Gutzon Borglum

John Gutzon de la Mothe Borglum, nado en Saint Charles, Idaho, o 25 de marzo de 1867 e finado en Chicago, Illinois, o 6 de marzo de 1941, foi un escultor, pintor, medallista e deseñador de moedas estadounidense, coñecido principalmente pola súa serie de estatuas de presidentes dos Estados Unidos no Monte Rushmore, en Dacota do Sur.

Tamén é coñecido pola súa participación no proxecto escultórico de Stone Mountain en Xeorxia. Outras obras de arte públicas nos Estados Unidos representativas de Borglum son as estatuas do xeneral da Unión Philip Sheridan en Washington e en Chicago, así como un busto de Abraham Lincoln que se conserva na cripta do Capitolio dos Estados Unidos en Washington.

 Traxectoria 

 Primeiros anos e formación 
Fillo de inmigrantes dinamarqueses, John Gutzon de la Mothe Borglum naceu en 1867 en Saint Charles, no que daquela era o Territorio de Idaho."Gutzon Borglum". Utah Artists Project . University of Utah.  Borglum era fillo de Jens Møller Haugaard Børglum (1839-1909), que chegara aos Estados Unidos en 1864 desde o noroeste de Dinamarca.Chisholm, Hugh, ed. (1922). "Borglum, Gutzon".  Como era costume nos mormóns, na súa época en Idaho o seu pai era polígamo e tiña dúas mulleres, a nai de Gutzon, Christina Mikkelsen Børglum (1847-1871) e a irmá desta, Ida, que era a primeira esposa.Paller, O. (1990). "I Have a Question: Artists James T. Harwood, Gutzon and Solon Borglum, and Cyrus Dallin are said by some to be associated with the Church. Were they members?". En Ensign. Outubro. Páxinas 52-54."Gutzon Borglum". Idaho State Historical Society Reference Series (History.Idaho.gov).

O seu pai abandonou a Igrexa de Xesús Cristo dos Santos dos Últimos Días e trasladouse primeiro a Omaha, Nebraska, onde a poligamia era ilegal e tabú, e logo a San Luís, Missouri, onde ingresou no Colexio Médico Homeopático.Price, W. (1972) [1961]. Páxina 10. Nese momento os pais de Gutzom divorciáronse; a familia abandonou a confesión mormona e Ida, os seus fillos e os dous fillos de Christina, Gutzon e Solon —que tamén sería un recoñecido escultor—, ficaron en San Luís, onde o pai de familia acadou o título de médico. Logo de se graduar na Facultade de Medicina de Missouri en 1874, o Dr. Borglum trasladouse coa súa familia a Fremont, Nebraska, onde estableceu unha consulta médica.Swisher, K. (2015). "The lesser-known Borglum brother?". Black Hills Pioneer (Bhpioneer.com).Shaff, H.; Shaff, A. K. (1985). Páxina 18.

Gutzon Borglum permaneceu en Fremont ata 1882, cando o seu pai o matriculou na escola relixiosa St. Mary's College, de Kansas.Chisholm, Hugh, ed. (1922).  Logo dunha curta estadía alí, trasladouse a Omaha, Nebraska, onde traballou como aprendiz nun taller mecánico e logo graduouse na Creighton Preparatory School."Gutzon Borglum". NNDB.com

Despois estudou en San Francisco, California, e entre 1890 e 1893 instalouse en París, a onde viaxou para recibir formación artística na Académie Julian e na École nationale supérieure des beaux-arts, e alí recibiu a influencia artística de Auguste Rodin. Durante a súa estadía en Francia, as esculturas e as pinturas de Borglum gozaron de bo acollemento no Salón de París. Entre 1896 e 1901, residiu e continuou coas súas creacións en Londres, onde pintou murais e retratos, e modelou bustos.Toyes, T. (ed.). (2001). Páxina 496.

