Masacre de Haximu

O masacre de Haximu, tamén coñecido como o masacre ianomami, foi un conflito armado no Brasil ocorrido en 1993. O masacre ocorreu nas aforas de Haximu, no Brasil, preto da fronteira con Venezuela, e comezou a mediados de xuñoFerguson, R. Brian, Yanomami Warfare (USA: School of American Research, 1995), 375. ou xulloTierney, Patrick, Darkness in El Dorado (Nova York: W.W Norton & Company, 2000), 195. de 1993. Dezaseis membros do pobo ianomami foron asasinados por un grupo de garimpeiros, ou mineiros de ouro que explotaron a terra ilegalmente.

No primeiro ataque, os garimpeiros mataron catro ou cinco mozos ianomami Haximu-teri. En resposta, os indíxenas realizaron dúas incursións contra os mineiros, matando polo menos dous deles e ferindo dous máis. Logo desta represalia, os garimpeiros atacaron de novo, matando 12 ianomamis (case todos anciáns, mozos ou infantes) e queimaron a aldea de Haximu.

 Antecedentes do evento 
Este masacre foi o resultado das tensións por mor da febre do ouro de 1987 no Brasil, cun conflito entre os mineiros brasileiros e o pobo ianomami. Os ianomami permaneceron illados ata que na década de 1960 os antropólogos atoparon e estudaron este pobo. Entre 1973 e 1976, os brasileiros construíron a estrada Perimetral Norte pola zona sur do territorio dos indíxenas.Victor Engelbert, “A Once Hidden People: The Yanomami of Brazil’s Amazon”, World and I, maio de 2004, 186. Esta estrada iniciou a chegada de mineiros de ouro, incluíndo os que chegaron durante unha febre do ouro que comezou en 1987.

Os estudosos que analizaron a historia das febres do ouro en Haximu notaron un patrón recorrente de actividades entre os mineiros e os ianomami, ao que Bruce Albert chamou a "trampa da minería do ouro". Cando chegaron os primeiros garimpeiros, proporcionaron aos ianomami agasallos benéficos. Unha vez que o número de mineiros aumentou, o equilibrio de poder foi alterado, e comezaron a considerar molestos aos ianomami. As tensións xurdiron cando os ianomami querían máis bens occidentais, como medicinas, roupa e alimentos, dos que chegaran a depender despois da chegada dos mineiros. Como resultado, a violencia adoitaba xurdir entre os grupos. Tal patrón puido ser o motivo polo que os mineiros atacaron os ianomami.

 Causas alegadas 
O suceso concreto que provocou que os garimpeiros atacasen os ianomami é incerto e as contas varían. Un antigo tuxua (xefe) de Haximu chamado Antonio afirmou que os garimpeiros atacaron á súa xente despois de que lles roubaran unha hamaca aos mineiros. Porén, tamén relatou que 20 persoas da súa tribo foran asasinadas antes do masacre,Vincent, Isabel. "Everyone died—the Yanomami want revenge", The Globe and Mail, 28 de agosto de 1993, sec. A6. o cal se demostrou posteriormente como falso.Os detalles relativos a este masacre seguen sendo esquivos.

Ademais, os informes dos principais medios esaxeraron o número de ianomami que foron asasinados, baseándose no relato do primeiro brasileiro que visitou a vila. Afirmou nunha rolda de prensa que viu alí varios corpos decapitados, o que dalgunha maneira fixo crer que 73 ianomami morreran. Porén, debido á incapacidade de localizar os corpos, xa que os ianomami queimaron os corpos para rituais de loito, e ás entrevistas cos superviventes por parte de Bruce Albert, os historiadores e estudosos consideraron que esta declaración é incorrecta.

 Acusacións de xenocidio 
Nun boletín publicado o 7 de agosto de 2006, o Consello Misioneiro Indianista informou que:

Nunha sesión plenaria, o Tribunal Supremo Federal (STF) [brasileiro] reafirmou que o crime coñecido como masacre de Haximu [perpetrado contra os ianomami en 1993]"Supreme Court upholds genocide ruling, Survival International 4 de agosto de 2006 foi un xenocidio [...] Foi unha decisión unánime tomada durante a sentenza do Recurso Extraordinario (RE) 351487.

Comentando o caso, a ONG Survival International dixo:
"A convención da ONU sobre o xenocidio, ratificada polo Brasil, estabelece que o asasinato "con intención de destruír, total ou parcialmente, un grupo nacional, étnico, racial ou relixioso" é xenocidio. A sentenza do Tribunal Supremo é moi significativa e envía unha importante advertencia a aqueles que seguen cometendo crimes contra os pobos indíxenas no Brasil".

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Crise humanitaria ianomami

Categoría:Pobo ianomami
Categoría:Masacres en 1993
Categoría:Masacres no Brasil
Categoría:Masacres de indíxenas de América