Satirión apincarado

miniatura|Ilustración de Flora Batava.
O satirión apincarado, Dactylorhiza maculata,Guía das orquídeas de Galicia. Carlos Cortizo Amaro e Elvira Sahuquillo Balbuena. 2006, Baía Edicións (L.) Soó 1962, é unha especie de orquídea, do xénero Dactylorhiza, da subfamilia Orchidoideae da familia das Orchidaceae estreitamente relacionadas co xénero Orchis. Distribúese por toda Europa, chegando ao noroeste de África e ata Siberia. Son de hábitos terrestres e teñen tubérculos.

 Hábitat 
Estas orquídeas atópanse distribuídas ao longo da zona subartica e a parte tépeda do hemisferio norte: desde Europa, até Siberia e polo noroeste de África. Desenvólvese con preferencia en zonas pantanosas

 Descrición 
Estas orquídeas terrestres desenvólvense en chans acedos e terreos enchoupados. Teñen tubérculos xeófitos. Nestes grosos talos subterráneos poden almacenar gran cantidade de auga, que lles permitan sobrevivir en condicións de seca. 

Posúen de 5 a 12 grandes follas de oblongo-ovoides a elíptico-lanceoladas, moteadas de cor púrpura. Desenvolven un talo longo que alcanza unha altura de 70-90 cm. As follas da parte superior son máis pequenas que as follas máis baixas do talo. 

Florecen na primavera tardía ou a principios de verán. A inflorescencia, cilíndrica, comparada coa lonxitude da planta é máis ben curta. Sendo un acio compacto cunhas 25-50 flores. Estas desenvólvense a partir duns gromos axilares. As cores predominantes son rosadas, moteados con manchas máis escuras formando un debuxo con liñas e motas na parte central superior do labelo. 
miniatura|Flores.

 Taxonomía 
Dactylorhiza maculata foi descrita por (L.) Soó e publicada en Nom. Nova Gen. Dactylorhiza 7.7 1962.

 Etimoloxía

Dactylorhiza: nome xenérico que procede das palabras gregas: "daktylos" (dedo) e "rhiza" (raíz). Isto é pola forma dos dous  tubérculos subterráneos que caracteriza ás especies do xénero.

maculata: epíteto latino que significa "manchada, con mácula"En Epítetos Botánicos

 Subespecies de Dactylorhiza maculata aceptadas

miniatura
Hai moitas especies que se fertilizan de forma cruzada, dando lugar a unha enorme cantidade de variacións que complican a súa clasificación.
Especie tipo: Orchis umbrosa Karelin & Kir. 1842 = Dactylorhiza umbrosa (Kar. & Kir.) Nevski 1937. 

 Dactylorhiza maculata (L.) Soó: NO. África, Europa a Siberia. 
 Dactylorhiza maculata subsp. battandieri (N. Alxeria).
 Dactylorhiza maculata subsp. caramulensis (W. Europa).
 Dactylorhiza maculata subsp. elodes (Europa).
 Dactylorhiza maculata subsp. ericetorum : (W. Europa).
 Dactylorhiza maculata subsp. islandica (Islandia).
 Dactylorhiza maculata subsp. podesta (Holanda).
 Dactylorhiza maculata subsp. savogiensis (D.Tyteca & Gathoye) Kreutz
 Dactylorhiza maculata subsp. schurii (Cárpatos).
 Dactylorhiza maculata subsp. transsilvanica (SC. & SE. Europa).

 Sinonimia

 Orchis maculata L. 1753 (Basónimo)
 Dactylorchis maculata (L.) Verm. 1947
 Dactylorchis elodes (Griseb.) Verm. 1947
 Dactylorchis maculata subsp. elodes (Griseb.) Verm.
 Dactylorhiza elodes (Griseb.) Englmaier 1984
 Dactylorhiza islandica (Á. Löve & D. Löve) Aver. 1984
 Dactylorhiza kolaensis (Montell) Aver. 1984
 Dactylorhiza kotschyi (Rchb. f.) P.F. Hunt & Summerh 1965
 Dactylorhiza okellyi (Druce) Aver. 1984
 Dactylorhiza transsilvanica (Schur) Aver. 1982
 Orchis elodes Griseb. 1845
 Orchis kotschyi (Rchb. f.) Schltr. 1923
 Orchis okellyi (Druce) Druce 1915
 Orchis transsilvanica Schur 1853
 Orchis angustifolia var. schurii Klinge
 Orchis basilica L. ex Klinge
 Orchis biermannii Ortm.
 Orchis calvellii A.Terracc.
 Orchis comosa F.W.Schmidt
 Orchis ericetorum (E.F. Linton) E.S. Marshall
 Orchis macedonica Griseb.
 Orchis nemorosa Montandon
 Orchis obtusifolia Schur
 Orchis solida Moench
 Orchis tetragona Heuff.

