Bosque encantado

O bosque máxico, bosque encantado, tamén fraga ou foresta encantada, é un dos topos máis antigos do pensamento simbólico, da mitoloxía, literatura e da arte, e adoita estar conectado cos topos de atopar un camiño e de transformacións misteriosas. Nestes bosques, a realidade e a maxia entrelázanse, e son habitados por seres fantásticos como fadas, trasnos, ninfas etc. En moitas culturas, estes lugares son considerados sagrados, representando a fertilidade, o renacemento e a renovación.

Na literatura, o bosque encantado é un lugar onde se entrelazan o perigo, a fantasía e a transformación do heroe, que pode perder o rumbo e enfrontarse a duras verdades sobre si mesmo ou sobre o mundo, emerxendo máis forte e sabio. Esta figura foi empregada ao longo da historia da literatura, desde obras clásicas até outras recentes da cultura popular.

Na cosmovisión de diferentes pobos, o bosque está vinculado co mundo animal e mitolóxico, sendo un lugar de paso cara ao mundo dos mortos e residencia de forzas hostís ao humano.
 No folclore 
miniatura|Jules Coignet - Le chêne au dolmen dans la forêt de Brocéliande (1836)
Nas tradicións folclóricas, o bosque encantado representa un espazo de complexidade simbólica, a miúdo asociado co misterio e a natureza salvaxe, que rompe co ámbito da comunidade orixinaria do ser humano, ofrecendo tanto protección como un contraste ambivalente co espazo de vida e ambiente creados polo home.

A actitude ambivalente cara ao bosque está particularmente presente, por exemplo, polos contos populares alemáns e as súas adaptacións. Nos mitos e lendas alemáns, por exemplo, o bosque serve de escenario para numerosas criaturas míticas e relatos que mesturan realidade e fantasía. Figuras como Frau Holle, que habita nas profundidades subterráneas e goberna as estacións do ano, ou o lobishome, que se transforma durante a noite de lúa chea, son exemplos desta ambivalencia. 

 Na mitoloxía 
miniatura|O nacemento de Anuman, da mitoloxía hindú.
Na mitoloxía, o bosque tamén é o escenario da manifestación das habilidades dos heroes. A batalla do rei Gilgamesh e Enkidu con Humbaba no bosque de cedros é o exemplo máis antigo coñecido disto,Forests: the shadow of civilization – Worldcat.org e a mitoloxía grega e romana tamén proporcionan exemplos que contan as loitas dos heroes nos bosques encantados. Tamén é un elemento primordial na mitoloxía celta, na forma do bosque de Brocéliande (casa de Merlín ou do rei galego Ponthus convertido en faia) en lendas centroeuropeas, británicas ou nórdicas, por exemplo Yggdrasil, a árbore do mundo, é un elemento central na mitoloxía nórdica e representa un tipo de bosque cósmico que conecta diferentes mundos.

 Na literatura, alén da mitoloxía 
miniatura|Gustave Doré - Dante Alighieri - Inferno - Plate 1 A selva escura - Encontreime a min mesmo nun bosque escuro - abre a Divina Comedia. 
O bosque máxico, como elemento recorrente na ficción, é mencionado por Agostiño de Hipona en varias ocasións nas súas Confesións, evidenciando a súa presenza na literatura dende tempos antigos. Nos relatos medievais, especialmente nas historias de cabaleiros, o bosque converteuse nun escenario central, cheo de desafíos e aventuras. A partir do  Renacemento do século XII, o simbolismo do bosque máxico adquiriu unha relevancia aínda maior, converténdose nunha peza fundamental nas primeiras obras da literatura moderna, onde proporciona un espazo para o misterio e a fantasía.Andrew Thomson: George Eliot’s Borrowings from Dante: a List of Sources – researchgate.net  Nel mezzo del cammin di nostra vitami ritrovai per una selva oscura
ché la diritta via era smarrita. 

 – Dante Alighieri


miniatura|A Midsummer Night's Dream (da obra de W. Shakespeare) por Robert Fowler  
Petrarca, nas súas obras fundamentais como o 'Secretum', onde cita a Agostiño ao falar dos segredos das musas, e no 'Libro das Cancións''', tamén se refire ao bosque máxico. Esta temática gañou notoriedade na literatura inglesa, particularmente na obra de William Shakespeare 'Soño dunha noite de San Xoán'. Posteriormente, a imaxe do bosque máxico estendeuse por toda Europa durante o barroco, e foi moi apreciada polos autores románticos.

 Exemplos na literatura, cine e arte 
miniatura|Paisaxe bioluminiscente de Pandora, en Avatar.
 Epopea de Gilgamesh
 Dante Alighieri : A divina comedia
 Wilhelm Hauff : O corazón de pedra Rupert Thorough: Reinterpreting the Literary Fairytale of Wilhelm Hauff:An Emendation of His Life and Works – ualberta.ca
 Béla Bartók : Cantata Profana William Shakespeare: Soño dunha noite de San Xoán
 Wenceslao Fernández Flórez: O bosque animado  J.R.R. Tolkien: O Señor dos Aneis (a Foresta de Fangorn, o Bosque Negro)
  J.K. Rowling: Harry Potter (Bosque Prohibido)
 Gustave Flaubert: O Bosque das Illusións Perdidas Richard Wagner: A Lenda do Espírito da Árbore C.S. Lewis: As crónicas de Narnia (aparece un bosque entre os dous mundos)
 James Cameron: Avatar'' (bosque de Pandora)

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 

 Árbores na mitoloxía
 Bosque
 Bosque sagrado
 Conto de fadas
 Edén
 Fraga (botánica)
 Nemeton
 Nemetona
 Paisaxe

 Ligazóns externas 
 A epopea de Gilgamesh  (en húngaro)
 Xogo divino 1. canción: No bosque escuro 

Categoría:Bosques
Categoría:Maxia