Jimena Quirós

Jimena Quirós Fernández y Tello, nada en Almería o 5 de decembro de 1899 e finada en Madrid en 1983, foi unha científica española, considerada como a primeira oceanógrafa do país.

 Traxectoria 
Jimena Quirós Fernández y Tello naceu en Almería o 5 de decembro de 1899. Foi a pequena dunha familia de varios irmáns. Foi educada pola súa nai, Carmen Fernández-Tello, unha cualificada docente e emprendedora que abriu un colexio privado na cidade andaluza e encargouse de manter e asegurar o futuro da familia.

O seu pai, José María Quirós Martín, era enxeñeiro e viaxaba continuamente instalando gas. Chegaron desde Madrid cando a el o contrataron como axente de explosivos para a minería e levaban algúns anos instalados en Almería. Ao pouco de nacer a pequena, os seus pais separáronse e o pai se desentendió da familia.

Quirós chegou a Madrid en 1917, antes de cumprir os 18 anos, para estudar Ciencias na Universidade Central. Residiu na Residencia de Señoritas, onde se relacionou con nomes que serían importantes para a cultura española da primeira metade do século XX: Maruja Mallo, María Zambrano, Matilde Huici, Clara Campoamor,  Victoria Kent e outras científicas como a propia Quirós.

 Ciencia 
Especializouse en física e aplicou os seus coñecementos ao estudo do océano (estudo das masas de auga, temperatura, salinidade, correntes, etc.).

En 1920, mentres terminaba os seus estudos, comezou a traballar no Instituto Español de Oceanografía (IEO). Licenciouse con premio extraordinario e, uns meses despois, converteuse na primeira muller en España en embarcar nunha campaña oceanográfica. Foi tamén a primeira en asinar un traballo científico en ciencias do mar. Á súa volta de devandita expedición polo Mediterráneo opositou e, con só 22 anos, incorporouse ao IEO como a primeira científica da historia da institución.

Quirós continuou formándose desprazándose á Universidade de París. En 1926 foille concedida unha bolsa dun ano para asistir ao Laboratorio de Fisiografía da Universidade de Columbia, en Nova York.Real orden de 25 de maio de 1926 (Gaceta del 28)  Alí estudou Xeografía Física da Atmosfera e os Océanos con algúns dos mellores científicos da época na materia. Aínda que dominaba moitos campos das ciencias mariñas, a súa especialidade foi a física e a aplicala aos océanos dedicou os seus coñecementos.

 Política 
Ademais da a ciencia, Quirós dedicouse á política e en especial á loita pola igualdade de dereitos da muller. Presidiu o comité feminino do Partido Republicano Radical Socialista antes mesmo de que as mulleres tivesen dereito a votar. Para poder compaxinar a súa actividade política e científica, pediu excedencia no IEO para dedicarse ao ensino. Traballou en varios institutos ata que chegou a Guerra Civil; sobreviviu a esta, pero a súa carreira científica e a súa loita pola igualdade de dereitos quedou truncada. En 1940, a ditadura franquista cesouna dos seus cargos e botouna do IEO. Dedicouse, entón, a dar clases particulares.

En 1966 Quirós, xa como xubilada, obtivo a rehabilitación e conseguiu o reingreso no IEO. 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Cuentos de buenas noches para nuestras niñas rebeldes. Editorial Destino, 2021. ISBN: 9788408241676

 Ligazóns externas 

 Jimena Quirós: la primera oceanógrafa española en The Conversation
Jmena Quirós na páxina web Oceánicas

Categoría:Nados en Almería
Categoría:Alumnos da Universidade Columbia
Categoría:Alumnos da Universidade Central de Madrid
Categoría:Científicos de España
Categoría:Nados en 1899
Categoría:Finados en 1983
Categoría:Oceanógrafos de España