Terreo (xeoloxía)

En xeoloxía, un terreo (ou terreo tecnoestratrigráfico) é un fragmento de codia terrestre formado nunha placa tectónica (ou fragmentado dela) e acrecionado ("suturado") á codia, quedando unido a outra placa. Por tanto, un terreo fórmase por un proceso tectónico, cando un fragmento de placa litosférica, de natureza continental ou oceánica, se afasta do seu lugar de xénese e únese logo a outro conxunto xeolóxico por acreción. O termo procede do inglés terrane,Cruz, E.L.C.C. & Kuyunjian, R.M. - The geology and tectonic evolution of the Tocantins granite-greenstone terrane, Almas-Dianópolis region - Revista Brasileira de Geociências — RBG, Vol. 28, n. 2, 1998. ; Páxinas 173-182 Torres, Helton Heleri F.; Sial, A. N.; Santos, E. J.; Silva filho, M. A. Nd-Sr isotopic composition of microgranular enclaves of the Brejinho Batholith, Alto Pajeú Terrane, Borborema Province, NE Brazil. In: South American Symposium on Isotope Geology, 4.,24-27 ago., 2003, Salvador, BA. Short Papers.Salvador, BA: CBPM; IRD, 2003. 789p., p.695-697. termo que se usa así ás vecesGEOLOGIA E SOCIEDADE e tamén se lle ten chamado na literatura terrano e litosferoclasto. O bloque da codia ou os fragmentos preservan a súa propia historia xeolóxica peculiar, a cal é diferente da das áreas circundantes (de aí os termos terreo "exótico" ou "suposto"). A zona de sutura entre un terreo e a codia á cal está unido é normalmente identificable como unha falla xeolóxica.

Cando os terreos están compostos de repetidos eventos acrecionais, isto é, están compostos de subunidades con historias e estruturas distintas, poden denominarse superterreos (superterranes).University of British Columbia website: Terranes  

 Xeneralidades 

Un terreo non é necesariamente unha microplaca orixinalmente independente, dado que pode que non conteña a totalidade do grosor da litosfera. É unha porción de codia que foi transportada lateralmente, normalmente como parte dunha placa maior, e é relativamente flotante debido ao grosor ou baixa densidade. Cando a placa da cal formaba parte foi subducida baixo a outra placa o terreo en cuestión non sufriu esa subución, separándose da súa placa "transportadora", e foi acrecionado á placa supraxacente. Por tanto, o terreo transferiuse dunha placa á outra. Tipicamente, os terreos en acreción son porcións de codia continental que se afastaron doutra masa continental debido a un rift e foron transportados rodeadas por codia oceánica, ou poden ser antigos arcos volcánicos formados nalgunha zona de subdución distante.

O concepto de "terreo" (terrane) desenvolveuse a partir dos estudos feitos na década de 1970 da complicada marxe oroxénica da Cordilleira do Pacífico de América do Norte, un complexo e diverso potpourri xeolóxico que era difícil de explicar ata que a nova ciencia da tectónica de placas mostrou a capacidade que tiñan fragmentos de codia de "vagaren" á deriva millares de quilómetros desde a súa orixe e acabaren colidindo e comprimíndose contra unha costa exótica. Tales terreos denomináronse inicialmente "terreos acrecionados".

"Logo foi determinado que estas exóticas franxas de codia orixináranse, de feito, como "terreos supostos" en rexións a distancias considerables, frecuentemente millares de quilómetros, do cinto oroxénico onde finalmente acabaron. En consecuencia, o actual cinto oroxénico era unha colaxe acrecionaria, composta de numerosos terreos derivados da rexión circumpacífica e agora suturados ao longo de grandes fallas. Estes conceptos aplicáronse rapidamente a outros cintos oroxénicos máis antigos, por exemplo o cinto dos Apalaches de América do Norte.... Apoios á nova hipótese chegaron non só de estudos estruturais e litolóxicos, mais tamén de estudos de biodiversidade faunística e palaeomagnetismo." (Traducido de Carney et al.J.N. Carney et al.,  Precambrian Rocks of England and Wales, GCReg. volume 20 (ISBN 978-1-86107-487-4))

 Recoñecemento dos terreos 

Un terreo ten unha dimensión rexional e para recoñecelo no campo débese mostrar que o conxunto xeolóxico deste suposto terreo ten unha historia xeolóxica distinta das historias xeolóxicas das rexións, bloques ou placas veciñas sen que estas diferenzas se poidan explicar por simples cambios laterais de facies ou dunha estrutura xeolóxica maior. Tamén se deben recoñecer as fallas que limitan este bloque. Para conseguir iso compárase a litoloxía e a estratigrafía do suposto terreo coas das zonas veciñas (por exemplo turbiditas dun lado do límite e sedimentos continentais do outro lado, sendo ambos contemporáneos), búscase mostrar que as asociacións faunísticas do suposto terreo son incompatibles en canto a ambiente, facies ou paleoecosistema (por exemplo unha fauna tropical cálida a carón dunha fauna de clima frío, sendo ambas contemporáneas). Tamén se comparan os eventos magmáticos e metamórficos de ambos os lados dos límites, os cales deberían ter ambientes xeodinámicos de formación moi diferentes e incompatibles coa situación de proximidade actual. O estilo das deformacións tectónicas contemporáneas de ambos os lados dos límites serve tamén de criterio (por exemplo, unha xistosidade de idade cretácea dun lado e estruturas distensivas da mesma idade do outro).

