Casa consistorial de Pontevedra

A Casa consistorial de Pontevedra, en Pontevedra, é a sede do concello desta cidade galega. Está situada no extremo oriental da peonil praza de España, no límite do casco antigo. Ao oeste ábrese a Alameda de Pontevedra.

 Historia 
En 1875 xurdiu a idea de construír unha nova sede para o Concello, situada nos terreos que ocupaba a Bastida Grande, un baluarte das murallas de Pontevedra xunto á porta de Santo Domingo, que tamén se utilizaba como casa do concello desde 1595 e cuxa fachada se abría ao casco antigo. En 1876 decidiuse derrubar o antigo edificio e o Concello de Pontevedra aprobou os planos presentados polo arquitecto Alejandro Sesmero. Durante as obras, o Concello trasladouse provisionalmente á Casa do Barón, o pazo dos Condes de Maceda.

A primeira pedra do edificio colocouse o 10 de outubro de 1877 e as obras continuaron ata a colocación da última pedra o 25 de xullo de 1879. As obras termináronse completamente o 3 de agosto de 1880 e o edificio inaugurouse o 24 de agosto de 1880. O novo concello abríase á Alameda e ao novo barrio burgués creado pola derruba das murallas en 1855. A construción doutros grandes edificios como o Pazo da Deputación de Pontevedra, tamén de Sesmero, o Cuartel de San Fernando ou o Instituto Valle-Inclán ao redor da Alameda converteron esta zona no grande espazo de lecer da burguesía da cidade. Esta obra fixo que o arquitecto recibise a Cruz da Real Orde de Carlos III en 1880.
esquerda|miniatura|Fachada traseira da Casa Consistorial
En 1944, construíuse un semisoto para ampliar o edificio, así como unha escaleira imperial que dá ao patio do edificio, elevando lixeiramente o nivel da planta baixa. A escaleira orixinal de fundición,  con varanda de ferro fundido tiña dous tiros que se unificaban nun relanzo central.

En 2009, o edificio foi renovado, recuperando elementos da súa arquitectura orixinal. En 2012 e 2013 leváronse a cabo melloras máis amplas. O tellado restaurouse co seu acabado orixinal de cinc. Durante estes traballos de renovación, atopouse a claraboia de ferro orixinal do edificio, que en 1953 quedara oculta tras unha vidreira co escudo da provincia de Pontevedra.

O 7 de xullo de 2022 comezaron as obras de reforma completa do edificio. Instalouse un ascensor no lado esquerdo para mellorar a accesibilidade e a entrada desde a rúa Alhóndiga converteuse na entrada principal ás oficinas da planta baixa. Cando se construíu o edificio no século XIX, a vida da cidade realizábase intramuros, e o acceso habitual á Casa Consistorial era desde a rúa Alhóndiga. A entrada desde a Praza de España reservouse para os actos institucionais que teñen lugar na primeira planta (plenos municipais, vodas ou bautizos civís, discursos, recepción dos Reis Magos...).

 Descrición 
O edificio pertence ao estilo ecléctico imperante a finais do século XIX con elementos e conceptos inspirados na arquitectura francesa. A Casa do Concello foi un dos primeiros grandes proxectos de Alejandro Sesmero, marcando moitas das pautas do que sería o seu estilo, un eclecticismo con sabor francés, que dá a rotundidade que require un edificio público, mentres que a súa refinada decoración subliña a importancia político-administrativa do edificio.

Sesmero inseriu na cidade un palacete parisiense de estilo Segundo Imperio. De feito, como descubriu o historiador Jesús Ángel Sánchez García, plaxiou parcialmente o deseño da fachada traseira e o interior dunha mansión (o Hôtel particulier Murat (1850-1864), demolido en 1961, tras pertencer ao Príncipe Murat e antes a Cécile Furtado-Heine) no número 8 da antiga rúa parisiense de Valois-du-Roule (unida á rúa de Monceau en 1868, a mansión estaba situada no número 28) deseñada polos arquitectos François-Joseph Nolau e Édouard-Emmanuel Convents, adaptándoa á función institucional requirida coa inclusión do escudo da cidade, o balcón principal e o reloxo na parte superior.

O edificio é un conxunto equilibrado con grandes columnas xónicas (planta baixa) e corintias (planta superior) que resaltan a súa parte central. A porta de entrada ten un arco de medio punto decorado cunha coroa de follas de carballo, que simboliza a forza, e as xanelas están decoradas co escudo da cidade. As columnas que enmarcan a entrada están sobre un gran pedestal elevado e están coroadas por capiteis xónicos ou corintios romanos moi decorados. Sesmero substitúe o acanto por vexetación (follas, froitos) que colga da columna. A balaustrada da parte superior contén catro cráteras nas esquinas. O intercolumnio do corpo central é ancho e ricamente decorado.  As columnas teñen o fuste estriado. Os antepeitos de todas as xanelas teñen balaustradas.  

O interior conta cunha escaleira central de estilo imperio. Destaca a galería que rodea a escaleira con amplos vans, vidreiras con chumbo e o biolo que a cobre. Tras a reforma licitada en 2021, a planta baixa da que parte a escaleira consta dun vestíbulo e un espazo diáfano coas oficinas municipais. A planta superior, ou principal, consta dunha sala de reunións que ocupa toda a lonxitude da fachada da Praza de España, e unha sala para recepcións institucionais, un despacho para o alcalde e outros espazos auxiliares con vistas á rúa Alhóndiga, así como un espazo interior deseñado como sala de espera. O semisoto destínase a salas polivalentes. A entrada pola rúa Alhóndiga tamén se está rehabilitando como entrada principal ao edificio.

Na fachada da Casa Consistorial hai unha inscrición do século XVI do antigo concello sobre a lenda do arqueiro grego Teucro, mítico fundador da cidade.
FVNDOTE TEVCRO VALIENTE
DE AQVESTE RIO EN LA ORILLA
PARA QUE EN ESPAÑA FVESES
DE VILLAS LA MARAVILLA
DEL ZEBEDEO LA ESPADA
CORONA TU GENTILEZA
VN CASTILLO PVENTE Y MAR
SON TIMBRE DE TV NOBLEZAFundoute Teucro valente
na beira deste río,
para que en España foses
das vilas a mellor,
de Zebedeo a espada
coroa a túa xentileza;
un castelo, ponte e mar,
''son timbre da túa nobreza.

 Galería 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 





 Outros artigos 
 Alejandro Sesmero
 Concello de Pontevedra

 Ligazóns externas 
 Casa do Concello de Pontevedra  na web Visit-Pontevedra
 Casa Consistorial de Pontevedra na web Turismo de Galicia
 La recepción de modelos franceses en la Arquitectura ecléctica: Alejandro Rodríguez-Sesmero y el proyecto del Ayuntamiento de Pontevedra (1876) 
 Casa do Concello de Pontevedra

Categoría:Arquitectura civil en Pontevedra
Pontevedra
Categoría:Alejandro Sesmero