Ștefania Mărăcineanu

Ștefania Mărăcineanu, nada en Bucarest, 18 de xuño de 1882 e finada no mesmo lugar o 15 de agosto de 1944, foi unha física romanesa recoñecida polo seu labor na investigación sobre a radiación, en concreto, sobre métodos para medir a desintegración alfa. Traballou no Instituto do Radio de París con Marie Curie.

 Traxectoria 
Ştefania tivo unha infancia complicada, da que non lle gustaba falar, un asunto que se converteu nunha especie de selo ao longo de toda a súa existencia. En 1910 obtivo a licenciatura en física e química, e pronto converteuse en mestra no Centro Escolar para nenas de Bucarest.

Despois da Primeira guerra mundial, foi a París para conseguir unha especialización, en concreto ó Instituto do Radio, onde traballou baixo as ordes de Marie Curie. É probable que estivese en París dende o ano 1920, na escola romanesa fundada por Nicolae Iorga. Máis tarde, ao rematar o seu doutoramento en compañía de Marie Curie, iría ao Observatorio Astronómico de Meudon, baixo a supervisión de Henri Deslandres.

Publicou unha gran cantidade de artigos para revistas científicas de prestixio durante os anos comprendidos entre 1919 e 1930. En 1925 foi nomeada asistenta na Facultade de Ciencias de Bucarest, onde organizou o primeiro laboratorio de radioactividade de Romanía; alí realizaría os seus traballos orixinais neste campo.

Tivo experiencias interesantes como a obtención de choiva artificial tanto no seu país de residencia como no estranxeiro, o uso de sales radioactivas e a obtención dalgúns resultados (como en Bărăgan ou o Deserto do Sáhara). Publicou valiosos traballos sobre a relación entre os terremotos e a choiva, e foi a primeira en informar de que, en vésperas dun terremoto, hai un aumento significativo da radioactividade no epicentro, debido ás emisións de radon radioactivo (un gas producido pola descomposición do radio). Esta hipótese tivo unha grande importancia práctica e confirmouse anos máis tarde.

Mentres traballaba na súa tese sobre a constante do polonio en 1924, Ştefania deuse conta dun fenómeno: o chumbo metálico que soporta dispositivos é influenciado pola radioactividade do polonio, comezando a emitir unha radiación cando o polonio actúa, pero que persiste despois de que este deixe de actuar. Conseguiu o seu doutoramento en 1924 coa tese Recherches sur la constante du polonium et sur la pénétration des substances radioactives dans les métaux.  

Unha década despois deste descubrimento, Frederic e Irène Joliot-Curie obtiveron radioactividade artificial bombardeando o aluminio con partículas alfa, o que produciu unha desintegración do metal tras retirar a fonte de radiación alfa. Este descubrimento outorgoulles o Premio Nobel de Química en 1935, polos seus traballos na síntese de novos elementos radioactivos. Entre a comunidade científica considérase que Ştefania merecía ser asociada a este Premio Nobel debido a que foi a primeira en identificar o fenómeno. De feito, nunha entrevista a Irene Joliot-Curie para o "Neues Wiener Journal", en 1934 aparece o seguinte: "Foi unha romanesa, Miss Mărăcineanu, quen nuns poucos anos antes foi probablemente a primeira persoa en observar que os elementos non radioactivos podrían crear elementos radioactivos baixo certas condicións, o que significa que emiten una radiación similar ao tipo que, até agora, foi observado soamente para os poucos elementos radioactivos".Cita orixinal: Es war eine Rumänin, Frau Marazieanu, die vormehreren Jahren wahrscheinlich als erste die Wahrnehmung machte, daß nicht radioaktive Elemente unter ganz gewissen Vor­aussetzungen radioaktiv gemacht werden können, das heißt, daß sie ähnliche Strahlen aussenden, wie dies nur bei den wenigen radioaktiven Elementen bisher festgestellt werden konnte. 

Maracineanu tamén realizou observacións novas sobre a  radioactividade artificial, o fenómeno en que un material radioactivo é capaz de crear outro material radioactivo. En 1928, xa baixo a tutela de Henri Deslandres, publicou xunto con el un extenso desenvolvemento sobre a súa investigación desta transmutación química. Este traballo foi admirado pola raíña María de Edimburgo, e Ştefania recibiu un premio en memoria do recentemente falecido rei Fernando, de mans da fundación do mesmo nome.

 Obras 
Redactou unha serie de publicacións sobre as súas investigacións: a radioactividade artifical inducida por bombardeo alfa, a transmutación de chumbo en mercurio e ouro, o descubrimento da choiva artificial, e a suposta relación entre os terremotos e a radioactividade.

 Premios e recoñecementos 

 Entre a comunidade científica, considérase que o Premio Nobel concedido a Frederick e Irene Joliot-Curie merecía estar asociado a Stefania, xa que foi a primeira en identificar o fenómeno que levou a esta parella a acadar tal premio.Ademais, obtivo o recoñecemento por parte de Marie Curie, que, preguntada pola científica romanesa, declaraba o seguinte: "Miss Mărăcineanu traballou moitos anos no meu laboratorio e recentemente obtivo o seu doutoramento en Física. Aprecio particularmente o seu traballo científico".
 Tamén recibiría un premio en memoria do recentemente falecido rei Ferdinand, das mans da fundación do mesmo nome grazas ao seu traballo sobre a transmutación química.
 O 24 de xuño de 1936, Stefania pediu oficialmente á Academia de Ciencias de Romanía que apoiasen e recoñecesen a prioridade e importancia do seu traballo. A súa solicitude foi concedida en 1937, cando foi elixida membro da Academia de Ciencias de Romanía, e dous anos máis tarde directora de investigación.

 Notas 

Referencias

 Véxase tamén 

Categoría:Física nuclear
Categoría:Nados en 1882
Categoría:Nados en Bucarest
Categoría:Finados en 1944
Categoría:Químicos de Romanía
Categoría:Físicos de Romanía