Terceira República Portuguesa

A Terceira República Portuguesa (tamén coñecida como Democracia Portuguesa) e cuxo nome oficial é só República Portuguesa é o período da historia de Portugal correspondente ao actual réxime democrático instaurado após a Revolución do 25 de abril de 1974, que puxo fin ao réxime autoritario do Estado Novo por António de Oliveira Salazar e Marcelo Caetano.

A censura foi prohibida, a liberdade de expresión e de reunión garantidas, os prisioneiros políticos foron ceibados, as maiores institucións do Estado Novo foron eliminadas, e foi concedida a independencia ás colonias africanas.

Este período foi caracterizado inicialmente por unha grande inestabilidade. En 1976 aprobouse unha nova constitución. Posteriormente, comezou un proceso de apertura do país, que levou a Portugal a ingresar na CEE (actual Unión Europea) en 1986.

 Antecedentes Históricos 
miniatura| O cravo ou caravel, símbolo da Revolución, iniciou a III República Portuguesa.|esquerda|267x267px
En Portugal, 1926 supuxo o fin da Primeira República nun golpe militar que estableceu o goberno autoritario coñecido como Estado Novo, gobernado por António de Oliveira Salazar ata 1968, cando foi destituído polo presidente da República por discapacidade física. Marcello Caetano sucedeu a Salazar. O goberno enfrontouse a moitos problemas externos e internos, incluíndo a Guerra Colonial.

O 25 de abril de 1974, un golpe militar non violento obrigou a Marcello Caetano a abandonar o país. A maioría da poboación portuguesa viría apoiar esta revolución, que entón foi bautizada como a Revolución dos Caraveis debido ao uso de caraveis nos rifles dos soldados como símbolo de paz. Esta revolución provocou o inicio da Terceira República Portuguesa. Nos días posteriores á revolución, houbo unha celebración xeral polo fin dos 48 anos de ditadura, e políticos exiliados como Álvaro Cunhal e Mário Soares regresaron ao país para celebrar o Día do Traballo, no que se coñeceu como símbolo da liberdade restaurada ao país.

 Despois da Revolución 
Despois da caída do Estado Novo, comezaron a xurdir diferenzas sobre a dirección política que debía tomar o país. A revolución debeuse principalmente ao traballo dun grupo de mozos oficiais identificados como o Movimento das Forças Armadas (MFA). Dentro deste grupo existían diferentes opinións políticas e, entre estas, as representadas por Otelo Saraiva de Carvalho e consideradas as máis radicais do movemento, e as representadas por Ernesto Melo Antunes consideradas as máis moderadas.

Para garantir o éxito da revolución, o MFA buscou apoio entre sectores conservadores dos militares descontentos co goberno de Caetano, entre eles o antigo xefe das Forzas Armadas, o xeneral Francisco da Costa Gomes e o xeneral António de Spínola. Ambos foran expulsados do Estado Maior das Forzas Armadas por criticaren ao goberno de entón.

As diferenzas políticas da época estaban representadas por tres grupos informais, que incluían tanto militares como civís. Porén, mesmo dentro de grupos que compartían as mesmas opinións políticas houbo desacordos considerábeis:

 Conservadores: dentro dos militares, representados por Costa Gomes e Spínola, e no MFA por Melo Antunes. Os representantes civís eran políticos que formaban parte da Á Liberal da Asemblea Nacional que buscara unha transición á democracia. Entre estes estaban os futuros presidentes do Goberno Francisco Sá Carneiro e Francisco Pinto Balsemão ;

 Socialistas: partidarios da creación dun Estado socialdemócrata semellante aos de Europa occidental, representado maioritariamente polo Partido Socialista e o seu líder, Mário Soares ;

 Esquerda: partidaria da creación dun Estado socialista cun sistema económico similar aos países do Pacto de Varsovia . Os principais representantes deste grupo foron, entre os militares e o MFA , Otelo Saraiva de Carvalho, e o principal partido político deste grupo foi o Partido Comunista Portugués (PCP) dirixido por Álvaro Cunhal.

Estes tres grupos protagonizaron unha feroz disputa polo control do poder, disputa que deu lugar ao cálido verán de 1975 —tras un fracasado golpe conservador liderado por António de Spínola, o 11 de marzo de 1975— e que puxo ao país na anarquía e no á beira dunha guerra civil. Esta situación só se calmaría tras un golpe de estado fracasado de sectores militares máis radicais, o 25 de novembro de 1975. Mentres, en Portugal celebráronse as primeiras eleccións libres por sufraxio universal e secreto, o 25 de abril de 1975, para a elección dunha Asemblea Constituínte que se encargou de elaborar unha nova Constitución —a Constitución de 1976, aprobada o 2 de abril dese mesmo ano.

O 27 de xuño de 1976 celebráronse as primeiras eleccións democráticas para a presidencia da República por sufraxio directo e universal. Gañou Ramalho Eanes, un dos oficiais do Grupo dos Nove. O I Goberno Constitucional de Portugal comezou o 23 de xullo de 1976, baixo a dirección de Mário Soares. O 12 de decembro do mesmo ano celebráronse as primeiras eleccións municipais . Todas as institucións democráticas comezan a funcionar. Portugal ingresa no Consello de Europa o 22 de setembro de 1976. En 1978 o FMI prestou asistencia financeira a Portugal, pero en 1983 o FMI regresou a Portugal, de novo debido a unha grave crise financeira. En 1977 Portugal solicitou a súa adhesión á CEE. Comezou un proceso de apertura do país a nivel económico, que levou a Portugal a ingresar na CEE (agora Unión Europea) en 1986.

