Thymallus arcticus

|miniatura|250px|Exeplares capturados no río Colville, Alasca

Thymallus arcticus é unha especie de peixe osteíctio  da familia dos salmónidos, subfamilia dos timalinos e do seu único xénero, Thymallus.Thymallus arcticus (Pallas, 1776) no WoRMS. Consultado o 10 de marzo de 2022.Thymallus arcticus (Pallas, 1776) no GBIF. Consultado o 10 de marzo de 2022.

 Taxonomía 
 Descrición 
A especie foi descrita en 1776 polo médico, zoólogo e botánico alemán, que traballou en Rusia, Peter Simon Pallas, baixo o nome de Salmo arcticus, de espécimes rcolllidos en Rusia, na súa obra Miscellanea zoologica, quibus novæ imprimis atque obscuræ animalum species describuntur et observationibus iconibusque illustrantur.

 Etimoloxías 
Para a do xénero, ver timalinos.

O epíteto específico, arcticus, alude á súa área de distribución.

 Sinónimos 
Ademais de polo seu nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:

Segundo o WoRMS:

Coregonus signifer Richardson, 1823
Coregonus thymalloides Richardson, 1823
Salmo arcticus Pallas, 1776 (protónimo)
Thymallus arcticus arcticus (Pallas, 1776)
Thymallus montanus Milner, 1874
Thymallus signifer (Richardson, 1823)
Thymallus tricolor Cope, 1865

Segundo o GBIF:

Coregonus signifer Richardson, 1823
Coregonus thymalloides Richardson, 1823
Salmo arcticus Pallas, 1776
Salmo signifer (Richardson, 1823)
Salmo spec Pallas, 1776
Salmo thymalloides (Richardson, 1823)
Thymallus arcticus arcticus
Thymallus arcticus lenensis Weiss, Knizhin, Kirillov & Froufe, 2006
Thymallus arcticus montanus Milner, 1874
Thymallus arcticus signifer (Richardson, 1823)
Thymallus articus (Pallas, 1776)
Thymallus montanus Milner, 1874
Thymallus signifer (Richardson, 1823)
Thymallus signifer tricolor Cope, 1865
Thymallus tricolor Cope, 1865
Thymallus tricolor montanus Milner, 1874
Thymalus ontariensis Valenciennes, 1848

 Variedades 
Segundo o GIF recoñécense dúas variedades:
Thymallus arcticus var. arcticus (Pallas, 1776)
Thymallus arcticus var. brevipinnis Svetovidov, 1931

 Características 
miniatura|370px|Espécime de 25 cm pescado no río Gulkana, Alasca

Thymallus arcticus pode chegar a acadar unha lonxitude máxima rexistrada de 76 cm, e un peso máximo rexistrado de 3,8 kg,IGFA (2001): Database of IGFA angling records until 2001. Fort Lauderdale, USA: IGFA (Asociación Internacional de Pesca Deportiva). aínda que a maioría dos espécimes miden uns 34,3 cm.Hugg, D. O. (1996): MAPFISH georeferenced mapping database. Freshwater and estuarine fishes of North America. Life Science Software. Turkey Point Road, Edgewater, Maryland, USA. 

De aspecto típico dos timalinos, distínguese da súa especie similar Thymallus thymallus pola ausencia de espiñas dorsais e anais e pola presenza dun maior número de raios brandos nestas aletas. Presenta unha banda media lateral escura entre as aletas pectoral e pelviana e, nos flancos, pode ter unha iridiscencia rosada. Pode  chegar aos 18 anos de idade.DeCicco, A. L.; M. F. Merritt & A. E. Bingham (1997): "Characteristics of a lightly exploited population of Arctic grayling in the Sinuk River, Seward Peninsula, Alaska". En J. B. Reynolds, ed. Fish Ecology in Arctic North America. American Fisheries Society Symposium 19, 19-21 May 1992, Fairbanks, Alasca, USA. ISBN 978-0-9132-3596-6,  pp. 229-239.  

Destaca pola súa aleta dorsal moi grande, e pola súa pequena boca, que posúe dentes finos nas dúas mandíbulas.Morrow, J. E. (1980): The freshwater fishes of Alaska. Vancouver, Canadá: University of B.C. Animal Resources Ecology Library. ISBN 978-0-8824-0134-8. 

A aleta dorsal é moi grande nos adultos (especialmente nos machos), chegando á aleta adiposa cando está deprimida, pero é máis curta nas femias; as aletas pelvanas son  bastante longas, e chegan até a aleta anal nos machos adultos, pero non nas femias; o lóbulo inferior da aleta caudal a miúdo é máis é longo que o superior. 

É un peixe de cores sorprendentes, a rexión dorsal é de cor vermalla escura, ou azul, variando de negra a gris azulada, e os lados de gris a azul escura con iridiscencias rosadas, a ventral oscila de gris a branca.Scott, W. B. and E. J. Crossman, (1973): Freshwater fishes of Canada. Fisheries Research Board of Canada. Saint Andrews, Novo Brunswick, Canadá. ISBN 978-0-6601-0239-9. 

Presenta manchas escuras espalladas nos flancos, sendo estas máis numerosas nas crías, e unha franxa lonxitudinal escura ao longo dos flancos entre as aletas pectoral e pelviana; a aleta dorsal é escura, cun bordo estreito vermello (con fileiras de manchas de avermelladas a laranxas ou de violeta a verde no corpo da aleta); as aletas pelvianas son escuras, con franxas diagonais irregulares de cor amarela laranxa.

