Paul Morphy

Paul Charles Morphy, máis coñecido como Paul Morphy, nado en Nova Orleáns o 22 de xuño de 1837 e finado ibídem o 10 de xullo de 1884, foi un xogador de xadrez estadounidense do século XIX e, sen dúbida, o mellor xogador da súa época. Morphy é chamado "o xenio efémero" pola súa curta carreira. Bobby Fischer chamouno como un dos mellores xogadores de xadrez de todos os tempos e describiuno como "quizais o xogador máis preciso que viviu".

 Traxectoria 
Paul Morphy naceu en Nova Orleáns, nunha familia rica e distinguida. O seu pai, Alonzo Michael Morphy, que era avogado, exerceu como lexislador do estado de Luisiana. Alonzo, que tiña nacionalidade española, era descendente de españois, portugueses e irlandeses. A nai de Morphy, Louise Thérèse Félicité Thelcide Le Carpentier, tiña talento musical, filla dunha familia crioula francesa. Morphy creceu nunha atmosfera civilizada de cultura xenial, onde o xadrez e a música eran os momentos máis destacados das reunións dominicals.

Segundo o seu tío, Ernest Morphy, ninguén lle ensinou formalmente a Paul a xogar ao xadrez; el aprendeu de neno só vendo xogar á xente. Despois de ver en silencio unha partida entre Ernest e Alonzo, onde a partida rematou con empate, o pequeno Morphy declarou sorprendentemente que Ernest debería gañar. O seu pai e o seu tío non sabían que Paul coñecía os movementos, e moito menos calquera estratexia de xadrez. Eles quedaron aínda máis sorprendidos cando Paul demostrou a súa afirmación restaurando as pezas e demostrando a vitoria que perdera o seu tío.

Morphy era considerado un xenio, xa que con só 12 anos xa tiña adquirido un nivel de xogo excepcional, ademais de xogar partidas simultáneas "a cegas" (sen ver o taboleiro). Considerado un excelente xogador da Escola Romántica de xadrez e tamén é coñecido polas súas contribucións á estratexia do xadrez e á composición dos problemas do xadrez.

En 1850, con doce anos, xogou tres partidas contra o mestre húngaro Johann Löwenthal, que estaba de paso por Nova Orleáns. Morphy gañou os tres xogos.Un dos xogos foi asignado incorrectamente como empate no libro Morphy's Games of Chess de Löwenthal e posteriormente copiouse noutras fontes. David Lawson, na súa biografía de Paul Morphy, corrixiu este erro, proporcionando os movementos que se xogaron realmente e fixo que se corrixise o historial do xogo.
esquerda|miniatura|Morphy vs. Löwenthal, 1858.
Estudante de Dereito con fantásticas habilidades de memorización, obtivo a súa licenciatura en Dereito aos 19 anos. Demasiado novo para exercer a profesión, decidiu dedicarse ao xadrez. Paul Morphy converteuse no primeiro campión dos Estados Unidos en Nova York aos 20 anos (1857). Os seus compatriotas decidiron entón organizar un encontro con Howard Staunton, o campión británico, o mellor xogador europeo daquela, pero el evitou sistematicamente o enfrontamento. Morphy decidiu  entón viaxar a Europa, onde coñece e vence a todos os grandes xogadores do Vello Continente, incluído o vencedor do primeiro gran torneo europeo de Londres en 1851, Adolf Anderssen, que non puxo a resistencia esperada: Morphy gañou sete partidas, perdendo 2 e empatando 2 (1858).

Morphy regresou a Nova York o 11 de maio de 1859, cuberto de gloria polos seus compatriotas. Con todo, decidiu abandonar o xadrez tras unha decepción no amor. A súa actividade xadrez só durou 18 meses!

A saúde mental de Morphy foise deteriorando gradualmente e comezou a sufrir delirios de persecución e paranoia. Morreu na súa bañeira dun ataque cerebral aos 47 anos.- Bobby Fischer 

 Resultados 
Abaixo amósanse os resultados das partidas ou matches do torneo e das partidas non oficiais. A lista mostra que as partidas perdidos ocorreron en partidas individuais contra dous e tres opoñentes: Jeremy Spinrad, Collected results 1836–1863  (en inglés) C. Sericano, I grandi matches 1850–1864 (en italiano) Rogerio Caparrós, Paul Morphy, Partidas Completas, Madrid (1993) (en castelán) 

