Quimiosíntese

En bioquímica, a quimiosíntese é a conversión biolóxica dun ou máis compostos que conteñen carbono (xeralmente dióxido de carbono ou metano) e nutrientes en materia orgánica utiliando a oxidación de compostos inorgánicos (como por exemplo o gas hidróxeno, o sulfuro de hidróxeno) ou ións ferrosos como fonte de enerxía, en lugar de utilizar a enerxía da luz do sol como na  fotosíntese. Os organismos quimioautótrofos, os cales obteñen carbono do dióxido de carbono por medio da quimiosíntese, son filoxeneticamente diversos e comprenden taxóns abundantes e bioxeoquimicamente importantes como as gammaproteobacterias e epsilonproteobacterias oxidantes de xofre, as Aquificae, as arqueas metanóxenas e as bacterias oxidantes do ferro neutrófilas.

Moitos microorganismos en rexións escuras do océano usan a quimiosíntese para producir biomasa a partir de moléculas carbonadas simples. Poden distinguirse dúas clases destes organismos. Nos raros sitios onde se dispón de moléculas de gas hidróxeno (H2), a enerxía xerada na reacción entre o CO2 e o H2 (que leva á produción de metano, CH4) pode ser suficientemente grande como para impulsar a produción de biomasa. Alternativamente, na maioría dos ambientes oceánicos, a enerxía da quimiosíntese deriva de reaccións nas cales se oxidan substancias como o sulfuro de hidróxeno ou amoníaco. Isto pode ocorrer en ausencia ou presenza de oxíxeno.

Moitos microorganismos quimiosintéticos son comidos por outros organismos nas cadeas tróficas oceánicas e as asociacións  simbióticas entre quimiosintetizadores e heterótrofos que respiran son bastante comúns. Grandes poboacións de animais poden sosterse alimentándose da produción secundaria quimiosintética de organismos que viven nas chemineas hidrotermais, en emanacións frías, de carcasas de baleas, en augas de covas illadas e de clatratos de metano.

Formulouse a hipótese de que a quimiosíntese anaerobia podería soster a vida baixo a superficie de Marte, da lúa de Xúpiter Europa e noutros planetas.Julian Chela-Flores (2000): "Terrestrial microbes as candidates for survival on Mars and Europa", in: Seckbach, Joseph (ed.) Journey to Diverse Microbial Worlds: Adaptation to Exotic Environments, Springer, pp. 387–398.  A quimiosíntese foi tamén o primeiro tipo de metabolismo que evolucionou na Terra, preparando o camiño para que posteriormente se desenvolvesen a fotosíntese e a respiración celular.

 Proceso de quimiosíntese do sulfuro de hidróxeno 
Diversos microorganismos e mesmo, simbioticamente, algún animal poden utilizar o sulfuro de hidróxeno na súa quimiosítntese. 
O verme tubícola xigante Riftia pachyptila utiliza bacterias que viven no seu trofosoma para fixar dióxido de carbono (usando o sulfuro de hidróxeno, o oxíxeno ou nitrato como fontes de electróns e enerxía) e producir azucres e aminoácidos.
Algunhas reaccións producen xofre:
quimiosíntese de sulfuro de hidróxeno:
18H2S + 6CO2 + 3O2 → C6H12O6 (carbohidrato) + 12H2O + 18S

A quimiosíntese de sulfuro de hidróxeno, en troques de liberar o gas oxíxeno ao fixar o dióxido de carbono como na fotosíntese, produce glóbulos sólidos de xofre no proceso. Nas bacterias que poden vivir como quimioautótrofas, como as bacterias púrpuras do xofre, son visibles glóbulos amarelos de xofre no seu citoplasma.

 Descubrimento 

miniatura|Os vermes tubícolas xigantes Riftia pachyptila teñen un órgano que contén bacterias quimiosintéticas en lugar de tripas.
En 1890, Sergei Winogradsky propuxo un novo tipo de proceso chamado "anorgoxidante". Este descubrimento suxeriu que algúns microbios podían vivir só de materia inorgánica e realizouse durante a súa investigación fisiolóxica na década de 1880 en Estrasburgo e Zürich sobre as bacterias do xofre, ferro e nitróxeno.

En 1897, Wilhelm Pfeffer acuñou o termo "quimiosíntese" para a produción de enerxía por oxidación de substancias inorgánicas, en asociación coa asimilación de dióxido de cabono autotrófica, que hoxe se denominaría quimiolitoautotrofia. Posteriormente, o significado do termo sería ampliado para que incluíse tamén aos quimioorganoautótrofos, que son organismos que usan substratos orgánicos enerxéticos para asimilar o dióxido de carbono. Así, a quimiosíntese pode considerarse sinónima de quimioautotrofia.

O termo "quimiotrofia", menos restritivo, foi introducido na década de 1940s por André Lwoff para a produción de enerxía por oxidación de doantes de electróns, orgánicos ou non, asociados coa auto- ou heterotrofia.

 Fontes hidrotermais 

A suxestión de Winogradsky foi confirmada case 90 anos despois, cando se estudaron as chemineas hidrotermais oceánicas na década de 1970s. Estas fontes termais e as estrañas criaturas descubertas polo Alvin, o primeiro submarino de gran profundidade que existiu, descubríronse en 1977 no rift das Galápagos. Aproximadamente no mesmo momento, o entón estudante graduado Colleen Cavanaugh propuxo a existencia de bacterias quimiosintéticas que oxidaban sulfuros ou xofre elemental como explicación de como os vermes tubícolas que vivían preto das chemineas poderían sobrevivir alí. Cavanaugh conseguiu despois confirmar que este era o método grazas ao cal estes vermes prosperaban e xeralmente se lle atribúe a confirmación da existencia na natureza de ecosistemas baseados na quimiosíntese.

Unha serie de televisión de 2004 presentada por Bill Nye mencionou que a quimiosíntese era un dos 100 maiores descubrimentos científicos de todos os tempos. Watch the "Greatest Discoveries in Evolution" online.

 Codia oceánica 

En 2013, informouse do descubrimento de bacterias que vivían en rochas da codia oceánica baixo grosas capas de sedimentos, e apartadas das chemineas hidrotermais que se forman ao longo dos bordos das placas tectónicas. Descubrimentos preliminares son que estas bacterias subsisten co hidróxeno producido pola redución química do mineral olivina feita pola auga mariña circulante nas pequenas vetas que permean o basalto que aparecen na codia oceánica. As bacterias sintetizan metano ao combinaren hidróxeno e dióxido de carbono.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Autótrofo
 Heterótrofo
 Fotosíntese

 Ligazóns externas 
Chemosynthetic Communities in the Gulf of Mexico 

Categoría:Metabolismo
Categoría:Ecosistemas