do 13 de marzo de 1907 ante os deputados da Segunda Duma Estatal, Stolypin defendeu a necesidade desta medida:

A represión da revolución estivo acompañada de execucións de participantes acusados de rebelión, terrorismo e incendios de propiedades rurais. Durante os oito meses en que estiveron en vigor os tribunais militares de campaña (a lei non foi presentada polo goberno para aprobación da Terceira Duma e perdeu automaticamente a súa validez o 20 de abril de 1907; posteriormente, os casos de delitos graves pasaron a ser xulgados por tribunais militares de distrito, nos que se respectaban as normas procesuais), ditáronse 1102 sentenzas de morte, das cales 683 foron executadas.

No período 1906–1911, os tribunais militares de campaña e de distrito ditaron un total de 5735 sentenzas de morte por delitos políticos, das cales 3741 foron executadas. Ademais, 66 000 persoas foron condenadas a traballos forzados. Na maioría dos casos, as execucións leváronse a cabo mediante o aforcamento.

Sobre os tribunais militares de campaña, o tsar Nicolao II afirmou:

A escala das represalias foi sen precedentes na historia de Rusia, especialmente se se compara cos 80 anos anteriores. Entre 1825 e 1905, o Estado ruso ditou 625 sentenzas de morte por delitos políticos, das cales só 191 foron executadas. Pola contra, as medidas adoptadas baixo o goberno de Stolypin foron moito máis severas, o que provocou unha forte condena pública e o seu nome quedou asociado a esta política de represión.

O uso da pena de morte xerou un amplo rexeitamento, sendo identificada directamente coa política de Stolypin. Na linguaxe coloquial introducíronse termos como "xustiza rápida" e "reacción stolypiniana". En particular, un dos destacados membros do Partido Democrático Constitucional (kadetes), Fiodor Rodichev, durante un discurso, utilizou a expresión "gravata de Stolypin" como unha metáfora insultante para referirse á forca, inspirándose na frase de Vladimir Purishkevich sobre o "colar de Muraviov", en referencia ao gobernador xeral Mikhail Muraviov-Vilenski, alcumado "Muraviov o verdugo" pola súa dura represión da Insurrección polaca de 1863.

Durante o pleno no que se produciu este incidente, Stolypin, ofendido, esixiu "satisfacción" a Rodíchev, propoñendo un duelo. A presión da crítica de outros deputados levou a Rodíchev a ofrecer desculpas públicas, que foron aceptadas por Stolypin. Con todo, a expresión "gravata de Stolypin" permaneceu na linguaxe popular, converténdose nunha metáfora da forca.

Lev Tolstoi criticou abertamente os tribunais militares de campo e, en xeral, a política do goberno na súa obra «Non podo calar!»:

 O máis terrible de todo isto é que estas violencias e asasinatos inhumanos, ademais do mal directo que causan ás vítimas e ás súas familias, inflixen un mal aínda maior e máis grave a todo o pobo. Este mal difúndese rapidamente, como un lume por palla seca, corrompendo todas as clases da sociedade rusa. Este proceso de corrupción é especialmente rápido entre a xente común, os traballadores, porque todos estes crimes, que superan en moito todo o que foi feito polos ladróns e bandidos comúns e polos revolucionarios xuntos, son presentados como algo necesario, bo, esencial, non só xustificado, senón tamén apoiado por institucións que o pobo identifica inextricablemente coa xustiza e mesmo coa santidade: o Senado, o Sínodo, a Duma, a Igrexa, o Tsar. 
As críticas de Lev Tolstoi foron apoiadas por destacados contemporáneos, como Leonid Andreev, Aleksandr Blok e Ilia Repin. A revista «Vestnik Yevropy» publicou unha resposta solidaria titulada «Lev Tolstoi e o seu “Non podo calar”».

Como resultado das medidas implementadas polo goberno, o terrorismo revolucionario foi en gran parte sufocado e deixou de ser un fenómeno masivo, manifestándose unicamente en actos esporádicos e illados.

 A cuestión finlandesa 

Durante o período no que Stolypin foi primeiro ministro, o Gran Ducado de Finlandia constituía unha rexión especial dentro do Imperio Ruso.

Ata 1906, o status especial do Gran Ducado de Finlandia estaba avalado pola existencia das chamadas "constitucións" — leis suecas do período de goberno de Gustavo III de Suecia, como a "Forma de Goberno" do 21 de agosto de 1772 e o "Acto de Unión e Seguridade" do 21 de febreiro e 3 de abril de 1789. Estas leis seguiron vixentes en Finlandia mesmo despois da súa incorporación ao Imperio Ruso. O Gran Ducado de Finlandia dispoñía dun órgano lexislativo propio — un Sejm de catro estados, que gozaba dunha ampla autonomía respecto do poder central.

O , un día antes da disolución da Primeira Duma Estatal e do nomeamento de Stolypin como presidente do Consello de Ministros, Nicolao II aprobou un novo regulamento do Sejm (de facto, unha constitución), adoptado polo Sejm de Finlandia. Este regulamento supuña a abolición do Sejm estamental tradicional e a introdución dun parlamento unicameral (tamén denominado Sejm, e actualmente coñecido como Eduskunta). Este novo parlamento sería elixido mediante sufraxio universal e igualitario por todos os cidadáns maiores de 24 anos.

Durante o seu mandato como primeiro ministro, Piotr Stolypin pronunciou catro discursos relacionados co Gran Ducado de Finlandia. Neles, destacou a inaceptabilidade dalgunhas particularidades do sistema de goberno en Finlandia. En particular, subliñou que a falta de coordinación e de control por parte do poder supremo sobre moitas institucións finlandesas levaba a resultados inaceptables para a unidade do país:

En 1908, Stolypin conseguiu que os asuntos finlandeses que afectasen os intereses rusos fosen tratados no Consello de Ministros.

