Andrew Wiles

Sir Andrew John Wiles, nado en Cambridge o 11 de abril de 1953, é un matemático inglés e profesor de investigación da Royal Society na Universidade de Oxford, especializado en teoría de números. É coñecido por demostrar o Último Teorema de Fermat, polo que foi galardoado co Premio Abel en 2016 e coa medalla Copley en 2017. Foi nomeado Cabaleiro Comandante da Orde do Imperio Británico en 2000 e en 2018 foi o primeiro profesor de matemáticas nomeado Regius Professor en Oxford. Wiles recibiu tamén unha bolsa MacArthur en 1997.

 Traxectoria 
 Educación e primeiros anos 
Wiles naceu o 11 de abril de 1953 en Cambridge, Inglaterra, fillo de Maurice Frank Wiles (1923-2005), máis tarde Regius Professor of Divinity na Universidade de Oxford,Anon (2017). "Wiles, Sir Andrew (John)". Who's Who. ukwhoswho.com (online Oxford University Press ed.). A & C Black, an imprint of Bloomsbury Publishing plc. doi:10.1093/ww/9780199540884.013.39819 e de Patricia Wiles (nada Mowll). O seu pai traballou como capelán en Ridley Hall, Cambridge, durante os anos 1952–1955. Wiles asistiu á King's College School de Cambridge e á Leys School de Cambridge.

Wiles afirma que se atopou co Último Teorema de Fermat cando tiña dez anos e ía a casa da escola. Parou na súa biblioteca local onde atopou un libro sobre o teorema. Fascinado pola existencia dun teorema tan sinxelo de afirmar que el, un neno de dez anos, podía entendelo, pero que ninguén o probara, decidiu ser a primeira persoa que o demostrase. Non obstante, axiña se decatou de que o seu coñecemento era demasiado limitado, polo que abandonou o soño da súa infancia ata que lle volveu chamar a atención aos 33 anos pola proba de Ken Ribet de 1986 da conxectura do épsilon, que Gerhard Frey xa relacionara coa famosa conxectura de Fermat.

 Carreira e investigación 
Wiles obtivo o título de bachelor en matemáticas en 1974 no Merton College de Oxford e doutorouse en 1980 como estudante de posgrao no Clare College de Cambridge. Tras unha estadía no Institute for Advanced Study en Princeton, Nova Jersey, en 1981, Wiles converteuse en profesor de matemáticas na Universidade de Princeton. En 1985-86, Wiles foi Guggenheim Fellow no Institut des Hautes Études Scientifiques preto de París e na École Normale Supérieure. De 1988 a 1990, Wiles foi profesor de investigación da Royal Society na Universidade de Oxford e logo regresou a Princeton. De 1994 a 2009, Wiles foi profesor Eugene Higgins en Princeton. Reincorporouse a Oxford en 2011 como profesor de investigación da Royal Society. En maio de 2018 foi nomeado Regius Professor de matemáticas en Oxford, o primeiro na historia da universidade.

A investigación de posgrao de Wiles foi guiada por John Coates a partir do verán de 1975. Xuntos traballaron na aritmética das curvas elípticas con multiplicación complexa polos métodos da teoría de Iwasawa. Tamén traballou con Barry Mazur na principal conxectura da teoría de Iwasawa sobre os números racionais e pouco despois xeneralizou este resultado a campos totalmente reais.

 Demostración do Último Teorema de Fermat 
A partir de 1986, baseándose nos sucesivos avances dos últimos anos de Gerhard Frey, Jean-Pierre Serre e Ken Ribet, quedou claro que a conxectura de Fermat podía demostrarse como un corolario dunha forma limitada do teorema da modularidade (non probado daquela e entón coñecido como "conxectura de Taniyama–Shimura–Weil"). O teorema da modularidade implicaba curvas elípticas, que tamén era a área especializada de Wiles.

A conxectura foi vista polos matemáticos contemporáneos como importante, mais extraordinariamente difícil ou quizais imposible de probar.Simon Singh (1997). Fermat's Last Theorem.  Por exemplo, o que fora supervisor de Wiles, John Coates afirma que parcía "imposible de probar realmente" e Ken Ribet considerábase a si mesmo como "unha da gran maioría das persoas que crían que era completamente inaccesible", engadindo que "Andrew Wiles foi probablemente unha das poucas persoas na terra que tivo o atrevemento de soñar que ti realmente podes ir e demostralo".

A pesar diso, Wiles, coa súa fascinación dende o neno pola conxectura de Fermat, decidiu emprender o desafío de demostrala, polo menos na medida necesaria para a curva de Frey. Dedicou todo o seu tempo de investigación a este problema durante máis de seis anos cun segredo case total, encubrindo os seus esforzos liberando traballos previos en pequenos segmentos como artigos separados e confiando só na súa muller.

En xuño de 1993 presentou a súa proba ao público por primeira vez nunha conferencia en Cambridge. Como dixo o doutor Ribet, no título non había ningunha insinuación de que se falase do Último Teorema de Fermat:

En agosto de 1993 descubriuse que a proba contiña un defecto nunha área. Wiles intentou e fallou durante máis dun ano reparar a súa demostración. Segundo Wiles, a idea crucial de burlar, en lugar de pechar, esta área chegou o 19 de setembro de 1994, cando estaba a piques de desistir. Xunto co seu antigo alumno Richard Taylor, publicou un segundo traballo que eludía o problema e completaba así a demostración. Ambos os artigos foron publicados en maio de 1995 nun número de Annals of Mathematics.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 
Profile from Oxford
Profile from Princeton 

Categoría:Nados en Cambridge
Categoría:Nados en 1953
Categoría:Matemáticos de Inglaterra
Categoría:Alumnos da Universidade de Cambridge
Categoría:Alumnos da Universidade de Oxford
Categoría:Profesores da Universidade de Oxford
Categoría:Profesores da Universidade de Princeton
Categoría:Premio Abel
Categoría:Medalla Copley