Para se adherir á Unión Europea, Portugal abandonou a EFTA en 1986.  En 1999, ingresou na Eurozona  e ese mesmo ano entregou a soberanía de Macao á República Popular Chinesa. Desde a súa adhesión á Unión Europea, o país presidiu catro veces o Consello Europeo, a última delas en 2021, que acolleu a cerimonia de sinatura do Tratado de Lisboa.

En 2011, Portugal sofre unha grave crise financeira, crise que obrigou a Portugal a pedir axuda externa á Troika (FMI, BCE, Unión Europea). O 5 de xuño de 2011, o PSD, liderado por Pedro Passos Coelho, venceu nas eleccións lexislativas e formou un goberno de coalición co CDS .

 Cronoloxía 
A 25 de abril de 2015, na Terceira República había xa 25 gobernos e 15 primeiros ministros diferentes, 1609 homes (92,7%) e 127 mulleres (7,3%) foron nomeados para funcións de goberno. 

A continuación están representados nunha liña cronolóxica os presidentes da República, os primeiros ministros e a lexislatura da Asemblea da República.

 Táboa de Presidentes 
 Data de Inicio  Data de Fin  Presidente 15/05/1974  30/09/1974  António de Spínola 30/09/1974  13/07/1976  Francisco da Costa Gomes 13/07/1976  09/03/1986  António Ramalho Eanes 09/03/1986  09/03/1996  Mário Soares 09/03/1996  09/03/2006  Jorge Sampaio 09/03/2006  12/12/2015  Aníbal Cavaco Silva 09/03/2016  16/09/2021  Marcelo Rebelo de Sousa

 Táboa de Primeiros Ministros 
 Data de Inicio  Data de Fin  Primeiro Ministro 16/05/1974  18/07/1974  Adelino da Palma Carlos 18/07/1974  19/09/1975  Vasco Gonçalves 19/09/1975  23/06/1976  José Pinheiro de Azevedo 23/06/1976  23/07/1976  Vasco Almeida e Costa (interino) 23/07/1976  28/08/1978  Mário Soares 28/08/1978  22/11/1978  Alfredo Nobre da Costa 22/11/1978  01/08/1979  Carlos Alberto da Mota Pinto 01/08/1979  03/01/1980  Maria de Lourdes Pintasilgo 03/01/1980  04/12/1980  Francisco Sá Carneiro 04/12/1980  09/01/1981  Diogo Freitas do Amaral (interino) 09/01/1981  09/07/1983  Francisco Pinto Balsemão 09/07/1983  06/11/1985  Mário Soares 06/11/1985  28/10/1995  Aníbal Cavaco Silva 28/10/1995  06/04/2002  António Guterres 06/04/2002  17/07/2004  José Manuel Durão Barroso 17/07/2004  12/03/2005  Pedro Santana Lopes 12/03/2005  21/06/2011  José Sócrates 21/06/2011  26/11/2015  Pedro Passos Coelho 26/11/2015  16/09/2021  António Costa

 Táboa de Gobernos 
 Data de Inicio  Data de Fin  Goberno 16/05/1974  18/07/1974  I Gov. Prov. 18/07/1974  30/09/1974  II Gov. Prov. 30/09/1974  26/03/1975  III Gov. Prov. 26/03/1975  08/08/1975  IV Gov. Prov. 08/08/1975  19/09/1975  V Gov. Prov. 19/09/1975  23/07/1976  VI Gov. Prov. 23/07/1976  30/01/1978  I Gov. 30/01/1978  29/08/1978  II Gov. 29/08/1978  22/11/1978  III Gov. 22/11/1978  01/08/1979  IV Gov. 01/08/1979  03/01/1980  V Gov. 03/01/1980  09/01/1981  VI Gov. 09/01/1981  04/09/1981  VII Gov. 04/09/1981  09/06/1983  VIII Gov. 09/06/1983  06/11/1985  IX Gov. 06/11/1985  17/08/1987  X Gov. 17/08/1987  31/10/1991  XI Gov. 31/10/1991  28/10/1995  XII Gov. 28/10/1995  25/10/1999  XIII Gov. 25/10/1999  06/04/2002  XIV Gov. 06/04/2002  17/07/2004  XV Gov. 17/07/2004  12/03/2005  XVI Gov. 12/03/2005  26/10/2009  XVII Gov. 26/10/2009  21/06/2011  XVIII Gov. 21/06/2011  30/10/2015  XIX Gov. 30/10/2015  26/11/2015  XX Gov. 26/11/2015  25/10/2019  XXI Gov. 26/10/2019  16/09/2021  XXI Gov.

 Táboa de Lexislaturas 
 Data de Inicio  Data de Fin  Lexislatura 25/04/1976  05/10/1980  I Legislatura 05/10/1980  25/04/1983  II Legislatura 25/04/1983  06/10/1985  III Legislatura 06/10/1985  19/07/1987  IV Legislatura 19/07/1987  06/10/1991  V Legislatura 06/10/1991  01/10/1995  VI Legislatura 01/10/1995  10/10/1999  VII Legislatura 10/10/1999  17/03/2002  VIII Legislatura 17/03/2002  20/02/2005  IX Legislatura 20/02/2005  27/09/2009  X Legislatura 27/09/2009  19/06/2011  XI Legislatura 20/06/2011  23/10/2015  XII Legislatura 23/10/2015  25/10/2019  XIII Legislatura 26/10/2019  16/09/2021  XIV Legislatura

 Notas 
 Véxase tamén 

Categoría:Política de Portugal
Categoría:Historia de Portugal
Categoría:Wikipedia:Páxinas con traducións non revisadas