O 17 de xuño de 1910, Nicolao II de Rusia aprobou a lei "Sobre o procedemento para a promulgación de leis e disposicións relacionadas con Finlandia de importancia xeral para o estado", desenvolvida polo goberno de Piotr Stolypin. Esta norma reducía significativamente a autonomía finlandesa e reforzaba o papel do poder central en Finlandia.

Segundo o historiador finlandés Timo Vihavainen, as últimas palabras de Stolypin foron: "O principal... Que Finlandia...", presumiblemente aludindo á necesidade de erradicar os focos de revolucionarios no territorio finlandés.

 Política nacional 
O 20 de xaneiro de 1910, Piotr Stolypin emitiu o circular que ordenaba deter o rexistro de sociedades "alóxenas" formadas con base en "intereses nacionais" e pechar aquelas que xa existían. Este documento afectou tanto ás organizacións culturais e educativas de ucranianos, xudeus e alemáns, como tamén a asociacións relixiosas.

A base deste documento foi un informe titulado «Sobre as sociedades educativas polacas e malorrusas», redactado en decembro de 1909 polo político e activista Serhiy Shcheholev, co apoio do Club de Nacionalistas Rusos de Kíiv. En xaneiro de 1910, o gobernador de Kíiv, Aleksei Girs, entregou persoalmente o informe na capital do Imperio RusoLiubchenko V. B. Stolypinskyi tsyrkuliar.

 A cuestión xudía 
A cuestión xudía no Imperio Ruso durante o período de Piotr Stolypin representaba un problema de importancia estatal. Existía unha serie de restricións para os xudeus, entre as que destacaba a prohibición de residir de forma permanente fóra da denominada zona de asentamento. Esta situación de desigualdade baseada na relixión levaba a que moitos mozos privados dos seus dereitos se unisen a partidos revolucionarios.

Por outra banda, entre a poboación conservadora e unha parte significativa das autoridades predominaban actitudes antisemitas. Durante os acontecementos revolucionarios de 1905-1907, estas manifestáronse, en particular, nos numerosos pogromos xudeus e no xurdimento de organizacións coñecidas como «centenas negras», como a «Unión do Pobo Ruso» (UPR) e a Unión Rusa Nacional en Nome do Arcanxo Miguel. Estas organizacións caracterizábanse por un forte antisemitismo e defendían un maior recorte dos dereitos dos xudeus. 

O goberno de Stolypin mantivo, en xeral, unha relación de confrontación coa UPR, que criticaba severamente as políticas de Stolypin. Non obstante, existen evidencias de que se asignaron fondos desta organización desde o Ministerio do Interior para actividades confidenciais, como a captación de informantes. 

Sobre as políticas de Stolypin con respecto ás «centenas negras», destaca unha carta ao alcalde de Odesa, Ivan Tolmachov, na que se valora positivamente a organización e se insta a manter unha actitude favorable cara a ela pola súa posible utilidade. Non obstante, en 1912, cando a UPR se fragmentou en varias organizacións rivais, Tolmachov escribiu:

Durante o seu servizo en Kovno e Grodno, Piotr Stolypin tivo contacto directo coa vida da comunidade xudía. A súa filla maior, María, recordaba como o seu pai encargaba con frecuencia unha peza tradicional xudía, o "Mayufes", interpretada por músicos xudeus que acudían sen invitación ás celebracións familiares:

Durante a súa etapa como gobernador en Grodno, Stolypin promoveu a creación dunha escola popular de dous cursos para a comunidade xudía.

Ao ocupar os altos cargos na administración imperial, Stolypin abordou o chamado "problema xudeu" nunha das sesións do Consello de Ministros. Propuxo revisar as limitacións legais que afectaban os xudeus, suxerindo eliminar aquelas que carecían de utilidade práctica para a poboación rusa maioritaria, pero que alimentaban o descontento e as tendencias revolucionarias entre a poboación xudía. Segundo recordos do ministro de finanzas Vladimir Kokovtsov, a proposta non xerou oposición significativa entre os membros do Consello, pero destacou a advertencia de Piotr Schwanebach sobre o risco de crear falsas expectativas sen resultados substanciais

Durante o debate no Consello, xurdiron dúas posicións opostas. Stolypin inicialmente defendeu o proxecto, pero, ao notar as diverxencias, decidiu pospoñer a decisión para unha seguinte sesión. Nela, propuxo que o Consello votase para formar unha opinión unánime que sería presentada ao emperador como a postura oficial do goberno. Sorprendentemente, Stolypin votou en contra do proxecto que el mesmo introducira, e o tsar non o aprobou, asumindo persoalmente toda a responsabilidade.

Nicolao II foi remitido un xornal do Consello de Ministros, no que se expresaba unha opinión e se propoñía un proxecto de lei para a abolición da zona de asentamento para os xudeus.

O 10 de decembro de 1906, nunha carta, Nicolao II rexeitou o proxecto de lei coa seguinte motivación: «A voz interior dime insistentemente que non debo tomar esta decisión por min mesmo». En resposta, Stolypin, en desacordo coa decisión do emperador, escribiulle indicando que os rumores sobre o proxecto de lei xa chegaran á prensa, e a decisión de Nicolao provocaría murmuracións na sociedade:  Na mesma carta, Stolypin sinalaba:  Por este motivo, o primeiro ministro aconsellou a Nicolao II remitir o proxecto de lei á Duma para un maior debate. O tsar, seguindo o consello de Stolypin, trasladou a cuestión á Duma Estatal.

O destino do proxecto de lei de Stolypin non fala a favor da representación popular: nin a Segunda, nin a Terceira, nin a Cuarta Duma «atoparon tempo» para discutilo. Para os partidos da oposición resultou «máis útil» silencialo, mentres que os «dereitistas» inicialmente non apoiaron tales concesións.

Dende a segunda metade de 1907 ata o final do mandato de Stolypin como primeiro ministro, non houbo pogromos xudeus no Imperio Ruso. Stolypin tamén usou a súa influencia sobre Nicolao II para impedir a propaganda oficial dos Protocolos dos Sabios de Sión —unha falsificación publicada a comezos do século XX que supostamente demostraba a existencia dunha conspiración xudeomasónica, gañando popularidade entre os círculos dereitistas rusos.

