Territorios especiais da Unión Europea

Clasificación dos territorios especiais da Unión Europea 
Rexións autónomes especiaisRexións ultraperiféricasPaíses e territorios de ultramarCasos especiaisOutros países ou territorios Büsingen am Hochrhein
 Helgoland

 Campione d'Italia
 Livigno
 Lago de Lugano

 Ceuta
 Melilla

 Åland

 Athos Dependencias de ultramar francesas
 Güiana Francesa
 Guadalupe
 Martinica
 Mayotte
 Illa de Reunión
 Saint-Martin

 Canarias

 Açores
 Madeira Dependencias de ultramar francesas
 Nova Caledonia
 Polinesia Francesa
 Wallis e Futuna
 Saint-Pierre et Miquelon
 Saint Barthélemy

 Reino dos Países Baixos

 Aruba
 Curaçao
 Sint Maarten
 Bonaire, Sint Eustatius e Saba

 Reino de Dinamarca

 GroenlandiaGroenlandia entrou na CEE en 1973 xunto a Dinamarca, Estado do que depende, con condición de país ou territorio de ultramar. Porén, tras un referendo celebrado en 1982 na illa, Groenlandia decidiu abandonar a UE por desacordos pesqueiros. Tras un acordo posterior alcanzado en 1985, Groenlandia mantén actualmente un status parcial na UE como país ou territorio de ultramar. Chipre do NorteEste territorio está baixo o control de Turquía, sen o recoñecemento internacional deste control. Os Tratados da Unión Europea, e a comunidade internacional, recoñecen a soberanía da República de Chipre sobre toda a illa, pero a aplicación dos tratados neste territorio queda suspendida até que estea baixo o control da República de Chipre.

Territorios antárticos

 Terras Austrais e Antárticas FrancesasTamén inclúe illas do Océano Índico que non pertencen ao territorio antártico. Estas illas considéranse territorio de ultramar.Asociados
Andorra mantén un acordo de asociación coa UE que lle permite beneficiarse dunhas certas vantaxes, pero non pertence nin depende da comunidade.

Aínda que Mónaco non pertence á UE, os acordos que mantén con Francia fan que o principado actúe como parte do territorio francés. Aínda que a Lexislación da Unión Europea non é aplicable ao país, forma parte do espazo Schengen e da Unión Aduaneira da Unión Europea, e está representado na UE por Francia.

San Marino mantén un acordo de asociación con Italia que lle permite beneficiarse dunhas certas vantaxes, pero non pertence nin depende da UE nin de Italia.

A Santa Sé mantén un acordo de colaboración con Italia en algúns eidos. 

Non incluídos

 Illa ClippertonEste atol deshabitado, propiedade de Francia, non está incluído como territorio da UE. Non obstante, adminístrase desde a Polinesia Francesa, o que na práctica significa que se administra como un territorio de ultramar.

 Reino de Dinamarca

 Illas FeroeNotas:

 Rexións autónomas especiais 

As rexións autónomas especiais son territorios pertencentes a Estados membro da UE que, por diferentes circunstancias xeográficas ou políticas, contan con disposicións especiais que as eximen da aplicación dalgúns suxeitos do dereito comunitario.

Estas rexións son:

 Dúas cidades alemás (Büsingen am Hochrhein e Helgoland)
 Dúas cidades italianas (Campione d'Italia e Livigno) e as augas territoriais do lago de Lugano
 Dúas cidades autónomas españolas (Ceuta e Melilla )
 Unha provincia autónoma finlandesa (Åland)
 Un territorio grego autónomo (Monte Athos)

 Åland 

Åland é un grupo de illas pertencentes a Finlandia, pero con autonomía parcial, situadas entre Suecia e Finlandia, cunha poboación de fala sueca. Ingresou na UE xunto con Finlandia en 1995. As illas tiveron un referendo separado sobre a adhesión e do mesmo xeito que a Finlandia continental votou a favor.

