Circunferencia inscrita e exinscrita

En xeometría, a circunferencia inscrita dun triángulo é a círcunferencia máis grande que pode estar contida no triángulo; toca (é tanxente a) os tres lados. O centro da circunferencia é un centro do triángulo chamado incentro do triángulo.O raio chámase inraio.

Unha  círcunferencia exinscrito do triángulo é unha circunferenia situado fóra do triángulo, tanxente a un dos seus lados e tanxente ás extensións dos outros dous. Cada triángulo ten tres circunferencias exinscritas distintas, cada unha tanxente a un dos lados do triángulo.

O centro da circunferencia inscrita, chamado incentro, pódese atopar como a intersección das tres bisectrices do ángulo interno.  O centro dunha circunferencia exinscrita é a intersección da mediatriz interna dun ángulo (no vértice , por exemplo) e as mediatrices externas dos outros dous. O centro desta excircunferencia chámase excentro relativo ao vértice , ou excentro de . Como a mediatriz interna dun ángulo é perpendicular á súa mediatriz externa, dedúcese que o centro da circunferencia xunto cos tres centros da circunferencia forman un sistema ortocéntrico.

 Circunferencia inscrita e incentro 
Supoñamos que  ten unha circunferencia inscrita con raio  e centro . Sexa  a lonxitude de ,  a lonxitude de , e  a lonxitude de . Tamén sexan , , e  os puntos de contacto onde  a circunferencia inscrita toca os lados , , e  .

 Incentro 
O incentro é o punto onde se atopan as bisectrices dos ángulos internos .

A distancia do vértice  ao incentro  é:

 Coordenadas trilineares 
As coordenadas trilineares dun punto do triángulo son a razón de todas as distancias aos lados do triángulo. Como o incentro está á mesma distancia de todos os lados do triángulo, as coordenadas trilineares do incentro son  

 Coordenadas baricéntricas 
As coordenadas baricéntricas dun punto nun triángulo dan pesos tal que o punto é a media ponderada das posicións dos vértices do triángulo. As coordenadas baricéntricas para o incentro veñen dadas por 

onde , , e  son as lonxitudes dos lados do triángulo, ou de forma equivalente (usando a lei dos senos)  

onde , , e  son os ángulos nos tres vértices.

 Coordenadas cartesianas 
As coordenadas cartesianas do incentro son unha media ponderada das coordenadas dos tres vértices usando as lonxitudes dos lados do triángulo en relación ao perímetro (é dicir, usando as coordenadas baricéntricas indicadas anteriormente, normalizadas á unidade) como pesos. Os pesos son positivos polo que o incentro está dentro do triángulo como se indicou anteriormente. Se os tres vértices están situados en , , e , e os lados opostos a estes vértices teñen lonxitudes correspondentes , , e , entón o incentro está en  

 Raio 
O inraio  da circunferencia inscrita nun triángulo con lados de lonxitude , ,  está dado por  

onde  é o semiperímetro.

Os puntos de tanxencia da circunferencia inscrita dividen os lados en segmentos de lonxitude  dende ,  dende , e  dende . Chu, Thomas, The Pentagon, Spring 2005, p. 45, problem 584.

Vexa a fórmula de Heron.

 Distancias aos vértices 
Denotando o incentro de  como , as distancias do incentro aos vértices combinadas coas lonxitudes dos lados do triángulo obedecen á ecuación. 

A maiores, 

onde  e  son o circunraio e o inraio do triángulo respectivamente.

 Circunferencia inscritas e as súas propiedades do seu raio 

 Distancias entre o vértice e os puntos de contacto máis próximos 
As distancias dun vértice aos dous puntos de contacto máis próximos son iguais; por exemplo: Mathematical Gazette, July 2003, 323-324. 

 Outras propiedades 
Se as alturas dos lados de lonxitudes , , e  son , , e , daquela o inraioi  é un terzo da media harmónica destas alturas; é dicir,  

O produto do raio da circunferencia  e o raio da circunferencia  dun triángulo con lados , , e  é  

Algunhas relacións entre os lados, o raio da circunferencia inscrita e o raio da circunferencia dircunscrita son: 

Calquera liña a través dun triángulo que divide tanto a área do triángulo como o seu perímetro pola metade pasa polo incentro do triángulo (o centro da súa circunferencia inscrita). Hai un, dous ou tres destes para calquera triángulo dado. Kodokostas, Dimitrios, "Triangle Equalizers," Mathematics Magazine 83, April 2010, pp. 141-146.

Indicando o centro da circunferencia inscrita de  como , temosAllaire, Patricia R.; Zhou, Junmin; and Yao, Haishen, "Proving a nineteenth century ellipse identity", Mathematical Gazette 96, March 2012, 161-165.

eAltshiller-Court, Nathan. College Geometry, Dover Publications, 1980. 

O raio do circunferencia inscrita non é maior que a novena parte da suma das alturas.Posamentier, Alfred S., and Lehmann, Ingmar. The Secrets of Triangles, Prometheus Books, 2012. 

A distancia ao cadrado do incentro  ao circuncentro  vén dada por . 

e a distancia do incentro ao centro  da circunferencia de nove puntos é  

O incentro sitúase no triángulo medial (cuxos vértices son os puntos medios dos lados).

