Directorio de Omsk

O Directorio de Omsk, cuxo nome oficial foi o de Goberno Provisional Panruso (), foi un efémero Goberno antibolxevique instalado na cidade siberiana de Omsk no outono de 1918 trala conferencia de Ufá celebrada para tratar de unificar aos distintos grupos antibolxeviques rusos. Con escasa autoridade efectiva, foi derrocado por un golpe militar conservador que traspasou o poder ao almirante Aleksandr Kolchak en novembro de 1918.

O Directorio foi o resultado de diversas negociacións entre as distintas autoridades gobernamentais antibolxeviques que incluíron tres conferencias celebradas en xullo, agosto e setembro de 1918, levadas a cabo primordialmente pola presión dos Aliados, que desexaban a unificación das forzas opostas ao Goberno de Moscova.

Instalado en Omsk a comezos de outubro, a súa autoridade efectiva foi nula e mostrouse dependente da administración e as tropas do Goberno Provisional Siberiano (GPS), que practicamente absorbeuno. Sen burocracia propia, con poderes mal definidos e sen forzas armadas baixo o seu mando directo, houbo de ceder paulatinamente ás esixencias do conservador GPS ata que unha conspiración de elementos dereitistas o derrocou a noite do 17 de novembro de 1918 e instaurou unha ditadura militar co almirante Kolchak á fronte.

 Antecedentes 
Ufá en 1910. Aos pés dos Urais e última cidade antes dos mesmos ao longo do ferrocarril. En 1918 era unha cidade de provincias onde se reuniron delegados dos distintos movementos antibolxeviques para tratar de formar unha autoridade común contra o Goberno destes en Moscova.|miniatura|dereita
Ante o avance dos Exércitos bolxeviques cara a Siberia a comezos de setembro de 1918, delegados de catorce «Gobernos» e nove partidos políticos e outras organizacións reuníronse na cidade de Ufá para tratar de formar unha fronte unida contra o Goberno de Lenin, obxectivo que non lograran ata entón. Estas autoridades xurdiran entre o Volga e Vladivostok aproveitando a revolta da Lexión Checoslovaca contra as autoridades soviéticas no verán. As dúas principais eran o Komuch (Comité de Membros da Asemblea Constituínte), con sede en Samara, e o Goberno Provisional Siberiano centrado en Omsk. A iniciativa da reunión e da formación dun novo Goberno de unidade non partiu, emporiso, destes, senón dos Aliados, a Lexión e a «Unión pola Rexeneración de Rusia» (URR), que desexaban un Goberno unido rival ao soviético. A Lexión expresara a súa desesperación por ter que levar o peso dos combates contra os soviéticos mentres as autoridades rusas antibolxeviques eran incapaces de agruparse e formar unha fronte unida.

Os intentos anteriores de unión, celebrados en Cheliabinsk a mediados de xullo (15-18 de xullo de 1918), fracasaran ante os intensos receos do Komuch e o GPS. De novo reunidos na cidade a finais de agosto (23-25 de agosto de 1918), as diferenzas continuaron. A reunión de Ufá organizouse con escasas ilusións de éxito ante a actitude das partes nas anteriores, que nin sequera se puxeron de acordo no lugar desta terceira conferencia sen a intervención da presidencia da segunda.

Malia ter fixado a súa reunión para o 1 de setembro, o atraso en chegar de varias delegacións fixo que a conferencia pospuxésese unha semana. A conferencia comezou o 8 de setembro de 1918 no Gran Hotel Siberiano da cidade, presidida polo socialrevolucionario Nikolai Avksentiev, antigo ministro de Interior do Goberno Provisional Ruso e expresidente do Preparlamento antes da revolución de outubro, e por entón membro destacado da «Unión pola Regeneración», e reuniu a preto de cento setenta delegados. Chamando con vehemencia á unidade, as palabras de Avksentiev recibiron o respaldo dos feitos cando dous días máis tarde as unidades de Trotskii retomaron Kazán, e o 14 de setembro Simbirsk. O Exército Popular de Komuch achábase ao bordo da desintegración. Os representantes do GPS acudiron á conferencia tardiamente o 12 de setembro, con escasa disposición ao acordo. O Goberno de Omsk non só non enviou aos seus ministros á reunión, senón que se trasladou o día da súa inauguración ao Afastado Oriente ruso para lograr o recoñecemento aliado ao seu Goberno e lograr a subordinación das autoridades antibolxeviques da zona.

A conferencia celebrou cinco sesións, catro delas plenarias. Na quinta votouse a constitución proposta por un comité de expertos e a composición dun novo directorio, Goberno común que debía ser aceptado por todas as delegacións.