Baixo o goberno de Stolypin, volvéronse establecer cotas de estudantes xudeus en institucións de educación secundaria e superior. Aínda que estas cotas aumentaron lixeiramente en comparación cun decreto similar de 1889, durante os acontecementos revolucionarios de 1905—1907, o decreto anterior non se aplicou efectivamente, e o novo restablecía unha inxustiza existente ao establecer un sistema de admisión baseado na pertenza étnica en lugar dos méritos. En 1910, Stolypin deu a benvida a un congreso rabínico en San Petersburgo, indicando que a xuventude xudía adquirira «unha inclinación preocupante» cara ao movemento revolucionario e pedindo aos líderes relixiosos que restablecesen a lealdade política entre os xudeus rusos.

 Reforma agraria  

A situación económica do campesiñado ruso tras a reforma agraria de 1861 seguía a ser difícil. A poboación agrícola das 50 gubias da Rusia Europea, que nos anos 1860 era duns 50 millóns de persoas, aumentara ata os 86 millóns en 1900. Isto provocou unha redución nas parcelas de terra dispoñibles para os campesiños: se na década de 1860 dispoñían, de media, de 4,8 desiatinas por cada home, a finais do século XIX esa media reduciuse a 2,8 desiatinas. Ademais, a produtividade do traballo dos campesiños no Imperio Ruso era extremadamente baixa.

A baixa produtividade do traballo dos campesiños estaba relacionada co sistema agrícola. En primeiro lugar, destacaban métodos anticuados como o tres folgos e a fragmentación das parcelas, nos que un terzo das terras de cultivo ficaba en barbeito, mentres os campesiños traballaban tiras estreitas de terra separadas entre si. Ademais, os campesiños non posuían a terra como propiedade privada. Esta estaba controlada pola comunidade rural («mir»), que a distribuía segundo o número de "almas", de "comensais", de "traballadores" ou outros criterios (das 138 millóns de desiatinas de terras asignadas, aproximadamente 115 millóns pertencían ás comunidades). Só nas provincias occidentais as terras campesiñas estaban en mans dos seus propietarios. En consecuencia, a produción agrícola nestas provincias era superior, e non se rexistraban casos de fame durante as crises de colleitas. Stolypin, que pasou máis de 10 anos nestas provincias occidentais, coñecía ben esta situación.

O inicio da reforma foi marcado polo decreto do 9 de novembro de 1906, «Sobre a ampliación de certas disposicións da lexislación vixente relativas á propiedade e uso da terra polos campesiños», Nº 28528..

O decreto introduciu un amplo conxunto de medidas destinadas a desmantelar a propiedade colectiva da terra da comunidade rural e a establecer unha clase de campesiños como propietarios plenos. Nel estipulábase que «todo xefe de familia que posúa terras baixo o dereito comunitario pode, en calquera momento, solicitar a consolidación en propiedade persoal da parte correspondente destas terras».

A reforma desenvolvíase en varias direccións, № 33743., № 35370., e os anuarios "Informes sobre a actividade das comisións de ordenación territorial" segundo a exposición e tratamento de M. A. Davydov (Davydov M. A. Vserossiiskii rynok i zhelezodorozhnaia statistika v kontse XIX — nachale XX vv. RGGU. – San Petersburgo: Aleteia, 2010. – 830 páx. (sen mapas), apéndice 2.).:
 Mellora da calidade dos dereitos de propiedade dos campesiños sobre a terra, que consistía, sobre todo, na substitución da propiedade colectiva e limitada sobre a terra das comunidades rurais por propiedade privada completa dos campesiños como cabeza de familia. As medidas neste sentido tiñan un carácter administrativo-legal;
 Erradicación das vellas restricións civís e legais de orixe feudal que dificultaban a actividade económica efectiva dos campesiños;
 Mellora da eficiencia da agricultura campesina; as medidas gobernamentais consistían na estimulación da entrega de terreos aos campesiños como propietarios, ao redor dunha localización específica (ou ben "a un lugar", mediante a división en lotes individuais, coñecidos como "otrouba" ou "jutor"), o que requiría que o estado realizara un grande volume de complexas e caras obras de redistribución de terras no sistema comunitario dividido;
 Fomento da compra por parte dos campesiños de terras de propietarios privados (principalmente terras de señores feudais) mediante o Banco de Terras Campesiñas. Introducíase un sistema de crédito favorable. Stolypin cría que, deste xeito, o estado asumiría as obrigas de mellorar a vida dos campesiños, en lugar de descargar estas responsabilidades nun pequeno número de propietarios de terrasStolypin P. A. Discurso sobre a organización da vida campesiña e sobre o dereito de propiedade o 10 de maio de 1907. – 10 de maio de 1907. ;
 Fomento do aumento dos recursos de circulación nas economías agrícolas mediante créditos en todas as súas formas (créditos bancarios con garantía de terra, préstamos a membros de cooperativas e sociedades);
 Expansión das axudas directas á "asistencia agronómica" (asesoría agronómica, actividades educativas, mantemento de explotacións modelo, comercio de equipamento moderno e fertilizantes);
 Apoio ás cooperativas e sociedades agrarias de campesiños.

Os resultados da reforma inclúen os seguintes feitos. As peticións para asegurar a terra como propiedade privada foron presentadas por membros de máis de 6 millóns6 millóns 174 mil a comezos de 1916. de fogares, dos 13,5 millóns existentes. Deste total, preto de 1,5 millóns (o 10,6 % do total) saíron da comunidade e recibiron terras (en total, 25,2 millóns de deciatinas, o 21,2 % do total de terras distribuídas) como propiedade individualA 1 de xaneiro de 1916.. Tales cambios significativos na vida dos campesiños foron posibles, non en pouca medida, grazas ao Banco de Terras Campesiñas, que concedeu préstamos por un valor de 1.040 millóns de rublos. De 3 millóns de campesiños que se desprazaron a Siberia para colonizar terras concedidas polo goberno como propiedade privada, o 18 % regresaron, mentres que o 82 % quedou nos novos lugares (vivindo ou falecendo). As explotacións de terratenentes perderon a súa anterior relevancia económica. En 1916, os campesiños sementaban (en terras propias e arrendadas) o 89,3 % das terras e posuían o 94 % dos animais de granxaDatos do censo agrícola de 1916, segundo o libro:  .