 Híbridos 
Nota: nothosubspecies = unha subespecie híbrida; nothovarietas = subvariedade.

 Dactylorhiza × altobracensis (D. maculata × D. sambucina) (Francia, Austria).
 Dactylorhiza × carnea  (D. incarnata × D. maculata subsp. ericetorum) (W. Europa). 
 Dactylorhiza × carnea  nothosubsp. ampolai (D. incarnata subsp. cruenta × D. maculata) (Europa). Tubérculo xeófito.
 Dactylorhiza × carnea  nothosubsp. maculatiformis. (D. incarnata × D. maculata) (W. Europa). Tubérculo xeófito
 Dactylorhiza × conigerum (D. maculata × D. viridis) (W. Europa).
 Dactylorhiza × csatoi (D. cordigera × D. maculata) (SE. Europa).
 Dactylorhiza × delamainii (D. elata subsp. sesquipedalis × D. maculata) (SW. Europa).
 Dactylorhiza × dinglensis (D. maculata subsp. ericetorum × D. majalis subsp. occidentalis) (W. Europa). 
 Dactylorhiza × dinglensis nothosubsp. robertsii (D. maculata subsp. ericetorum × D. majalis subsp. cambrensi) (Gran Bretaña). Tubérculo xeófito
 Dactylorhiza × dinglensis nothosubsp. senayi (D. maculata subsp. elodes × D. majalis) (Europa).Tubérculo xeófito
 Dactylorhiza × dinglensis nothosubsp. townsendiana (D. maculata subsp. ericetorum × D. majalis) (Europa). Tubérculo xeófito
 Dactylorhiza × dinglensis nothosubsp. vermeuleniana (D. maculata × D. majalis) (W. Europa). Tubérculo xeófito
 Dactylorhiza × gabretana (D. incarnata × D. maculata × D. sambucina) (Europa).
 Dactylorhiza × genevensis (D. incarnata × D. latifolia × D. maculata) (Europa).
 Dactylorhiza × jenensis (D. maculata subsp. ericetorum × D. traunsteineri) (W. & NC. Europa)
 Dactylorhiza × komiensis (D. hebridensis × D. maculata) (E. Europa).
 Dactylorhiza × ornonensis (D. elata subsp. sesquipedalis × D. incarnata × D. maculata) (W. Europa).
 Dactylorhiza × prochazkana (D. bohemica × D. maculata) (EC. Europa).
 Dactylorhiza × transiens (D. fuchsii × D. maculata subsp. ericetorum) (Europa) 
 Dactylorhiza × transiens nothosubsp. corylensis (D. fuchsii subsp. hebridensis × D. maculata)
 Dactylorhiza × wiefelspuetziana (D. maculata × D. sphagnicola) (W. Europa).

 Notas 

Véxase tamén
 Bibliografía 
 Leroy-Terquem, Gerald and Jean Parisot. Orchids: Care and Cultivation. Londres: Cassel Publishers Ltd., 1991.
 Schoser, Gustav. Orchid Growing Basics. Nova York: Sterling Publishing Co., Inc., 1993.
 White, Judy. Taylor’s Guide to Orchids. Frances Tenenbaum, Series Editor. Nova York: Houghton-Mifflin, 1996.
 Alec Pridgeon. The Illustrated Encyclopedia of Orchids. Publicado por the Timber Press.
 Bechtel, Cribb and Launert. The Manual Of Cultivated Orchid Species. Publicado por The MIT Press.

Categoría:Plantas descritas en 1962
Categoría:Flora de Europa
Categoría:Orquídeas de Galicia