O paleomagnetismo é un dos métodos xeofísicos utilizados para diferenciar terreos, xa que permite recoñecer as paleolatitudes dun terreo específico e comparalas coas paleolatitudes da placa á cal se agregou. Este método permite tamén recoñecer a magnitude e velocidade dos desprazamentos relativos entre terreos e placas.

 Exemplos de terreos 
Velaquí algúns exemplos de terreos de distintas partes do mundo; a lista está incompleta:

África
Alkapeca
Terreo de Birminian
Terreo de Kahiltna
Terreo de Likasi
Cinto de Mozambique
Asia
Terreo de Aldan
Terreo de BirekteSchematic map of the Siberian craton showing boundaries of the craton and its terranes
Terreo de Bargusin
Terreo de Daldyn
Terreo de Magan
Terreo de Markha
Terreo de Midyan
Terreo de Shan–Thai
Terreo de Tungus
Terreo de Tynda
Terreo de Uchur
Taiwán
Terreo da Cadea Costeira
Terreo do Val Lonxitudinal
Terreo da Cordilleira Centrooriental
Terreo da Cordilleira Centrooccidental
Terreo da Cordilleira Hsuehshan
Terreo do pedemonte occidental
Terreo da chaira costeira
Tíbet
Terreo de LhasaAitchison, J. C., Ali, J. R., and Davis, A. M. (2007) "When and where did India and Asia collide?" Journal of Geophysical Research, v.112, pp.1–19
Terreo de Qiangtang
Terreo de Xigaze
Terreo de Bainang
Terreo de Zedong
Terreo de Dazhuqu

Australasia
Terreo de Brook Street
Terreo de Buller
Terreo de Caples
Terreo de Tasmania oriental
Terreo de Glenburgh
Terreo de Dun Mountain-Maitai
Terreo de Molong—Monaro
Terreo de Murihiku
Terreo de Narryer Gneiss
Terreo de Takaka
Terreo composto de Torlesse
Terreo composto de Waipapa
Terreo de Tasmabia occidental

Europa
Alkapeca
Terreo Armoricano (ou microplaca de Armórica)
Avalonia
Terreo Composto de Avalon
Terreo Balear
Terreo Briançonés 
Terreo das Highlands centrais
Terreo das Uplands meridionais
Terreo de Charnwood
Terreo Hébrido
Terreo de Leinster—Lakesman
Terreo de Midland Valley
Terreo Composto de Armorica setentrional 
Terreo das Highlands septentrionais
Terreos de Rosslare—Monian
Terreo do Mar do Norte meridional
Terreo de Tregor—La Hague
Terreo de WrekinPharao, et al. (1996) Tectonic map of Britain, Ireland & adjacent areas UK:British Geological Survey

Fennoscandia
Terreo Bamble 
Terreo de Idefjorden 
Terreo de Kongsberg
Terreo de Telemarkia
Rexión do gneis occidental

América do Norte
Terreo de Avalonia
Bancroft Terrane
Terreo de Buffalo Head
Terreo de Cache Creek
Terreo de Carolina
Terreo de Cassiar
Terreo de Crescent
Terreo de Elzevir
Terreo de Frontenac
Complexo Franciscano
Terreo de Ganderia
Terreo de Hottah
Superterreo insular
Placa intermontana e cinto intermontano
Terreo Meguma
Terreo Occidentalia
Terreo do bordo do Pacífico
Terreo de Pearya
Quesnellia
Bloque saliniano
Terreo de Slide Mountain
Bloque de Smartville
Terreo de Sonomia
Terreo de Steel Mountain
Stikinia
Terreo de Wrangellia
Bloque de Yakutat
Terreo de Yukon—Tanana

América do Sur
Arequipa-Antofalla
Chaitenia
Chilenia
Bloque de Chiloé
Terreo de Cuchilla Dionisio
Cuyania
Terreo Fitz Roy
Terreo de Madre de Dios
Mejillonia
Terreo de Nico Pérez
Pampia
Bloque de Paranapanema
Terreo de Piedra Alta
Terreo de Tandilia

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
Abraham et al. (1980): Continental Accretion: from oceanic plateaus to allochtonous Terranes. Science.
Berg (1980): Paleomagnetic record of plata margen tectonic processes along edge of North America. Jour. Geophys. Res.
Coney et al. (1980): Cordilleran suspect Terranes. Nature.
Howell (1989): Tectonics of suspect Terranes. Ed. Chapman and Hall.
Monger et al. (1985): Juan de Fuca plate to Alberta plains. Geol.Soc. Amer. Transect.
Ramos (1988): Late Proterozoic - Early Paleozoic of South America. A Collisional History. Episodes IUGS.
Restrepo e Toussaint (1988): Terranes and Continental Accretion in the Colombian Andes. Episodes IUGS.
John McPhee, Basin and Range, 1981 (Farrar, Straus e Giroux, Nova York).
John McPhee, In Suspect Terrain 1983 (Farrar, Straus e Giroux, Nova York).
John McPhee, Assembling California, 1993 (Farrar, Straus e Giroux, Nova York).

 Ligazóns externas 

Terrane: a definition
New techniques for modelling terranes in three dimensions
West Antarctica terrane analysis
Examples of accreted terrane in Idaho
Alaskan Terranes

Categoría:Tectónica de placas