Martha Raye

Margy Reed,Birth Certificate , ColonelMaggie.com; consultado o 16 de setembro de 2014. nada en Butte, Montana, o 27 de agosto de 1916 e finada nos Ánxeles o 19 de outubro de 1994, foi unha actriz cómica e cantante estadounidense coñecida como Martha Raye e alcumada The Big Mouth. Actuou en filmes e na televisión, así como en obras de Broadway.

 Traxectoria 
 Primeiros anos 
O pai de Raye, Peter F. Reed Jr., era un inmigrante irlandés e a súa nai , Maybelle Hazel (Hooper) Reed, criouse en Milwaukee e Montana. Ambos actuaban nun teatro local de vaudeville baixo o nome de "Reed and Hooper". A primeira aparición de Martha en escena tivo lugar aos tres anos de idade. Actuaba xunto ao seu irmán Bud, e os dous nenos acadaron tal éxito que o número pasou a chamarse "Margie and Bud". Especúlase que a canción de Judy Garland "I was born in a trunk", interpretada no filme A Star Is Born, estaba inspirada nos inicios de Raye.

Continuou a actuar mentres estuaba na Professional Children's School de Nova York, mais a súa instrución non chegou a destacar.

 Carreira 
A principios da década de 1930, Raye era cantante das orquestras de Paul Ash e Boris Morros. A súa primeira actuación no cinema chegou en 1934 nunha curtametraxe titulada A Nite in the Nite Club. En 1936 asinou un contrato con Paramount Pictures para interpretar papeis cómicos. A súa primeira longametraxe foi Rhythm on the Range, filme en que actuou Bing Crosby. Nos seguintes vinte e seis anos actuou xunto aos mellores humoristas do momento, incluídos Joe E. Brown, Bob Hope, W.C. Fields, Bud Abbott e Lou Costello, Charlie Chaplin e Jimmy Durante.

Tralo inicio da segunda guerra mundial uniuse á United Service Organizations. Ademais de nesta contenda, viaxou coa USO entretendo as tropas durante a guerra de Corea e a guerra de Vietnam.

Raye foi unha das primeiras estrelas televisivas nos inicios do medio; durante un tempo tivo un programa propio, The Martha Raye Show (1954-1956), en que estaba acompañaba do boxeador retirado Rocky Graziano. Outras estrelas que actuaron no seu programa foron Zsa Zsa Gabor e Cesar Romero. Tamén interveu noutros programas na década de 1950, como "What's My Line?". Trala desaparición do seu programa e diversos problemas de saúde unidos á rotura do seu quinto matrimonio, a artista intentou suicidarse empregando hipnóticos o 14 de agosto de 1956.

En 1970 foi Boss Witch na longametraxe Pufnstuf, producido por Sid e Marty Krofft. Grazas a este papel foi escollida para interpretar a Benita Bizarre en The Bugaloos (1970), producida tamén por Krofft.

Actuou con frecuencia como convidada noutros programas, particularmente naqueles en que participaban actores de idade como a serie da ABC The Love Boat ou programas de variedades como The Roy Rogers and Dale Evans Show, tamén da ABC. Así mesmo, interpretou durante dous anos a nai de Mel Sharples na serie da CBS Alice. Outras series en que traballou ou fixo cameos foron Murder, She Wrote, da CBS, e The Andy Williams Show e McMillan and Wife, ambas da NBC.

Nos seus últimos anos, Raye sufriu diversos problemas de saúde. Padecía alzhéimer e perdeu ambas as pernas en 1993 por mor de problemas circulatorios. Faleceu por unha pneumonía en 1994. Tiña 78 anos de idade e residía nos Ánxeles no momento da súa morte. Debido ao seu traballo coa USO, considerouse darlle sepultura no Cemiterio Nacional de Arlington, aínda que finalmente a petición súa foi soterrada con honras militares en Fort Bragg, Carolina do Norte.

 Recoñecementos 
Raye recibiu na 41ª edición dos Óscar en 1969 o Premio Humanitario Jean Hersholt polos seus esforzos e servizos ás tropas.

O 2 de novembro de 1993, Raye foi galardoada coa Medalla Presidencial da Liberdade, concedida polo presidente Bill Clinton en consideración aos seus servizos ao país.

Raye ten dúas estrelas no Paseo da Fama de Hollywood, unha no 6251 de Hollywood Boulevard pola súa dedicación ao cinema, e outra no 6547 pola súa actividade televisiva.

 Vida persoal 
A vida persoal de Raye foi complexa e emocionalmente tumultuosa. Casou en sete ocasións.

Os seus maridos foron:
 O maquillador Hamilton "Buddy" Westmore, co que casou o 30 de maio de 1937 e do que se divorciou en setembro de 1937
 O director e compositor David Rose, entre o 8 de outubro de 1938 e o 19 de maio de 1941
 Neal Lang, desde o 25 de xuño de 1941 ao 3 de febreiro de 1944
 Nick Condos, desde o 22 de febreiro de 1944 ao 17 de xuño de 1953, con quen tivo a súa única filla
 Edward T. Begley, desde o 21 de abril de 1954 ao 6 de outubro de 1956
 Robert O'Shea, desde o 7 de novembro de 1956 ao 1 de decembro de 1960
 Finalmente Mark Harris, desde o 25 de setembro de 1991 ata a morte da actriz en 1994

 Filmografía 
 Cinema 

 A Nite in a Nite Club (1934)
 Rhythm on the Range (1936)
 The Big Broadcast of 1937 (1936)
 Hideaway Girl (1936)
 College Holiday (1936)
 Cinema Circus (1937)
 Waikiki Wedding (1937)
 Mountain Music (1937)
 Artists and Models (1937)
 Double or Nothing (1937)
 The Big Broadcast of 1938 (1938)
 College Swing (1938)
 Tropic Holiday (1938)
 Give Me a Sailor (1938)
 Never Say Die (1939)
 $1000 a Touchdown (1939)
 The Farmer's Daughter (1940)
 The Boys from Syracuse (1940)
 Navy Blues (1941)
 Keep 'Em Flying (1941)
 Hellzapoppin''' (1941)
 Four Jills in a Jeep (1944)
 Pin Up Girl (1944)
 Monsieur Verdoux (1947)
 Billy Rose's Jumbo (1962)
 No Substitute for Victory (1970, documental)
 The Phynx (1970)
 Pufnstuf (1970)
 The Concorde: Airport '79 (1979)

 Televisión 
 Four Star Revue (presentadora entre 1951 e 1953)
 The Martha Raye Show (1954-1956)
 The Roy Rogers and Dale Evans Show, episodio "Circus"
 The Judy Garland Show (1964)
 The Bugaloos (1970-1972)
 Twas the Night Before Christmas (1977)
 Skinflint: A Country Christmas Carol (1979)
 The Gossip Columnist (1980)
 Pippin (1981)
 Alice (membro do elenco entre 1982 e 1984)
 Alice in Wonderland (1985)

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 
 All Star Revue episode guide en Classic TV Info.
 The Martha Raye Show episode guide en Classic TV Info.
 Biografía (en ALICE Website)
 Coronel Maggie
 Historia de Raye

Categoría:Nados no condado de Silver Bow, Montana
Categoría:Nados en 1916
Categoría:Finados en 1994
Categoría:Actores de cinema dos Estados Unidos de América
Categoría:Actores de teatro dos Estados Unidos de América
Categoría:Actores de televisión dos Estados Unidos de América
Categoría:Actores de Montana
Categoría:Paseo da Fama de Hollywood
Categoría:Medalla Presidencial da Liberdade
Categoría:Estadounidenses de ascendencia irlandesa