Hiperonimia e hiponimia

A hiperonimia e a hiponimia son relacións semánticas entre un termo pertencente a un conxunto que está definido por outro termo e este último. Explicado doutro modo, é a relación dunha palabra cun sentido amplo (hiperónimo) con outras do mesmo campo semántico, pero cun sentido máis específico (hipónimos). Por exemplo, a palabra "flor" é o hiperónimo relacionado cos termos que fan referencia a todos os tipos de flores: "rosa", "dalia" etc, e "observar", "examinar" ou "mirar" son hipónimos de "ver".

Hiperónimo e hipónimo son dous termos utilizados pola semántica moderna. Son elementos importantes na cohesión do texto, evitando as repeticións mediante a retomada de ideas previas. 

 Terminoloxía 
 Etimoloxía
A palabra "hiperónimo" deriva do grego antigo "hyper" (ὑπέρ), e este da raíz indoeuropea *uper que ten unha variante radical s*uper, que dá super en latín e significa "sobre" ou "acima de", e "ónoma" (ὄνομα), que significa "nome". Por conseguinte, "hiperónimo" pode ser entendido como "nome sobre" ou "nome que está por encima".

A palabra "hipónimo" tamén se deriva do grego. "Hypo" (ὑπό) significa "debaixo de" ou "inferior a", e "ónoma" (ὄνομα) significa "nome", e vincúlase coa raíz indoeuropea *upo, que deu o prefixo latino sub e de aí a preposición galega so. Polo tanto, "hipónimo" pode ser interpretado como "nome de baixo" ou "nome que está por baixo".

 Termo noutras linguas 

 En galego reintegrado, portugués europeo e castelán úsanse os mesmos termos usados no galego normativo. En portugués do Brasil as formas son hiperônimo e hipônimo.
 Sendo un termo incorporado á lingüística no século XX, ten a mesma etimoloxía, concepto e significados noutras linguas: en catalán Hiperònim i hipònim; en inglés hypernym and hyponym, en francés hyperonyme et hyponyme; en italiano iperonimo e iponimo ; en alemán Hyperonym und Hyponym etc.

 Exemplos 
A primeira palabra é o hiperónimo, xa que contén o significado máis amplo do termo. As outras palabras asociadas con el son os hipónimos, xa que están vinculados á idea xeral do hiperónimo.

 animal: mamífero
 informática: computador
 medio de transporte: autobús
 vivenda: apartamento
 profesión: dereito
 enfermidade: gripe
 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Sinónimo
 Antónimo
 Cohipónimo e cohiperónimo 
 Relación de inclusión
 Campo semántico

Categoría:Lexicoloxía
Categoría:Semántica
Categoría:Lingüística