Colponema

Colponema é un xénero de protozoos flaxelados unicelulares que se alimenta de células eucariotas en ambientes acuáticos e no solo. O xénero contén 6 especies coñecidas, pero non foi completamente estudado. Colponema ten dous flaxelos que se orixinan xusto baixo o extremo anterior da célula. Un esténdese cara a adiante e o outro discorre pola profunda fenda ou rañura que hai na superficie estendéndose cara a atrás. Colponema é un predador que se alimenta de pequenos flaxelados usando a súa fenda ventral. Igual que moitos outros alveolados, posúen tricocistos, cristas mitocondriais tubulares e alvéolos. Propúxose recentemente que Colponema podería ser un grupo irmán de todos os outros alveolados. O xénero podería axudarnos a comprender a orixe dos alveolados e botar luz sobre como eran as características de todos os eucariotas ancestrais.

 Etimoloxía 

Colponema é unha palabra composta das palabras gregas ‘kolpos’ e ‘nema’. ‘Kolpos’ significa pregamento ou oco e probablemente se refire á pronunciada fenda ou rañura que presenta. ‘Nema’ significa fío e alude ao flaxelo dirixido cara a atrás do organismo, que se orixina no extremo anterior da célula e pasa a través da fenda. Aínda que a descrición inicial que se publicou de Colponema non proporciona unha explicación explícita da súa etimoloxía, esa mesma publicación salienta a súa grande fenda ventral e as imaxes incluídas mostran o flaxelo que pasa por ela.

 Historia 

Colponema foi descrito primeiramente polo Dr. Friedrich Ritter Stein en 1878 na súa obra “Der Organismus der Flagellaten”, que contiña varias descricións de especies de protistas. Colponema loxodes describiuse nunha soa liña, na que se dicía que tiña unha gran fenda abdominal e facía referencia a unha imaxe que mostraba o organismo desde diferentes ángulos. Despois da concepción inicial do xénero, describíronse as novas especies C. globosum e C. symmetricum.  A ultrastrutura dos colponémidos non se discutiu en detalle ata 1975 no estudo feito por Mignot e Brugerolle de C. loxodes. As restantes especies, C. edaphicum, C. vietnamica e C. marisrubri, foron incorporadas ao xénero en anos recentes e as análises filoxenéticas permitiron utilizar Colponema para responder cuestións sobre a evolución dos alveolados.

 Hábitat e ecoloxía 

Colponema é un predador unicelular que se encontra en lagos, solos, encoros, sedimentos mariños e augas residuais. É un eucarívoro obrigado, o que significa que só se alimenta doutros eucariotas como os bodónidos e non adoita comer presas máis grandes nin bacterias. O seu principal papel nos ecosistemas é controlar o número dos flaxelados máis pequenos. É probable que os eucariotas máis grandes e os pequenos animais sexan os seus predadores primarios, mais os detalles do papel ecolóxico de Colponema aínda están por determinar porque é un organismo relativamente raro e difícil de cultivar. A escaseza deste xénero apoia a súa posición como predador na cadea trófica microbiana; os predadores están a miúdo presentes en pequeno número porque cómpren grandes cantidades de presas para soster as súas poboacións.

 Descrición 

Colponema é un biflaxelado incoloro cunha pronunciada fenda ventral alimenticia. O seu tamaño celular vai de 4 a 14 µm de ancho e de 8 a 17 µm de longo e teñen forma unha oval que se estreita no extremo anterior. A célula ten toxicistos de 1 µm de longo, un tipo de orgánulos que se extrúen da célula e se usan para inmobilizar as presas. As especies de Colponema varían na presenza de vacúolos contráctiles, no grao de aplanamento dorsoventral e na lonxitude do flaxelo.

Os flaxelos son heterodinámicos e orixínanse xusto baixo a parte anterior da célula. Un flaxelo apunta cara ao extremo anterior da célula e ten mastigonemas preto da base. O outro ten un dobramento cara á base e discorre pola fenda ou rañura alimenticia da célula e diríxese á parte posterior. As presas son fagocitadas enteiras a través da fenda alimenticia e dixeridas en grandes vacúolos dixestivos. 

De xeito similar a outros alveolados, a película que rodea a célula de Colponema está composta de tres membranas e contén alvéolos corticais inchados. Nas súas mitocondrias hai cristas tubulares. En contraste, as células non presentan importantes características observadas nos outros grupos de alveolados, como as roptrías, a ciliatura derivada ou a palintomía.

Non se observou neles en cultivo estadios de repouso nin reprodución sexual. A reprodución asexual ocorre por división lonxitudinal, e o plano de división é paralelo á fenda da célula. Só se pode dividir despois de fagocitar moitas presas.

 Importancia 
Os alveolados teñen importantes impactos económicos e médicos, desde causar enfermidades relevantes como a malaria a servir para manter controladas as comunidades bacterianas nos encoros de auga. Ao fixármonos nas liñaxes que diverxeron durante as transicións evolutivas preto da orixe dos alveolados, podemos comprender mellor a evolución de todo o grupo. Colponema é moi útil neste sentido porque representa un dos primeiros grupos que diverxiu e mostra características clave que se poden usar para comparalas coas doutros alveolados. Podemos usar esta información para intentar reconstruír o antepasado común de todos os alveolados e adquirirmos máis coñecementos sobre estes organismos tan importantes e espallados.

 Lista de especies 
 Colponema agitans Davis 1947
 Colponema brasiliana (Skvortzov & Noda 1969) Bicudo 1991
 Colponema edaphicum  Mylnikov & Tikhonenkov 2007
 Colponema globosum De Faria, Cunha & Pinto 1922
 Colponema loxodes Stein 1878
 Colponema marisrubri Mylnikov & Tikhonenkov 2009
 Colponema subsphaerica (Skvortzov & Noda 1969) Bicudo 1991
 Colponema symmetricum Sandon 1927
 Colponema vietnamica Tikhonenkov, Mylnikov & Keeling 2013

 Notas 

Categoría:Flaxelados
Categoría:Alveolados