Camilo Pessanha

Camilo de Almeida Pessanha, nado en Coímbra o 7 de setembro de 1867 e finado en Macao o 1 de marzo de 1926, foi un poeta portugués. 

Considérase o máximo expoñente do simbolismo na lingua portuguesa, ademais de anticipar o principio modernista de fragmentación  A súa obra influíu en escritores como , , Sophia de Mello Breyner Andresen, Eugénio de Andrade.

 A vida 
Naceu como fillo ilexítimo de Francisco António de Almeida Pessanha, aristocrático estudante de Dereito, e de María Espírito Santo Duarte Nunes Pereira, a súa criada, o 7 de setembro de 1867, ás 11:00 horas, na Sé Nova, Coimbra, Portugal. A parella tería catro fillos máis.

Estudou Dereito en Coimbra. Avogado Real en Mirandela (1892), avogado en Óbidos, en 1894, trasladouse a Macao, onde durante tres anos foi profesor de Filosofía Elemental no Liceo de Macao, deixando a docencia tras ser nomeado, en 1900, conservador do rexistro da propiedade en Macau e despois xuíz de distrito. Entre 1894 e 1915 volveu algunhas veces a Portugal para recibir tratamentos de saúde, unha das cales foi presentado a Fernando Pessoa, que era, como Mário de Sá-Carneiro, un afeccionado á súa poesía.

Iníciase na masonería en 1910, na Loxia Luís de Camões, en Macao, co nome simbólico de Angélico. 

O 8 de marzo de 1919 outorgóuselle o grao de Comandante da Orde Militar de Sant'Iago da Espada. 

Publicou poemas en varias revistas e xornais, pero o seu único libro Clepsidra (1920), foi publicado sen a súa participación (como estaba en Macao) por Ana de Castro Osório, baseado en autógrafos e recortes de xornais. Grazas a esta iniciativa, os versos de Pessanha salváronse do esquecemento. Máis tarde, o fillo de Ana de Castro Osório, João de Castro Osório, ampliou a Clepsidra orixinal, engadindo poemas que foron atopados. Estas edicións publicáronse en 1945, 1954 e 1969.

No ámbito de prensa, a súa colaboración pódese atopar nas revistas Ave Azul (1899-1900), Atlantida (1915-1920) e Contemporânea [1915]-1926 e, a título póstumo, na revista Prisma (1936-1941).

Morreu o 1 de marzo de 1926, en Macao, debido ao consumo excesivo de opio e a tuberculose pulmonar.  A súa tumba está situada no cemiterio de São Miguel de Arcanjo, en Macao.

En 1949, o Concello de Lisboa rendeu homenaxe ao poeta poñendo o seu nome a unha rúa próxima á Avenida da Igrexa, en Alvalade.

 Características estéticas nas obras 
Ademais das características simbolistas que asume a súa obra, xa coñecidas, anticipa algúns principios das tendencias modernistas.

Buscou o termo "Clepsidra" en Charles Baudelaire, un protosimbolista francés, que o escolleu como título do seu único poemario, practicando unha poética da suxestión proposta por Mallarmé, evitando nomear un obxecto directa e inmediatamente.

Por outra banda, segundo o investigador da Universidade do Porto Luís Adriano Carlos, "o seu chamado "metaforismo" entraría na mesma categoría estética que o imaxismo, o interseccionismo e o surrealismo, buscando relacións analóxicas entre significante e significado a través da dinámica de escisión dos dous planos".

Xunto á súa fragmentación sintáctica, que, segundo a investigadora da Universidade do Minho Maria do Carmo Pinheiro Mendes, "substitúe un mundo ordenado segundo leis universalmente recoñecidas por un mundo fundado na ambigüidade, a fugacidade e a fragmentación" podemos atopar no traballo de Camilo Pessanha, segundo os dous autores citados, dúas características que tenden a estar máis relacionadas coa poesía moderna que co Simbolismo máis convencional.

