Xiao (mitoloxía)

Xiao ou Hsiao (en chinés tradicional: 囂, en chinés simplificado 嚣, en pinyin xiāo, literalmente clamor, rebumbio). Na mitoloxía chinesa, o xiao é o nome de varias criaturas, incluíndo un mono de brazos longos, un paxaro de catro ás e un "espírito de montaña travieso e dunha soa pata", tamén chamado shanxiao. Algunhas fontes occidentais mal deletrean e malinterpretan a antiga romanización hsiao como "hsigo".  "un mono voador". 
miniatura|100x100px|夒, náo, escritura de oráculo ("cuncha e óso")
miniatura|100x100px|夒, náo, escritura de selo carimbo.
, é unha criatura mitolóxica descrita como semellante a un mono ou a un paxaro.

Xiao foi tanto o nome dunha capital histórica (preto da moderna Zhengzhou na provincia de Henan) como o nome duns montes de Henan, e tamén o nome de pía dos reis Geng Ding (1170–1147 a. C.) e Zhong Ding (1421-1396 a. C.) da dinastía Shang.

A escritura para xiao combina símbolos que representan "moitas voces". Adicionalmente, diferentes textos antigos mencionan a criaturas míticas co nome de Xiao que residen en varias montañas e que teñen características distintas.

Os estudosos propuxeron que o termo xiao pode ser un erro de copia para náo (夒), que se refire a un tipo de mono. Noutro lugar, o Shanhaijing describe un Xiao que parece Kuafu, un xigante lendario que perseguía o sol. Este Xiao é un paxaro cunha soa ollada e unha cola de can. En canto ao Shanxiao, descrito como un ser simiesco dunha soa perna que vive nas montañas do oeste, os textos antigos teñen diferentes interpretacións sobre a súa natureza e orixe. Algunhas fontes suxiren que os shanxiao poden ser seres humanos, talvez aborixes, que viviron nas montañas e que eran vistos como seres misteriosos polos chineses da época.

En O libro dos seres imaxinarios de Jorge Luis Borges, O Hsiao é un paxaro semellante a un falcón, pero ten cabeza de home, corpo de mono e cola de can. O seu aspecto presaxia severas secas. 
Nesta montaña hai un animal que parece un can pero que ten cara humana. É bo para lanzar. Cando ve un ser humano, ri. O seu nome é o mono-montaña. Móvese coma o vento. Sempre que apareza, haberá tifóns por todas partes baixo o ceo. (Montaña Yufa 獄法之山) 

Aquí hai un paxaro que semella unha curuxa e ten rostro humano, corpo de mono e cola de can. O seu nome provén da súa chamada: [lacuna]. Sempre que apareza, esa cidade terá unha forte seca. (Montaña Yanzi 崦嵫之山, onde se pon o sol) 
 Shanxiao 
Despois de estudar diversas historias sobre os chamados "espíritos do monte" en Shanxiao, o  holandés experto en cultura chinesa Jan Jakob Maria de Groot, chegou á conclusión de que os chineses incluían, dentro da súa ampla categoría de espíritos das montañas, non só a entidades sobrenaturais, senón tamén a certos primates e a grupos de seres humanos reais. Estes últimos poderían ser montañeiros que non compartían a cultura chinesa dominante e que posiblemente pertencían a un grupo indíxena en declive. Estes individuos, en determinados momentos, podían ter cometido ataques contra as comunidades chinesas máis establecidas e, como resultado, foron perseguidos e castigados por funcionarios chineses crueis. De Groot parece suxerir que, na percepción chinesa, estes seres ocupaban un lugar intermedio entre humanos e criaturas mitolóxicas, e a súa aparencia ou comportamento podería ser visto como infrecuente ou sorprendente.Tr. . No chinés estándar moderno, shanxiao é o nome do mandril Mandrillus sphinx.

O Shanhaijing ten dúas primeiras referencias a , nomeado cun manuscrito lacuna e shanhui 山𤟤. Shenyijing (神異經 "Clásico das Marabillas Divinas") de Dongfang Shuo (c. século II d.C.) escribe shanxiao como shansao cun carácter sao raro (combinando o radical 犭 "can" e unha fonética can 參). Segundo de Groot, nas montañas de Occidente, hai seres chamados "hilsao" que teñen forma humana pero distintos en tamaño. Andan espidos e aliméntanse de ras e caranguexos. Non temen aos humanos; se os ven acampando, achéganse ao lume para asar a súa comida e aproveitan a ausencia dos humanos para roubar sal. A xente descubriu que pode asustalos lanzando bambú ao lume, xa que estoupa e os espanta. Se se senten atacados, poden causar febre aos seus agresores. A pesar da súa forma humana, tamén poden cambiar de forma e, por iso, clasifícanse entre os seres místicos chamados kwei 鬼 e mei 魅 . Hoxe, din que habitan por todas as montañas.

