Xusto Moreda

Xusto Moreda Pérez, nado en Ribadeo o 25 de novembro de 1935 e finado na mesma vila o o 30 de xullo de 2022, foi un pintor, ceramista e artista plástico galego.

 Traxectoria 

 Primeiros anos 
Fillo de Justo Moreda Díaz e Pura Pérez Salvatierra,  pasou a súa infancia e primeira xuventude en Ribadeo, onde superou un tifo e lugar moi presente na súa obra, protagonizando moitos dos seus cadros.

Ós 17 anos comezou a pintar, e un ano despois deu comezo ós estudos preparatorios para Medicina en Santiago de Compostela. Abandoounos para adicarse de cheo á súa vocación artística. Ante a oposición paterna, viuse obrigado a marchar á Coruña, onde comezou a traballar no Instituto Social da Mariña para manterse. 

 Desenvolvemento profesional 
Continuou a pintar con un grupo de amigos, entre os que se atopaba Maximino Aramburu, licenciado en Belas Artes pola Academia de San Fernando. Na Coruña coñeceu a Lourdes Dans, irmá de Mª Antonia Dans, con quen casa. Lourdes, que estudara arte na escola Massana de Barcelona, especializándose en pintura e esmalte ao fogo, ensiñoulle cerámica e esmalte de xoiería. A primeira exposición, a finais da década de 1960 na Sala da Asociación de Artistas da Coruña, foi conxunta entre ambos, expoñendo Lourdes esmaltes e Xusto colaxes. Abandonou a cerámica e o esmalte trala morte de Lourdes con 37 anos en 1973. Antes dese ano, pasou un período adicado ós coidados da súa muller.

Con posterioridade, Nicolás Fernández García, o seu representante e con quen a comezos da década de 1980 monta a galería de arte 'Arracada' na cidade, foi tamén o seu compañeiro. A galería botou o peche en 1990.

 Ideas 
alt=Casa de pisos de estilo indiano na rúa San Roque en Ribadeo, na que naceu Xusto Moreda|miniatura|Casa de pisos de estilo indiano na rúa San Roque en Ribadeo, na que naceu Xusto Moreda
Politicamente, definiuse como comunista, e no relixioso, como ateo. 
 Obra 
Foi moi coñecido nos círculos culturais galegos. A súa obra artística, onde destaca a obra pictórica, referiuse con preferencia a surrealismo, cubismo e en particular, fauvismo.

Nas décadas de 1980 e 90 tivo grande produción artística. A esta época pertencen os seus retratos, de xeito predominante femininos, asimétricos, coloridos e cheos de paixón. A contraste de cores foi unha constante na súa obra. Na súa etapa de pintura de paisaxes, moitos deles de Ribadeo, pintou con clara influencia fauvista.

Moitos escritores puxeron palabras ou interpretaron ás súas pinturas, de Darío Xohán Cabana a Antón Avilés de Taramancos, pasando por Manuel Lourenzo, Miguel Anxo Fernán-Vello, Xavier Rodríguez Baixeras ou García-Bodaño entre outros. Así, García-Bodaño sinala en relación cos rostros de mulleres, "unhas faces que adoitan ocupar todo o lenzo, mal encadradas adrede, coa parte superior da cabeza ás veces cortada polos lindeiros do cadro, o que induce a prestar unha maior atención á superficie visualizada". En xeral, de estilo colorista, ofreceu unha visión poética e desenfadada do mundo feminino.

 Exposicións 

 Individuais 
1976. -xuño, Diario Pueblo, Madrid
outubro, Librería Lume, A Coruña
1977. -marzo, Deputación de LugoJ Moreda   / Galería de Arte de Educación y Ciencia ; Exma. Diputación Provincial de Lugo 
abril, Galería Ceibe, A Coruña
outubro, Galería Grisalla, Valladolid
1978. -maio, Galería Prat, ValenciaJ Moreda   : pinturas : del 2 al 17 de mayo de 1978  / Galería Prat
outubre, Galería Ceibe, A CoruñaXusto Moreda: del 20 de octubre al 10 de noviembre 1978  / Ceibe galería de arte 
1979. -xaneiro, Galería Souto, Ourense
marzo, Galería Dintel, Santander
1980. -maio, Galería Prisma, Lugo
1981. -febreiro, Galería Catro, A Coruña
1982. -novembro, Banco de Crédito e Inversiones, LugoXusto Moreda: pinturas : [del 15 al 22 de noviembre de 1982]  / [Sala de exposiciones del BCI, Banco de Crédito e Inversiones] 
1983. -maio, Galería de Arte Citania, Santiago de Compostela
outubro, Galería Catro, A Coruña
1985. -xuño, Galería Arracada, A Coruña
1986. -xaneiro, Caixa de Aforros, Vigo
1987. -novembro, Concello de A CoruñaOleos de Xusto Moreda: Sala Municipal de Exposiciones del Ayuntamiento de La Coruña, noviembre-diciembre de 1987 /  [texto], Laureano Alvarez. 
1995. -marzo, Galería Obelisco, A Coruña
1998. -setembro, Galería Obelisco, A Coruña
1999. -marzo, Hotel Voar, Ribadeo
2001. -maio, Unversidad de Lérida
2002. -agosto, Ribadeo
2006. -agosto, Concello de Ribadeo