 Vida pública e ideoloxía 
De volta nos Estados Unidos, en 1901 abriu un estudio en Nova York, e ese mesmo ano esculpiu santos e apóstolos para a nova catedral de San Xoán o Divino. En 1906, o Museo Metropolitano de Arte adquiriu unha escultura grupal de Borglum,"The Mares of Diomedes". Metropolitan Museum of Art (Metmuseum.org)."Gives a Borglum Group: James Stillman presents "The Mares of Diomedes" to the Metropolitan". En The New York Times. 12 de febreiro de 1906. —a primeira escultura dun estadounidense vivo que adquiría o museo—, o que acrecentou notablemente a súa reputación,Meyer, A. N. (1906). "The Mares of Diomedes, by Gutzon-Borglum". En The Metropolitan Museum of Art Bulletin. Vol. 1. Nº 4. Páxinas 62-63. que se viu reforzada coa consecución da medalla de ouro de escultura na Exposición Universal de 1904, en San Luís.

En Nova York, Borglum foi profesor na Art Sudents League durante o curso 1906-1907, e en 1912 participou na creación da Asociación de Pintores e Escultores dos Estados Unidos.

miniatura|300x300px|Gutzon Borglum no seu estudio en Nova York."Art that is Real and American". En The World's Work. Vol. XXVIII. Nº 2. Xuño de 2014. Páxina 206.

O ano seguinte, 1913, participou no comité que organizou a exposición Armory Show, que se considera o berce do modernismo na arte estadounidense.Brown, M. W. (1987). "The Armory Show". En Archives of American Art Journal. Vol. 27. Nº 2. Páxinas 12-33. No entanto, cando a exposición estaba a piques de se de inaugurar, Borglum dimitiu do comité por considerar que a énfase nas obras de vangarda desvirtuara a premisa orixinal da mostra e fixera que artistas tradicionais coma el parecesen provincianos. En 1914 trasladouse a unha casa de campo en Stamford, Connecticut,"The Dart: Artists drawn to Stamford home". En Stamford Advocate. 18 de decembro de 2011. onde residiu durante dez anos, e en 1917 acolleu na súa propiedade en Stamford a membros da Lexión Checoslovaca.Preclík, V. (2019). Masaryk a legie. Páxinas 101-102, 124-125, 128, 129, 132, 140-148, 184-190. ISBN 978-80-87173-47-3

En 1914, Borglum publicou na revista The World's Work: A History of Our Time un artigo titulado "Art That Is Real And American: Why We Should Create Our Own Art out Of Our Own National History Instead Of Imitating The Work That Properly Expressed The Triumphs Of Greece And Rome" ("Arte real e americana: por que debemos crear a nosa propia arte a partir da nosa propia historia nacional, no canto de imitar as obras que expresaron adecuadamente os triunfos de Grecia e Roma".

Entre outras entidades artísticas internacionais,  Borglum foi membro da Royal Society of British Artists, do Reino Unido, e da Societe Nationale des Beaux Arts, de Francia.

Borglum foi membro da Antiga Orde dos Masóns Libres e Aceptados; concretamente ingresou na loxa Howard nº 35 de Nova York, o 10 de xuño de 1904 e converteuse no seu Venerable Mestre entre 1910 e 1911. En 1915 foi nomeado Gran Representante da Gran Loxa de Dinamarca ante a Gran Loxa de Nova York. Recibiu os seus graos do Rito Escocés no Consistorio de Nova York o 25 de outubro de 1907."Borglum, Gutzon (1871-1941)". En The Masonic Philatelist. Vol. 72. Nº 2. Xuño de 2016. Páxina 31. Foi amigo de Theodore Roosevelt durante moitos anos,Cullinane, M. P. (2017). Theodore Roosevelt's Ghost: The History and Memory of an American Icon. LSU Press. ISBN 9780807166734Breunig, J. (2018). "History not carved in stone". En Stamford Advocate. 19 de febreiro. e durante as eleccións presidenciais dos Estados Unidos de 1912 Borglum foi un organizador de campaña moi activo, e membro do Partido Progresista.McLaurin, A.; Pederson, W. D. (1987). The Rating Game in American Politics: An Interdisciplinary Approach. Irvington Pub. Páxina 350. ISBN 9780829018110Taliaferro, J. (2007). Great White Fathers: The Story of the Obsessive Quest to Create Mount Rushmore. PublicAffairs. ISBN 9781586486112"[Gutzon Borglum(?) with group of men on and around open bus at Bull Moose Convention(?)]". Library of the Congress (LOC.gov).

miniatura|300x300px|Guszon Bolglum (no medio), con H. N. Randolph (esquerda) e H. S. Edwards (dereita), en 1923."H.N. Randolph, Guszon Bolglum, H.S. Edwards, 11/22/23". Library of the Congress (LOC.gov).

