Galegos en Venezuela

Os galegos en Venezuela son as persoas galegas e os seus descendentes que se foron asentando en Venezuela ao longo da historia, desde os comezos da época colonial até a actualidade. A súa presenza en territorio venezolano abrangue diversos momentos históricos, con picos migratorios salientables nos séculos XIX e XX. A comunidade galega desempeñou un papel importante na vida económica, social e cultural de Venezuela, especialmente en zonas urbanas como Caracas e Maracaibo. Como a poboación desde o XVI se foi diluíndo entre a poboación de colonos de diversas procedencias, ás veces considéranse galegos en Venezuela os inmigrantes e os seus descendentes que se asentaron en Venezuela en tempos recentes, desde finais do XIX e durante o século XX, especialmente os que conscientemente conservaron as súas raíces, incluíndo os exiliados durante o franquismo. No ano 2023 eran de máis de 26 000 habitantes galegos rexistrados no CERA como residentes en Venezuela.

 Traxectoria 
A inmigración galega en Venezuela formou unha das maiores comunidades de galegos en América do Sur, sendo a terceira maior diáspora galega nun país americano, só por detrás da Arxentina e o Brasil. Venezuela ocupa o sexto lugar do mundo con máis presenza galega, por diante doutros países como os Estados Unidos, Francia ou Alemaña.

 Perfil sociolóxico 
A maioría dos emigrantes galegos que chegaron a Venezuela eran de orixe rural. Traballaron en sectores como pequeno comercio e tendas de barrio, hostalaría, construción, servizos e industria lixeira. As asociacións galegas cumpriron un papel esencial na integración, asistencia mutua e preservación cultural, especialmente na transmisión do idioma galego, música e tradicións populares.

 Demografía 
Segundo o Instituto Nacional de Estatística (INE), en setembro de 2023 había 26.614 galegos inscritos no censo electoral de residentes ausentes (CERA) con residencia en Venezuela:
Provincia de inscriciónCenso electoral (1/9/2023)Provincia da Coruña8.695Provincia de Lugo2.660Provincia de Ourense8.206Provincia de Pontevedra7.053Total26.614
Cómpre sinalar que estas cifras non inclúen os descendentes de galegos non rexistrados, polo que o número real de persoas de orixe galega podería ser moito maior.

 Historia 

 Período colonial (séculos XVI-XVIII) 
Durante a colonización castelá/española de América, chegaron a Venezuela persoas procedentes do Reino de Galiza, especialmente militares, relixiosos, comerciantes e funcionarios da Coroa. Moitos deles asentáronse en cidades costeiras como Cumaná ou Caracas, e os seus apelidos galegos poden atoparse en personaxes históricos como Andrés Eloy Blanco, cuxo legado familiar remonta a devanceiros galegos.
 Século XIX 
Neste período, a emigración galega fíxose máis notable, especialmente como consecuencia das dificultades económicas de mediados do século XIX debidas á estrutura caciquil, eventos climáticos extremos (que contribuíron tamén á grande fame irlandesa), a inestabilidade política e as guerras carlistas. Moitas persoas buscaron en América oportunidades de traballo e progreso. En Venezuela, integráronse principalmente nos sectores do pequeno comercio, agricultura e servizos.
 Século XX 
A primeira metade do século XX, e especialmente o período da posguerra española, viu unha importante vaga migratoria cara a América Latina, incluída Venezuela. A política migratoria venezolana e o boom económico do petróleo favoreceu a chegada de galegos que fuxían da fame e da represión franquista.
A década de 1950 foi particularmente significativa: fundáronse entidades culturais e recreativas como o Lar Gallego de Caracas ou a Hermandad Gallega de Venezuela, que serviron de punto de encontro e preservación da identidade galega. Por exemplo, na década de 1960, o poeta Celso Emilio Ferreiro residiu en Caracas e colaborou activamente co Centro Galego de Caracas.Nesta época, moitos galegos prosperaron no comercio e na hostalaría.

 Século XXI 
Durante as dúas primeiras décadas do século XXI, a crise económica e política de Venezuela provocou unha emigración inversa: moitas familias galegas retornaron a Galicia ou migraron a outros países. Outros mantiveron vínculos coa terra de orixe mediante a dobre nacionalidade e programas de retorno. A comunidade galega continúa activa en Venezuela, aínda que algo minguada respecto ao seu máximo histórico.
 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

Berglund, S; Hernández Calimán (1985). Los de afuera: un estudio analítico del proceso migratorio en Venezuela, Caracas, Centro de Estudios de Pastoral y Asistencia Migratoria (CEPAM).
Campos Álvarez, Xosé Ramón (2022). "As causas da emigración galega a Venezuela contadas polos seus protagonistas". Minius (27): 180. ISSN 1131-5989.
Contiña, Ramón (1982). Gallegos en Venezuela. Caracas: Logos.
Hernández Arvelo, M.A. (1992). La presencia gallega en Venezuela. CCG. Galicia y América. Cinco Siglos de Historia (Xunta de Galicia. Consellería de Relacións Institucionais e Portavoz do Goberno. Comisionado Director del V Centenario ed.) (A Coruña).
Hurtado, Samuel (2001). La época de la emigración y el aprendizaje social venezolano. Las inmigraciones a Venezuela en el siglo XX. Ponencia presentada en las Jornadas de la Fundación Francisco Herrera Luque.

 Outros artigos 

 Lar Gallego de Caracas
 Emigración galega
 Diáspora galega
 Hermandad Gallega de Venezuela
 Galegos na Arxentina
 Galegos no Brasil

Categoría:Grupos étnicos de Venezuela
Venezuela