Síndrome savant

Síndrome savant (do francés Savant = sabio, pronunciado ) é unha condición rara na que alguén con algunha discapacidade mental significativa en algún eido, ou trastorno do desenvolvemento intelectual, demostra certas habilidades moi por encima da media.  As habilidades nas que destacan os savants están xeralmente relacionadas coa memoria. Isto pode incluír o cálculo rápido, habilidades artístico-memorísticas, a creación de mapas ou habilidades musicais. Normalmente, só hai unha habilidade excepcional.

Os savants xeralmente teñen un trastorno do neurodesenvolvemento como o trastorno do espectro autista ou teñen unha lesión cerebral. Aproximadamente a metade dos casos están asociados co autismo, e poden ser coñecidos como "sabios autistas". Aínda que a condición adoita aparecer na infancia, algúns casos desenvólvense máis tarde na vida. Non se recoñece como un trastorno mental.

 Epidemioloxía 
Como nos diagnósticos dos síndromes do espectro autista, o diagnóstico dos savant é clínico e non o hai consenso universal sobre a súa prevalencia. Estímase que a síndrome de savant afecta a unha de cada millón de persoas. A condición afecta a máis homes que mulleres, nunha proporción de 6:1. O primeiro caso descrito foi en 1783. Especúlase que nas persoas con autismo, entre o 0'5% e o 10% poderían ter en certo grao a síndrome savant, até certo punto;   con todo, calcúlase que se coñecen menos de cen savants vivos detectados no mundo, cunhas habilidades tan extraordinarias que serían consideradas espectaculares mesmo para unha persoa sen discapacidade.

 Signos e síntomas 
miniatura|Venice (Venecia), polo artista savant Stephen Wiltshire.
As habilidades savant adoitan atoparse nunha ou máis destas cinco áreas principais: arte, memoria, aritmética, habilidades musicais e habilidades espaciais. Os tipos máis comúns de savant son os sabios do calendario,  "calendarios humanos" que poden calcular o día da semana para calquera data determinada con rapidez e precisión, ou recordar recordos persoais dunha data determinada. A memoria avanzada é a clave "superpoder" nas habilidades sabias.

Aproximadamente a metade dos sabios son autistas; a outra metade adoita ter algún tipo de lesión ou doenza do sistema nervioso central. 

 Sabios do calendario 
Savant do calendario é alguén que, a pesar de ter unha discapacidade intelectual, pode nomear o día da semana dunha data, ou viceversa, nun rango limitado de décadas ou varios milenios.  A rareza das "calculadoras humanas" do calendario débese posibelmente á falta de motivación para desenvolver tales habilidades entre a poboación en xeral, aínda que os matemáticos desenvolveron fórmulas que lles permiten obter habilidades similares. Os savants do calendario, por outra banda, poden non ser propensos a desenvolver habilidades para socializar.

 Mecanismo 

 Psicolóxico 
Ningunha teoría cognitiva amplamente aceptada explica a combinación de talento e déficit dos sabios. Suxeriuse que os individuos con autismo están nesgados cara ao procesamento centrado nos detalles e que este estilo cognitivo predispón aos individuos con ou sen autismo a ter talentos savant. Outra hipótese é que os savants hipersistematizan, dando así unha impresión de talento. A hipersistematización é un estado extremo da teoría da empatización-sistematización (empathizing-systemithing theory ou E-S en inglés por Simon Baron-Cohen) que clasifica as persoas en función das súas habilidades para empatizar cos demais fronte a sistemas de feitos sobre o mundo externo. Ademais, a atención ao detalle dos 'sabios' é unha consecuencia da percepción mellorada ou da hipersensibilidade sensorial nestes individuos únicos.  Tamén se hipotetizou que algúns savants operan accedendo directamente a información profunda e sen filtrar que existe en todos os cerebros humanos que normalmente non está dispoñíbel para a conciencia consciente.

 Neuroloxía 
Nalgúns casos, a síndrome do sabio pódese inducir despois dun traumatismo cranial grave no lóbulo temporal anterior esquerdo. A síndrome savant foi replicada artificialmente mediante estimulación magnética transcraneal de baixa frecuencia para desactivar temporalmente esta área do cerebro.