A materia médica clásica de Bencao Gangmu de Li Shizhen (1578) analiza o shanxiao baixo a entrada Feifei feifei 狒狒  "un mono come-homes con cabelo longo". Sinala que, a pesar de seren temidos, tamén eran adorados para pedir paz, e subliña que un comportamento virtuoso é a mellor defensa contra eles.

 Xiaoyang 
 ou Hsiao-yang (literalmente 梟楊 "chopo curuxa") é outro  exemplo do xiao mitolóxico chinés. Este xiao é un nome arcaico para "curuxa" ( 貓頭鷹 "falcón de cabeza de gato" no uso moderno mandarín), e o clan Yang no suroeste da China supostamente descendían de monos. A variante de transcrición xiaoyang 梟羊 "cabra curuxa" nomea ao lendario feifei 狒狒 .

 Na cultura popular 
En Dungeons & Dragons, Hsiao (Curuxa gardián) son uns clérigos-filósofos pacíficos que habitan en bosques. Parecen mouchos xigantes con ás anchas de plumas e grandes ollos dourados intelixentes. Estas criaturas viven nas árbores, facendo niños de terra e túneles por riba do chan do bosque. Os hsiao coñecen e traballan en estreita colaboración con outras criaturas do bosque (incluíndo actaeóns, centauros, dríadas, elfos, treants e unicornios) e poden pedirlles axuda. Os seus obxectivos inclúen a preservación das forestas contra as intrusións de humanoides perigosos. 
 Erro "Hsigo" 
Numerosos recursos impresos e de Internet modernos dan unha palabra pantasma do chinés "Hsigo" "un mono voador". Porén, hsigo, que non é unha posible romanización do chinés, é un erro tipográfico común para Hsiao. P. ex.Hsigo : os Hsigo chineses son moi parecidos aos monos voadores de O Mago de Oz . Creo que probablemente se baseen en morcegos da froita, ou "raposas voadoras", da India, Asia, Indonesia e Australia. Estes morcegos do tamaño dun mono non están relacionados cos outros morcegos insectívoros, pero están xeneticamente máis próximos aos primates.Victor H. Mair sinalou en Language Log que,Se fas unha busca na web de "Hsigo", atoparás miles de referencias e centos de imaxes. Non vou dar referencias específicas, porque son todas unha tontería completa e absoluta, pero podes ler descricións detalladas destes falsos e míticos monos chineses —incluídas discusións pseudoaprendidas sobre o seu nome— en obras como as seguintes: Erudite Tales, Creepy Hollows Encyclopedia, Mythical Creatures Guide, Encyclo, Societas Magic, Monstropedia, etc., etc. Os hsigo son supostamente monos voadores con ás de paxaro, cola de can e rostro humano.Language Log posts by Victor Mair  (en inglés)

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Birrell, Anne, ed. (1999). The Classic of Mountains and Seas. Penguin. ISBN 0140447199.
 Birrell, Anne, ed. (2000). The Classic of Mountains and Seas. Penguin.
 Borges, Jorge Luis (2005). The Book of Imaginary Beings. Traducido por Andrew Hurley. Ilustrado por Peter Sis. Viking.
 Eberhard, Wolfram (1968). The Local Cultures of South and East China. E. J. Brill.
 de Groot, Jan Jakob Maria (1908). The Religious System of China: Its Ancient Forms, Evolution, History and Present Aspect, Manners, Customs and Social Institutions Connected Therewith. Vol. 5 The Soul and Ancestral Worship: Part II. Demonology. Leyden: E.J. Brill.
 The Songs of the South: An Anthology of Ancient Chinese Poems by Qu Yuan and Other Poets. Traducido por Hawkes, David. Penguin. 1985.
 Strassberg, Richard, ed. (2002). A Chinese Bestiary: Strange Creatures from the guideways Through Mountains and Seas. Traducido por Strassberg, Richard. University of California Press
 Schiffeler, John W. (1978), The Legendary Creatures of the Shan hai ching, Hwa Kang.
 Ligazóns externas 
 An Attack of a Mountain-Spectre, ilustración shanxiao (de Groot 1908, lámina IV, entre as páxinas 514 e 515)

Categoría:Mitoloxía chinesa
Categoría:Wikipedia:Páxinas con traducións non revisadas