A avaliación das reformas de Stolypin vese dificultada polo feito de que as reformas non se levaron a cabo de xeito completo debido á traxedia do asasinato de Stolypin, á primeira guerra mundial, á revolución de febreiro e á revolución de outubro, e, finalmente, á guerra civil. O propio Stolypin supoñía que todas as reformas que tiña en mente serían levadas a cabo de forma integral (non só a reforma agraria) e terían o máximo efecto a longo prazo (segundo Stolypin , facía falta «veinte anos de paz interior e exterior»).

 Política siberiana 
Stolypin deu unha importancia especial á parte oriental do Imperio Ruso. Na súa intervención do 31 de marzo de 1908 na Duma, dedicada á cuestión da viabilidade da construción da liña ferroviaria de Amur, dixo:

En 1910, Stolypin, acompañado polo director xeral de Agricultura e Ordenación Territorial, Alexander Vasilyevich Krivosheín, realizou unha viaxe de inspección a Siberia Occidental e ao Volga

A política de Piotr Stolypin respecto a Siberia consistía en fomentar o asentamento dos campesiños procedentes da parte europea de Rusia nos seus vastos territorios despoboados. Este proceso formaba parte da reforma agraria. Máis de 3 millóns de persoas trasladáronse a Siberia. Só no kraí de Altai, durante as reformas, fundáronse 3415 asentamentos que acolleron máis de 600 000 campesiños da parte europea de Rusia, os cales constituíron o 22 % dos habitantes do distrito. Estes campesiños puxeron en cultivo 3,4 millóns de desiatinas de terras baldías.

En 1910, creáronse vagóns especiais de tren para os colonos. Estes diferían dos vagóns normais porque unha das súas partes, que ocupaba todo o ancho do vagón, estaba destinada ao gando e ao equipamento dos campesiños. Estes vagóns resultaban bastante confortables, pois estaban equipados con calefacción por auga, aseos e titoras con auga quente para os pasaxeiros. Posteriormente, baixo o réxime soviético, engadíronse reixas a estes vagóns, que pasaron a ser utilizados para a deportación forzada de kulaks e outros "elementos contrarrevolucionarios" a Siberia e Asia Central. Co tempo, tamén se empregaron para o transporte de presos.

 Política exterior 
Piotr Arkadievich Stolypin adoptou como regra non intervir na política exterior. Non obstante, durante a crise de Bosnia de 1909, foi necesaria a intervención directa do presidente do Consello de Ministros. A crise ameazaba con derivar nunha guerra que implicaría os Estados dos Balcáns, o Imperio Austrohúngaro, o Imperio Alemán e o Imperio Ruso. A postura de Stolypin era clara: Rusia non estaba preparada para a guerra, polo que debía evitarse un conflito armado a toda costa. Finalmente, a crise concluíu cunha derrota moral para Rusia. Como resultado, Stolypin insistiu no despedimento do ministro de Asuntos Exteriores, Aleksandr Petróvich Izvolski.

É destacable a relación entre Stolypin e o káiser Guillerme II de Alemaña. O 4 de xuño de 1909, Guillerme II reuniuse con Nicolao II nos skärgård finlandeses. Durante un xantar no iate imperial «Standart», Stolypin sentou á dereita do ilustre convidado, e entre ambos tivo lugar unha conversa detallada. Posteriormente, durante o seu exilio, Guillerme II reflexionou sobre as advertencias de Stolypin acerca da inadmisibilidade dunha guerra entre Rusia e Alemaña, subliñando que un conflito semellante só beneficiaría aos inimigos do réxime monárquico e levaría inevitablemente á revolución. Inmediatamente despois do xantar, o káiser comentou ao xeneral axudante Ilia Leonídovich Tátichev: «Se tivese un ministro coma Stolypin, Alemaña acadaría a máis grande das alturas».

 Proxecto de lei sobre os zemstvos nas provincias occidentais e a "crise ministerial" de marzo de 1911 
miniatura|dereita|200px|Petr Nikolaevich Durnovo: un dos impulsores da "crise ministerial"
O debate e aprobación da lei sobre os zemstvos nas provincias occidentais provocaron unha "crise ministerial" e constituíron a última vitoria de Stolypin, que, en esencia, pode cualificarse de vitoria pírrica.

O proxecto de lei presentado polo goberno, que introducía o sistema de zemstvos nas provincias do suroeste e noroeste do Imperio, converteuse na premisa para o conflito. Este proxecto reducira significativamente a influencia dos grandes propietarios de terras, representados maioritariamente por polacos, e ampliaba os dereitos dos pequenos propietarios, na súa maioría rusos, ucraínos e bielorrusos. Considerando que a porcentaxe de polacos nestas provincias oscilaba entre o 1 % e o 3,4 %Datos extraídos do libro: , o proxecto considerábase unha medida democrática.

Neste período, a actividade de Stolypin desenvolveuse nun contexto de crecente influencia da oposición. Contra o presidente do Consello de Ministros uníronse forzas opostas: a esquerda, cuxa perspectiva histórica de cambio quedaba frustrada polas reformas, e a dereita, que percibía nesas mesmas reformas unha ameaza aos seus privilexios e desconfiaba da rápida ascensión dun home procedente da provincia.

O líder dos dereitistas que non apoiaban este proxecto, Piotr Nikolaevich Durnovo, escribiulle ao tsar afirmando que:

Stolypin solicitou ao tsar que, a través do presidente do Consello de Estado, recomendase aos dereitistas apoiar o proxecto de lei. Un dos membros do Consello, Vladimir Fiodorovich Trepov, logrou unha audiencia co emperador, durante a cal expuxo a posición dos dereitistas e formulou unha pregunta clave: «Como debemos interpretar o desexo do tsar? Como unha orde, ou podemos votar seguindo a nosa conciencia?». Nicolao II respondeu que, naturalmente, deberían votar «segundo a súa conciencia».

