Susana Estrada

Ángela Susana Pereda Estrada, artisticamente coñecida como Susana Estrada, nada en Xixón, Asturias, o 18 de xuño de 1949, é unha actriz, cantante e vedette española, que alcanzou gran popularidade durante os anos da Transición española.

 Traxectoria 
Coñecida como unha das figuras con máis sona nos medios durante a Transición española, foi unha das representantes principais do xénero cinematográfico coñecido como destape, e adquiriu gran popularidade polos seus espectáculos e aparicións en medios de comunicación. Tras décadas de censura e represión sobre a sexualidade e os corpos das mulleres por parte da ditadura franquista, Estrada causou un gran impacto coa súa reivindicación da naturalidade do espido e o sexo, así como polas súas opinións sobre cuestións consideradas pouco tempo atrás tabú en España.

 Inicios e salto á fama: Historia do strip-tease e consultorio 
Nada en Xixón, iniciou a súa carreira artística tras mudarse a Madrid a comezos dos anos 70. Neste momento, realizou aparicións en películas como Las tres perfectas casadas (1973) ou La trastienda (1975), unha das primeiras películas do xénero do destape. En 1976, Estrada estreou o espectáculo Historia del strip-tease, no que protagonizou o primeiro espido integral sobre un escenario por parte dunha actriz en España, obtendo un grande alcance social e nos medios.Tras iso, realizou máis aparicións en películas como Lucecita (1976), El jovencito Drácula (1977) ou Pepito Piscinas (1978).

Durante esa época púxose tamén á fronte de consultorios sexolóxicos nas revistas Play Lady e Lib, nos que respondía consultas relativas a educación sexual e defendía o dereito das mulleres a gozar do seu propio pracer. Por eles, foi procesada en catorce ocasións por escándalo público, sendo condeada en trece delas e chegando a serlle retirado o pasaporte e o dereito ao voto até a derogación do delito en 1988.

 Premios de Pueblo e carreira musical 
miniatura|Cara B do disco coa lista de cancións do disco Amor y Libertad (1981)
O 14 de febreiro de 1978, protagonizou unha das fotos máis reproducidas da Transición na entrega dos premios do diario Pueblo. Estrada, unha das galardoadas, recolleu o seu premio de mans do futuro alcalde de Madrid, Enrique Tierno Galván, estando presente entre outros o Presidente do Goberno Adolfo Suárez. Ao inclinarse, o seu peito quedou ao descuberto, e ela, seguindo a súa reivindicación da naturalidade do espido e a liberdade corporal, decidiu mantelo así ante as cámaras dos fotógrafos. A imaxe tomada por Marisa Flórez alcanzou unha gran difusión en medios nacionais e estranxeiros, sendo considerada representativa da apertura do novo réxime democrático fronte ao conservadorismo social do franquismo.Estrada realizou tamén numerosas entrevistas e aparicións en medios, e publicou relatos en Penthouse ou Can Can.Tausiet, Antonio. El cine de hoy (1978) , "13, Rue Bruguera".É tamén coautora xunto a Carlos das Heras do libro Húmedo sexo (1978).Neste momento realiza tamén o seu primeiro papel protagonista no cine, en El maravilloso mundo del sexo  (1978), á que seguiría Pasión prohibida (1980).

Tras publicar varios sinxelos de estilo disco, en 1981 publicou o seu álbum Amor y Libertad. Producido por Josep Llobel e Manuel Gas, as súas letras trataban de forma explícita temas como o desexo sexual feminino, a homosexualidade feminina e masculina, a crise da heroína ou a liberación colectiva. No musical, o álbum foi considerado de referencia dentro do subxénero do cosmic disco.

Nese ano, viuse de novo envolta nunha polémica debido a un coloquio sobre sexo co sacerdote e escritor José Luís Martín Vigil en Televisión Española, que provocou graves críticas por parte de sectores conservadores e polo que se chegou a pedir o cesamento do entón director de RTVE, Fernando Castedo.

 Anos posteriores 
En 2005 participou como concursante no reality show de Antena 3 La Granja. En 2008 regresou ao cine para facer un cameo nunha película dramática sobre os anos do destape, Los años desnudos. En 2021, estreouse o documental de RTVE Susana y el sexo, dirixido por César Vallejo, que narra o seu papel como pioneira da defensa dos dereitos sexuais e a sexualidade feminina durante a Transición.

 Legado 
Na década dos 2010, a figura de Estrada foi revisada desde perspectivas feministas, destacando o seu papel como pioneira na defensa das liberdades sexuais e a axencia sexual das mulleres nun momento de especial importancia como a Transición cara á democracia.

Alejandro Melero citou a Estrada, e en particular a escena final de El maravilloso mundo del sexo (1978), como un caso pioneiro de experimentación coas tecnoloxías de gravación á hora de representar o sexo no cine español.Estrada e o seu episodio xunto a Tierno Galván na entrega de premios do diario Pueblo aparecen na novela de Marta Sanz Daniela Astor y la caja negra (2013), sobre a liberdade sexual das mulleres na Transición.

A música de Estrada foi reivindicada nos últimos anos por mor da edición do álbum compilatorio The Sexadelic Disco-Funk Sound of… Susana Estrada (2017).En 2022, o cantante portorriqueño Rauw Alejandro utilizou na súa canción "Más de una vez" o retrouso da canción de Estrada "Gózame xa", incluída no seu álbum Amor y Libertad.

 Filmografía 

 Cine 
 Las tres perfectas casadas (1973)
 La trastienda (1975)
 El Libro de Buen Amor (1975)
 La noche de las gaviotas (1975)
 Lucecita (1976)
 El jovencito Drácula (1976)
 Sexy... amor y fantasía (1977)
 Pepito Piscinas (1978)
 El maravilloso mundo del sexo (1978)
 Pasión prohibida (1980)
 Comamos y bebamos todos de él (1992)
 Los años desnudos (2008)
 Carne cruda (2011)

 Televisión 
 Novela (adaptación de Aloma) (1977)
 La granja (2005)
 Ochéntame otra vez (2015)
 Susana y el sexo (2021)

 Discografía 

 Álbums 
 Amor y Libertad (1981)

 Sinxelos e EP 
 Ya me voy de tu vida (1978)
 Machos (1980)
 Acaríciame (1980)
 Mi chico favorito (1981)

 Compilacións 
 The Sexadelic Disco-Funk Sound of… Susana Estrada (2017)

 Notas 

Categoría:Personalidades do cinema de España
Categoría:Actores de Asturias
Categoría:Actores de teatro musical de España
Categoría:Músicos de España
Categoría:Nados en Xixón
Categoría:Nados en 1949