Nikolái Zelinski

Nikolái Dmítrievich Zelinski (en , nado o 25 de xaneiro (calendario xuliano), 6 de febreiro (calendario gregoriano) de 1861 en Tiráspol, Transnistria, Imperio Ruso,Até 1918 en Rusia utilizouse o calendario xuliano, mentres que na maior parte de Europa xa se utilizaba o calendario gregoriano, polo que o día 25 de xaneiro ruso corresponde ao 6 de febreiro da maioría dos países. e falecido o 31 de xullo de 1953 en Moscova, foi un destacado químico orgánico ruso, membro da Academia de Ciencias da Unión Soviética (desde 1929).

 Treaxectoria 
Zelinski realizou os seus primeiros estudos en Tiráspol e en Odesa, e os superiores na Universidade de Novorossiisk. Despois ampliou estudos en Alemaña, nas Universidades de Leipzig e de Gotinga, con Viktor Meyer. Conseguiu a súa especialización en 1888, e o doutoramento en 1891 na Universidade de Novorossisk. Foi profesor da Universidade Estatal de Moscova a partir de 1893 até o final da súa carreira, excepto no período 1911-1917.

 Obra 

Zelinski foi un dos fundadores da teoría da catálise en química orgánica. Especializouse na química dos hidrocarburos cíclicos. Inventou a primeira máscara antigás efectiva cun filtro de carbón activo en 1915.Kozhevnikov, A.B. Stalin's great science: the times and adventures of Soviet physicists.  

É coñecido pola reacción de haloxenación de Hell-Volhard-Zelinski, un proceso de substitución no que os átomos de hidróxeno unidos ao carbono α dun ácido carboxílico son substituídos por átomos de halóxeno.Zelinsky, N. «Ueber eine bequeme Darstellungsweise von α-Brompropionsäureester». 

 Honores 
 Premios e condecoracións 
 Membro da Academia de Ciencias da Unión Soviética (desde 1929)
 Heroe do Traballo Socialista (1945)
 Orde de Lenin 
 Premio Lenin (1934)
 Premio Stalin (1942, 1946, 1948)

 Eponimia 
 O cráter lunar Zelinskiy leva este nome na súa memoria.
 O Instituto de Química orgánica da Academia de Ciencias de Rusia tamén leva seu nome.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Birch, S.F. «Obituary notices: ...  Nicholas Dimitrivich Zelinsky, 1861–1952». Journal of the Chemical Society, 2, 5, 1954, p. 4059–4064. doi:10.1039/JR9540004059.



 Outros artigos 
 Haloxenación de Hell-Volhard-Zelinsky

Categoría:Científicos de Rusia
Categoría:Inventores de Rusia
Categoría:Personalidades da química
Categoría:Alumnos da Universidade de Novorossiisk
Categoría:Alumnos da Universidade de Leipzig
Categoría:Alumnos da Universidade de Gotinga
Categoría:Profesores da Universidade Estatal de Moscova
Categoría:Nados en Tiráspol
Categoría:Nados en 1861
Categoría:Finados en 1953