Mordélidos

Os mordélidos (Mordellidae) son unha familia de escaravellos polífagos. Realizan movementos irregulares típicos cando escapan dos seus predadores e teñen un extremo do abdome estreito moi característico. Están estendidos por todo o mundo e hai unhas 1500 especies.

 Anatomía 

Os movementos aparentemente de pinchacarneiros están compostos dunha serie de saltos separados moi rápidos (cada salto dura aproximadamente 80 ms). Son o resultado dos esforzos do escaravello de volverse a colocar en posición de engalar para botarse a voar cando estaba en posición lateral ou dorsal. Cada un dos saltos individuais debería considerarse como unha rotación estendida, realizada por unha pata do terceiro par de patas (metapodio). Dependendo de se usan o metapodio esquerdo ou o dereito como a perna que está funcionando como panca para engalar, o cambio prodúcese na dirección do salto. A enerxía para a propulsión varía co traballo do músculo inmediato do escaravello, de modo que a lonxitude e altura dos saltos varía, e rexistráronse frecuencias de rotación de ata 48 por segundo (en Mordellochroa abdominalis) arredor do centro de gravidade do eixe lonxitudinal do corpo. Xiros adicionais arredor do eixe transversal (a frecuencias máis baixas) efectúan pinchacarneiros en espiral que se perciben como acrobacias. O extremo fino do abdome (pixidio) non é significativo no salto, pero o metacoxa-trocánter-fémur (do terceiro par de patas) ten unha gran capacidade de rotación libre (ata 270 graos, só a un nivel). Esta capacidade débese a unha articulación de parafuso que conecta a base da metacoxa coa cabeza do trocánter. O gradiente de porca é de 21 graos (observado con microscopio electrónico de varrido en 1985). Tecnicamente, saltos similares, pero menos potentes, poden observarse na familia Melandryidae (=Serropalpidae) (xénero Orchesia) e na familia Scraptiidae (xénero Anaspis). As súas articulacións coxa-trocánter teñen unha estrutura similar. Pode asumirse que a capacidade desta forma de locomoción dando pinchacarneiros ten a súa raíz nunha filoxenia común e, por tanto, non debe ser adscrita especificamente aos Mordellidae.
Por outra parte, outros autores sinalaron a natureza especial da articulación de parafuso real (2011).
Insectos doutras familias, como por exemplo o gurgullo do xénero Trigonopterus, un Curculionidae das selvas tropicais de Asia, teñen unha construción conectiva máis apertada na articulación coxa-trocánter da que se encontra en Mordellidae. Esta construción, non obstante, non facilita unha velocidade angular igual de alta do torque. A articulación aquí serve para proporcionar un mellor agarre sobre as plantas e para gabear máis doadamente.

 Sistemática 
miniatura|Adulto de Tomoxia lineella (Mordellinae: Mordellini)
miniatura|Larva de Mordellistena sp. (Mordellinae: Mordellistenini) larva dentro dun bugallo de Solidago feito pola mosca Eurosta solidaginis
miniatura|Femia adulta de Tolidopalpus nitidicoma (Mordellinae: Mordellistenini) vista de lado
Esta familia ten dúas subfamilias vivas – Mordellinae e Ctenidiinae – e unha prehistórica coñecida por fósiles (Praemordellinae). Outro xénero fósil, Liaoximordella, foi previamente identificado tratado como unha familia monotípica distinta, Liaoximordellidae, pero agora considérase moi primitiva e probablemente un membro basal dos Mordellidae.

