Dolores Trabado

Dolores Trabado López, nada en Vilaluz (O Castro, Cervantes) o 1 de xullo de 1903 e finada en Pontevedra o 15 de setembro de 1996, tamén coñecida como a «Lola de la Cruz Roja», foi unha empresaria e taxista galega, considerada unha das pioneiras en exercer esta profesión en España e a primeira en Galicia. Unha rúa de Pontevedra leva o seu nome.
 Traxectoria 
Dolores Trabado López naceu en Vilaluz, no concello lucense de Cervantes, o 1 de xullo de 1903 sendo a máis pequena de catorce irmáns. Con tres anos, padeceu escrófula. Catro anos despois tiveron que a operar do fémur por un accidente que sufrira cun apeiro de labranza. Tempo despois, rematou perdendo a perna, o que a obrigou a usar prótese.

Quedou orfa moi nova e foi acollida polo seu irmán Manuel, que era carabineiro, mudándose a Sevilla e posteriormente a Tui e Pontevedra. Alí o seu irmán cambiou a súa profesión pola de practicante e comezou a traballar na Casa de Socorro (Cruz Vermella) e no Sanatorio Marescot.

Comezou a conducir aos dezaoito anos sen carné. Foi pioneira na condución co seu taxi, converténdose en taxista durante a Segunda República española. Creou unha empresa de transporte nos baixos da súa vivenda, abrindo o primeiro garaxe. 

O 31 de agosto de 1923 obtivo a súa primeira licenza de conducir oficial, sendo a primeira muller de Pontevedra en facelo, nun tempo no que na provincia de Pontevedra só había 1417 persoas con este permiso. Foi nese ano onde obtivo a súa primeira licenza oficial como taxista. Co seu taxi trasladaba un gran número de persoas tanto en desprazamentos na cidade de Pontevedra como a outras localidades de España ou Portugal.

Realizaba tamén traballos para a Cruz Vermella, que non dispuña de ambulancia polo que era coñecida como a "taxista de la Cruz Roja". Co seu vehículo, transportou enfermos, feridos ou parturientes, que en moitas ocasións lle pediron ser a madriña do bebé, polo que Trabado tivo moitos afillados.

O 8 de marzo de 1939, El Pueblo Gallego publicou o chamamento do Goberno Civil no que se lle concedía a licenza de taxi a Trabado.

Foi un personaxe coñecido en Pontevedra até os anos sesenta. En 1961, a publicación El Taxi Español publicou que Trabado era a primeira taxista de España, feito que foi desmentido por Piedad Álvarez, que acudiu á redacción do diario Proa para afirmar que ela foi a primeira muller en realizar esta profesión.

Adoptou a súa sobriña neta, Mercedes Trabado Trabado, xa que os seus pais vivían na emigración. Até os anos oitenta, Trabado conservou o seu carné de conducir. Cando xa non podía conducir dedicouse a administrar os seus investimentos en pisos e propiedades que tiña alugadas. Faleceu en Pontevedra o 15 de setembro de 1996 con noventa e tres anos despois duns anos nos que debido a unha demencia senil precisou de coidados nunha residencia.

 Recoñecementos 
Foi unha muller pioneira no ámbito da condución en España, considerada como unha das primeiras taxistas españolas. A súa figura foi recuperada a través dunha reportaxe no Diario de Pontevedra e do traballo Do gris ao Violeta, promovido polo Concello de Pontevedra.

En novembro de 2022 o Concello de Pontevedra deulle o nome de Dolores Trabado a unha das súas rúas, inaugurándoa xunto ás da mestra republicana Ernestina Otero e á sandadora do século XVI acusada de bruxaría, Vasquida García.

 Notas 



Categoría:Nados en 1903
Categoría:Nados en Cervantes
Categoría:Finados en 1996
Categoría:Empresarios de Galicia