Aínda que se afirmou que Borglum era membro do Ku Klux Klan,Shaff, H.; Shaff, A. K. (1985). Páxina 197. un artigo publicado na revista Smithsonian Magazine, do Instituto Smithsoniano, pon en cuestión que haxa probas de que se unise formalmente a esa sociedade secreta.Shaer, M. (2016). "The Sordid History of Mount Rushmore". En Smithsonian Magazine. Outubro. (Smithsonianmag.com). Mais o feito é que Borglum "se implicou profundamente na política do Klan", asistindo ás súas reunións e formando parte dos seus comités.Tagliaferro, J. (2004). Great White Fathers. PublicAffairs, Nova York. Páxina 186. ISBN 978-1-58648-205-3  Algúns autores sosteñen que a súa proximidade a esta sociedade lle custou en 1925 o seu despedimento do proxecto de Stone Mountain.Hyde, M. J. (2004). "The Ethos of Rhetoric". University of South Carolina Press. Páxina 161. ISBN 978-1570035388 Máis tarde, declarou: "Non son membro do Kloncilium, nin cabaleiro do KKK", aínda que Howard Shaff e Audrey Karl Shaff afirman que "iso era para consumo público".Shaff, H.; Shaff, A. K. (1985). Páxina 203. O museo do monte Rushmore exhibe unha carta dirixida a Borglum por D. C. Stephenson, o Gran Dragón do Klan que máis tarde foi condenado pola violación e o asasinato de Madge Oberholtzer, na que se xuntaba unha fotografía dedicada coa inscrición "Ao meu bo amigo Gutzon Borglum, co maior respecto". A correspondencia de Borglum a Stephenson durante a década de 1920 detallaba unha fonda convicción racista na superioridade moral nórdica e as estritas políticas de inmigración.Senie, H. (2014). Critical Issues in Public Art: Content, Context, and Controversy. Smithsonian Books. ISBN 978-1560987697

 Vida familiar 
En 1889, Borglum casou coa súa profesora de pintura, Elizabeth Jaynes Putnam, que era 18 anos maior ca el."Elizabeth Janes Putnam Borglum". Askart.comSenie, H. (2023). Monumental Controversies. Potomac Books. Páxina 20. ISBN 978-1-64012-499-8 A parella divorciouse e Borglum casou en segundas nupcias o 20 de maio de 1909 con Mary Montgomery Williams, coa que tivo tres fillos."Mary Williams Montgomery Borglum". Findagrave.com

Borglum morreu en Chicago o 6 de marzo de 1941, aos 73 anos, dun ataque ao corazón. Está soterrado no cemiterio Forest Lawn Memorial Park de Glendale, California."Gutzon Borglum". Findagrave.com

 Obras 
miniatura|O busto de Abraham Lincoln (1908), na cripta do Capitolio en Washington."Abraham Lincoln". Art Iventories Catalog. Smithsonian American Art Museum.

A fascinación de Borglum polos tamaños xigantescos e os temas do nacionalismo heroico encaixaban coa súa personalidade extravertida. A súa cabeza de Abraham Lincoln, tallada nun bloque de mármore de seis toneladas, expúxose na Casa Branca en tempos de Theodore Roosevelt e logo trasladouse á cripta do Capitolio dos Estados Unidos en Washington. Como patriota que cría que "os monumentos que construímos non son nosos", procuraba crear arte "estadounidense, extraída de fontes estadounidenses, que conmemorase os logros estadounidenses", segundo un artigo escrito por el en 1914 na revista The World's Work."Art that is Real and American". En The World's Work. Vol. XXVIII. Nº 2. Xuño de 2014. Páxina 200.