Trepov e Piotr Nikolaevich Durnovo interpretaron esta resposta como unha aprobación implícita do emperador á súa posición e informaron rapidamente aos outros membros dereitistas do Consello de Estado. Como resultado, o 4 de marzo de 1911, o proxecto de lei foi rexeitado con 68 votos en contra de 92 emitidos.

Na mañá do día seguinte, Stolypin dirixiuse a Tsarskoe Selo e presentou a súa dimisión, explicando que non podía traballar nun ambiente de desconfianza por parte do tsar. Nicolao II expresou que non quería prescindir de Stolypin e propuxo buscar unha saída digna á situación. Stolypin, porén, presentoulle un ultimato: enviar a Vladímir Fiódorovich Trépov e a Piotr Nikoláievich Durnovó a un longo permiso no estranxeiro e aprobar a lei sobre os zemstvos mediante o artigo 87. Este artigo dos Principais Textos Lexislativos permitía ao tsar aprobar leis de xeito persoal durante os períodos en que a Duma non estaba en sesión. A finalidade do artigo era tomar decisións urxentes durante as eleccións ou os períodos de vacacións entre sesións

miniatura|dereita|200px|A emperatriz María Feodorovna, quen convenceu a Nicolao II de aceptar as condicións de Stolypin

As persoas próximas a Stolypin intentaron disuadilo de presentar un ultimato tan rigoroso ao propio tsar. Stolypin respondeu:  

O destino de Stolypin pendía dun fío, e só a intervención da emperatriz viúva María Fiódorovna, que conseguiu convencer ao seu fillo de apoiar a posición do primeiro ministro, resolveu o asunto ao seu favor. Nas memorias do ministro de Facenda, Vladímir Nikoláievich Kokovtsov, reflíctense as palabras da emperatriz, que evidencian a súa profunda gratitude cara a Stolypin:

 Pobre do meu fillo, que pouca sorte ten coa xente. Apareceu unha persoa que ninguén coñecía aquí, pero que resultou ser intelixente, enérxica e que conseguiu establecer a orde despois do horror que vivimos hai só seis anos, e agora — empúrrano cara ao abismo, e quen? Aqueles que din que aman ao Tsar e a Rusia, pero que na realidade destrúen tanto a el como á patria. Isto é simplemente terrible. 
O tsar aceptou as condicións de Stolypin cinco días despois da audiencia con Nicolao II. A Duma foi disolta durante tres días, a lei aprobada a través do artigo 87 Nº 34899 e Trepov e Durnovo foron enviados de permiso. A Duma, que anteriormente non votara a favor da lei sobre os zemstvos nas provincias occidentais, considerou a forma en que esta se aprobou como un desprezo total cara a ela. O líder dos "outubristas", Aleksandr Ivanovich Guchkov, en sinal de desacordo, renunciou ao seu cargo de presidente da Duma. Posteriormente, durante un interrogatorio da Comisión de Investigación Extraordinaria do Goberno Provisional o 2 de agosto de 1917, Guchkov cualificou a política de Piotr Stolypin como unha "política de compromiso errada, unha política que, buscando concesións mutuas, pretendía conseguir algo significativo". Ademais, afirmou que "un home considerado nos círculos sociais como un inimigo da sociedade e un reaccionario era percibido polos círculos reaccionarios da época como o revolucionario máis perigoso". As relacións de Stolypin co órgano lexislativo do Imperio Ruso quedaron profundamente deterioradas.

 Intentos de asasinato de Stolypin 
Durante un curto período de tempo, de 1905 a 1911, planeáronse e leváronse a cabo 11 atentados contra Stolypin, o último dos cales foi mortal. Durante os eventos revolucionarios de 1905, cando Stolypin era gobernador de Saratov, os atentados tiñan un carácter desorganizado, sendo expresións de odio cara aos representantes do poder. Despois de que Piotr asumise primeiro o cargo de ministro do Interior do Imperio Ruso e logo o de presidente do Consello de Ministros, os grupos revolucionarios comezaron a organizar con maior coidado os intentos de asasinalo. O máis sanguento destes atentados foi a explosión na Illa dos Boticarios, durante a cal morreron decenas de persoas, aínda que Stolypin resultou ileso. Moitos dos atentados preparados foron descubertos a tempo, e outros fracasaron por pura casualidade. O atentado de Bogrov durante a visita de Stolypin a Kíiv foi fatal. Stolypin faleceu poucos días despois debido ás feridas sufridas.

 Atentados na provincia de Saratov 
No verán de 1905, a provincia de Saratov converteuse nun dos principais focos do movemento campesiño e das revoltas agrarias, que se caracterizaban por enfrontamentos entre campesiños e propietarios de terras. Por toda a provincia houbo saqueos, incendios e masacres.

O primeiro atentado contra Stolypin ocorreu durante unha inspección de aldeas rebeldes, na que o gobernador estaba acompañado por cosacos. Un descoñecido disparoulle dúas veces, pero fallou. Inicialmente, Stolypin mesmo tentou perseguir ao atacante, pero foi retido polo funcionario especial o príncipe Obolenski. O propio Stolypin bromeou despois: «Hoxe uns pillabáns disparáronme dende os arbustos…».

Na literatura, tamén se menciona un incidente durante unha das habituais inspeccións na provincia. Un home que estaba fronte a Stolypin sacou de súpeto un revólver do peto e apuntou ao gobernador. Stolypin, sen perder a compostura, abriuse o abrigo e, mirando directamente ao atacante, dixo: «Dispara!». O revolucionario non resistiu a presión, baixou a man e o revólver caeu ao chan.