O principal motivo de desacordo entre as partes foi o papel da asemblea constituínte, fundamental para os socialrevolucionarios e prescindible para os kadetes, polo menos na súa composición de 1917. O papel da asemblea debíase á importancia concedida ao órgano fronte ao que debía responder o novo directorio. Tras longas negociacións os socialrevolucionarios acabaron cedendo, aceptaron a proposta da URR, admitindo que o directorio fose soberano e atrasásese a reunión da asemblea a xaneiro ou febreiro de 1919, cun mínimo cuórum (250 deputados en xaneiro ou 170 en febreiro). Estes termos facían practicamente imposible a súa reunión.

Unha vez superado o escollo sobre a asemblea, os distintos delegados aceptaron ceder a súa autoridade a un novo organismo unificado que se anunciou o 23 de setembro de 1918: un novo «Goberno Provisional de Todas as Rusias», formado por un directorio de cinco membros. A conferencia clausurouse o 24 de setembro tras investir temporalmente ao directorio co poder supremo no país. O pacto logrouse unicamente tras grandes presións de checoslovacos e Aliados, tanto sobre a composición do directorio como sobre as condicións acordadas na conferencia.

 O Directorio 
O Directorio habíano de formar socialistas e liberais. Entre os primeiros contábanse o propio Avksentiev, presidente do mesmo, Nikolai Chaikovskii, por entón presidente da Administración Suprema do Norte, con sede en Arkhangelsk, e Piotr Vologodskii, avogado socialrevolucionario de Tomsk, presidente do GPS. Entre os segundos elixiuse ao kadete Nikolai Astrov, entón en Ekaterinodar xunto a Antón Denikin, e ao xeneral Vasilii Boldirev, que debía mandar os exércitos do Directorio e era tamén membro da Unión.

Pronto se viron frustrados os plans unificadores: Chaikovskii rexeitou o seu nomeamento e mantivo a súa independencia no Norte, mentres que Astrov decidiu permanecer no Sur. Os dous foron substituídos por Vladimir Zenzinov, socialrevolucionario que fora membro do comité central do Soviet de Petrogrado e Vladímir Vinográdov, avogado kadete e antigo deputado da Duma Imperial de Rusia.

De todos eles, Avksentiev, Zenzinov e Boldirev pertencían á URR, que mostrou a súa grande influencia aparente, aínda que o poder real seguía en mans dos socialrevolucionarios do Komuch e o Exército siberiano que sostiña ao GPS.

 Evolución 
Non só Chaikovskii no norte e Denikin no sur mantiveron a súa separación do novo Goberno teoricamente unificador, senón que algúns socialrevolucionarios rexeitaron tamén os resultados da conferencia de Ufá. Os conservadores, pola súa banda, malia aceptar teoricamente ao novo Goberno, seguían esixindo a formación dunha ditadura que unificase na práctica aos distintos movementos antibolxeviques. A delegación menxevique rexeitou as concesións sobre a asemblea constituínte e retirouse. Outros problemas eran resultado da propia conferencia que creara o Directorio: para conservar a unidade non se definiu un programa claro de goberno, non existía un plan explícito de traspaso do poder das autoridades antibolxeviques ao Directorio, non quedou aclarado que entes permanecerían como autoridades rexionais subordinadas ao Directorio e cales disolveríanse e non se creou un novo funcionariado que aplicase as políticas do Directorio. A localización do Directorio tampouco se decidiu durante a conferencia, e pasaron varios días ata que finalmente decidiuse que se instalaría en Omsk.

Kolchak, sentado, acompañado polo xeneral británico Alfred Knox, xefe da misión militar británica, e outros oficiais da mesma nacionalidade, de visita na fronte.|miniatura|esquerda

A situación do Directorio foi precaria desde o comezo. Instalado nun vagón nos arredores de Omsk, por entón cidade de intrigas, conspiracións e asasinatos e de gran tensión entre as fraccións socialistas e os conservadores. A autoridade do directorio era escasa. Non contaba tampouco con fontes de financiamento estables. A situación recordaba aos últimos días do Goberno de Aleksandr Kerenskii onde unha aparencia de actividade trataba de ocultar a falta de poder real do Goberno. A súa actitude ante as reformas esixidas pola poboación foi tamén similar: pospoñer as medidas consideradas conflitivas e defender de xeito vago unha serie de dereitos e normativas que quedaban relegadas ante o principal obxectivo, a vitoria militar sobre os soviéticos, a reunificación do país e a continuación da guerra contra Alemaña. O Directorio non controlaba tampouco a administración nin as forzas armadas. Desde o comezo o Directorio houbo de enfrontarse á autoridade rival do GPS en Omsk, do que dependía por completo. O Directorio carecía de apoios, tanto da esquerda como da dereita, e non tiña poder algún.