En 1908, Borglum gañou un concurso para a creación dunha estatua ecuestre do xeneral da Guerra Civil Philip Sheridan, que se colocaría en Sheridan Circle, en Washington. En 1923 erixiuse unha segunda versión desta estatua en Chicago, Illinois. Gañar este concurso foi un triunfo persoal para el, xa que se impuxo ao escultor J. Q. A. Ward, un artista moito máis veterano e consolidado, co que Borglum se enfrontara anteriormente en relación coa Sociedade Nacional de Escultura. Na inauguración da estatua de Sheridan, o  presidente Theodore Roosevelt declarou que era "de primeira categoría", e un crítico escribiu que "como escultor, Gutzon Borglum xa non era un rumor, senón un feito".Smith, R. A. (1985). Páxina 54.

O 3 de maio de 1934, o presidente Franklin D. Roosevelt pronunciou un discurso no acto de inauguración dunha estatua de William Jennings Bryan creada por Borglum en Washington."Addres of the President at the Dedication of the Bryan Memorial. 5 de maio de 1934". Law Library. University of Minnesota.  Este monumento tivo que ser levantado por mor da construción dunha autoestrada e finalmente foi trasladada a Salem, Illinois, o lugar de nacemento de Bryan."William Jennings Bryan". Art Iventories Catalog. Smithsonian American Art Museum.

En 1925, Gutzon Borglum trasladouse a Texas para traballar no monumento aos condutores de dilixencias polos sendeiros encargado pola Trail Drivers Association. Terminou a maqueta no propio 1925, mais por falta de fondos non puido fundirse ata 1940, cunha cuarta parte do tamaño previsto orixinalmente. Este monumento áchase fronte ao Texas Pioneer and Trail Drivers Memorial Hall, xunto ao Museo Witte de San Antonio."Trail Drivers Memorial". Art Iventories Catalog. Smithsonian American Art Museum. Durante a súa estadía en Texas, Borglum viviu no histórico Hotel Menger, que na década de 1920 foi residencia de varios artistas, e interesouse polo embelecemento local, promovendo o cambio e a modernidade, aínda que foi reprendido polos críticos máis académicos."Borglum, John Gutzon de la Mothe (1867-1941)". Texas State Historical Association (TSHAonline.org).

Gutzon Borglum creou arredor de 170 estatuas e monumentos ao longo da súa traxectoria creativa. A súa obra abrangue desde pezas inspiradas no Oeste americano ata obras de inspiración clásica, pasando polas que honran e glorifican os ideais e os heroes nacionais dos Estados Unidos.

 Stone Mountain 
miniatura|300x300px|Deseño orixinal de Borglun para Stone Mountain.The Scandinavian-American Review. Vol. 7. Setembro-outubro de 1919. American-Scandinavian Foundation. Páxina 356.

É moi salientable a participación de Borglum no conxunto escultórico de Stone Mountain. As posturas nativistas de Borglum fixeron que vise con atractiva a idea dun monumento esculpido aos heroes dos Estados Confederados de América, previsto nese lugar do estado de Xeorxia. En 1915, coincidindo co grande éxito da película The Birth of a Nation ("O nacemento dunha nación"), que glorificaba o Ku Klux Klan, a asociación Fillas Unidas da Confederación propúxolle un proxecto para esculpir un busto de 6 metros de altura do xeneral Robert E. Lee na parede rochosa de 240 metros da montaña. Borglum aceptou, aínda que lle dixo ao comité: "Señoras, unha cabeza de Lee de seis metros na aba desa montaña parecería un selo de correos na porta dun celeiro".Smith, R. A. (1985). Páxina 62.

