Mastodon (Software)

Mastodon é un servizo de microblogging distribuído que está en desenvolvemento dende 2016 polo alemán Eugen Rochko e Mastodon gGmbH, que el fundou en Jena e ten a súa sede en Berlín. En contraste coas grandes plataformas comparables como Twitter, Mastodon está deseñada como unha rede descentralizada. Polo tanto, o servizo non se basea nunha plataforma central, senón que consta de moitos servidores diferentes que poden ser operados de forma independente por particulares, asociacións ou outros organismos e que interactúan entre si. 

O proxecto é Software Libre e o seu código fonte está dispoñible baixo a Licenza Pública Xeral GNU Affero. O desenvolvemento e, entre outras cousas, o funcionamento da instancia mastodonte.social, comezaron sendo financiados case exclusivamente con doazóns a Rochko.  As instancias do servizo forman parte do Fediverse, é dicir, conectadas a outras redes sociais. 

 Funcións 
Os usuarios rexistrados poden difundir mensaxes curtas tipo telegrama en Mastodon. Estas mensaxes chámanse "Toots" ou "Tröts" (tuts ou trotes). Na configuración predeterminada, Mastodon permite 500 caracteres por publicación (Tröt), pero estes pódense axustar segundo o protocolo ActivityPub. Os Tröts poden ser comentados, compartidos e marcados como favoritos polos usuarios.

Os usuarios crean unha conta nun dos moitos servidores (instancias) diferentes e desde alí poden seguir aos usuarios en todos os demais servidores e outros servizos de Fediverse.

No día das Letras Galegas de 2022 o enxeñeiro informático coruñés Rafael Alcalde publicou a instancia en galego Mastodon.gal, na que os usuarios poden usar tanto as normas reintegracionistas coma as da RAG.

 Historia 
O desenvolvemento de Mastodon comezou en marzo de 2016. O proxecto Mastodon lanzouse por primeira vez o 5 de maio. Feito público en Hacker News en outubro de 2016. Os servidores máis antigos aínda activos son mastodon.social, a instancia do programador, awoo.space, social.tchncs.de e icosahedron.website. As agora máis de 3700 instancias pódense atopar a través de instances.social.

En abril de 2017 con mstdn.jp, o primeiro servidor xaponés con decenas de miles de usuarios novos en poucos días.

A partir da versión 1.6, o protocolo ActivityPub foi admitido polo W3C (e tamén OStatus como solución). Porén, a implementación do estándar OStatus foi eliminada da versión 3.0 e con ela a compatibilidade con GNU Social.

 Fitos técnicos e funcionais 

 Outubro e novembro de 2016 - Interface para dispositivos móbiles, hashtags, busca de usuarios, "publicar" pasa a ser "Tröt" en alemán.
 Decembro de 2016 e xaneiro de 2017: "reblog" pasa a ser "boost" ("compartir"), engádense varias funcións, como unha conta pechada, mensaxes privadas, avisos de contido (advertencia sobre contido irritante) e autenticación de dous factores.
 Febreiro de 2017: engadiuse unha función de informe de infraccións das Condicións de servizo e dividiu a cronoloxía pública nunha cronoloxía local para a súa propia instancia e unha cronoloxía federada
 Marzo, abril e xuño de 2017: pódense engadir emojis ás publicacións a través do editor, a reprodución automática de GIF pódese desactivar na configuración, as columnas da interface web fanse flexibles e os usuarios poden eliminar as súas contas
 Agosto, setembro de 2017: actualización do logotipo de Mastodon, as notificacións push están implementadas, Mastodon implementa ActivityPub por OStatus, as publicacións pódense fixar no perfil.
 Outubro, decembro de 2017: pódense usar emojis propios nunha instancia, textos alternativos para medios adxuntos (imaxes e vídeos) para mellorar a accesibilidade, introdúcese unha función de lista
 Marzo de 2018: introdúcese unha función de busca e unha función de descarga para facer unha copia de seguranza dos datos do usuario
 Maio de 2018 - Os metadatos do perfil de usuario pódense axustar de forma flexible, a declaración de protección de datos adaptouse ao RXPD.
 Setembro de 2018: o apoio da federación ampliouse para incluír formas de atopar contido e redeseñouse a presentación dos datos do perfil.
 Outubro de 2018: as vistas previas das ligazóns agora móstranse nas publicacións e pódense verificar as ligazóns nos datos do perfil.
 Abril de 2019: pódense crear enquisas. Agora pódense verificar os perfís de base de claves. Amósanse como ligazóns verificadas no perfil.
 Maio de 2019: as imaxes das publicacións que foron marcadas cunha advertencia de contido esfumáronse mediante o algoritmo de desenfoque en lugar de ocultarse detrás dunha zona negra. A mesma visualización tamén se aplica ás imaxes que se recargan. As imaxes detrás desta pantalla non se cargan na caché do navegador.
 Xuño de 2019: introduciuse un deseño de columna única para mellorar a experiencia do usuario.
 Agosto de 2020: revisouse o reprodutor de son e anunciouse a compatibilidade con formatos adicionais de son e vídeo.