 Hábitat e distribución 

 Hábitat 
É un peixe dulciacuícola, bentopeláxico, que habita en ríos e lagos a profundidades de até uns 30 m.Page, L. M. & B. M. Burr (2014): A field guide to freshwater fishes of North America north of Mexico. Volume 1. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-1201-6. 

 Distribución 
|miniatura|240px||miniatura|240px|Espécime no Parque Nacional de Yellowstone
|miniatura|240px|Distribución de T. arcticus nativo e introducido nos Estados Unidos
Propio das rexións circumpolares do norte desde os 71° N e os 44° N,FishBase . encóntrase en América do Norte desde a baía de Hudson, o Canadá até Alasca e na conca do Pacífico até o centro de Alberta e a Columbia Británica no Canadá, e no curso superior do río Missouri en Montana, Estados Unidos. Antigamente tamén se encontraba na conca dos Grandes Lagos, en Míchigan. Es Asia, na conca do océano Ártico en Siberia desde o río Obi até o Ieneisei e, en Europa nalgúns afluentes dos ríos Pechora e outros.

 Bioloxía 
Habita en augas abertas de ríos e lagos claros, de tamaño de mediano a grande, de augas frías, con altas concentracións de oxíxeno, adentrándose en regatos rochosos para desovar.

Forma cardumes dun número moderado de individuos.Frimodt, C. (1995): Multilingual illustrated guide to the world's commercial coldwater fish. Fishing News Books. Osney Mead, Oxford, Inglaterra. ISBN 978-0-8523-8213-4. Os xuvenís aliméntanse de zooplancto, cun cambio gradual a insectos inmaturos; os adultos aliméntanse principalmente de insectos da superficie, pero tamén comen peixes, ovos de peixes, lemmings e crustáceos planctónicos. 

Desova en regatos montanos con fortes correntes e con fondo rochoso e de gravas

 Ciclo vital e comportamento de apareamento 
Os adultos reprodutores trasládanse aos afluentes e os machos establecen territorios. Durante a desova, o macho segue a unha femia, cortexándoa mostrásndolle a súa aleta dorsal. A continuación, o macho sitúase ao lado da femia e curva a súa aleta dorsal estendida sobre a femia. A parella vibra e libera ovos. Non se constrúe ningún niño, pero as vibracións das colas durante o acto de desova revolven o substrato e producen unha lixeira depresión.<ref>Reed, R. J. (1964): "Life history and migration patterns of Arctic grayling, Thymallus arcticus (Pallas), in the Tanana River drainage of Alaska". Alaska Dept. Fish Game Res. Rept. 2: 1-30.</ref>Laird, J. A. (1928): "Grayling in the east". Trans. Am. Fish. Soc. 58: 167-169.Kruse, T. E. (1959): "Grayling of Grebe Lake, Yellowstone National Park". Wyoming. Fish. Bull. U.S. Fish Wildl. Serv. 59 (149): 307-351.Bishop, F. G. (1971): "Observations on spawning habits and fecundity of the Arctic grayling". Prog. Fish-Cult. 33 (1): 12-19. Unha femia pode desovar só unha vez ou varias veces en diferentes áreas. Despois da desova, os adultos establécense en territorios estivais en zonas xeralmente máis afastadas, augas arriba do lugar da desova, a maioría desprazándose río abaixo a mediados de setembro..

 Usos 
Consómese fresco, e pódese fritir, asar e cocer. 

 Estado de conservación   
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais, considerando que é unha especie moi estendida sen que se coñezan grandes ameazas xeneralizadas, e que a súa poboación está a aumentar o a medida que aumenta a calidade da auga, debido ao declive das industrias e cidades en Rusia desde o colapso da Unión Soviética, cualifica o seu status como LC (pouco preocupante). 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Froese, Rainer & Pauly, Daniel, eds. (2012): "Thymallus arcticus" en FishBase. Versión febreiro de 2012.
 FWS (2004): (30 de novembro de 2004): "U.S. Fish and Wildlife Service Species Assessment and Listing Priority Assignment Form for fluvial Arctic grayling (distinct population segment of the Upper Missouri River), commonly called Montana Arctic grayling".
 Kottelat, M. (2006): Fishes of Mongolia. A checklist of the fishes known to occur in Mongolian with comments on systematics and nomenclature. Environment and Social Development Sector, East Asia and Pacific Region, The World Bank, Washington DC. ISBN 978-0-9402-2847-4.  
 Kottelat, M. & Freyhof, J. (2007): Handbook of European Freshwater Fishes. Cornol, Xura, Suíza: Publications Kottelat. ISBN 978-2-8399-0298-4.
 McClane, A. J. (1988): McClane's New Standard Fishing Encyclopedia and International Angling Guide''. New York: Gramercy (Random House). ISBN 978-0-5172-0336-1. 

 Outros artigos 
 Salmónidos
 Timalinos

 Ligazóns externas 
EcoRover blog about Big Hole River grayling
Pat Munday's rating of Big Hole Watershed Committee effectiveness in Big Hole River grayling restoration
Length and age at maturity of Arctic grayling in the Snake River during 2003 / by Alfred L. DeCicco and Andrew D. Gryska.  Hosted by Alaska State Publications Program.
Summer abundance of Arctic grayling in the Chena River, 2005 by Klaus G Wuttig;  Steven M Stroka;  Alaska. Division of Sport Fish.;  Alaska. Division of Commercial Fisheries.  Hosted by Alaska State Publications Program.

Categoría:Salmónidos