 Triángulo e punto de Gergonne 
dereita|conmarco|
O triángulo de Gergonne (de  ) defínese polos tres puntos de contacto da circunferencia inscrita nos tres lados. O punto de contacto oposto  denotase , etc.

Este triángulo de Gergonne, , tamén se coñece como triángulo de contacto de . A súa área é 

onde , , e  son a área, o raio da circunferencia inscrita e o semiperímetro do triángulo orixinal e , , e  son as lonxitudes dos lados do triángulo orixinal. Esta é a mesma área que a do triángulo extanxente .Weisstein, Eric W. "Contact Triangle." From MathWorld--A Wolfram Web Resource. http://mathworld.wolfram.com/ContactTriangle.html

As tres liñas ,  e  córtanse nun único punto chamado punto de Gergonne, denotado como  (ou centro do triángulo X7). O punto de Gergonne atópase no disco ortocentroidal aberto perforado no seu propio centro, e pode ser calquera punto do mesmo. Christopher J. Bradley and Geoff C. Smith, "The locations of triangle centers", Forum Geometricorum 6 (2006), 57–70. http://forumgeom.fau.edu/FG2006volume6/FG200607index.html 

O punto de Gergonne dun triángulo ten unha serie de propiedades, incluíndo que é o punto simediano do triángulo de Gergonne.

 Circunferencias exinscritas e excentros 
dereita|miniatura|337x337px|
Unha  circunferencia exinscrita  do triángulo é unha circunferencia situada fóra do triángulo, tanxente a un dos seus lados e tanxente ás extensións dos outros dous. Cada triángulo ten tres circunferencias distintas, cada unha tanxente a un dos lados do triángulo.

O centro dunha circunferencia exinscrita é a intersección da mediatriz interna dun ángulo (no vértice , por exemplo) e as mediatrices externas das outras dúas. O centro desta circunferencia chámase excentro en relación ao vértice , ou o excentro de . Dado que a mediatriz interna dun ángulo é perpendicular á súa mediatriz externa, dedúcese que o centro da circunferencia inscrita xunto cos tres centros das circunferencia exinscritas forman un sistema ortocéntrico.

 Coordenadas trilineares dos excentros 
Mentres que o incentro de  ten coordenadas trilineares , as dos excentros son 

 Exraios 
Os raios das circunferencias exinscritas chámanse exraios.

O exraio da circunferencia exinscrita oposta a  (tocando  , centrado en ) é   
 onde 

 Triángulo de Nagel e punto de Nagel 
dereita|conmarco|
O triángulo de Nagel ou triángulo extratanxente de  denotado polos vértices , , e  que son os tres puntos onde as circunferencia exinscritas tocan a  e onde  é oposto a , etc. Este triángulo  tamén se coñece como o triángulo extratanxente de . A circunferencia circunscrita  do triángulo extratanxente  chámase circunferencia de Mandart . 

Os tres segmentos de liña ,  e  chámanse os divisores do triángulo; cada un deles xunto ao lado bisecan o perímetro do triángulo,

Os divisores crúzanse nun único punto, o punto de Nagel do triángulo  (ou centro do triángulo X8).

As coordenadas trilineares dos vértices do triángulo extratanxente veñen dadas por 

As coordenadas trilineares para o punto de Nagel veñen dadas por 

ou, equivalentemente, pola Lei dos Senos, 

O punto de Nagel é o conxugado isotómico do punto de Gergonne.

 Construcións relacionadas 

 Circunferencia de nove puntos e punto de Feuerbach 
dereita|miniatura|250x250px| A circunferencia de nove puntos é tanxente á circunferencia inscrita e ás circunferencias exinscritas
En xeometría, a circunferencia  de nove puntos é unha circunferencia que se pode construír para calquera triángulo dado. Chámase así porque pasa por nove puntos concíclicos significativos definidos a partir do triángulo. Estes nove puntos son: 

 O punto medio de cada lado do triángulo
 O pé de cada altura
 O punto medio do segmento de liña desde cada vértice do triángulo ata o ortocentro (onde se atopan as tres alturas; estes segmentos de liña sitúanse nas súas respectivas alturas).

En 1822, Karl Feuerbach descubriu que a circunferencia de nove puntos de calquera triángulo é tanxente externamente ás tres circunferencias exinscritas dese triángulo e tanxente internamente á súa circunferencia inscrita; este resultado coñécese como teorema de Feuerbach.

O centro do triángulo no que se tocan a circunferencia inscrita e a circunferencia de nove puntos chámase punto de Feuerbach.

 Teorema de Euler 
O teorema de Euler estabelece que nun triángulo: 

onde  e  son o circunraio e o inraio respectivamente, e  é a distancia entre o circuncentro e o incentro.

Para as circunferencias exinscritas  a ecuación é semellante: 

 Notas 


 Véxase tamén 

 Bibliografía 






 Outros artigos 
 Figura inscrita
 Circunferencia de nove puntos.
 Circunferencia circunscrita.
 Potencia dun punto.

 Ligazóns externas 
 Derivation of formula for radius of incircle of a triangle

Triangle incenter   Triangle incircle  Incircle of a regular polygon Con animacións interactivas

Categoría:Xeometría
Categoría:Wikipedia:Páxinas con traducións non revisadas