As ideas de Borglum acabaron converténdose nun friso en altorrelevo de Lee, Jefferson Davis e Stonewall Jackson cabalgando pola montaña, seguidos por tropas de artillaría. Borglum accedeu a incluír un altar do Ku Klux Klan nos seus plans para o monumento en resposta a unha petición de Helen Plane en 1915, que lle escribiu: "creo que se lle debe ao KKK, por nos ter salvado da dominación dos negros e do dominio dos carpetbaggers, que sexa inmortalizado en Stone Mountain".

miniatura|180x180px|Medalla de Stone Mountain (1924), deseñada por Gutzon Borglum."Stone Mountain Commemorative Half Dollar". Stonemountainhalf.com

Logo dun atraso causado pola primeira guerra Mundial, Borglum e a Asociación Monumental Confederada de Stone Mountain, constituída para o efecto, puxéronse a traballar no monumento, o meirande xamais proxectado no país. Houbo moitas dificultades que enlenteceron o progreso, algunhas debidas precisamente á magnitude do traballo. Despois de terminar o modelo detallado da escultura, Borglum foi incapaz de trazar as figuras sobre a enorme superficie na que estaba a traballar, ata que desenvolveu unha xigantesca lanterna máxica para proxectar a imaxe sobre a aba da montaña.

A talla comezou oficialmente o 23 de xuño de 1923, cando Borglum realizou o primeiro corte. En Stone Mountain estableceu relacións de simpatía co Ku Klux Klan reorganizado, que foi un dos principais patrocinadores do monumento. A cabeza de Lee inaugurouse o día do seu aniversario, o 19 de xaneiro de 1924, ante unha gran multitude, pero pouco despois Borglum entrou en conflito cos dirixentes da organización. O seu carácter dominante, perfeccionista e autoritario provocou tensións ata tal punto que, en marzo de 1925, Borglum esnaquizou os seus modelos de arxila e xeso, e abandonou Xeorxia definitivamente, dando por terminada a súa relación coa organización. Non queda nada da súa obra, xa que foi destruída da aba da montaña polo traballo do substituto de Borglum, Henry Augustus Lukeman. No entanto, no seu frustrado intento, Borglum desenvolvera as técnicas necesarias para esculpir a escala xigantesca, o que fixo posible posteriormente a obra do Monte Rushmore."The Carving of Stone Mountain: Before Mount Rushmore, there was Stone Mountain". American Experience (PBS.org).

 Monte Rushmore 

miniatura|290x290px|Gutzon Borglum cos seus modelos para o monumento do Monte Rushmore (ca. 1936)."Gutzon Borglum's model of Mt. Rushmore memorial". Library of the Congress (LOC.gov).

O seu proxecto da serie de esculturas de expresidentes do Monte Rushmore (1927-1941) foi idea do historiador do estado de Dacota do Sur Doane Robinson.Price, W. (1961). Páxina 136. O seu primeiro intento co rostro de Thomas Jefferson tivo que refacerse cando se determinou que non había suficiente pedra para poder completalo.Smith, R. A. (1985). Páxinas 221-223. Utilizouse dinamita para eliminar grandes zonas de rocha de debaixo da fronte de George Washington. Á parella inicial de presidentes, George Washington e Thomas Jefferson, uníronse axiña as cabezas de Abraham Lincoln e Theodore Roosevelt.Smith, R. A. (1985). 

miniatura|290x290px|Esculturas dos presidentes esculpidas por Borglum no Monte Rushmore.

O escultor Ivan Houser foi axudante de Gutzon Borglum nos primeiros anos da escultura; empezou a traballar con Borglum pouco despois do inicio do monumento e estivo con el durante sete anos. Cando Houser abandonou a Gutzon para dedicar o seu talento ao seu propio traballo, o fillo de Gutzon, Lincoln, asumiu o cargo de escultor asistente do seu pai.Smith, R. A. (1985). Páxinas 327-329.

Borglum alternou a esgotadora supervisión in situ con xiras por todo o mundo, recadando diñeiro e aumentando a súa lenda persoal, o que aproveitou para esculpir un monumento a Thomas Paine para París e un monumento a Woodrow Wilson para Poznan, Polonia (1931)."Pomnik Woodrowa Wilsona". En PolskaNiezwykla.pl Na súa ausencia, os traballos no Monte Rushmore foron supervisados por Bill Tallman,Shaff, H.; Shaff, A. K. (1985). Páxina 277. e máis tarde polo seu fillo, Lincoln Borglum.Smith, R. A. (1985). Páxinas 230-234. Durante a execución do proxecto, pai e fillo residían en Beeville, Texas. Logo do falecemento de Gutzon Borglum Chicago, o seu fillo completou outra tempada en Rushmore, aínda que deixou o monumento pendente de conclusión, nun estado moi similar ao que o quedara baixo a dirección do seu pai.Price, W. (1972) [1961]. Páxinas 211-213.

