Purga amazónica

A purga é unha práctica terapéutica cerimonial emética inscrita no medicamento tradicional amazónica especialmente utilizada na alta e baixa Amazonía de Perú e constitúe unha das accións básicas dos tratamentos etnomedicinais amazónicos. 

O concepto de purga dentro do contexto etnomedicinal amazónico ten un significado que vai máis aló dos meros efectos de desintoxicación corporal e física como a eliminación de toxinas. O medicamento tradicional amazónica considera ó ser humano como un todo, incluíndo e integrando a súa dimensión espiritual e enerxética, máis aló do corpo e das súas manifestacións psíquicas e físicas. Esta noción inherente á etnomedicina amazónica fai que os efectos da purga sexan considerados polos médicos de medicamento tradicional amazónica ou curandeiros dun alto valor pola súa limpeza no que eles denominan o campo "enerxético" ou "espiritual" da persoa.

A purga pode ser considerada como unha práctica terapéutica por si mesma, ou tamén pode preceder a unha sesión de ayahuasca ou ó comezo nun proceso de retiro para unha dieta amazónica.

 Plantas de purga 
miniatura|260x260px|Rosa sisa (Tagetes erecta). Unha das plantas de purga usada na etnomedicina amazónica
Existen numerosas plantas de purga, sendo a purga de tabaco e a purga con yawar panga (Aristolochia didyma) dúas das máis comúns. Na Amazonía, abondan diversas plantas con propiedades de purificación, cada unha con propiedades específicas, algunhas dirixidas ó aspecto mental, outras ó sistema dixestivo, ó sistema uroxenital, ou ó sistema nervioso.

Entre as numerosas plantas de purga destacamos as seguintes:

 Rosa Sisa (Tagetes erecta): asociada á limpeza mental e discursos mentais ciclotímicos ou recorrentes
 Tabaco ou mapacho (Nicotiana rustica): o seu uso terapéutico é moi amplo e emprégase en enfermidades xerais do corpo, estados catarrais, os arrefriados e as febres, problemas dixestivos, e na eliminación de toxinas.
 Ayahuasca: existen tres modalidades de purga con ayahuasca. A primeira chámase "purgahuasca", na que se inxiren varios litros dunha maceración ou decocción soamente da liana (Banisteriopsis caapi), moi abundante en IMAO￼, sen mesturala coa chacruna (Psychotria viridis) ou chacropanga (Diplopterys cabrerana) que conteñen a DMT. A segunda chámase purga de ayahuasca, na que se inxire unha pequena cantidade da decocción ayahuasca seguido de auga para inducir ao vómito. A terceira, á que os curandeiros chaman simplemente "purga" ou "purgahuasca", o preparado inxerido contén unha mestura de ayahuasca xunto con varias plantas eméticas que inducen ó vómito sen necesidade de tomar auga de forma abundante.
 Yawar panga (Aristolochia didyma): trátase dunha purga moi intensa a base da extracción prensada dun mollo verde de devandita planta. É necesario beber abundante auga durante varias horas e os seus intensos efectos son usados en varios problemas de saúde como no caso das drogodependencias.
 Ojé (Ficus insipida): é un potente emético e diarreico usado como purgante en varias afeccións
 Azucena (Lilium candidum): úsase como purgante asociado á limpeza de problemas xenitourinarios e a certas disfuncións da sexualidade
 Xenxibre (Zingiber officinale):  devandita purga é preparada con kión (xenxibre relado) e macerado en auga, con polo menos un día de preparación. Realízase en xaxún e inxírense polo menos 2 xerras de 1.5 litros do preparado
 Paico (Chenopodium ambrosioides): úsase tradicionalmente como un desparasitante intestinal e tamén,  na súa dimensión enerxética-espiritual, é usado para desfacerse de entidades ou enerxías ‘parásitas’.
 Verbena (Verbena sp): axuda a desintoxicar o fígado e é usado para aliviar a cólera e emocións asociadas á carraxe

