Santiago Tafall Abad

Santiago Tafall Abad, nado en Santiago de Compostela en 1858 e finado na mesma cidade o 11 de outubro de 1930, foi un organista, mestre de capela e musicólogo galego.
 Traxectoria 
Era fillo do organista leridano Mariano Tafall i Miquel (1817-1874)Worldcat - Tafall i Miquel, Mariano 1817-1874, que se trasladou a Santiago coa súa familia en 1855.Arte completo de constructor de órganos ó sea Guía manual del organero Texto impreso por D. Mariano Tafall y MiguelSantiago Tafall Abad, primeiro transcritor e divulgador das Cantigas de Martín Codax Foi irmán de Esperanza, pianista, e de Rafael Tafall Abad, organista nas catedrais de Mondoñedo e de Santiago de Compostela.

Non consta que sexa neno de coro da catedral de Santiago de Compostela pero no seu discurso de ingreso na Real Academia Galega -da que foi membro correspondente- dixo que fora educado musicalmente desde a infancia á sombra da catedral compostelá. En 1874 matriculouse na facultade de Dereito da Universidade de Santiago de Compostela; despois de cursar un só ano abandonou a carreira para ingresar no seminario. Durante a súa mocidade formou parte da vida musical da cidade. O 21 de decembro de 1873 deu un concerto de violín acompañado ao piano da súa irmá Esperanza, que entón tiña 18 anos. O 8 de outubro de 1874 fixo a súa representación oficial do cuarteto de corda que fundara o violinista primeiro da catedral Hilario Courtier, no Teatro Principal; Tafall tocaba o violoncelo. Ademais das habituais composción de moda, interpretaron un cuarteto de Haydn, ao que o reporteiro do Diario de Santiago (12-09-1874) chamou "un músico case descoñecido en Santiago". Os mesmos artistas inauguraron no café Español (2-7-1875) unha serie de sesións de "café-concerto" que tiveron gran repercusión en Santiago.

A primeira noticia que se coñece das súas actividades na catedral corresponde ao momento en que pediu ao cabido (12-8-1873) que se lle considerase e pagáseselle como membro da capela de música. O cabido acordou que só gañaría a metade do haber "como lle corresponde aos outros individuos da capela", o que indicaba que levaba pouco tempo de membro da capela, xa fóra de interino ou de suplente. Cobrar só a metade debíase ás dificultades económicas polas que atravesaba a catedral naqueles tempos. A praza que tiña Tafall era de "violín segundo meritorio" que o 30 de outubro conseguiu en propiedade. En pouco tempo pasou a ser o primeiro violín, por enfermidade do titular, e cando este morreu o cabido acordou "que Don Santiago Tafall seguise ocupando na capela de música o lugar que ten na actualidade, o máis inmediato ao do primeiro violín Hilario Courtier, co soldo que hoxe está sinalado "(13-04-1878). Ao quedar vacante o beneficio de organista, para promoción do seu irmán Rafael a beneficiado de graza, e despois dun período en que non se puido cubrir a praza, convocáronse oposicións, ás que se presentaron tres aspirantes, un deles era el; na votación (16-2-1881), obtivo vinte votos e o segundo, Manuel Fernández Alonso, catro. Tafall tomou posesión o 22 de febreiro de 1881.

 Mestre de capela 
Sempre destacou entre os outros músicos, de tal forma que, en 1892, por estar enfermo o beneficiario tenor e non haber mestre de capela, acordou o cabido que dirixise a capela. Igualmente, encargoulle algunha vez a procura de nenos do coro, mesmo fóra de Santiago. En 1895 fixo oposición ao cargo de mestre de capela da catedral, cargo que, dada a súa boa reputación musical, foille dado por "aclamación" (3-9-1895). Só estivo tres anos como mestre de capela; o 27 de setembro de 1898 deuse conta ao cabido dunha comunicación que chegada ao señor arcebispo que comunicaba o nomeamento de Santiago Tafall capelán da capela Real de Granada, pero poucos meses despois volve a Santiago como cóengo, onde permanece até os seus últimos días. Faleceu o 10-10-193, e o cabido expresou "o sentimento da Corporación pola perda de tan distinguido membro da mesma, que, ademais da súa brillante actuación como mestre de capela, revelou en todo momento o seu amor á nosa capela con cuantiosos donativos e ultimamente a entrega do seu valioso arquivo de música ". Os numerosos escritos seus que publicou demostran os seus amplos coñecementos, o seu depurado estilo literario e un equilibrio de xuízo moi notable.

 Estilo e influencia 
Como compositor, Tafall debateuse na mesma incerteza en que se viron envolvidos outros mestres da súa época: entre a tradición catedralicia española, que consideraba orquéstraa elemento esencial das solemnidades litúrxicas, e as ideas purificadoras que habían ido tomando corpo na segunda metade do s. XIX e culminaron co motu proprio do papa Pío X en 1903. Case todas as súas composicións incluían a orquestra pero tamén o novo espírito litúrxico de pureza e austeridade, derivados da polifonía clásica e o canto gregoriano. Ten tamén unha serie completa de lamentacións e responsorios da Semana Santa (xoves e venres) para capela, segundo o novo espírito litúrxico, á parte das composicións do Códice Calixtino, entón recentemente descuberto. A influencia musical de Tafall en Santiago propiciou que, en 1897, o capítulo acordase, con ocasión do Ano Santo, crear un premio de composición para unha misa a 4 voces con instrumentos, pero que tamén "debía adaptarse ao xénero de música e condicións prescritas pola Sacra Congregación de Ritos, no seu regulamento de música relixiosa".

En 1917 foi o primeiro musicólogo que fixo un estudo musical e transcrición das Cantigas de Martín Codax, que se atopan no pergamiño Vindel, descuberto en 1914.

 Notas 

Véxase tamén

Bibliografía

 Ligazóns externas 

 Artigos de Santiago Tafall Abad  no Boletín da Real Academia Galega.

Categoría:Nados en 1858

Categoría:Nados en Santiago de Compostela

Categoría:Finados en 1930
Categoría:Personalidades de Galicia sen imaxes
Categoría:Organistas
Categoría:Musicólogos de Galicia
Categoría:Membros correspondentes da Real Academia Galega