 Deseño de medallas e moedas 

miniatura|290x290px|Moeda de medio dólar conmemorativa de Stone Mountain (1925), deseñada por Borglum."Stone Mountain Commemorative Half Dollar". Stonemountainhalf.com

En 1925, a Stone Mountain Confederate Monumental Association solicitou ao Goberno a emisión dunha moeda de medio dólar conmemorativo para axudar ao financiamento dos traballos de Stone Mountain. E cando recibiron o permiso gobernamental encargáronlle o seu deseño a quen naquel momento aínda dirixía os traballos escultóricos, Gutzon Borglum."½ Dollar Stone Mountain Memorial". Numista.com"Stone Mountain Memorial Half Dollar". United States Mint (Usmint.org).

Borglum escolleu como motivo para o anverso unha imaxe dos xenerais Robert E. Lee e Stonevall Jackson a cabalo, e para o reverso unha aguia pousada nun penedo, acompañada pola inscrición "Monumento ao valor do soldado do Sur".

Aínda que esta foi a única moeda deseñada por el, Borglum tiña xa experiencia no deseño e gravado de medallas. Na Exposición Internacional de Medallas de Nova York, en marzo de 1910, expuxo a medalla concedida a Winthrop Ames polos directores do New Theatre, deseñada por el, así como un modelo en xeso da mesma medalla. Estas foron algunhas outras das súas creacións medallísticas posteriores: medalla de membrio da American Numismatic Society (1910); IX Conferencia Internacional da Cruz Vermella en Washington (1912); insignia da Gran Loxa Masónica de Nova York (1914); medalla de David Livingstone, polo centenario da American Geographical Society; medalla de premio do Día da Independencia en Nova York (1915).Forrer, L. (1924).

 Galería de obras 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Chisholm, Hugh, ed. (1922). "Borglum, Gutzon". En Encyclopædia Britannica (12ª ed.). The Encyclopædia Britannica Company, Londres.
 Forrer, L. (1924). "Borglum,John Gutzon de la Mothe". En Biographical Dictionary of Medallists. Supl I. Spink & Son, Londres. Páxina 97.
 Marvin, G. (1914). "Gutzon Borglum. A Mechanic, Horseman, Politician, and Apostle of American Art". En The World's Work. Vol. XXVIII. Nº 2. Xuño. Páxinas 198-200.
 Price, W. (1961). Gutzon Borglum: The Man Who Carved a Mountain. Waldine Price.
 Price, W. (1972) [1961]. Gutzon Borglum: Artist and Patriot. Rand.
 Shaff, H.; Shaff, A. K. (1985). Six Wars at a Time: The Life and Times of Gutzon Borglum, Sculptor of Mount Rushmore. Augustana College. Páxina 18. ISBN 978-0932195067
 Smith, R. A. (1985). The carving of Mount Rushmore. Abbeville, Nova York. ISBN 1-55859-665-8

 Toyes, T. (ed.). (2001). "John Gutzon de la Mothe Borglum (1867-1941)". En American Sculpture in the Metropolitan Museum of Art. Vol II: A catalogue of works by Artists Born between 1865 and 1885. Metropolitan Museum of Art. Páxinas 496-500. ISBN 0-87099-923-0.

Categoría:Nados en Idaho
Categoría:Nados en 1867
Categoría:Finados en 1941
Categoría:Deseñadores de moeda dos Estados Unidos de América
Categoría:Escultores dos Estados Unidos de América
Categoría:Personalidades do gravado
Categoría:Alumnos da École des Beaux-Arts
Categoría:Alumnos da Académie Julian
Categoría:Profesores da Art Students League of New York
Categoría:Estadounidenses de ascendencia dinamarquesa
Categoría:Membros estranxeiros da Royal Society
Categoría:Ku Klux Klan
Categoría:Medallas