A filla de Stolypin, Helena, relata nas súas memorias outro atentado frustrado. Segundo ela, desbaratouse un plan no que un terrorista, co propósito de asasinar ao gobernador, debía infiltrarse como carpinteiro para reparar a escaleira do edificio oficial. O plan foi desvelado a tempo, e o revolucionario foi arrestado. Outra filla, Maria, describe un atentado no que Stolypin demostrou unha vez máis a súa calma e autocontrol:

 Directamente desde o barco, acompañado pola policía, dirixiuse a pé ao centro dos disturbios na Praza do Teatro. A medida que se achegaba á parte antiga da cidade, atopábase con grupos cada vez máis axitados de persoas, e os berros que o recibían eran cada vez máis hostís. A pouca distancia do lugar do mitin, desde unha ventá do terceiro piso, unha bomba caeu xusto aos seus pés. Varias persoas que estaban preto del morreron, pero el resultou ileso e, un minuto despois da explosión, a multitude escoitou a súa voz tranquila:  — Volvede aos vosos fogares e confiade no goberno, que vos protexerá.  Baixo a influencia da súa frialdade e determinación, a paixón esmoreceu, a multitude disolveuse e a cidade recuperou de inmediato a súa calma habitual. 

 Explosión na Illa Aptekarskii (San Petersburgo) 

miniatura|esquerda|150px|Edificio destruído pola explosión na mansión de Stolypin na Illa Aptekarskii ou Illa dos Boticarios.
miniatura|dereita|150px|Axudante de Stolypin, Aleksandr Nikolaevich Zamiatnin, que salvou a vida de Stolypin ao custo da súa propia.
miniatura|esquerda|150px|Placa conmemorativa no lugar da explosión. Vista en 2009.

O  tivo lugar outro atentado, caracterizado por un gran número de vítimas. Durante a explosión, Stolypin saíu ileso.

Os sábados eran os días de recepción do presidente do Consello de Ministros. Ás tres da tarde do 12 de agosto de 1906, unha carruaxe con tres terroristas pertencentes aos maximalistas detívose fronte á dacha de Piotr Stolypin. Dous deles ían disfrazados con uniformes de xendarmes, aínda que sen esporas e con gorros de inverno, o que levantou sospeitas. Cada un deles levaba un portafol voluminoso cunha bomba de aproximadamente 6 kg. Segundo testemuños de A. S. Sulimov, membro dun grupo dirixido por Semión Ter-Petrosián (Kamo), as bombas usadas neste atentado foron fabricadas nun taller dinamiteiro bolxevique.

O encargado da seguridade de Stolypin, o xeneral Aleksandr Nikolaevich Zamiatnin, xunto cos oficiais A. L. Gorbatenko e Z. S. Merzlikin, interceptaron os sospeitosos. Ao berro de "Viva a revolución!", os terroristas lanzaron os seus portafoles ao chan, provocando unha forte explosión. A dacha de dous pisos foi en boa parte destruída, 24 persoas morreron no acto, incluíndo visitantes, e máis de 30 resultaron feridas, entre elas os fillos de Stolypin.Vozrovanie na Aptekarsky Ostrov: Delo Klimovoy i Terentyevoy o pokushenii na Stolypina // Byloye. Petrogrado, 1917. Nº 5–6. P. 221–225.

Segundo a filla de Stolypin, Helena, foi o axudante Zamiatnin quen salvou a vida de seu pai ao intervir. "Grazas ao leal ZamiatninA mención a 'Zamiatin' é un erro, o apelido correcto era Zamiatnin., os terroristas non lograron cumprir o seu plan, e meu pai non foi asasinado", lembraba Helena.Arquivo do Centro Cultural Saratov en memoria de Piotr Stolypin. Páxs. 29–30. É posible que Zamiatnin sospeitase polo uso de cascos antigos polos maximalistas, xa que pouco antes os uniformes oficiais foran actualizados.

A explosión foi de gran intensidade. As habitacións do primeiro andar e o vestíbulo quedaron completamente destruídos, mentres que os pisos superiores colapsaron. A detonación causou a morte de 24 persoas, incluíndo o axudante Aleksandr Nikolaevich Zamiatnin, axentes de seguridade, a nanny do fillo de Stolypin, Arkadi, e os propios terroristas. Os fillos do presidente do Consello de Ministros, Arkadi e Natalia, tamén resultaron feridos na explosión.

A filla Natalia sufriu feridas graves. Os médicos consideraron necesaria unha amputación urxente das pernas, pero Stolypin pediu que se agardase antes de tomar unha decisión tan drástica. Finalmente, os doutores lograron salvar ambas as extremidades.

Piotr Stolypin permaneceu ileso, sen sufrir nin unha soa rabuñadura. Durante a explosión, unha tintería de bronce voou por riba da súa cabeza e salpicouno con tinta, pero non sufriu danos físicos.

Doce días despois do atentado, o 24 de agosto de 1906, foi publicada unha nova programación gobernamental. Segundo este documento, en áreas baixo réxime militar introducíronse tribunais de "decisión rápida", tamén coñecidos como tribunais sumarios, destinados a axilizar os xuízos relacionados con crimes graves, especialmente os asociados ao terrorismo e os disturbios políticos.

 Intentos de asasinato posteriores á explosión na Illa dos Boticarios 
Xa en decembro de 1906, un tal Dobrzynski organizou unha "brigada de combate" que, por orde do comité central do Partido Social-Revolucionario, tiña como obxectivo asasinar a Piotr Stolypin. Porén, o grupo foi detectado e capturado antes de levar a cabo o seu plan. En xullo de 1907, foi interceptado outro "grupo móbil" cuxa misión tamén era eliminar a Stolypin.

En novembro de 1907, foi desarticulado outro grupo de socialistas revolucionarios (maximalistas) que estaban preparando bombas para eliminar altos cargos do goberno, incluído Stolypin. No mesmo ano, en decembro, en Helsingfors, foi arrestado Albert Trauberg, líder do "grupo móbil" do norte. Este grupo tiña como obxectivo principal a Stolypin.