 Obras 

Manuscritos
Poesía
Caderno Poético de Camilo Pessanha. (A.H.M.)
Ó Meu Coração Torna para Trás. s.d., s.l.. (B.N.L.)
Viola Chinesa . s.d., s.l. (poema dedicado a Wenceslau de Moraes). (B.N.L.)
Desejos. 8 Novembro 1889. (B.M.P.)
San Gabriel. Macau, 7 Maio 1898. (B.N.L.)
Rosas de Inverno. Macau, 1901. (B.N.L.)
Passou o Outono Já, Já Torna o Frio… Lisboa, 20 Janeiro 1916. (B.M.P.)
Procesos xudiciais
Camilo Pessanha Advogado Oficioso (Processo Crime). Macau, 1894. (A.T.)
Camilo Pessanha Queixoso (Processo Crime). Macau, 1911. (A.T.)
Camilo Pessanha Juiz Substituto (Processo Civil). Macau, 1917. (A.T.)
Camilo Pessanha Conservador do Registo Predial. Macau, 1919. (A.T.)
Impresos
Poesía
Libros
Clepsydra. Lisboa, Lusitânia Ed. Ana de Castro Osório, 1920, 1a edição (Há edição fac-símile publicada pela Ecopy em 2009)
Clepsidra. Lisboa, Atica, Ed. João de Castro Osório, 1945, 1956 (reimp.)
Clepsidra e Outros Poemas, Ed. João de Castro Osório, Lisboa, Atica 1969
Caderno Poético de Camilo Pessanha, Macau, Edição dos Serviços de Educação e Cultura da Biblioteca Nacional de Macau, 1985.
Clepsydra - Poemas de Camilo Pessanha, São Paulo, Editora da UNICAMP, 1992.
Textos dispersos en publicacións periódicas
"San Gabriel". Jornal Único, Macau, 7 Maio 1897.
"Rosas de Inverno". O Porvir, Hong-Kong, 21 Dezembro 1901
"Branco e Vermelho". Ideia Nova, Macau, (13) 18 Março 1929 (número integralmente dedicado a Camilo Pessanha).
"O "Caderno" de Camilo Pessanha" (apresentação de Danilo Barreiros). Persona, Porto, (10) Julho 1984.
Ensaios e Traducións
Lbvros
Kuok Man Kan To Shu – Leituras Chinesas (libro escolar, em colaboración con José Vicente Jorge). Macau, Editora da Tipografia Mercantil de N. T. Fernandes e Filhos, 1915.
Catálogo da Colecção de Arte Chinesa Oferecida ao Museu Nacional. Macau, Imprensa Nacional, 1916 (exemplar, com dedicatoria, ofrecido a José Vicente Jorge).
Homenagem aos Aviadores que Completaram o 1o Raid Aéreo Lisboa-Macau. Macau, 1924.
Oito Elegias Chinesas. Lisboa, Edições Descobrimento, 1931 (separata).
China, Estudos e Traduções, Lisboa, Agência Geral das Colónias, 1944.
Camões nas Paragens Orientais (em colaboração com Wenceslau de Moraes). Porto, Tipografia Mendonça, , 1951., (inclú o ensaio "Macau e a Gruta de Camões").
Testamento de Camilo Pessanha, Lisboa, Bertrand Editora, 1961.
Cartas a Alberto Osório de Castro, João Baptista de Castro e Ana de Castro Osório (organização de Maria José Lancastre). Lisboa, Imprensa Nacional, 1984.
Contos, Crónicas, Cartas Escolhidas e Textos de Temática Chinesa, Lisboa, Publicações Europa-América, 1988.
Camilo Pessanha – Prosador e Tradutor, organização, prefácio e notas de Daniel Pires; IPOR / ICM, 1992
Textos dispersos
"Estética Chinesa". A Verdade, Macau, (85) 2 Junho 1910.
Prefácio a Esboço Crítico da Civilização Chinesa de J. António Filipe de Morais Palha.  Macau, Tipografia Mercantil de N. T. Fernandes e Filhos, 1912.
"Violoncelos". Centauro, Lisboa, (1) Outubro 1916.
"Macau". O Mundo Português, Lisboa, (17) Maio 1935.
"Uma Conferência de Camilo Pessanha". Persona, Porto, (11/ 12) Dezembro 1985.
"Legenda Budista". A Academia, Macau, (3) 1 Dezembro 1920.
"Vozes do Outono" in Anuário de Macau para 1927. Macau, coordenação do Governo da Província.
"Chon–Kôc–Chao" in China País de Angústia de Ruy Sant'Elmo, Lisboa, Parceria A. M. Pereira, 1938.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 

 Saraiva, António José e Óscar Lopes (1993). História da literatura portuguesa. Porto: Porto Editora, 17a ed. ISBN 972-0-30170-8
 Biblioteca Nacional de Portugal. Camilo Pessanha.
 Manuel da Silva Mendes

 Ligazóns externas 

 Camilo Pessanha  (Instituto Camões)
 WebCite Biografía (en portugués )
 Camilo Pessanha: Á volta da clepsidra 
 Clepsydra (en portugués )
 Vida e obra de Camilo Pessanha: presentación crítica, selección, notas e liñas de lectura de CLEPSIDRA e outros poemas  .
 Clepsidra, Lisboa, 1916, na Biblioteca Nacional de Portugal
 Camilo Pessanha, sitio web, Biblioteca Nacional de Portugal

Categoría:Masóns de Portugal
Categoría:Alumnos da Universidade de Coímbra
Categoría:Literatura de Macau
Categoría:Nados en Coímbra
Categoría:Simbolismo
Categoría:Poetas de Portugal
Categoría:Escritores de Portugal
Categoría:Finados en 1926
Categoría:Nados en 1867
Categoría:Wikipedia:Páxinas con traducións non revisadas