Xertrude a Grande

Xertrude de Helfta, máis coñecida como Santa Xertrude a Grande ou Santa Xertrude Magna, nada en Eisleben, Alemaña, en 1256 e finada en Helfta en 1302, foi unha monxa bieita cisterciense e escritora mística. 

 Traxectoria 
Das orixes de Gertrudis de Helfta só se coñece que naceu o 6 de xaneiro de 1256. O lugar e a familia son un enigma.En Exercicios 3, afirma ser "orfa sen nai". O silencio respecto diso resultou sospeitoso e elaboráronse conxecturas, como a procedencia servil ou pobre, ser abandonada ou ser filla ilexítima dalgún nobre. O que é seguro é que na súa familia existían circunstancias que na época non era adecuado mencionar.

Á idade de 5 anos ingresou no mosteiro de Helfta, mais descoñécese como chegou e se foi acollida exclusivamente como educanda, para ser formada na escola de nenas a cargo de Matilde de Hackeborn.

Gertrudis iniciou a súa aprendizaxe monástica. Realizou o noviciado, profesou e recibiu unha coidada formación teolóxica, filosófica, literaria e musical. A súa vida foi normal até os 25 anos, como unha monxa máis do mosteiro, dedicada á copia de manuscritos, a costura e os labores agrícolas da horta monástica. Non desempeñou cargos importantes, ou polo menos só coñécese que foi cantora segunda ás ordes de Matilde de Hackeborn. miniatura|Santa Xertrude na igrexa de Tibães, Braga (Portugal).O 27 de xaneiro de 1281 tivo a súa primeira experiencia mística, que suporía un profundo cambio na súa vida. Tratouse dunha visión de Cristo adolescente, que lle dicía: Non temas, salvareite, librareite... Vólvete a min e eu embriagareite co torrente do meu divino agasallo.Heraldo 2,1. A partir disto deixou os estudos profanos e de literatura polos estudos teolóxicos; e a súa existencia pasou de ser rutineira a vivir unha profunda experiencia mística.

Morreu na segunda metade de 1302, aos 45 anos de idade. A data do 17 de novembro, que ás veces se mencionou como a súa data de morte, procede da confusión que longo tempo reinou (aínda o Breviario Romano), entre esta santa e a súa predecesora Xertrude de Hackeborn, abadesa de Helfta, irmá de santa Matilde, que si morreu un 17 de novembro, pero de 1292. 

 Doutrina espiritual 
Xertrude viviu unha intensa vida mística no medio da vida comunitaria. A miúdo sufriu enfermidades, pero isto non a incapacitó para dedicarse a escribir diversas obras literarias entre as que se atopaban comentarios á Sacra Escritura. Perdéronse case todas as obras, conservándose soamente tres: Memorial da abundancia da divina suavidade, Heraldo do amor divino e Exercicios espirituais. 

Toda a obra de Gertrudis organízase ao redor da vida monástica, cuxo centro é a Liturxia das Horas, a Eucaristía e a Lectio Divina. A súa espiritualidade é de carácter cristocéntrico, destacando especialmente a imaxe do Corazón de Xesús, símbolo do amor divino. As súas obras, xunto coa de Matilde de Hackeborn, son un dos testemuños máis antigos desta devoción. A presenza da Virxe María tamén é importante, pero o seu marioloxía intégrase por completo no seu cristoloxía.miniaturaRespecto das virtudes, ten unha visión e positiva, en clave de acollida da graza divina e de progresiva unión con Cristo, máis que como unha loita contra os vicios e as paixóns. Xunto a isto desenvolve a idea da suplencia de Cristo, pola que o amor de Jesús lévalle a suplir e emendar cos seus méritos e virtudes a insuficiencia do home para salvarse.

Todo iso entrega ao home a liberdade de corazón. Quizais este sexa o trazo que máis chamou a atención aos seus lectores. Xertrude séntese soberanamente libre confiando plenamente no amor e a misericordia de Cristo. Comungaba sempre que podía, algo impensable para o seu tempo, polas oracións, xaxúns e exercicios necesarios para prepararse.Heraldo 3,37. A suplencia de Cristo emendaba os esquecementos a este respecto.

 Morte 

Os seus escritos e espiritualidade pasaron desapercibidos até 1536 en que os cartuxos de Colonia imprimiron o Heraldo. A aceptación e éxito foi enorme, e produciuse toda unha corrente espiritual ao redor dela que se traduciu en reedicións continuas dos seus escritos e numerosas biografías. Por tal éxito, e ao descoñecerse o seu apelido, empezou a ser chamada Xertrude a Grande ou Magna. No século XVII é tal a veneración ao redor da súa persoa que Roma se viu forzada a aprobar o seu culto na Orde bieita e outras congregacións relixiosas. O 22 de xaneiro de 1678 foi inscrita oficialmente no Martiroloxio Romano, e en 1739 a súa festa elévase a memoria para toda a Igrexa católica. Na actualidade foi proposta para ser nomeada Doutora da Igrexa. 

 Iconografía 
É representada como unha monxa vestida de negro (como bieita) ou de branco (como cisterciense) cun corazón no peito no que está o Neno Xesús en referencia á famosa frase dos escritos "Atoparédesme no corazón de Gertrudis". Adoita levar nas mans un báculo de abadesa (aínda que nunca o foi); e nalgunhas ocasións un libro, en referencia á súa actividade como escritora.  

 Galicia 
En Galicia destaca o seu culto en Samos, parroquia da que é padroeira.

 Notas 

  Véxase tamén 

 :Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de santa Xertrude

Categoría:Santos do catolicismo
Categoría:Santos patróns de parroquias de Galicia
Categoría:Nados en 1256
Categoría:Finados en 1302