Ecloxita

A ecloxita (/ ʃ /) é unha rocha metamórfica que contén granate (almandino-piropo) dentro dunha matriz de piroxeno rico en sodio (onfacita). Entre os minerais accesorios están a cianita, o rútilo, cuarzo, lawsonita, coesita, anfíbolo, fenxita, paragonita, zoisita, dolomita, corindón e, máis raramente, diamante. A química dos minerais primarios e accesorios utilízase para clasificar as ecloxitas en tres tipos: A, B e C. O amplo rango de composicións que teñen as ecloxitas motivou un longo debate sobre a orixe dos xenólitos de ecloxita como produtos da codia oceánica subducida e alterada.

 Orixes 
As ecloxitas orixínanse por metamorfismo de alta ou ultraalta presión de rochas máficas a baixos gradientes termais de <10 °C/km a medida que subduce ata as profndidades da codia inferior e do manto superior nunha zona de subdución.  

 Clasificación 

As ecloxitas defínense como rochas de dous minerais en liñas xerais basálticas que foron clasificadas en grupos A, B e C baseándose na química das súas fases minerais primarias, o granate e o clinopiroxeno. A clasificación distingue cada grupo baseándose no contido de xadeíta no clinopiroxeno e de piropo no granate. As rochas son gradualmente menos máficas (definidas polo seu contido en SiO2 e MgO) desde o grupo A ao C, mentres que o Grupo C é o menos máfico e contén maior contido de álcalis.  

A natureza transicional entre os grupos A, B e C correlaciónase co seu modo de colocación na superficie.  O Grupo A deriva de rexións cratónicas da codia terrestre, e chega á superficie en forma de xenólitos que ascenden desde profundidades de máis de 150 km durante as erupcións de kimberlita.  As do Grupo B mostran un forte solapamento composicional coas do Grupo A, pero encóntranse como lentellóns ou cápsulas rodeadas por material peridotítico do manto. O Grupo C encóntrase comunmente entre capas de mica ou xisto de glaucofana, exemplificados primariamente polo bloque tectónico de Nova Caledonia da costa de California. 

 Orixe na superficie ou no manto 
O amplo rango na composición orixinou un longo debate sobre se os xenólitos de ecloxita se orixinaban no manto ou na superficie. As superficiais estarían asociadas coa transición de gabro a ecloxita, contribuíndo de forma importante aos procesos de subdución.  

Os xenólitos de ecloxitas do Grupo A son as máis enigmáticas en canto á súa orixe debido á sobreimpresión metasomática da súa composición orixinal.  Os modelos que propoñen unha orixe superficial primaria como protólitos do leito mariño baséanse fortemente do amplo rango de composición en isótopos do oxíxeno, que se solapa co da codia oceánica obducida, como ocorre na sección Ibra da ofiolita de Samail.   A variación atopada nalgúns xenólitos de ecloxita no tubo de kimberlita de Roberts Victor son resultado da alteración hidrotermal de basalto no leito do mar.  Este proceso atribúese ao intercambio de auga mariña a baixa e alta temperatura, que ten como resultado un gran fraccionamento no espazo de isótopos do oxíxeno en relación co valor típico do manto superior de cristais de basalto de dosal mesooceánica. Outros mecanismos propostos para a orixe dos xenólitos das ecloxitas do Grupo A baséanse nun modelo acumulado, onde as composicións de granate e  clinopiroxeno derivan de residuos de fusión parcial dentro do manto. Este proceso apóiase na sobreimpresión metasomática da composición de isótopos de oxixeno orixinal, levándoa de novo ao rango propio do manto. 

 Facies de ecloxita 

As ecloxitas que conteñen lawsonita (un silicato de calcio e aluminio hidratado) raramente están expostas na superficie terestre, aínda que se predí por experimentos e modelos térmicos que se forman durante a subdución normal de codia oceánica a profundidades entre 45-300 km.

 Importancia das ecloxitas 

 Formación de rochas ígneas a partir de ecloxitas 
A fusión parcial de ecloxitas foi modelada para producir fusións de tonalita-trondhjemita-granodiorita. A fusión derivada da ecloxita pode ser común no manto e contribúe a crear rexións volcánicas onde en raros casos fan erupción grandes volumes de magma.  A ecloxita fundida pode despois reaccionar con peridotita encerrada para producir piroxenita, que á súa vez funde producindo basalto. 

 Distribución 
miniatura|Ecloxita de Almenning, Noruega. O mineral marrón avermellado é granate, o verde onfacita e o branco cuarzo.
Aparecen ecloxitas no oeste de Norteamérica, incluíndo o suroesteWilliam Alexander Deer, R. A. Howie and J. Zussman (1997) Rock-forming Minerals, Geological Society, 668 pages  e a Formación Franciscana das Cordilleiras Costeiras de California. A facies transicional granulita-ecloxita de granitoides, volcánicas félsicas, máficas e granulitas aparecen no Bloque Musgrave da oroxénese Petermann, en Australia central. Atopáronse ecloxitas que teñen coesita e glaucofana no noroeste dos Himalaias. As ecloxitas máis antigas que conteñen coesita son duns 650 e 620 millóns de anos de antigüidade e están localizadas no Brasil e Mali, respectivamente.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Ligazóns externas 
Ecloxistas do manto
Mostra de ecloxita 
Galería de fotos de ecloxitas

Categoría:Rochas metamórficas