Baixo continuo

O baixo continuo (do it.: basso continuo, en ocasións aparece abreviado b. c.) consiste nunha codificación da harmonía. A súa orixe data do período barroco, que por iso adoita ser denominado época do baixo continuo ou como  ben din período do baixo continuo. Ao empregar esta técnica, o compositor crea a voz de baixo pero non especifica o contrapunto ou os acordes do ripieno, que deixa a cargo do ou dos intérpretes. O baixo continuo pode estar cifrado, con cifras anotadas que representan a posición das notas dos acordes correspondentes, para guiar ao executante.
centro|miniatura|700x700px|Exemplo tomado dunha obra de Buxtehude. O compositor escribiu soamente a parte solista e a voz de baixo.
miniatura|Un exemplo de baixo continuo con cifrado.
O baixo continuo é executado por un ou varios instrumentos, tipicamente un instrumento polifónico e armónico (é dicir, capaz de producir acordes ou polifonía) como os instrumentos de teclado (clavicordio, pianoforte, clavecín, órgano) ou outros como a arpa e o laúde, coa voz de baixo simultaneamente a cargo dun instrumento de tesitura grave como o violoncello, fagot, viola da gamba, contrabaixo e nalgunhas ocasións contrafagot.

Tamén recibe o nome de acompañamento simultáneo.

 Historia 
O baixo continuo tivo a súa orixe en certos métodos postos en práctica no século XVI, cando algunhas composicións corais (como os motetes) eran acompañadas polo órgano a través dunha técnica que consistía en improvisar os acordes que mellor se aviñan á harmonía do conxunto. O seu antecedente foi o basso seguente.

Esta técnica chegou ao seu pleno desenvolvemento nos dous séculos seguintes e é característica do Barroco, onde foi utilizada polos principais compositores como Bach, Händel ou Vivaldi. Nese período alcanzou un grao de madurez excepcional, trasladándose ao dominio da música de cámara e de orquestra. Perdeu importancia coa chegada do clasicismo.

 Tratados e fontes históricas 

 Tradición italiana 
Os tratados provenientes das distintas capitais musicais italianas son unha importante fonte de información. Tamén consideramos fontes alemás que reforzan as prácticas italianas:

 Penna, Lorenzo,  Li Primi Albori Musicali per li Principianti della Musica Figurata, Dal Terzo appariscono li Fondamenti per suonare L’Organo, ó Clavicembalo sopra la Parte. (Boloña, 1672)
 Muffat, Georg , Regulae Concentuum Partiturae, A-Wm 1 B7, (1699) 
 Gasparini, Francesco, L'Armonico Pratico al Cimbalo, (Venecia, 1708)
 Tonelli, Antonio, Realizaciones escritas de las 12 sonatas Op.5 de Arcangelo Corelli. 
 Heinichen, Johann David, Der General-Bass in der Composition, (Dresde, 1728)
 Geminiani, Francesco, A Treatise of Good Taste in the Art of Musick, (Londres, 1749)
 Geminiani, Francesco, The Art of Accompaniament, (Londres, 1756-7)

 Tradición francesa 
Os principais textos que estudan a tradición francesa de baixo continuo son os seguintes:

 Saint-Lambert, Michel de, Nouveau traité de l'accompagnement du Clavecin, de l'Orgue et des autres instruments, (París, 1707)
 Dandrieu, Jean-François, Principes de l'Acompagnement du Clavecin, (París, 1718)
 Rameau, Jean-Philippe, Traité de l'harmonie réduite à ses principes naturels, (París, 1722)

 Tipos de cifrados básicos 

 53
 Este cifrado indica que o acorde está en estado fundamental a partir do baixo. En ocasións omítese este cifrado por sobreentenderse.

P. ex.: do en terceira-quinta (así se le o cifrado) corresponde ao acorde do - mi - sol (do maior).

 6
 Indica que o acorde está en primeira inversión, isto quere dicir que a nota do baixo corresponde á mediante (3ª) do acorde.

P, ex.: mi en sexta corresponde ao acorde mi - sol - do  ou ben  mi - do - sol , ambos son o mesmo acorde: do maior.

 64
 Indica que o acorde está en segunda inverisón, é dicir, que baixo corresponde á dominante do acorde (5ª).

P. ex.: sol en cuarta-sexta corresponde ao acorde de do maior.

 7
 Indica o acorde con sétima en estado fundamental.

P. ex.: do en sétima é do - mi - sol - sib.

 65
 Corresponde ao acorde con sétima en primeiro investimento (3ª no baixo).

P. ex.: mi en quinta-sexta corresponde ao acorde de do maior con sétima.

 43
 É o acorde con sétima en segundo investimento (5ª no baixo).

P. ex. en do maior: sol - sib - do - mi. 

 2
 É o acorde con sétima en terceira inversión (sétima no baixo).

No exemplo de do maior, sib estaría no baixo.

Os accidentes refírense á tonalidade sobre a cal a música está escrita. Así, en Do maior, 7 sobre unha nota do significa do-mi-sol-si; mentres que en do-menor, o mesmo 7 sobre unha nota do significa do-mib-sol-sib;

 Notas 

 Véxase tamén 
Outros artigos
 Harmonía
 Música barroca

Categoría:Música barroca
Categoría:Terminoloxía musical