 Cerimonia da purga 
alt=Curandero soplando el extracto de purga|miniatura|240x240px|Curandeiro soprando o extracto de purga
A cerimonia da purga adoita realizarse nunha maloca destinada a usos cerimoniais. Os participantes , póñense nun círculo cun caldeiro fronte a eles. Os curandeiros adoitan "protexer o espazo" con fume de mapacho, con invocacións, ikaros e tamén con incenso ou perfumes como a auga de florida. A cerimonia ritualística da purga inclúe unha "apertura" e un "peche" mediante os elementos precedentes. Unha vez formado círculo cerimonial e se protexeu a través dun ritual, inxiren unha dose medida de extracto da planta purgativa que foi establecida previamente polo curandeiro. Despois, bébense dúas xerras de auga a temperatura ambiente ou morna. Isto induce rapidamente o vómito. Os cantos ou ikaros que acompañan á purga nun contexto ritual están destinados a modular e conducir a experiencia especialmente en momentos de dificultade, especialmente cando se experimentan sensacións físicas ou emocionais desagradables. Durante a purga, poden recibir coidados en forma de sopros de fume de tabaco (soprada) ou perfumes (usualmente a auga de florida), o que contribúe a aliviar ós participantes e a eliminar enerxías tóxicas, pesadas ou sobrecargadas.

 Indicacións, efectos e obxectivos terapéuticos 
A purga, dentro do contexto do medicamento tradicional amazónica, úsase contra a depresión, fobias, represión emocional, a adición ó cigarro industrial e outras drogodependencias, e neuroses, entre outros.

Os seus efectos son diversos, a miúdo intensos e desagradables durante o proceso da purga, provocando a unha sensación de acougo e benestar unha vez terminado o proceso. Entre os efectos da purga destacan:

A nivel físico

 Sabor desagradable, malestar estomacal, diarrea, sudación, fotofobia, malestar na gorxa, sensación de perda da memoria, emésis, tremores, adormecementos, sensación de lixeireza, mareos suaves e lixeiros, mareos rápidos, axitación, dor de cabeza, distorsións perceptivas (visuais ou auditivas), sensación de limpeza e benestar.

A nivel psicolóxico

 Liberación emocional, dirección motivacional, proxeccións vitais cara ó futuro persoal, esperanza, alegría, confianza nun mesmo, contacto psicolóxico con materiais psicoafectivos relacionados coa inseguridade, medos propios e tolemia, axuda na toma de decisións vitais

A nivel do pensamento e toma de conciencia

 Aumento da conciencia corporal, felicidade, maior empatía, aumento da compaixón e seguridade, emerxencia de certos recordos familiares e vivencias pasadas (incluíndo eventos traumáticos e recordos familiares e da infancia),
 Tomas de conciencia 
 en temas de relacións interpersoais e de parella,
 sobre medos interiores e necesidade de cambio
 sobre exploración interior e o sentido da vida
 sobre decisións a tomar a futuro
 sobre a sexualidade
 sobre a percepción e o sentido de confianza e seguridade nun mesmo e no futuro
 sobre o medo á vida ou á morte
 sobre a conciencia na desconfianza cara ó mundo e cara a si mesmo
 sobre a adicción e patoloxías asociadas á drogodependencia
 sobre problemas familiares e a relación cos pais

Ancestralmente, as purgas estaban asociadas a rituais de paso da puberdade á adultez. Na cosmovisión indíxena amazónica non existe a noción de adolescencia e os diferentes ritos de pasaxe, incluíndo as purgas nalgunhas culturas, facíanse para marcar o paso simbólico de neno/nena a home/muller.

Actualmente, as purgas e as plantas empregadas nelas están a ser obxecto de estudo mediante a implementación de sistemas de información clínica en centros de saúde como Takiwasi para a categorización e avaliación clínica e terapéutica.

 Contraindicaciones e precaucións 
Moitos vexetais usados nas purgas son farmacoloxicamente moi potentes. A dosificación segundo o perfil e as características físicas, psicoafectivas, comorbilidades existentes e o consumo de fármacos lícitos ou ilícitos do paciente é clave. A altas doses, algunhas plantas poden ser tóxicas e até mortais. Débese ter moito coidado no uso das mesmas tendo en conta varios factores. Os distintos rituais asociados á purga permiten mitigar certos efectos adversos cando estas son levadas a cabo por curandeiros expertos en medicamento tradicional amazónica.

 Notas 

Categoría:Medicina alternativa