Familia Mordellidae Latreille, 1802
 Subfamilia Ctenidiinae Franciscolo, 1951
 Ctenidia Laporte de Castelnau en Brullé, 1840
 Subfamilia Mordellinae Latreille, 1802
 †Angimordella Bao et al. 2019, ámbar birmano, Myanmar, Cenomaniano
Tribo Conaliini Ermisch, 1956
 Conalia Mulsant & Rey, 1858
 Conaliamorpha Ermisch, 1968
 Glipodes LeConte, 1862
 Isotrilophus Liljeblad, 1945
 Ophthalmoconalia Ermisch, 1968
 Paraconalia Ermisch, 1968
 Pseudoconalia Ermisch, 1950
 Stenoconalia Ermisch, 1967
 Xanthoconalia Franciscolo, 1942
 Tribo Mordellini Siedlitz, 1875
 Adelptes Franciscolo, 1965
 †Asiamordella Hong, 2002 ámbar de Fushun, China, Ypresiano
 Austromordella Ermisch, 1950
 Binaghia Franciscolo, 1943
 Boatia Franciscolo, 1985
 Caffromorda Franciscolo, 1952
 Calycina Blair, 1922
 Cephaloglipa Franciscolo, 1952
 Congomorda Ermisch, 1955
 Cothurus Champion, 1891
 Curtimorda Méquignon, 1946
 Glipa LeConte, 1859
 Glipidiomorpha Franciscolo, 1952
 Hoshihananomia Kônô, 1935
 Iberomorda Méquignon, 1946
 Ideorhipistena Franciscolo, 2000
 Klapperichimorda Ermisch, 1968
 Larinomorda Ermisch, 1968
 Machairophora Franciscolo, 1943
 Macrotomoxia Píc, 1922
 Mordella Linnaeus, 1758
 Mordellina Schilsky, 1908
 Mordellapygium Ray, 1930
 Mordellaria Ermisch, 1950
 Mordelloides Ray, 1939
 Mordellopalpus Franciscolo, 1955
 Neocurtimorda Franciscolo, 1950
 Neotomoxia Ermisch, 1950
 Ophthalmoglipa Franciscolo, 1952
 Paramordella Píc, 1936
 Paramordellana Ermisch, 1968
 Paramordellaria Ermisch, 1968
 Paraphungia Ermisch, 1969
 Parastenomordella Ermisch, 1950
 Paratomoxia Ermisch, 1950
 Paratomoxioda Ermisch, 1954
 Phungia Píc, 1922
 Plesitomoxia Ermisch, 1955
 Praemordella Shchegoleva-Barovskaya, 1929
 Pseudomordellaria Ermisch, 1950
 Pseudotomoxia Ermisch, 1950
 Sphaeromorda Franciscolo, 1950
 Stenaliamorda Ermisch & Chûjô, 1968
 Stenomorda Ermisch, 1950
 Stenomordella Ermisch, 1941
 Stenomordellaria Ermisch, 1950
 Stenomordellariodes Ermisch, 1954
 †Succimorda Kubisz, 2001 ámbar báltico, Eoceno
 Tolidomordella Ermisch, 1950
 Tolidomoxia Ermisch, 1950
 Tomoxia Costa, 1854
 Tomoxioda Ermisch, 1950
 Trichotomoxia Franciscolo, 1950
 Variimorda Méquignon, 1946
 Wittmerimorda Franciscolo, 1952
 Yakuhananomia Kônô, 1935
 Zeamordella Broun, 1886
 Tribo Mordellistenini Ermisch, 1941
 Asiatolida Shiyake, 2000
 Calyce Champion, 1891
 Calycemorda Ermisch, 1969
 Calyceoidea Ermisch, 1969
 Dellamora Normand, 1916
 Diversimorda Ermisch, 1969
 Ermischiella Franciscolo, 1950
 Fahraeusiella Ermisch, 1953
 Falsomordellina Nomura, 1966
 Falsomordellistena Ermisch, 1941
 Falsopseudomoxia Franciscolo, 1965
 Glipostena Ermisch, 1941
 Glipostenoda Ermisch, 1950
 Gymnostena Franciscolo, 1950
 Mordellina Schilsky, 1908
 Mordellistena Costa, 1854
 Mordellistenalia Ermisch, 1958
 Mordellistenochroa Horák, 1982
 Mordellistenoda Ermisch, 1941
 Mordellistenula Stchegoleva-Barowskaja, 1930
 Mordellochroa Emery, 1876
 Mordellochroidea Ermisch, 1969
 Mordelloxena Franciscolo, 1950
 Morphomordellochroa Ermisch, 1969
 Neomordellistena Ermisch, 1950
 Palmorda Ermisch, 1969
 Palpomorda Ermisch, 1969
 Paramordellistena Ermisch, 1950
 Phunginus Píc, 1922
 Pselaphokentron Franciscolo, 1955
 Pseudodellamora Ermisch, 1942
 Pseudotolida Ermisch, 1950
 Raymordella Franciscolo, 1956
 Tolida Mulsant, 1856
 Tolidopalpus Ermisch, 1951
 Tolidostena Ermisch, 1942
 Uhligia Horák, 1990
 Xanthomorda Ermisch, 1968
 Tribo Reynoldsiellini Franciscolo, 1957
 Reynoldsiella Ray, 1930
 Tribo Stenaliini Franciscolo, 1956
 Brodskyella Horák, 1989
 Pselaphostena Franciscolo, 1950
 Stenalia Mulsant, 1856
 Stenaliodes Franciscolo, 1956
†Subfamilia Praemordellinae Shchegoleva-Barovskaya 1929
†Bellimordella Liu et al. 2008, formación Yixian, China, Aptiano
†Cretanaspis Huang e Yang 1999, formación Lushangfen, China, Aptiano
†Mirimordella Liu et al. 2007, formación Yixian, China, Aptiano
†Praemordella Shchegoleva-Barovskaya 1929, formación Karabastau, Kazakhstán, Oxfordiano
†Wuhua Wang e Zhang 2011, Daohugou, China, Calloviano

 Notas 

 Véxase tamén 
 Ligazóns externas 

 Nomen.at

Categoría:Cucujiformia