A lexislación da UE aplícase ás illas Åland. Non obstante, existen algunhas excepcións, debido á especial situación das illas. Åland está fóra da zona do IVE e está exenta das regras comúns sobre impostos, impostos especiais e impostos indirectos. Ademais, para protexer a economía local, o tratado de adhesión permite o concepto de hembygdsrätt / kotiseutuoikeus (barrio civil). En consecuencia, existen restricións á propiedade de bens mobles e inmobles, o dereito de establecemento por motivos comerciais e limitacións sobre quen pode prestar servizos en Åland para as persoas que non teñen este status. O status pode ser obtido por calquera persoa que resida legalmente en Åland durante 5 anos e que demostre un coñecemento adecuado da lingua sueca.

 Büsingen am Hochrhein 
É un enclave alemán situado en Suíza. Aínda que pertence á comunidade como territorio alemán, está integrado no territorio aduaneiro suízo e aplícanse impostos suízos.

 Ceuta e Melilla 
As condicións de adhesión das cidades autónomas de Ceuta e Melilla foron obxecto de numerosas negociacións, integrándose finalmente na Comunidade Económica Europea (CEE) cunha serie de esixencias particulares, orixinadas fundamentalmente pola súa situación xeográfica e escaseza de recursos -debido ao escaso tamaño do seu territorio-, o que motivou a España a solicitar unha serie de condicións especiais de integración para as cidades:

 Non están dentro do territorio aduaneiro da UE.
 Teñen a condición de terceiro país a efectos aduaneiros.
 Os produtos orixinarios das cidades considéranse procedentes de terceiros países e non como se fosen dos estados membros.
 En ambas as cidades non se aplican as leis de política comercial común que se refiran á exportación ou á importación.

Estas cidades non forman parte da zona do IVE e en cambio aplican o IPSI, un imposto similar pero con tipos máis baixos.

Aínda que Ceuta e Melilla, como territorios españois, forman parte do espazo Schengen, os controis fronteirizos de saída aplícanse a todos os cidadáns, debido ao réxime específico de exención de visados para os cidadáns marroquinos residentes nas provincias de Tetuán e Nador.

 Xibraltar 
Xibraltar, até o 31 de xaneiro de 2020, formou parte da Unión Europea aínda que cun estatuto especial, xa que segundo o tratado de adhesión do Reino Unido á Comunidade Económica Europea en 1973, Xibraltar entrou na CEE como un "territorio europeo para cuxo relacións exteriores o goberno do Reino Unido é o responsable'. Na práctica, supuxo considerar Xibraltar dentro da UE como un territorio dependente do Reino Unido, aínda que cun status especial como ocorre con outras rexións europeas. Tal e como foi negociado polo Reino Unido a petición do goberno de Xibraltar, algunhas leis da UE non se aplicaron a Xibraltar. Segundo varias disposicións do Tratado de adhesión do Reino Unido ás Comunidades Europeas, Xibraltar:

 Estaba fóra da Unión Aduaneira da Unión Europea.
 Quedou excluída da Política Agraria Común (PAC).
 Quedou excluído da harmonización do IVE.
 Non destinou ningunha parte dos ingresos aduaneiros á UE.
 En relación ao comercio de mercadorías, Xibraltar foi, de feito, considerado un territorio exterior pola UE.

Xibraltar non formaba parte do espazo Schengen, xa que o Reino Unido, do que depende, tampouco forma parte del.

 Helgolandia 
Helgoland é unha pequena illa alemá situada no bordo sueste do Mar do Norte. Pertence ao estado alemán de Schleswig-Holstein. Actualmente a illa é un destino de vacacións e goza de exencións fiscais, polo que boa parte da economía da illa baséase na venda de cigarros, alcol e perfumes aos turistas que visitan a illa. Está fóra da unión aduaneira e da zona común de IVE da Unión Europea.

 Livigno 
O municipio italiano de Livigno goza da condición de zona franca e está fóra da unión aduaneira e da zona común de IVE da Unión Europea. Este feito favoreceu moito o desenvolvemento do turismo, xa que o tabaco, o azucre e o alcohol pódense mercar a un menor custo.

