Eleccións xerais de Suráfrica de 1999

As eleccións xerais de Suráfrica de 1999 tiveron lugar o 2 de xuño de dito ano para escoller os 400 membros da Asemblea Nacional e renovar as lexislaturas provinciais, que á súa vez elixirían os 90 membros do Consello Nacional das Provincias, configurando así a lexislatura do Parlamento de Suráfrica para o período 1999-2004. Foron as segundas eleccións xerais desde a fin do apartheid en 1994, así como as primeiras desde a sanción da nova constitución en 1996. Tras o anuncio do presidente Nelson Mandela en xullo de 1996 de non presentarse á reelección, o seu partido, o Congreso Nacional Africano (ANC), designou o vicepresidente saínte Thabo Mbeki como o seu candidato presidencial. O número de rexistrados para votar foi moi inferior ao de 1994, aínda que en sentido porcentual a participación foi maior. De 22.709.152 inscritos para participar na primeira elección, pasaron a 18.172.751 rexistrados para facelo cinco anos despois.

Ante unha oposición dividida e a alta popularidade do goberno de Mandela, o resultado foi unha esmagadora vitoria para o ANC, que logrou o 66.35% dos votos e unha maioría de 266 dos 400 escanos, a tan só unha banca de obter a maioría dos dous terzos requirida para modificar a constitución sen ter que negociar con outros partidos. En segundo lugar, o até entón minoritario Partido Democrático (DP), presidido e liderado por Tony Leon, creceu até o 9.56% dos votos e 38 escanos, converténdose na principal forza da oposición e arrebatando ao Partido Nacional (NP), gobernante durante o apartheid e daquelas opositor principal, o seu papel como forza política máis representativa da minoría branca e de cor. O terceiro lugar obtívoo o Partido da Liberdade Inkatha (IFP) co 8.58%, un lixeiro descenso con respecto á anterior elección, pero de todas formas sendo o único partido á parte do ANC en ser a forza máis votada nalgunha das nove provincias, retendo por pouco o seu bastión en KwaZulu-Natal. Pola súa parte, o Partido Nacional intentara reformarse e cortar os seus lazos co período do apartheid baixo o liderado de Marthinus van Schalkwyk renomeándose como Novo Partido Nacional, pero en lugar diso obtivo un desastroso resultado ao ser o cuarto cun 6.87% e 28 escanos, menos da metade que na anterior elección. O Movemento Democrático Unido (UDM), fundado recentemente por Bantu Holomisa, un disidente do ANC, logrou o 3.42% e 14 escanos na súa primeira elección, quedando de quinto.

Con respecto ao plano provincial, o ANC impúxose en oito das nove provincias, coa soa excepción de KwaZulu-Natal, onde o IFP triunfou sen maioría. En Cabo Occidental o ANC impúxose estreitamente ante o NNP e este conservou o goberno por un período máis mediante unha coalición. O Consello Nacional das Provincias tivo unha maioría de dous terzos do ANC, con 63 escanos, contra 10 do NNP, 8 do DP, 4 do IFP, 3 do UDM, un do Partido Demócrata Cristián Africano (ACDP) e un do Partido Demócrata Cristián Unido (UCDP), recentemente fundado e segunda forza na provincia do Noroeste. Pese á contundente hexemonía do ANC, o Parlamento electo foi notablemente máis multipartidista que o anterior, con trece partidos obtendo representación parlamentaria na Asemblea Nacional con respecto aos sete que o lograron en 1994.

 Asemblea Nacional 

Ademais de desempeñar a función lexislativa, a Asemblea Nacional é a encargada de elixir o Presidente de Suráfrica. O carismático presidente Nelson Mandela anunciara xa o 7 de xullo de 1996 que non se ía presentar á reelección e que ía delegar no vicepresidente Thabo Mbeki a dirección do Goberno e do seu partido, o Congreso Nacional Africano (CNA). O 18 de decembro de 1997, durante a celebración da 50ª Conferencia Nacional do partido que se celebraba en Mafeking, a presidencia executiva do ANC foi transferida a Mbeki e proclamouse a súa candidatura presidencial. A partir dese momento, o vicepresidente levou o peso do goberno e Mandela foise convertendo nun presidente representativo.

