Gal Costa

Gal Maria da Graça Costa Penna Burgos, nada co nome de Maria da Graça Costa Penna Burgos o 26 de setembro de 1945 e finada o 9 de novembro de 2022, coñecida profesionalmente como Gal Costa, foi unha cantante brasileira de música popular (en particular, de MPB).  

 Traxectoria 
Foi unha das principais figuras da escena musical tropicália no Brasil a finais da década de 1960 e apareceu na aclamada compilación Tropicália: ou Panis et Circenses (1968). Tivo tamén unha carreira como actriz, aparecendo no filme de 1995 The Mandarin (O Mandarim) como a cantante Carmen Miranda. 

 Vida temperá 
Gal Costa naceu o 26 de setembro de 1945, na cidade de Salvador, capital do estado de Baía, Brasil. A súa nai, Mariah Costa Penna, pasou horas escoitando música clásica durante o seu embarazo coa esperanza de que Gal se interesase pola música.  O pai de Gal, Arnaldo Burgos (falecido en 1960), morreu cando Gal tiña 15 anos, e os dous nunca se coñeceron. 

Aos 10 anos, Gal fixo amizade coas irmás Sandra e Andréia Gadelha, as futuras esposas dos cantautores Gilberto Gil e Caetano Veloso, respectivamente. Estes déronlle o alcume de Gau, máis tarde deletreado como Gal. Con 14 anos escoitou por primeira vez a "Chega de Saudade" de João Gilberto na radio e interesouse pola Bossa Nova. Despois pasou a traballar como dependenta na principal tenda de discos de Salvador para achegarse á música. Aos 18 anos, Andréia Gadelha presentoulle a Caetano Veloso, chegando a ser amigos íntimos e colaboradores musicais.

 Carreira 
esquerda|miniatura| Gal Costa, 1971
Gal estreou a súa carreira profesional a noite do 22 de agosto de 1964 no concerto Nós, por exemplo, onde actuou xunto a Veloso, Gil, Maria Bethânia ou Tom Zé, entre outros. O concerto inaugurou o Teatro Vila Velha da súa cidade natal. Durante o mesmo ano, tocou Nova Bossa Velha, Velha Bossa Nova, no mesmo lugar e cos mesmos compañeiros de canto. Logo deixou Salvador para vivir na casa da súa curmá Nívea en Río de Xaneiro, seguindo os pasos de Bethânia, cuxo concerto Opinião se converteu alí nun grande éxito. 

A primeira gravación profesional de Gal ocorreu no álbum debut de Bethânia, lanzado en 1965. Era o dueto "Sol Negro" escrito polo irmán de Bethânia, Caetano Veloso. Logo lanzou os seus primeiros sinxelos a través de RCA Records, "Eu vim da Bahia", escrito por Gil, e "Sim, foi você", escrito por Veloso. Ao ano seguinte Gal coñeceu persoalmente a Gilberto e participou no 1º Festival Internacional de Música de TV Rio interpretando "Minha Senhora", escrita por Gil e Torquato Neto. 

O primeiro álbum de Gal, Domingo, foi lanzado en 1967 a través de Philips Records. Tamén foi o debut de Veloso. Gal permaneceu no selo, que máis tarde se converteu en PolyGram, até 1983. Unha canción editada deste álbum, "Coração Vagabundo", converteuse nun grande éxito. Ese mesmo ano, Gal tamén interpretou dúas cancións no II Festival Internacional de Música, que logo foi conducido por Rede Globo. Foron "Bom Dia", escrito por Gil e Nana Caymmi, e "Dadá Maria", escrito por Renato Teixeira. Este último interpretouse con Sílvio César no Festival e con Teixeira na gravación. 

En 1965, Costa comezou a gravar cancións inéditas de Gilberto Gil e Caetano Veloso. En 1968, Gal pasou a formar parte do movemento tropicália . Tropicalia é unha mestura de Samba, Bossa Nova e xéneros modernos como o rock e o beat. Gravou catro cancións en Tropicália: ou Panis et Circenses. Foron "Mamãe coragem", escrita por Veloso e Torquato Neto, "Parque industrial", de Tom Zé, "Enquanto seu lobo não vem", de Veloso, e "Baby", tamén de Veloso. Esta última converteuse nunha das cancións máis coñecidas de Costas. Ese mesmo ano, participa no III Festival Internacional de Música interpretando "Gabriela Mais Bela", escrita por Roberto e Erasmo Carlos. En novembro, participou no IV Festival de Música de Rede Records, interpretando a canción "Divino Maravilhoso", de Gil e Veloso. A canción tamén se converteu nun éxito nacional e nunha canción clásica da música popular. Cando Gilberto Gil e Caetano Veloso vivían exiliados en Londres, ela os visitaba e seguía interpretando a súa música, pero quedou no Brasil.