 Monte Athos 
É o fogar de 20 mosteiros ortodoxos gregos, romaneses, rusos, búlgaros, serbios e xeorxianos, que forman un territorio autónomo baixo soberanía grega. Esta consideración permítelle estar exenta de determinadas leis, tanto gregas como da Unión Europea, e permitir que o territorio prohiba a entrada de todas as mulleres. Tampouco está obrigado a seguir as leis fiscais nin o Acordo de Schengen. No monte Athos só poden vivir monxes varóns e a poboación en 2005 rondaba os 2.200 habitantes.

 Rexións ultraperiféricas 
miniatura|400x400px|A Unión Europea
En "xerga comunitaria", as rexións ultraperiféricas da Unión Europea fan referencia a nove territorios que, ao estar xeograficamente distantes do continente europeo, forman parte dun dos Estados membros da UE. De conformidade co Tratado de Funcionamento da Unión Europea, a estes territorios aplícase o Dereito comunitario europeo, pero con medidas específicas a favor do desenvolvemento destas rexións que pretenden paliar as dificultades derivadas da súa gran distancia xeográfica.

Hai nove rexións ultraperiféricas:

 Cinco departamentos franceses de ultramar (Güiana Francesa, Guadalupe, Martinica, Mayotte e Reunión)
 Unha colectividade francesa de ultramar (Saint-Martin)
 Dúas rexións autónomas portuguesas (Azores e Madeira)
 Unha comunidade autónoma española (Illas Canarias).

Até finais de 2011, a colectividade francesa de ultramar de Saint Barthélemy tamén era unha rexión ultraperiférica da Unión. Porén, en vista da súa distancia da Francia metropolitana, do seu estatuto xurídico específico, das súas estreitas relacións económicas con socios do continente americano e da súa énfase no sector turístico, Francia solicitou o cambio de status de Saint Barthélemy, que se converteu nun dos países e territorios de ultramar (PTU) da Unión. A mencionada modificación entrou en vigor o 1 de xaneiro de 2012.

A oficina de información, xestión e apoio ás rexións ultraperiféricas (RUP) está situada na cidade de Las Palmas de Gran Canaria, na illa de Gran Canaria.

As rexións ultraperiféricas significan que a Unión posúe un amplo territorio marítimo, pero tamén unha economía aínda máis diversa, producindo, por exemplo, ron, azucre de cana, bananas, plátanos e outras froitas e hortalizas exóticas. Estas rexións tamén son ricas en oportunidades que poden axudar a fomentar as relacións entre os países veciños destas rexións e a Unión, ao tempo que ofrecen lugares atractivos para determinadas actividades relacionadas coa investigación e a alta tecnoloxía, como o Instituto de Astrofísica das Canarias, agás a base da Axencia Espacial Europea presente en Suramérica de xeito extraoficial.

 Azores 
miniatura| Arquipélago dos Azores ligazón=Fitxer:Flag_of_the_Azores.svg|20x20px
A Região Autònoma dos Açores é un grupo de nove illas, poboadas por algo menos dun cuarto de millón de habitantes e situadas no medio do océano Atlántico, a uns 1.500 km de Lisboa, e que forma parte do arquipélago de Macaronesia.

Aínda que poderían aplicarse excepcións á aplicación do dereito da UE, non as hai. O seu IVE é inferior ao do resto de Portugal, pero non están fóra da zona do imposto sobre o valor engadido da UE.

 Illas Canarias 
miniatura| Illas Canarias ligazón=Fitxer:Flag_of_the_Canary_Islands.svg|alt=Bandera de les Illes Canàries|20x20px|Bandeira das Illas Canarias
As Illas Canarias son un arquipélago fronte á costa africana, que constitúe unha Comunidade Autónoma Española. Esta rexión ultraperiférica é a de maior poboación e a máis poderosa economicamente.

A súa economía baséase principalmente nun sector servizos forte, debido principalmente ao seu atractivo turístico. Os visitantes das illas son maioritariamente europeos, entre os que destacan os propios españois doutras comunidades, os alemáns e os británicos. Os seus entroidos son coñecidos en todo o mundo.