 Congreso Nacional Africano 

O CNA obtivo máis do 66% dos votos, co que mellorou os seus xa bos resultados de 1994. Isto traduciuse en 266 asentos na cámara, un menos da maioría dos dous terzos necesaria para reformar a Constitución, un obxectivo que segundo algúns medios de comunicación se marcara o propio ANC. O incremento do apoio ao CNA foi interpretado por algúns analistas como expresión de agradecemento a Mandela polo seu labor en pro do recoñecemento das liberdades da maioría.

 Novo Partido Nacional 

A pesar de ter cambiado o seu tradicional nome de Partido Nacional polo de «Novo Partido Nacional» (NPN), o até entón principal partido da oposición sufriu unha dura derrota. O partido que gobernara a Suráfrica do apartheid durante décadas abandonara o 30 de xuño de 1996 o Goberno de Unión Nacional que fora creado tras as eleccións de 1994 segundo o acordado na Constitución provisional. Desa forma, deixara claro que interpretaba que a transición finalizara con éxito. A pesar do seu paso á oposición, o NPN baixou desde o 20,39% dos votos e 82 escanos de 1994 até o 6,87% e 28 asentos.

 Partido Democrático 

O posto de principal partido da oposición foi ocupado polo Partido Democrático (PD) liderado agora por Tony Leon. O herdeiro da tradición liberal da minoría branca que se opuxera ao apartheid desde dentro do sistema avanzou desde o 1,73% e 7 escanos obtidos en 1994 até o 9,56% e 38 parlamentarios.

 Inkatha 

A diferenza do NPN, o Partido da Liberdade Inkatha de Mangosutu Buthelezi, con apoio principalmente entre a minoría zulú, permanecera no Goberno até o momento da celebración das eleccións. Iso non impediu que retrocedera sensiblemente. Do 10,54% e 43 parlamentarios de 1994 pasou ao 8,58% e 34 postos na Asemblea.

 Outros 

As eleccións tamén ratificaron o declive das opcións máis extremistas. A Fronte da Liberdade que representaba un importante sector da minoría africáner descendeu desde o 2,17% dos votos e nove asentos a un insignificante 0,80% e tres prazas. Igualmente, o Congreso Panafricano —defensor dunha Suráfrica controlada pola maioría negra— baixou do 1,25% e cinco asentos a un máis irrelevante aínda 0,71% e dous escanos. Só o sistema electoral estritamente proporcional evitou a súa saída do parlamento.

 Resultados 
 Asemblea Nacional 
A composición do parlamento segundo a antiga clasificación racial experimentou un lixeiro cambio tendente á normalización con respecto á asemblea anterior. Así, os parlamentarios considerados «negros» aumentaron desde o anterior 52% até o 58% (unha porcentaxe máis próxima á xeral da poboación); os «brancos» diminuíron do 32 ao 26%; os «mulatos» aumentaron do 7 ao 10% e os «indios», do 3 ao 5 %. A porcentaxe de mulleres aumentou do 27 ao 30%, o que tamén supón unha aproximación á proporción existente na sociedade.

180px|thumb|right|Thabo Mbeki foi elixido presidente tras as eleccións.

 Partido Votos % +/- Escanos +/- Congreso Nacional Africano (ANC) 10.601.330  3.70  14 Partido Democrático (DP) 1.527.337  7.83  31 Partido da Liberdade Inkatha (IFP) 1.371.477  1.96  9 Novo Partido Nacional (NNP) 1.098.215  13.52  54 Movemento Democrático Unido (UDM) 546.790  Novo  Novo Partido Demócrata Cristián Africano (ACDP) 228.975  0.98  3 Fronte da Liberdade (VF+) 127.217  1.37  6 Partido Demócrata Cristián Unido (UCDP) 125.280  Novo  Novo Congreso Panafricanista de Azania (PAC) 113.125  0.74  2 Alianza Federal (FA) 86.704  Novo  Novo Fronte Minoritaria (MF) 48.277  0.23  1 Movemento de Unidade Africáner (AUM) 46.292  Novo  Novo Organización do Pobo de Azania (APO) 27.257  Novo  Novo  Partido pola Abolición do Imposto sobre a Renda e a Usura (AITUP) 10.611  Novo  Novo Partido Verde polo Goberno do Pobo (GPGP) 9.193  Novo  Novo Partido Socialista de Azania (ASP) 9.062  Novo  Novo Votos válidos 15.977.142  Votos en branco/nulos 251.320  Votos en total 16.228.462  Votantes rexistrados/participación 18.172.751 

