Josep Vallverdú i Aixalà

Josep Vallverdú i Aixalà, nado en Lleida o 9 de xullo de 1923, é un narrador, poeta, dramaturgo, lingüista, tradutor e ensaísta catalán de recoñecida traxectoria na literatura infantil e xuvenil, autor de máis de duascentas obras. A Generalitat de Catalunya declarou o 2023 Any Josep Vallverdú para conmemorar o centenario do seu nacemento.

 Biografía 
Por mor das tropas franquistas e dos bombardeos, a familia abandonou Lleida. Refuxiáronse en Puiggròs e despois en Sant Martí de Maldà. Rematada a Guerra Civil volveron a Lleida e ao cabo dun ano trasladáronse a Barcelona para que alí cursase o bacharelato.

En 1945 licenciouse en Filosofía e Letras pola Universidade de Barcelona. Durante moitos anos traballou como profesor de secundaria. Nese período, e a partir de 1960, cando publica a súa primeira novela El venedor de peixos, dedícase principalmente á narrativa infantil e xuvenil. Despois da súa xubilación, en 1988, dedicouse máis aos que el chama "libros persoais", basicamente diarios, coleccións de artigos de prensa, cadernos de viaxe e ensaios sobre a súa propia obra.

Traduciu ao catalán obras de Jack London, Jean Piaget, Edgar Allan Poe, Gianni Rodari e Oscar Wilde,  e trinta das súas obras foron traducidas ao castelán.

Xunto a Joaquim Carbó, Sebastià Sorribas e Emili Teixidor, tamén autores de narrativas infantís ou xuvenís, foron chamados os "ases do póquer" da súa especialidade.

 Premios e recoñecementos 
A Paeria de Lleida convoca anualmente o Premio Josep Vallverdú dende 1984. No ano 2000 recibiu o Premio de Honra das Letras Catalás e en 2002 o Premio á Traxectoria. En 2004, foi investido doutor honoris causa pola Universidade de Lleida.

Josep Vallverdú é fillo adoptivo da cidade de Balaguer desde 2016 e fillo predilecto de Lleida desde 2020. En 2019, o Goberno concedeulle a Medalla de Ouro da Generalitat de Cataluña "polo seu labor como narrador, poeta, dramaturgo, lingüista, tradutor e ensaísta, especialmente no mundo da literatura infantil". As xornadas Encontats de Balaguer inauguraron en 2020 na praza do Pou da capital da Noguera unha escultura dedicada ao popular personaxe do can Rovelló, o grande éxito literario do escritor de Lleida.

A celebración do Ano Vallverdú, para conmemorar o centenario do escritor, comezou en febreiro de 2023, cun acto institucional no Auditorio Enric Granados de Lleida. Ao longo do ano organizáronse máis de duascentas actividades en toda Cataluña e a clausura da conmemoración tivo lugar o 3 de decembro de 2023 no Teatro Municipal de Balaguer.

 Obra infantil (selección) 

 Trappa sota les agües (1963). (Premio Joaquim Ruyra 1963) 
 Rovelló (1969). (Premio Josep M. Folch i Torres 1968). Novela. Narra a vida dun can. Adaptouse para facer unha serie de debuxos animados . 
 En Roc Drapaire (1971). (Premio Josep M. Folch i Torres 1970). 
 L'home dels gats (1972). Novela. Un escultor abandona a cidade para vivir nunha aldea illada da montaña, onde se fai amigo de moitos nenos. 
 Un cavall contra Roma (1976). Esta narración lembra a aventura do príncipe ibérico da vila dos Ilerget, tomado como escravo por un centurión romano. Pero aínda que actúe como un escravo, nunca deixará de sentir o orgullo de ser príncipe e loitará en todo momento, con serenidade e coraxe, por recuperar a súa liberdade.
 Saberut e Cua-Verd (1982). (Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil das Letras Españolas ). Narracións sobre a vida nunha aldea postas na boca dun lagarto (Cua-Verd) e dunha pomba (Saberut) que son amigos. O lagarto conta historias antigas e a pomba o que acontece hoxe.
 Els amics del vent( 1986). 
 Bestiolar (2010).
 Proses de Ponent 
 El testament de John Silver 
 El vuitè nan (La Galera, 2022). Novela. Recensión do conto de Brancaneves e os sete ananos . .

 Ensaio 

 De Morera i Galícia a Guillem Viladot  (2004). Universidade de Lleida.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Ligazóns externas 

 Josep Vallverdú a LletrA
 Tot el temps del món: Vallverdú (TV3, 2023)
 Any Josep Vallverdú. (web oficial)

Categoría:Nados en 1923
Categoría:Medalla de Ouro da Generalitat de Catalunya
Categoría:Nados en Lleida
Categoría:Escritores en lingua catalá