Nas Canarias non se aplica o IVE, pero si existe o Imposto Xeral Indirecto Canario (IGIC), un imposto similar ao IVE pero con tipos máis reducidos.

 Madeira 
miniatura| Madeira
Consta de dúas illas habitadas, Madeira e Porto Santo; tres illas deshabitadas máis pequenas, chamadas colectivamente os desertos; e o arquipélago das Illas Salvaxes. É unha rexión autónoma portuguesa ademais dunha RUP da Unión Europea.

Os piares económicos das illas son o turismo e a agricultura, destacando especialmente o cultivo da vide, producindo o famoso viño de Madeira. Ademais, a illa produce bananas, flores exóticas, froitas subtropicais e tropicais, mangas, papaias, ananás, goiabas, aguacate, maracuiá e cana de azucre, café... Alí tamén medran palmeiras, como o coco.

Do mesmo xeito que nos Azores, aínda que poderían aplicarse excepcións á aplicación da lexislación comunitaria, non as hai. O seu IVE é inferior ao do resto de Portugal, pero non están fóra da zona do imposto sobre o valor engadido da UE.

 Dependencias francesas de ultramar 
Son cinco departamentos ou dependencias que, segundo o dereito francés, forman parte integrante da República Francesa. Cada un forma unha rexión francesa de ultramar. O euro é curso legal e forman parte da Unión Alfandegueira da Unión Europea. Porén, están fóra do espazo Schengen e do IVE.

 Guadalupe 
miniatura| Illa Guadalupe 
Guadalupe (en francés: Guadeloupe ) é un arquipélago de illas situado nas Antillas Menores a uns 600 km ao norte da costa de América do Sur e ao sueste da República Dominicana.

 Güiana Francesa 

A Güiana Francesa é unha rexión de Francia, constituída como departamento de ultramar. Atópase na costa norte de América do Sur, na rexión de Güiana, entre o Brasil e Suriname, limitando ao norte co océano Atlántico. A súa capital é Cayenne. Unha densa selva ecuatorial cobre o 90% do seu territorio. Os principais medios de acceso ao interior son as vías navegables e só se pode acceder á maioría das comunidades en lancha rápida.

Só o 5% do territorio está habitado polos 208.000 habitantes (1999), dos cales o 60% son crioulos e algo máis do 10% franceses procedentes de Europa. Só a franxa costeira de 390 km é de fácil acceso, o resto do territorio está cuberto por un denso bosque ecuatorial. O seu territorio abarca unha superficie de 92.300 km².

 Martinica 
miniatura| Illa Martinica 
A illa de Martinica pertence ao grupo das denominadas Antillas Menores (mar Caribe) e dentro dela pertence ao grupo das denominadas Illas de Barlovento. É montañoso e de orixe volcánica.

En termos demográficos, o 90% dos habitantes son negros ou mulatos e o 85% son católicos.

No norte da illa predomina o bosque tropical con abundante vexetación, mentres que no sur están as clásicas praias de area branca caribeña. Ademais do turismo, outro dos piares da economía de Martinica é a exportación de bananas.

 Reunión 
miniatura| Illa da Reunión
A illa da Reunión está situada no océano Índico, preto da illa de Madagascar.

Demograficamente, a poboación está formada por un 50% de ascendencia africana e malgache, un 25% de orixe asiática, principalmente tamiles, sendo o resto mestizos e europeos. A poboación e a agricultura concéntranse nas zonas costeiras e conta con case 800.000 habitantes.

O azucre de cana é o principal cultivo e produto exportado. Porén, a taxa de paro é demasiado alta e o PIB per cápita é sensiblemente inferior ao da Francia metropolitana, polo que recibe fondos estruturais europeos para axudar ao seu desenvolvemento.

As reservas de coral da Illa da Reunión destacan polo seu valor ecolóxico. O fondo mariño está protexido pola súa declaración polo goberno francés como Reserva Mariña polo valor dos seus arrecifes, flora e fauna.