 Tecnoloxía 
O backend está escrito en Ruby on Rails, as bibliotecas JavaScript React.js e Redux utilízanse para o frontend. Mastodon inicialmente adoptou un enfoque API e Rochko utilizou cURL para controlar Mastodon nese momento. Despois da universidade, ampliou o software cunha interface gráfica de usuario no seu tempo libre.

 Aplicación 
Existen aplicacións oficiais para iOS e Android desde 2021 e 2022, que tamén son de código aberto. Ademais, hai outras aplicacións para todas as plataformas, algunhas cunha gama máis ampla de funcións. As aplicacións foron apoiadas con diñeiro público do Prototype Fund.

 Uso e distribución 
+data usuarios Instancias  25 de maio de 2017  650 000 1624 13 de xaneiro de 2020 3,463 millóns 2608 12 de novembro de 2020 2,906 millóns 2484 13 de abril de 2022 5,03 millóns  uns 3700 4 de maio de 2022 5,17 millóns  3786 12 de xullo de 2022 5,27 millóns  3769 27 de outubro de 2022 5,64 millóns 29 de outubro de 2022 5,71 millóns  3776 5 de novembro de 2022 5,91 millóns  3851
En abril de 2017, a instancia mastodon.social tiña uns 42.000 usuarios. Os principais países (segundo os usuarios) en 2019 foron Xapón (aprox. 0,8 millóns), Alemaña (aprox. 0,4 millóns), Estados Unidos e Francia (aprox. 0,14 millóns cada un). O número total de usuarios só se pode determinar de forma imprecisa debido á descentralización e varía segundo o método de gravación.

Dende o día 23 de xaneiro de 2018, o protocolo ActivityPub é unha recomendación oficial do W3C.

En xullo de 2019, Gab, unha rede asociada ao discurso de odio, o antisemitismo e o racismo, pasou a un garfo mastodonte e de súpeto levou a cabo o maior nodo da web. Nun comunicado oficial, Mastodon distanciouse de Gab. Algunhas instancias e aplicacións bloquearon entón os servidores de Gab, xa que se vía en completa oposición a Mastodon e á súa filosofía. 

Segundo o sitio web oficial de Mastodon, había o 4 de novembro de 2022 nos 3311 servidores Mastodon accesibles 683 363 usuarios activos mensuais.

 Uso por parte das autoridades públicas 
En outubro de 2020, o Comisionado Federal de Protección de Datos e Liberdade de Información (BfDI) en Alemaña lanzou a súa propia instancia de mastodon, que tamén está dispoñible para todos os demais organismos públicos a nivel federal como unha alternativa compatible coa protección de datos a Twitter, en xaneiro de 2021, o comisario estatal seguiu en Baden-Württemberg despois de cancelar a subscrición previamente a Twitter. Mentres tanto, algúns organismos públicos como a Oficina Federal de Prensa, varios ministerios (de Educación, do Interior, Ministerio de Asuntos Exteriores), autoridades subordinadas ( BSI, BfR, aduanas), Renania-Palatinado e o parlamento estatal (Landesregierung) de Hesse e o goberno do estado de Baden-Württemberg representados en Mastodon.

Nun proxecto piloto, o Supervisor Europeo de Protección de Datos tamén puxo en marcha o seu propio servidor de Mastodon para as autoridades comunitarias baixo o nome de "EU Voice", no que están representados a Comisión Europea e o Tribunal Europeo de Xustiza, entre outros.

 Elon Musk toma o control de Twitter 
Como resultado da adquisición anunciada de Twitter por parte de Elon Musk en abril de 2022, decenas de miles de usuarios crearon contas con Mastodon, incluíndo algunhas celebridades. O número de publicacións por hora máis que duplicouse (de aproximadamente 5000 a principios de abril de 2021 a aproximadamente 10 000 a finais de abril de 2022), o que provocou problemas temporais de rendemento nalgúns servidores.

Despois da adquisición confirmada a finais de outubro de 2022, houbo outro aumento de contas e publicacións.

 Nome e logotipo 
alt=die Zeichnung eines lachenden kleinen Mammuts als eine Variante des Mastodon-Maskottchens|miniatura| Unha variante da mascota Mastodon
Hai diferentes respostas á pregunta de como o software e a rede social recibiron o nome do xénero mamut Mastodonte. Algúns afirman que Eugen Rochko escolleu o nome despois da banda estadounidense de metal Mastodon do mesmo nome. Nunha entrevista coa revista en liña Mashable, negou isto no ano 2017 e dixo que a plataforma levaba o nome do animal primitivo.

Ademais da icona, o mastodonte tamén está dispoñible como mascota, que mostra a un pequeno mastodonte simpático e invitante ou un pequeno mastodonte rindo infantilmente. Varios destes gráficos están moi estendidos e están a ser reinterpretados constantemente.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 

 Repositorio Github
 Estándar de ActivityPub
 Lista de instancias de Mastodon
 Mastodon na Wiki de Fediverse 
Categoría:Software
Categoría:Redes sociais
Categoría:Blogs
Categoría:Wikipedia:Páxinas con traducións non revisadas