Ruta de administración

En farmacoloxía e toxicoloxía, unha ruta ou vía de administración é a forma en que un medicamento, fluído, veleno ou outra substancia entra no corpo.

 Clasificación 
miniatura| Un profesional sanitario inxecta un medicamento nunha sonda gástrica.As vías de administración clasifícanse xeralmente segundo o lugar onde se aplica a substancia. Exemplos comúns inclúen a administración oral e intravenosa.

As rutas tamén se poden clasificar en función de onde estea o obxectivo da acción. A acción pode ser tópica (local), enteral (efecto en todo o sistema, pero administrada a través do tracto gastrointestinal) ou parenteral (acción sistémica, pero se administra por vías distintas ao tracto GI). 

Entre as vías máis comúns atópanse a oral, sublingual, bucal, intravenosa, rectal, tópica, transdérmica, inhalatoria/pulmonar e parenteral.

 Vía oral: Moitos medicamentos como tabletas, pílulas ou gotas son tomados por esta vía. Tamén dispositivos como as cápsulas endoscópicas.

 Vía sublingual e bucal: Medicamentos como a buprenorfina e desamino-oxitocina son exemplos de fármacos administrados por estas vías. A absorción rápida e a evitación do metabolismo de primeira pasaxe son vantaxes clave.As vías sublingual e bucal non son o mesmo que a vía oral, aínda que todas implican a colocación de medicamentos na boca. A administración oral refírese á inxestión de medicamentos a través da boca que posteriormente pasan polo tracto gastrointestinal para seren absorvidos. Porén, as vías sublingual (baixo a lingua) e bucal (entre a enxiva e a bochecha) permiten que o medicamento se disolva e sexa absorvido directamente nos vasos sanguíneos da boca, evitando o seu paso polo tracto gastrointestinal e o metabolismo no fígado. Isto pode facer que o medicamento actúe máis rápido e sexa máis eficaz en certas circunstancias.miniatura| Ángulos de inserción da agulla para 4 tipos de administración parenteral de medicamentos: intramuscular, subcutánea, intravenosa e intradérmica.

 Vía intravenosa (IV): Permite un efecto inmediato, sendo adecuada para emerxencias e pacientes inconscientes. Aínda que evita o metabolismo de primeira pasaxe, ten riscos asociados como anafilaxe e infección.

 Vía rectal: Utilizada eficazmente para a administración de moitos medicamentos, especialmente no final da vida, debido á súa rápida e efectiva absorción a través da mucosa rectal.

 Vía parenteral: Refírese a calquera vía que non sexa enteral (non a través do tracto gastrointestinal). Inclúe administración por inxección ou inserción dun catéter.

 Vía tópica e transdérmica: Medicamentos aplicados na pel para efectos locais ou sistémicos. As parches transdérmicos ofrecen unha absorción lenta pero sostida.

 Vía inhalatoria/pulmonar: Utilizada para efectos locais ou sistémicos, especialmente útil para tratar problemas asmáticos.

 Vantaxes e desvantaxes das rutas de administración 
miniatura| Aplícase na pel un parche transdérmico que administra medicamentos. O parche está etiquetado coa hora e data de administración, así como as iniciais do administrador.Cada vía ten as súas propias vantaxes, desvantaxes e aplicacións específicas dependendo do medicamento, a condición a tratar e a necesidade de efectos rápidos ou sostidos. 

A elección da vía adecuada é fundamental para maximizar a eficacia do tratamento mentres se minimizan os efectos secundarios e os riscos para o paciente.

 Vía oral 

 Vantaxes:
 Baixo custo económico.
 Mínimo risco de reaccións agudas aos medicamentos.
 Menores precaucións sobre estilización.
 Simplicidade e comodidade de administración.
 Desvantaxes:
 Absorción irregular e incompleta en certos casos.
 Lento inicio de acción.
 Non adecuada para medicamentos destruídos polo ácido gástrico.

 Vía intravenosa 
miniatura| Un periférico IV colocado na man.
miniatura| Posicións dos suxeitos implicados. Rede de capilares e circulación sanguínea, esenciais para a distribución de medicamentos na administración intravenosa e absorción sistémica.
 Vantaxes:
 Efecto rápido e control preciso da dose.
 Desvantaxes:
 Risco de infección.
 Necesidade de monitorización continua.

miniatura| Administración de medicamentos por vía rectal.

 Vía sublingual e bucal 

 Vantaxes:
 Absorción rápida e directa ao torrente sanguíneo.
 Desvantaxes:
 Absorción incompleta ou errática para a maioría dos medicamentos.

 Outras rutas 
Inclúen a administración rectal, vaxinal, ocular, ótica, nasal e por inhalación, cada unha coas súas propias vantaxes para situacións específicas e tipos de medicamentos.miniatura| Un profesional médico aplica gotas por vía nasal.
miniatura| Administración intraocular.
miniatura| Un manequín ou dummy leva unha máscara nebulizadora, utilizada para administrar medicamentos inhalados.

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Absorción (farmacoloxía)
 Catéter 
 Xiringa 
 Nanomedicina

 Ligazóns externas 

 O 10º Simposio EUA-Xapón sobre sistemas de administración de medicamentos
 Manual de estándares de datos do centro da FDA para a avaliación e investigación de medicamentos: ruta de administración.
 Manual de estándares de datos do centro da FDA para a avaliación e investigación de medicamentos: forma de dosificación.
 ASPEN Sociedade Americana de Nutrición Parenteral e Enteral
 (en inglés) 

Categoría:Farmacocinética
Categoría:Drogas