 Mayotte 
miniatura| Mayotte, 
O 29 de marzo de 2009 celebrouse unha consulta popular entre os habitantes de Mayotte, sobre se querían que a súa illa adquirise a condición de Departamento e os dereitos de Departamento e Rexión de Ultramar como o que establece o artigo 73 do Constitución de Francia . Votou o 61% dos inscritos, dos cales o 95% aceptou a proposta.  Deste xeito a partir do ano 2011 a illa converteuse no departamento francés número 101 e a partir do 1 de xaneiro integrouse na Unión Europea como RUP.

Anteriormente, en 2011 o status de Mayotte pasou a ser unha colectividade de ultramar, un status moi próximo ao do Departamento de Ultramar francés (como no caso da Illa da Reunión, Guadalupe, Martinica e Guyana francesa. Este cambio foi aprobado polo 73% da poboación de Mayotte, pero a pesar diso, as Comores seguen reclamando a illa.

 San Martiño 
miniatura| Mapa da illa de Saint Martin (en verde a parte francesa)
O 22 de febreiro de 2007, San Martiño (Saint Martin) separouse do departamento francés de ultramar de Guadalupe, formando unha nova colectividade de ultramar. Como resultado, o seu estado dentro da UE non estaba claro durante un tempo. Aínda que un informe emitido polo parlamento francés suxeriu que a illa permaneceu dentro da UE como rexión ultraperiférica, os documentos da Comisión Europea a enumeran como fóra da Comunidade Europea. O réxime xurídico da illa foi aclarado no Tratado de Lisboa, que a enumera como rexión ultraperiférica.

 Países e territorios de ultramar 
miniatura|400x400px| Territorios Británicos de Ultramar.
Os países e territorios de ultramar son territorios que non forman parte do territorio comunitario, a diferenza das rexións ultraperiféricas, pero que teñen un estatuto especial coa UE, que lles permite beneficiarse de determinadas vantaxes que se aplican na UE. Os cidadáns de países e territorios de ultramar teñen a nacionalidade dos estados membros dos que dependen; nalgúns casos, os seus cidadáns non posúen a cidadanía plena destes estados. Estes territorios non forman parte do espazo Schengen nin da Unión Alfandegueira da Unión Europea.

 Territorios Británicos de Ultramar 

Os territorios británicos de ultramar son territorios que non forman parte plenamente integrada do Reino Unido e, polo tanto, tampouco formaban parte da UE, coa excepción de Xibraltar, que si formou parte da Unión como territorio dependente do Reino Unido cun estatuto especial. Antes de que o Reino Unido abandonase a UE, eran considerados países e territorios de ultramar:

 Anguila
 Illas Caimán
 Illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur
 Illas Malvinas
 Illas Pitcairn
 Illas Turks e Caicos
 Illas Virxes Británicas
 Illa de Montserrat
 Santa Helena, Ascensión e Tristan da Cunha
 Territorio Antártico Británico (non recoñecido internacionalmente)
 Territorio Británico do Océano Índico

As Bermudas, aínda que teñen a condición de territorio británico de ultramar, optaron por non solicitar este mesmo estatuto na UE, polo que a lexislación comunitaria non se aplicaba neste territorio. Segundo o Tratado de Funcionamento da Unión Europea, as Bermudas poderían solicitar ser recoñecidos pola UE como país ou territorio de ultramar.

O Reino Unido mantén unha reivindicación do Territorio Antártico Británico, solapada coas reivindicacións da Arxentina (Territorio Antártico Arxentino ou Antártida Arxentina) e Chile (Territorio Antártico Chileno) e conxelada pola sinatura do Tratado Antártico.

 Territorios franceses de ultramar 
Ademais dos territorios franceses de ultramar incluídos como rexións ultraperiféricas, hai os seguintes territorios franceses que non forman parte da Unión Europea:

 A colectividade de Nova Caledonia .
 As colectividades de ultramar da Polinesia Francesa, as illas Wallis e Futuna, Saint-Pierre e Miquelon e Saint Barthélemy.
 As Terras Australes e Antárticas Francesas (non recoñecidas internacionalmente).