Os membros do Directorio chegaron o 9 de outubro de 1918 á deserta estación de Omsk, onde o GPS non enviou a ninguén a recibirlles. Desde os primeiros días na nova capital o GPS deu a impresión aos directores de percibilos como invitados non desexados, e non proporcionou aloxamento algún, nin acceso ás comunicacións sen o seu previo consentimento. Tralo GPS escondíase ademais o verdadeiro centro de poder en Omsk, o Exército, que restaurou o código militar tsarista, malia a oposición dos directores socialrevolucionarios. O GPS presentou unha serie de condicións que indicaban a súa intención de manter a súa independencia na rexión e de continuar coa súa política ata o momento, ademais de impoñer aos seus candidatos para o Consello de Ministros que debía formar o Directorio. Ante as insinuacións da misión militar británica, chegada a Omsk o 21 de outubro de 1918, de que unicamente se se lograba un rápido acordo o Directorio podería contar coa axuda británica, este cedeu ás esixencias do GPS.

Antes de disolverse formalmente o 4 de novembro de 1918, o GPS lograra copar dez dos catorce ministerios creados polo Directorio, incluíndo a presidencia, que se entregou a Vologodskii. Nin un só ministro proviña dos socialrevolucionarios do Komuch. O 6 de novembro, habéndose disolto teoricamente o GPS, ordenouse a disolución do resto das autoridades rexionais que aceptaran o Directorio, o que concentrou toda a autoridade da zona en Omsk e facilitou un golpe militar.

A finais de outubro, a Lexión Checoslovaca era a única forza militar relevante verdadeiramente fiel ao directorio, ao que se ofreceu para limpar a cidade de opositores encubertos, ofrecemento que foi rexeitado. O directorio non se atreveu a usar a forza para reforzar a súa posición. A necesidade de utilizar ás tropas checas e eslovacas na retagarda para garantir un mínimo de orde debilitou a fronte. Ante a falta de decisión do Directorio, a proclamación da independencia de Checoslovaquia o 28 de outubro de 1918 e a inminente rendición austro-xermana, os checos decidiron abandonar a loita e regresar a Europa.

 Caída 
Privado do apoio da Lexión e rodeado de conspiradores que desexaban a súa caída, o derrocamento do Directorio era cuestión de tempo. A noite do 17 de novembro de 1918, un grupo de oficiais cosacos acudiron á casa do viceministro de Exteriores, un socialrevolucionario, onde se atopaban reunidos Avksentiev e Zenzinov e outros destacados socialrevolucionarios, e arrestáronos. Trasladados en camión nos arredores da cidade a un cuartel militar, permaneceron presos en mans dos golpistas. Alí aseguróuselles que, por petición dos representantes estranxeiros, perdoaríaselles a vida se cooperaban. Os confabulados acusaron aos socialrevolucionarios de conspirar para derrocar ao Directorio, como efectivamente facían algúns deles próximos a Viktor Chernov, pero a acusación era unha simple escusa para a acción dos conservadores.

A resistencia ao golpe foi nula, rendéndose pronto as escasas forzas leais ao Directorio. Malia a desazón entre algunhas unidades checoslovacas pola caída do mesmo, os acordos de Kolchak cos seus principais mandos evitaron a súa intervención. Mentres, os representantes aliados mostraban a súa satisfacción co golpe.

O Goberno nomeado polo directorio, ao escoitar a noticia na madrugada do 18, reuniuse con urxencia. Sen deterse demasiado nas medidas para esmagar o golpe ou liberar os membros do Directorio, Vinogradov e Vologodskii suscitaron a necesidade de implantar unha ditadura, moción que foi rapidamente aprobada polo resto dos membros do goberno. Kolchak, ministro de Defensa e presente na reunión e o xefe do Estado Maior propuxeron ao xeneral Boldirev, entón ausente na fronte, para o cargo de ditador, pero a escasa relevancia nacional deste fixo que os ministros, case por unanimidade, elixisen a Kolchak, con importantes conexións cos británicos.

A mañá do 18 de novembro de 1918 comezou a ditadura do almirante Aleksandr Kolchak, caudillo supremo e comandante en xefe das forzas armadas. Á vez que ordenaba a liberación e exilio dos ministros detidos e a investigación do golpe, ascendía a tres dos mandos involucrados no acontecemento: dous foron ascendidos a coronel e o terceiro a xeral de división.

 Notas  

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Omsk
 Bibliografía 







Categoría:Revolución Rusa de 1917