En 1969, Gal Costa lanzou o seu álbum debut en solitario homónimo, que incluía "Baby" e "Divino Maravilhoso". O álbum é considerado un clásico do Tropicalismo, equilibrado entre estilizacións brasileiras e influencias psicodélicas norteamericanas. Tamén contou co terceiro e cuarto éxitos en solitario de Gal, "Que pena (Ele já não gosta mais de mim)" de Jorge Ben Jor e "Não identificado" de Veloso, respectivamente. Nese mesmo ano grava o seu segundo disco en solitario, titulado Gal, e que inclúe os éxitos "Meu nome é Gal", de Roberto e Erasmo Carlos, e "Cinema Olympia", de Veloso. O disco serviu de base para o repertorio do concerto Gal!
miniatura| Costa en 2008
O seu seguinte álbum, Legal, non estaba tan lonxe do mainstream como o seu predecesor, e un álbum en directo ao ano seguinte volveu equilibrar os suaves sons brasileiros co heavy rock. En 1973, a portada do álbum Índia, centrada no seu bikini vermello, foi censurada.  Gal gravou cancións compostas por varios dos compositores máis populares do Brasil como Tom Jobim, Ben e Erasmo Carlos. Na década de 1970 foi unha das integrantes dos Doces Bárbaros, sendo os outros Veloso, Gil e Maria Bethânia. Durante anos esperábase un reencontro deste grupo emblemático da música popular brasileira. En 1982 o sinxelo "Festa Do Interior" do álbum dobre Fantasia converteuse no seu maior éxito, chegando a ser multiplatino a finais de ano. En 1994, Gal interpretou a canción "Brasil" en topless.  

Gravou cancións en portugués, castelán e inglés. 

 Premios 
Premio Grammy Latino á Traxectoria en 2011.

 Vida persoal 
Gal era bisexual. Saíu coa cantante Marina Lima na década de 1990.

 Pasamento 
Gal morreu en São Paulo o 9 de novembro de 2022, aos 77 anos.  Recuperábase dunha extracción dun nódulo da súa cavidade nasal e cancelara o seu concerto no Primavera Sound.

 Discografía 

 Álbums de estudio 

 Álbums en directo 

 1971: -Fa-Tal- Gal a Todo Vapor
 1976: Doces Bárbaros (con Caetano Veloso, Gilberto Gil, e Maria Bethânia )
 1986: Jazzvisions : Rio Revisited (con Antonio Carlos Jobim )
 1997: Acústico MTV
 1999: Gal Costa Canta Tom Jobim Ao Vivo
 2006: Gal Costa Live at the Blue Note
 2006: Gal Costa Ao Vivo
 2013: Recanto Ao Vivo

 Sinxelos 

 1968: "Baby"
 1969: "Que Pena (Ela Já Não Gosta Mais De Mim)"
 1970: "Meu Nome É Gal"
 1970: "London, London"

 Filmografía 
Estas son algunhas das obras nas que Gal Costa participou como actriz:
Ano Película Papel Notas 1995 O Mandarim Carmen Miranda  2017 O Nome Dela é Gal Serie documental de biografías producida por HBO Latinoamérica 
En 2023 foi publicado un biopic sobre a súa figura. Gal Costa é interpretada por Sophie Charlotte na película biográfica Meu nome é Gal.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 De Stefano, Gildo, Il popolo del samba, La vicenda ei protagonisti della storia della musica popolare brasiliana, Prefacio de Chico Buarque de Hollanda, Introdución de Gianni Minà, RAI-ERI, Roma 2005,  (en italiano)
 De Stefano, Gildo, Saudade Bossa Nova: musiche, contaminazioni e ritmi del Brasile, Prefacio por Chico Buarque, Introdución por Gianni Minà, Logisma Editore, Florencia 2017,   (en italiano)

 Ligazóns externas 

 (en portugués brasileiro)
  (en castelán e portugués)

 Gal Costa en Slipcue.com – Discografía en inglés e recensións.
 Gal Costa en kellerjazz.com – Coleción de imaxes 

Categoría:Finados en 2022
Categoría:Nados en 1945
Categoría:Cantantes do Brasil
Categoría:Actores do Brasil