A illa Clipperton, un atol deshabitado administrado desde a Polinesia Francesa, aínda que non pertence a ela, non ten un status claro dentro da UE. Oficialmente, non ten a condición de territorio de ultramar, xa que non ten esta consideración por parte do Goberno francés, pero o feito de ser administrado desde a Polinesia Francesa, que si ten esta consideración, fai que na práctica sexa considerado un territorio de ultramar.

 Territorios neerlandeses de ultramar 
Ademais dos Países Baixos europeos, o Reino dos Países Baixos está formado por outros tres países e tres municipios especiais fóra do continente europeo:

 : Os países de ultramar de Aruba, Curazao e Sint Maarten
 Os municipios especiais do Caribe holandés das tres illas Bonaire, Santo Eustaquio e Saba.

 Groenlandia 
miniatura| Groenlandia
Groenlandia uniuse orixinalmente á Comunidade Europea -predecesora da Unión Europea- como parte do Reino de Dinamarca en 1973, a diferenza das Illas Feroe que non entraron na UE. Porén, tras unha disputa polos dereitos de pesca e un referendo sobre o tema en 1982, negociouse un novo estatuto para a illa. Desde 1985, Groenlandia ten unha condición parcial de país ou territorio de ultramar. Correspondente a este status, a Unión Europea aínda ten certa influencia sobre o país, especialmente en materia de comercio de mercadorías groenlandesas.

Os habitantes da illa teñen a cidadanía danesa, sendo polo tanto tamén cidadáns da Unión Europea .

 Outros Casos 
miniatura| Situación na illa chipriota de Akrotiri (no sur) e Dekélia (no leste)

 Akrotiri e Dhekelia 
As bases soberanas de Akrotiri e Dhekelia en Chipre non forman parte da UE, aínda que os cidadáns que nelas residen e traballan están suxeitos á lexislación comunitaria, sempre que sexan cidadáns da Unión Europea. Neste caso considérase que están en territorio chipriota, polo que se aplican as leis deste país.

 Norte de Chipre 
É un estado de facto no terzo norte da illa de Chipre, no leste do Mediterráneo, baixo control turco. Turquía é o único país que o recoñece explicitamente; todos os demais gobernos e as Nacións Unidas recoñecen a soberanía da República de Chipre sobre toda a illa. Oficialmente dentro da UE, considérase parte integrante da República de Chipre, pero a aplicación dos tratados da UE está suspendida neste territorio, até que estean baixo o control da República de Chipre.

 Outros territorios 
Hai outros territorios que, non formando parte da Unión Europea nin formando parte de ningún estado membro, manteñen acordos de unión aduaneira e fiscal e libre tráfico que os fan funcionar como territorios comunitarios.

 Dependencias da Coroa Británica 
miniatura| As dependencias da Coroa
As dependencias da Coroa Británica, situadas entre o Reino Unido e Irlanda, como territorios semiindependentes -a diferenza dos territorios británicos de ultramar, que son territorios autónomos-, non formaban parte da UE nin tiñan ningún estatuto especial con ela, pero si teñen un status especial co Reino Unido, que lles permitiu actuar como territorios de facto da UE antes do Brexit.

 Mónaco 
Mónaco é un microestado europeo que non pertence á UE. Porén, mantén acordos con Francia que fan que Mónaco se comporte coma se fose unha rexión autónoma dentro do territorio francés. Aínda que a lei da Unión Europea non é aplicable ao principado, forma parte do espazo Schengen e da unión aduaneira da Unión Europea a través de Francia, e aplica o mesmo tipo de IVE que a Francia metropolitana. Así mesmo, Francia é a encargada de defender os intereses do principado ante a UE.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 

 Sitio web oficial das rexións ultraperiféricas  (en castelán) Arquivado
Categoría:Unión Europea
Categoría:Rexións de Europa
Categoría:Wikipedia:Páxinas con traducións non revisadas