Departamento de La Paz, O Salvador

La Paz é un dos catorce departamentos que conforman a República do Salvador. A capital é a cidade de Zacatecoluca. O departamento de La Paz encóntrase situado no sector centro-sur do Salvador. Os seus límites son o lago de Ilopango e o departamento de Cuscatlán polo norte, o departamento de San Vicente polo nordés e leste, os departamentos de San Salvador e La Libertad polo oeste e o océano Pacífico polo Sur.

 Historia 

O territorio do departamento, de acordo cos restos arqueolóxicos encontrados no sector comprendido entre os ríos Lempa e Jiboa, estivo poboado por comunidades maiances até finais do século XI. Logo produciuse a primeira migración invasora de pobos nahuas mesoamericanos.

Tras a ocupación tolteca, que tendían a mesturarse coas tribos locais, establecéronse catro séculos despois os nonualcos, pertencentes ao grupo náhua de kuskatan. A eles débeselle a fundación ou repoboación de núcleos urbanos como os de Cuyultitán, Analco, Tecoluca, Santiago, San Pedro, San Juan Nonualco, Santa María Ostuma e Zacatecoluca. Esta última poboación era, en tempos da colonia, unha das catro urbes precolombianas de maior importancia do país e, como tal, foi designada cabeceira de partido en 1786.

En 1814, a cidade de Zacatecoluca protagonizou un dos episodios máis significativos do movemento independentista salvadoreño, cando os nonualcos alzáronse en armas, tomaron a poboación e obrigaron ao seu intendente a proclamar a emancipación. Unha vez lograda esta, a crecente poboación e riqueza de Zacatecoluca determinou que en 1823 a poboación fora elevada a categoría de vila, alcanzando a de cidade en 1844.

En 1852, o goberno de Francisco Dueñas creou o departamento a partir de territorio que desde 1824 era parte do departamento de San Vicente.

 Xeografía  
 Relevo 

O relevo do departamento de La Paz está determinado por unha rexión montañosa, que abrangue a súa maior parte, e unha chaira costeira. A primeira está formada polos contrafortes da cordilleira Central (La Libertad - San Salvador - San Vicente), pertencente ao Eixo volcánico salvadoreño-guatemalteco e está atravesada por varios vales fluviais. O seu máximo cumio é o volcán San Vicente ou Chichontepec, xunto o cal destacan os cerros El Volcancito e La Carbonera (os únicos que superan os 1,000 m). A chaira costeira, cunha anchura que oscila entre os 10 e 20 km, é unha planicie aluvial atravesada por unha gran cantidade de ríos, na que se encontran numerosos esteiros.

O punto máis alto do territorio atópase nas coordenadas 13.596300,-88.838114, especificamente no volcán Chinchontepec a 2.182 msnm.

 Hidrografía 
Entre os esteiros singulares figuran os de Jaltepeque, con varias illas interiores, Limpio, Solomillo e El Esterón.
Outros accidentes do litoral dominado pola chaira son as praias La Zunganera, El Pimental, San Marcelino, Las Hojas e Los Blancos, e a punta e bocana de Cordoncillo.
A rede hidrográfica está composta por numerosos ríos que desembocan no Pacífico, como o Tihuapa e o Comalapa; ou integran as concas dos ríos Jiboa (emisario do lago Ilopango), como o Sepaquiapa e o Tilapa, e como tamén do Lempa.

O lago Ilopango é de orixe volcánica e no seu interior encóntrase a illa Cerro Los Patos. Con arredor de 4300 ha, é o segundo corpo de auga salobre máis grande do Salvador, así como unha das principais extensións de bosque salgado (mangleiro). Atópase na porción oriental costeira do Departamento de La Paz a uns 60 km de San Salvador, e nel áchase a zona turística de praia denominada Costa do Sol, con amplas instalacións hostaleiras, incluídas algunhas nas illas.

Completan o sistema hidrográfico do departamento as lagoas de Nahualapa, Limpia, El Gallo, Jauta, Contreras, Solomilla e El Patrono.

 Clima 
O clima é temperado húmido na zona montañosa, con choivas que superan os 2,000 mm ao ano, e cálido e semihúmido nos vales septentrionais, o centro e a chaira litoral, con choivas de 1,500 mm anuais. A flora do departamento está representada por especies típicas do bosque húmido tropical e húmido subtropical.

 División política e administrativa 
O departamento de La Paz comprende catro distritos e vinte e dous municipios.

 Distritos 
O departamento está dividido en 4 distritos, que son:

 Distrito de Zacatecoluca 
Creado no ano 1786, comprende os municipios de:
Zacatecoluca (Capital o Cabecera departamental)
San Juan Nonualco
Santiago Nonualco
San Luis La Herradura
San Rafael Obrajuelo

 Distrito de Olocuilta 
Creado no ano 1786, comprende os municipios de:
Olocuilta
San Juan Talpa
Cuyultitán
San Luis Talpa
San Francisco Chinameca
Tapalhuaca
 Distrito de San Pedro Masahuat 
Creado no ano 1892, comprende os municipios de:
El Rosario
San Pedro Masahuat
San Miguel Tepezontes
San Juan Tepezontes
San Antonio Masahuat
 Distrito de San Pedro Nonualco 
Creado no ano 1892, comprende os municipios de:
San Pedro Nonualco
Santa María Ostuma
San Emigdio
Paraíso de Osorio
Jerusalén
Mercedes La Ceiba

 Municipios 
O departamento está dividido en 22 municipios, que son:

 Zacatecoluca (Capital)
 Cuyultitán
 El Rosario
 Jerusalén
 Mercedes La Ceiba
 Olocuilta
 Paraíso de Osorio
 San Antonio Masahuat
 San Emigdio
 San Francisco Chinameca
 San Pedro Masahuat
 San Juan Nonualco
 San Juan Talpa
 San Juan Tepezontes
 San Luis La Herradura 
 San Luis Talpa
 San Miguel Tepezontes
 San Pedro Nonualco
 San Rafael Obrajuelo
 Santa María Ostuma
 Santiago Nonualco
 Tapalhuaca

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Atlas Geográfico Universal y de El Salvador, Editorial OCEANO, 1993 e 1995 ISBN 84-494-0135-6

 Ligazóns externas 
 Alcaldía Municipal de Jerusalén

Categoría:Departamentos do Salvador