 + xogos gañados; − xogos perdidos; = xogos empatados

DataOpoñenteResultadoLocalPlacarNotas1849−1850Eugène RousseauVenceuNova Orleansca. 45/50ca. +45−5=0non-oficial1849-1864James McConnellVenceuNova Orleansca. 8/8 +8-0=0probabelmente non-oficial1850Johann LöwenthalVenceuNova Orleans2½/3 +2−0=1non-oficial1855Alexander Beaufort MeekVenceuMobile, AL6/6 +6−0=0non-oficial1855A.D. AyersVenceuMobile, AL2/2 +2−0=0non-oficial1857Alexander Beaufort MeekVenceuNova Orleans4/4 +4−0=0non-oficial1857James ThompsonVenceuNova York3/3 +3−0=01º Torneo de xadrez de Nova York de 1857, elim.1857Alexander Beaufort MeekVenceuNova York3/3 +3−0=01º Torneo de xadrez de Nova York de 1857, q-final1857Theodor LichtenheinVenceuNova York3½/4 +3−0=11º Torneo de xadrez de Nova York de 1857, s-final1857Louis PaulsenVenceuNova York6/8 +5−1=21º Torneo de xadrez de Nova York de 1857, final1857Louis PaulsenVenceuNova York3½/4 +3−0=1non-oficial1857Theodor LichtenheinVenceuNova York2/3 +1−0=2non-oficial1857Alexander Beaufort MeekVenceuNova York2/2 +2−0=0non-oficial1857Daniel FiskeVenceuNova York3/3 +3−0=0non-oficial1857Napoleon MaracheVenceuNova York3/3 +3−0=0non-oficial1857Samuel CalthropVenceuNova York1/1 +1−0=0non-oficial1857Lewis ElkinVenceuNova York1/1 +1−0=0non-oficial1857William James Appleton FullerVenceuNova York2/2 +2−0=0non-oficial1857Hiram KennicottVenceuNova York1/1 +1−0=0non-oficial1857Charles MeadVenceuNova York1/1 +1−0=0non-oficial1857Hardman MontgomeryVenceuNova York1/1 +1−0=0non-oficial1857David ParryVenceuNova York1/1 +1−0=0non-oficial1857Frederic PerrinVenceuNova York2/3 +1−0=2non-oficial1857Benjamin RaphaelVenceuNova York1/1 +1−0=0non-oficial1857James ThompsonVenceuNova York5/5 +5−0=0non-oficial1857George HammondVenceuNova York15/16 +15−1=0non-oficial1857John William SchultenVenceuNova York23/24 +23−1=0non-oficial1857Charles Henry StanleyVenceuNova York12/13 +12−1=0non-oficial1857Daniel Fiske, W.J.A. Fuller, Frederick PerrinPerdeuHoboken, NJ0/1 +0−1=0non-oficial1858Thomas BarnesVenceuLondres19½/27 +19−7=1non-oficial1858Samuel BodenVenceuLondres7½/10 +6−1=3non-oficial1858Henry Edward BirdVenceuLondres10½/12 +10−1=1non-oficial1858Edward LöweVenceuLondres6/6 +6−0=0non-oficial1858Thomas HamptonVenceuLondres2/2 +2−0=0non-oficial1858George Webb MedleyVenceuLondres3/4 +3−1=0non-oficial1858John OwenVenceuLondres4/5 +4−1=0non-oficial1858Johann LöwenthalVenceuLondres10/14 +9−3=2match1858Augustus MongredienVenceuLondres2/2 +2−0=0non-oficial1858Frederic DeaconEmpatouLondres1/2 +1−1=0non-oficial1858James KippingVenceuBirmingham2/2 +2−0=0non-oficial1858Henri BaucherVenceuParis2/2 +2−0=0non-oficial1858Paul JournoudVenceuParis12/12 +12−0=0non-oficial1858H. LarocheVenceuParis6/7 +5−0=2non-oficial1858M. ChamouilletVenceuVersailles1/1 +1−0=0non-oficial1858Pierre Charles Fournier de Saint-AmantVenceuParis1/1 +1−0=0non-oficial1858Jules Arnous de Rivière, Paul JournoudPerdeuParis0/1 +0−1=0non-oficial1858Jules Arnous de RivièreVenceuParis6½/8 +6−1=1non-oficial1858Daniel HarrwitzVenceuParis5.5/8 +5−2=1match1858Adolf AnderssenVenceuParis9/11 +7−2=2match1858Adolf AnderssenVenceuParis5/6 +5−1=0non-oficial1859Augustus MongredienVenceuParis7½/8 +7−0=1match1859Wincenty BudzyńskiVenceuParis7/7 +7−0=0non-oficial1859A. BousserollesVenceuParis1/1 +1−0=0non-oficial1859F. SchruferVenceuParis1/1 +1−0=0non-oficial1859Johann LöwenthalVenceuLondres1½/3 +1−1=1non-oficial1859George HammondVenceuBoston1/1 +1−0=0non-oficial1862Félix SicreVenceuHabana2/2 +2−0=0non-oficial1863Augustus MongredienVenceuParis1/1 +1−0=0non-oficial1863Jules Arnous de RivièreVenceuParis9/12 +9−3=0match

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 

 Todos os xogos de Paul Morphy

Categoría:Nados en Nova Orleáns, Luisiana
Categoría:Xadrecistas dos Estados Unidos de América
Categoría:Finados en 1884
Categoría:Nados en 1837