Rafael Luca de Tena

Rafael Luca de Tena Lazo, nado en Sevilla en 1908 e falecido en Vigo o 21 de marzo de1990,Consello da Cultura Galega (2004), p. 345.Gómez Viñas (2015), p. 74. foi un cineasta afeccionado español que viviu e traballou en Galiza. 

 Traxectoria 

 Guerra civil española 
Rafael era fillo de Lucía Lazo García e de Rafael Luca de Tena Caño e irmán do director de escena Cayetano Luca de Tena. A familia Luca de Tena vivía en Madrid cando estourou a Guerra Civil española. En 1936 Rafael compartiu prisión no cárcere de Alcála de Henares co seu irmán Cayetano e co escritor Pedro Muñoz Seca.Fernández, Carlos (1983). Paracuellos de Jarama. Argos Vergara. 1983 Cando, despois do bombardeo do campo de aviación de Alcalá de Henares, as masas e milicianos republicanos quixeron asaltar a cadea para un linchamento selectivo, o anarquista Melchor Rodríguez conseguiu detelas e así salvou a Luca de Tena e a outros dunha posíbel execución.

 Obra cinematográfica en Galiza 
Contra 1940 instalouse en Vigo "por amor", onde casou con Esperanza de Haz de la Gándara e en cuxa Praza da Constitución rexentou unha farmacia. En Vigo converteuse na figura cinematográfica "de referencia" para os xoves aspirantes a cineastas, nun papel equivalente ao que cumpría José Ernesto Díaz Noriega na Coruña.

En 1964 dirixiu (xunto co outro gran patriarca do cinema afeccionado galego José Ernesto Díaz Noriega) Sever Odnum, ou El mundo al revés, unha aparente obra vangardista que na realidade está parodiando "os filmes pretensiosos", cheos de "simbolismos de patacón", presentados por Font e Pruna no II festival de Cine de Humor da Coruña.Cuesta e Folgar (1983), p. 147.Gómez Viñas (2015), p. 257. Os nomes destes cineastas cataláns repítense burlonamente na banda sonora.

En 1963 dirixiu o Festival de Cine Amateur en Vigo, co apoio da Agrupación Fotográfica Galega de Vigo, que logo trasladou a súa sede á Coruña. O primeiro premio gañouno Díaz Noriega con Revista 8.Gómez Viñas (2015), p. 202. Foi, xunto con Díaz Noriega, Carlos Fernández Santander e Francisco José Valente Ros, un dos impulsores do Club de Cine Amateur da Coruña.

É autor de preto de 50 filmes,Gómez Viñas (2015), p. 75. moitos dos cales están depositados na Filmoteca de Galicia. Filmou películas paródicas (Er feo negro), documentais (Caballos salvajes, O Corpiño) e de ficción (Había una vez un hombre). A maior parte da súa produción é documental, de temática ruralista, e constitúe unha das primeiras expresións de cinema rodado en galego.Gómez Viñas (2015), p. 273. Entre a súa produción destaca a costumista Miña aldea, na que un neno describe a súa aldea nunha redacción escolar.

 Filmografía 
 Er feo negro (1942)
 Semana Santa en Vigo (1950)
 Aeropuerto de Peinador (1950)
 Botadura do Huesca no asteleiro Barreras (1954)
 Sever Odnum (El mundo al revés, 1964)
 Miña aldea (1965)
 Improntum (1966)
 Fiestas 1551 (1967)
 Caballos salvajes (1967)
 Había una vez un hombre (1967)
 Saudade (1970)
 Tres etapas (1968)
 Rapsodia galaica (1968)
 Saudade (1970)
 Concierto de domingo (1970)
 O noso río (1973)
 Otoño (1976)
 O Corpiño (1976)
 Equilibrio

 Premios e recoñecementos 
Tanto José Ernesto Díaz Noriega como Rafael Luca de Tena, desde a Coruña e Vigo respectivamente, acadaron un importante prestixio en certames de cine afeccionado estatais e internacionais.Gómez Viñas (2025), p. 239. Estes son algúns dos galardóns recibidos por Luca de Tena:
 Trofeo ao mellor filme de ambiente galego a Miña aldea (1965) no Festival de Cine Amateur da Coruña.
 Medalla de bronce a Improntum (1966) no Festival de Cine Amateur da Coruña.
 Medalla de bronce a Fiestas 1551 (1967) no Festival de Cine Amateur da Coruña.
 Trofeo Kodak a Saudade (1970) no Festival de Cine Amateur da Coruña.
 Premio de fantasía e á mellor fotografía por Rapsodia galaica (1973) no Festival Nacional de Cinema Afeccionado do Círculo das Artes de Lugo.
 Segundo premio de tema galego a O noso río (1973) no Festival Nacional de Cinema Afeccionado do Círculo das Artes de Lugo.
 Premio ao mellor tema galego a Otoño (1976) no Festival de Cinema Afeccionado de Vilagarcía de Arousa.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
 Consello da Cultura Galega (2004), Libro branco de cinematografía e artes visuais en Galicia, Santiago de Compostela, ISBN 84-95415-96-8
 Cuesta, Xoán; Folgar, Xosé Mª (1983, abril-maio-xuño). "JEDN. José Ernesto Díaz Noriega". Grial, Tomo XXXI. Galaxia, pp. 142-154.
 Gómez Viñas, Xan (2015). Do amateur ao militante: Implicacións políticas e estéticas do cinema en formato non profisional na Galiza dos anos 70, USC (tese de doutoramento).
 Gómez Viñas, Xan (2018). "O Cine en Galiza, un relato discontinuo", en Ledo Andión, Margarita (ed.), Para unha historia do cinema en lingua galega. [1] Marcas na paisaxe. Galaxia, ISBN 978-84-9151-172-4
 Ligazóns externas 
 Sever Odnum en YouTube

Categoría:Nados en 1908
Categoría:Finados en 1990
Categoría:Nados en Sevilla
Categoría:Directores de cinema de España
Categoría:Directores de cinema de Galicia
Categoría:Personalidades sen imaxes