 Epidemioloxía 
Non hai estatísticas obxectivamente definitivas sobre cantas persoas teñen habilidades sabias. As estimacións oscilan entre "extremadamente raras" até que unha de cada dez persoas con autismo poida ter habilidades savant en diferentes graos. Un estudo británico de 2009 de 137 pais de nenos autistas descubriu que o 28% cre que os seus fillos cumprían os criterios para algunha habilidade savant, definida como unha habilidade "a un nivel que sería infrecuente mesmo para persoas 'normais' ". Reportáronse até 50 casos de síndrome súbita ou adquirida do savant. 

Os homes con síndrome savant superan ás mulleres en aproximadamente 6:1 (en Finlandia),Treffert, Darold. A Visual Feast lixeiramente superior á disparidade de proporción de sexos para os trastornos do espectro autista de 4,3:1.

 Historia 
O termo idiot savant ( en francés para "idiota sabio") foi usado por primeira vez para describir a condición en 1887 por John Langdon Down, quen é coñecido pola súa descrición da síndrome de Down. O termo "sabio idiota" foi descrito máis tarde como un nome erróneo porque non todos os casos informados encaixan na definición de idiota, orixinalmente usada para unha persoa cunha discapacidade intelectual moi grave. O termo sabio autista tamén se utilizou como descrición do trastorno. Do mesmo xeito que o sabio idiota, o termo pasou a considerarse un nome erróneo porque só a metade dos que foron diagnosticados coa síndrome do sabio eran autistas. Ao entender a necesidade de precisión no diagnóstico e dignidade cara ao individuo, o termo síndrome savant converteuse nunha terminoloxía amplamente aceptada. 

 Sociedade e cultura 

 Casos destacados 

 Daniel Tammet, autor británico e políglota
 Derek Paravicini, prodixio musical cego e pianista británico
 David M. Nisson, científico estadounidense 
 Henriett Seth F., escritor e artista autista húngaro
 Kim Peek, "megasavant" estadounidense que inspirou o filme Rain Man.
 Kodi Lee, gañador de America's Got Talent 2019 (músico)
 Leslie Lemke, músico estadounidense
 Matt Savage, músico estadounidense
 Rex Lewis-Clack, pianista e sabio musical estadounidense
 Stephen Wiltshire, arquitecto británico
 Temple Grandin, profesor estadounidense de ciencia animal
 Thristan Mendoza, músico filipino, un prodixio da marimba 
 Tom Wiggins, pianista e compositor cego estadounidense 
 Tommy McHugh, artista e poeta británico

 Casos adquiridos 

 Alonzo Clemons, escultor estadounidense 
 Anthony Cicoria, pianista e doutor en medicina
 Derek Amato, compositor e pianista estadounidense, desenvolveu a síndrome do sabio e sinestesia
 Patrick Fagerberg, artista, inventor e antigo avogado adquirido nos Estados Unidos.
 Orlando Serrell, savant adquirido norteamericano
 Jason Padgett, matemático estadounidense, adquiriu tras ser golpeado na caluga mentres estaba nun bar.

 Casos ficticios 

 Raymond Babbitt, sabio autista na película de 1988 Rain Man (inspirada en Kim Peek )
 Park Shi-on, sabio autista no drama médico surcoreano Good Doctor de 2013
 Shaun Murphy, sabio autista no drama médico estadounidense de 2017 The Good Doctor
 Kazan, sabio autista na película de 1997 Cube
 Kazuo Kiriyama, principal antagonista da novela xaponesa Battle Royale de 1999
 Jeong Jae-hee, sabio autista no drama psicolóxico surcoreano Mouse de 2021
 Patrick Obyedkov, sabio adquirido nun episodio de 2007 do drama médico estadounidense House.
 Woo Young-woo, sabio autista no drama xurídico surcoreano de 2022 Extraordinary Attorney Woo .
 Mashiro Shiina, sabio autista na serie de anime de 2012 The Pet Girl of Sakurasou.
 Christopher Boone, protagonista da novela de 2003 'The Curious Incident of the Dog in the Night-Time' (O curioso incidente do can á medianoite) de Mark Haddon

 Véxase tamén 

 Arte autista
 Autismo
 Hipertimesia
 Neno prodixio
 Superdotación
 Trastorno do espectro autista

 Notas 

Categoría:Síndromes
Categoría:Memoria
Categoría:Cálculo