Tamén en decembro de 1907, foi detida Feiga Elkina, quen lideraba un grupo revolucionario dedicado á preparación dun intento de asasinato contra Stolypin.

 Intento de asasinato en Kíiv e morte  

miniatura|dereita|200px|Piotr Stolypin (á esquerda) poucas horas antes do intento de asasinato mortal.
miniatura|esquerda|200px|Tumba de Stolypin na Laurea de Kíiv-Pechersk. O monumento funerario de labradorita foi instalado o 5 de setembro de 1912. Foi fabricado no obradoiro de C. O. Gvidi.
A finais de agosto de 1911, o emperador Nicolao II xunto á súa familia e ao seu séquito, que incluía a Piotr Stolypin, atopábanse en Kíiv para a inauguración do monumento a Alexandre II. O , o emperador e Stolypin asistiron á ópera O conto do tsar Saltán no teatro municipal de Kíiv. Naquel momento, o xefe da sección de seguridade de Kíiv tiña información sobre a chegada de terroristas á cidade que planeaban un ataque contra un alto funcionario ou, posiblemente, contra o propio emperador. A información fora proporcionada por un informador secreto, Dmitri Bogrov, que finalmente resultou ser o autor do intento de asasinato.

Usando unha autorización expedida polo xefe da sección de seguridade, Bogrov accedeu ao teatro municipal e, durante o segundo intermedio, achegouse a Stolypin e disparoulle dúas veces: a primeira bala alcanzou o brazo e a segunda o abdome, danando o fígado. Unha das balas tamén danou a súa insignia da Orde de San Vladimiro. Segundo informes da Okhrana, no teatro podería haber un segundo asasino cuxo obxectivo sería o emperador. Bogrov planeaba que "o emperador se achegase ao ferido Stolypin, permitindo así ao seu 'compañeiro' executar o crime"Donses sobre o caso do intento de asasinato de Piotr Stolypin // GARF. F. 102 DP OO. — Op. 1911. — D. 124, T. 1, (ch. 3). — L. 270—271 (ob)..

Os médicos académicos e profesionais de renome, incluídos Georgii Rein, Nikolai Volkovich e Mikhail Yanovskii, emitiron un informe sobre o estado de saúde de Stolypin:

 "Constatáronse dúas feridas de bala: unha no costado dereito do peito e outra na man dereita. A entrada da bala no peito localízase no sexto espazo intercostal, internamente á liña mamilar; non se observou saída da bala, que se atopa na parte posterior, baixo a 12.ª costela, a tres dedos da liña dos procesos espinosos"Informe sobre o estado de saúde de Piotr Stolypin, 2 de setembro // Retch. — 3 de setembro de 1911.. 
Trasladado ao hospital Makovski na rúa Malyi Vladimirskii, Stolypin declarou: "Pido que lle transmitan ao Emperador que estou disposto a morrer por El, que calmen á miña muller e que chamen a un sacerdote"Boletín gobernamental. — 2 de setembro de 1911.. O emperador Nicolao II, nunha carta á súa nai, a emperatriz María Feodorovna, escribiu:

 "Stolypin virou cara a min e bendixo o aire coa man esquerda. Só entón notei que o seu uniforme estaba manchado de sangue. Olga e Tatiana viron todo o que sucedera… Tatiana quedou moi impactada, chorou moito e ambas durmiron mal.". 
Nos días posteriores, a situación foi de incerteza. Os médicos mantiveron a esperanza de recuperación, pero a tarde do 4 de setembro de 1911, o estado de Stolypin empeorou drasticamente. Ás 10:12 da noite do , Piotr Stolypin faleceu.  A súa filla, María Petrovna Bok, lembrou:

 "O soberano regresou de Cherníhiv a Kíiv o 6 de setembro pola mañá cedo e foi directamente desde o barco ao hospital. Alí, axeonllouse diante do corpo do seu leal servidor, rezou durante moito tempo, e os presentes oíron como repetía moitas veces a palabra: 'Perdóame.' Despois, celebrouse unha paníxida na súa presenza.". 

Nas primeiras liñas do testamento aberto de Piotr Stolypin, podía lerse:

Quero ser enterrado onde me maten.
O desexo de Stolypin foi cumprido: o , foi enterrado na Lavra das Covas de Kíiv, preto das tumbas de Kotxubéi e do coronel Iskra.

Unha das teorías suxire que o intento de asasinato foi organizado coa complicidade do Departamento de Protección do Estado. Este punto de vista baséase en varios feitos. Por exemplo, o billete para o teatro foi entregado a Dmitri Bogrov polo xefe do Departamento de Protección de Kíiv, Nikolai Kuliabko, coa aprobación dos altos funcionarios do Departamento de Protección, como Kurlov, Spiridovich e Veriguin. A pesar da información recibida, Bogrov non foi sometido a vixilancia.

Outra teoría indica que Kuliabko, xefe do Departamento de Protección, foi enganado. Segundo os recordos do gobernador de Kíiv, Alexei Feodorovich Girs, a protección de Stolypin na cidade foi mal organizada.

 Descendentes 
miniatura|Stolypin coa súa familia no Palacio Yelaguin. Sentada está Natalia, ferida; á dereita, o fillo Arcadi. Ano 1907.