 Colectivas 
1977. -maio, Galería Ceibe, concello de A Coruña
xuño, Mostra de Artistas Galegos, Torques, A Coruña
agosto, IV Bienal de Pontevedra
1978. -xuño, Galería Torques (Subasta Ascón), Santigo
1979. -xuño, Caixa de Aforros de Galicia, A Coruña
agosto, V Bienal Pontevedra
1980. -xullo, Galería Catro, A Coruña
1981. -xullo, Ministerio de Cultura (Teatro Luis Seoane), A Coruña
agosto, Galería Catro, Parador Nacional de RibadeoÁlvaro Caruncho, Alfonso Costa, Xusto Moreda, Alejandro G. Pascual, Agustín Pérez Bellas: del 8 al 30 de agosto, 1981: Parador Nacional de Ribadeo  / [textos, Gabriel Plaza Molina, Fernando Mon, José de Castro Arines] 
1983. -decembro, Galería Citania, Santiago
1984. -febreiro/verán, Galería Citania, Santiago
1986. -agosto, Entre Tres, Vilagarcía, Pontevedra
1988. -outubro, Mencer, Sala Municipal de Exposicións Estación Marítima, Concello de A CoruñaMencer  : [exposición], Sala Municipal de Exposiciones, Estación Marítima, A Coruña, octubre 1988 / [texto, Ánxel Vázquez de la Cruz ; coordinación, Mª Luisa Vázquez, María Cabrera]
decembro, Exposición poxa a favor de Amnistía Internacional. A CoruñaFolleto da exposición, celebrada do 3 ó 10 de decembro de 1988 na Sala Municipal de Exposición da Estación Marítima, (visto en http://www.pintoresgallegos.com/bibliografia/xustomoreda.html)
1989. -Exposición Unión-Fenosa.Estación Marítima. A Coruña
1991.-Homenaxe a Laxeiro. Galería de Arte Citania. Santiago

 Catálogos de exposicións 
Pinturas de Ribadeo. Concello de Ribadeo, 1995
Óleos y alfarería. Delegación Municipal de Cultura, Concello de Ribadeo, 2002

 Murais Xunta de Galicia 
Pó de Ouro, IES Eusebio da Guarda (inicialmente no Colexio Curros Enríquez, mediante convenio coa Xunta de Galicia cun abono de 120 000 pts), A Coruña
A Venus do Espello, C.P. Pontedeume
C.P. Paradela
Menina, C.E.I.P. Plurilingüe A Fraga (As Pontes)
C.P. Vimianzo
C.P. Feira do Monte
Embarazada, Centro de Saúde de Maniños, Fene

 Colaboración en libros 
Homenaxe a Laxeiro. Escritores e Artistas de Galicia
Homenaxe a González Garcés
Portada en Gran Enciclopedia Galega, T.22
Gan Enciclopedia Galega, T.32
Tradiciones, mitos, creencias y curanderismo en medicina popular de Galicia de Vázquez Gallego

 Recoñecementos 
En setembro de 2023 recibiu unha homenaxe en Ribadeo por parte da A.C. Francisco Lanza, con exposición, recital poético, táboa redonda e actuación musical.

 Galería de imaxes 

 Notas 

Véxase tamén

 Bibliografía 
Xusto Moreda. Teófilo Comunicación. Nov. 2009
Guía de artistas de Galicia. Coord. Margarita Rueda Alonso. Ed. Xunta de Galicia. Consellería de Cultura. ISBN: 84-453-3507-3. Santiago, 2003

 Ligazóns externas 
- https://www.pintoresgallegos.com/bibliografia/xustomoreda.html Xusto Moreda], na web Pintores Gallegos

Categoría:Pintores de Galicia do século XX

Categoría:Nados en Ribadeo
Categoría:Nados en 1935

Categoría:Finados en 2022