Xunto coa súa esposa, Olga, tivo seis fillos: 

 María (1885–1985): Casada co attache naval en Alemaña, o capitán de primeiro rango Borís Ivánovich von Bok (1879–1955). Adoptaron unha filla, Ekaterina (1919–1993), á idade de 1,5 anos. María escribiu un libro de memorias titulado Пётр Аркадьевич Столыпин. Воспоминания о моём отце. 1884–1911 - Pyotr Arkadyevich Stolypin. Vospominaniya o moyom otse. 1884–1911en galego: Petr Arkadievich Stolypin. Memorias sobre o meu pai. 1884–1911.
 Natalia (1891–1949): Casada co príncipe Yuri Nikolaevich Volkonski (1892–1954).
 Helena (1893–1985): Casada en primeiras nupcias, o 29 de abril de 1915, co príncipe Vladimir Alexeevich Shcherbatov (1880–1920), asasinado en Nemiriv. Tiveron dúas fillas: Olga (1915–1948) e María (nada en 1916). O 29 de abril de 1923, casou en segundas nupcias co príncipe Vadim Grigórievich Volkonski (1895–1973). Tiveron unha filla, Elena (1924–2011).
 Olga (1895–1920): Asasinada por soldados do Exército Vermello en Nemiriv, na provincia de Podolia.
 Alexandra (1897–1987): Casada en 1921 co conde Lev von Keyserling (1884–1940).
 Arcadi (1903–1990): Casado en 1930 con Françoise Grâce, filla do antigo embaixador de Francia en Rusia Georges Louis. Foi un participante activo na Resistencia francesa durante a década de 1940. Tiveron tres fillos: Petr (1931–1967), Dmitri (1934–2014) e María-Pa (1947–1999).

 Stolypin no mundo da cultura 
miniatura|180px|dereita|Rusia. Moeda de 2 rublos, emitida no 2012 en conmemoración do 150 aniversario do nacemento de Piotr Stolypin.
 Na numismática 
O 1 de marzo de 2012, o Banco Central da Federación Rusa emitiu unha moeda de prata para conmemorar o 150 aniversario do nacemento de P. A. Stolypin, incluída na serie de moedas conmemorativas «Personalidades destacadas de Rusia».

 Na literatura 
A figura de Stolypin é unha das centrais no núcleo Август Четырнадцатого (Avhust Chetyrnadtsatogo, Agosto de 1914), parte da epopea Красное колесо (Krasnoe koleso, O Rodicio Vermello) de Aleksandr Solzhenitsyn. Foi precisamente Solzhenitsyn quen introduciu na discusión intelectual rusa dos anos 1980-1990 numerosos feitos pouco coñecidos sobre a biografía de Stolypin.

Nos romances históricos dedicados ao reinado de Nikolao II e a Grigorii Rasputin, Stolypin tamén ten unha presenza destacada.

No romance Нечистая сила (Nechistaya sila, Forzas escuras) de Valentin Pikuli, publicado inicialmente na súa versión xornalística como У последней черты (U posledney cherty, Na última fronteira), descríbese a contorna e a familia de Nikolai II, así como a figura de Rasputin. Stolypin é retratado como "un reaccionario", pero tamén como "unha figura íntegra e forte, superior aos demais burócratas". Porén, a obra foi criticada polas numerosas inexactitudes históricas que contén.
O fillo de Stolypin, Arkadi Stolypin, declarou:
O libro contén non só erros, senón tamén afirmacións calumniosas de baixa categoría, polas cales, nun estado de dereito, o autor debería responder ante un tribunal..
Os erros históricos no libro inclúen:
 Stolypin preséntase como un fumador empedernido e amante do armagnac, aínda que na realidade detestaba o tabaco e o alcohol.
 Tras o atentado na illa Aptekarski, afírmase que a súa filla Natalia perdeu as pernas, cando en realidade os médicos lograron salvalas.
 As cronoloxías dos discursos e accións de Stolypin están alteradas.
 O autor menciona unha suposta casa de verán da esposa de Stolypin en Vyritsa, que nunca existiu.

Na obra Распутин: Жизнь и смерть (Rasputin: Zhizn i smert, Rasputin: Vida e morte) de Edvard Radzinski, descríbese a relación de Stolypin co influente campesiño de Tobolsk, cunha valoración positiva tanto da figura como das reformas de Stolypin:
O primeiro ministro era odiado polos dereitistas, pois as súas reformas auguraban a vitoria do capitalismo en Rusia. [...] Stolypin opúñase radicalmente á participación de Rusia no conflito balcánico e advertiu ao tsar sobre as catástrofes sociais e a fame se as reformas non se completaban. Pola súa estatura impoñente e voz grave, recordáballe ao tsar a figura do seu pai, Alexandre III de Rusia, inspirándolle confianza..

 No cinema
 1971 – Nicholas and Alexandra: Película estadounidense dirixida por Franklin Schaffner. A interpretación de Piotr Stolypin correu a cargo de Eric Richard Porter.
 1984 – Lev Tolstoy (Лев Толстой): Última película de Sergey Gerasimov, na que Dmitry Vasilyev interpretou o papel de Stolypin.
 2006 – Stolypin… Nevyuchennye uroki (Столыпин… Невыученные уроки): Película na que Oleg Klishin, actor de Saratov, interpretou a Stolypin.
 2007 – Predverie Pervoy mirovoy voyny. Stolypin (Преддверие Первой мировой войны. Столыпин): Documental dirixido por N. Smirnov.

 Imperiya pod udarom (Империя под ударом): Serie de 12 episodios dirixida por Sergey Gazárov e Andrey Malyukov, na que se recrea o atentado contra Stolypin no [Illa Aptekarskii]]. Stolypin foi interpretado por Aleksandr Feklistov.
 Grexi ottsov (Грехи отцов): Serie que inclúe o episodio do asasinato de Stolypin en Kíiv, coa interpretación de Gennady Saifullin no papel de Stolypin.
 2014 – Grigoriy R. (Григорий Р.): Serie na que Vladimir Yumatov interpretou a Stolypin.
 2017 – Trotskiy (Троцкий): Serie na que Vitaly Kovalenko interpretou a Stolypin.
 2017 – Sto let puti (Сто лет пути): Serie na que Dmitry Sutyrin desempeñou o papel de Stolypin.
 2022 – Karamora (Карамора): Serie na que Boris Birman interpretou a Stolypin.
 2024 – Stolypin (Столыпин): Serie na que Stolypin foi interpretado por Aleksandr Ustyugov.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 






 Outros artigos 
 Rusificación de Finlandia
 Nicolao II de Rusia

Categoría:Nados en Dresde
Categoría:Nados en 1862
Categoría:Finados en 1911
Categoría:Políticos de Rusia
Categoría:Primeiros ministros de Rusia
Categoría:Imperio Ruso