 Asembleas provinciais 
 Provincia Resultado Cabo OrientalPartidoVotos% +/-Escanos +/- Congreso Nacional Africano (ANC) 1.606.856  10.55  1 Movemento Democrático Unido (UDM) 296.015  13.60  9 Partido Democrático (DP) 136.859  4.24  3 Novo Partido Nacional (NNP) 70.141  6.61  2 Congreso Panafricanista de Azania (PAC) 24.837  0.90   Partido Demócrata Cristián Africano (ACDP) 20.857  0.45   Fronte da Liberdade (VF+) 7.287  0.46   Partido da Liberdade Inkatha (IFP) 7.166  0.16   Movemento de Unidade Africáner (AE) 3.673  0.17   Alianza Federal (FA) 3.575  0.16   Votos válidos 2.177.266  Votos en branco/anulados 30.469  Votos en total 2.207.735  Votantes rexistrados/participación 2.454.543  Estado LibrePartidoVotos% +/-Escanos +/- Congreso Nacional Africano (ANC) 881.381  4.15  1 Partido Democrático (DP) 58.163  4.77  2 Novo Partido Nacional (NNP) 56.740  7.39  2 Fronte da Liberdade (VF+) 22.996  3.92  1 Movemento Democrático Unido (UDM) 18.194  1.67   Congreso Panafricanista de Azania (PAC) 12.548  0.66   Partido Demócrata Cristián Africano (ACDP) 9.827  0.45   Alianza Federal (FA) 8.798  0.81   Partido Demócrata Cristián Unido (UCDP) 8.543  0.78   Partido da Liberdade Inkatha (IFP) 5.119  0.04   Movemento de Unidade Africáner (AE) 4.390  0.40    Alianza Laborista de Desempregados (ULA) 2.974  0.27   Partido Socialista de Azania (ASP) 1.235  Nuevo  Nuevo Votos válidos 1.090.908  Votos en branco/anulados 16.943  Votos en total 1.107.851  Votantes rexistrados/participación 1.225.730  GautengPartidoVotos% +/-Escanos +/- Congreso Nacional Africano (ANC) 2.448.780  10.27   Partido Democrático (DP) 658.236  12.63  8 Novo Partido Nacional (NNP) 142.579  19.99  18 Partido da Liberdade Inkatha (IFP) 128.807  0.15   Movemento Democrático Unido (UDM) 71.630  1.95  1 Fronte da Liberdade (VF+) 45.750  4.92  4 Partido Demócrata Cristián Africano (ACDP) 42.621  0.55   Alianza Federal (FA) 32.494  0.89  1 Congreso Panafricanista de Azania (PAC) 26.781  0.73  1 Movemento de Unidade Africáner (AE) 11.450  0.31   Partido Demócrata Cristián Unido (UCDP) 8.642  0.24   Organización do Pobo de Azania (APO) 5.896  0.16   Partido Socialista de Azania (ASP) 1.235  0.05   Partido Laborista (LP) 1.096  0.03   Votos válidos 3.666.752  Votos en branco/anulados 40.843  Votos en total 3.707.595  Votantes rexistrados/participación 4.154.087  KwaZulu-NatalPartidoVotos% +/-Escanos +/- Partido da Liberdade Inkatha (IFP) 1.241.522  8.43  7 Congreso Nacional Africano (ANC) 1.167.094  7.15  6 Partido Democrático (DP) 241.779  6.01  5 Novo Partido Nacional (NNP) 97.077  7.93  6 Frente Minoritario (MF) 86.770  1.59  1 Partido Demócrata Cristián Africano (ACDP) 53.745  1.14   Movemento Democrático Unido (UDM) 34.586  1.17  1 Alianza Federal (FA) 9.762  0.33   Congreso Panafricanista de Azania (PAC) 7.654  0.47  1 Fronte da Liberdade (VF+) 6.804  0.28   Movemento de Unidade Africáner (AE) 5.801  0.20   Organización do Pobo de Azania (APO) 5.052  0.17   Partido Socialista de Azania (ASP) 3.451  0.12    Movemento Unido de Masas (MUM) 2.261  0.08   Votos válidos 2.963.358  Votos en branco/anulados 46.141  Votos en total 3.009.499  Votantes rexistrados/participación 3.443.978  MpumalangaPartidoVotos% +/-Escanos +/- Congreso Nacional Africano (ANC) 954.788  4.13  1 Partido Democrático (DP) 50.421  3.92  1 Novo Partido Nacional (NNP) 27.909  6.52  3 Fronte da Liberdade (VF+) 19.170  3.96  1 Movemento Democrático Unido (UDM) 16.013  1.42  1 Partido da Liberdade Inkatha (IFP) 15.901  0.11   Partido Demócrata Cristián Africano (ACDP) 12.586  0.64   Alianza Federal (FA) 9.019  0.80   Congreso Panafricanista de Azania (PAC) 7.296  0.99   Movemento de Unidade Africáner (AE) 4.520  0.40   Partido Progresista Sindawonye (SPP) 4.318  0.38   Partido Demócrata Cristián Unido (UCDP) 2.553  0.23   Organización do Pobo de Azania (APO) 1.090  0.10   Votos válidos 1.125.584  Votos en branco/anulados 21.502  Votos en total 1.147.086  Votantes rexistrados/participación 1.277.783  NoroestePartidoVotos% +/-Escanos +/- Congreso Nacional Africano (ANC) 1.030.901  4.36  1 Partido Demócrata Cristián Unido (UCDP) 124.874  9.57  3 Partido Democrático (DP) 42.593  2.76  1 Novo Partido Nacional (NNP) 29.931  6.55  2 Fronte da Liberdade (VF+) 17.964  3.26   Movemento Democrático Unido (UDM) 16.785  1.29   Partido Demócrata Cristián Africano (ACDP) 12.227  0.58   Congreso Panafricanista de Azania (PAC) 9.613  1.00   Alianza Federal (FA) 7.157  0.55   Partido da Liberdade Inkatha (IFP) 6.759  0.14   Movemento de Unidade Africáner (AE) 6.637  0.51   Votos válidos 1.305.441  Votos en branco/anulados 21.722  Votos en total 1.327.163  Votantes rexistrados/participación 1.527.672  Cabo do NortePartidoVotos% +/-Escanos +/- Congreso Nacional Africano (ANC) 210.837  14.58  5 Novo Partido Nacional (NNP) 79.214  16.31  Partido Democrático (DP) 15.632  2.90   Fronte da Liberdade (VF+) 5.446  4.31  1 Partido Demócrata Cristián Africano (ACDP) 5.004  0.72   Movemento Democrático Unido (UDM) 2.936  0.90   Congreso Panafricanista de Azania (PAC) 2.158  0.27   Alianza Federal (FA) 1.735  0.53   Partido da Liberdade Inkatha (IFP) 1.728  0.11   Movemento de Unidade Africáner (AE) 1.722  0.53   Organización do Pobo de Azania (APO) 1.360  0.41   Votos válidos 327.772  Votos en branco/anulados 4.897  Votos en total 332.669  Votantes rexistrados/participación 377.173  LimpopoPartidoVotos% +/-Escanos +/- Congreso Nacional Africano (ANC) 1.464.432  3.35  6 Movemento Democrático Unido (UDM) 41.700  2.51  1 Novo Partido Nacional (NNP) 28.159  1.57   Partido Democrático (DP) 23.486  1.21  1 Congreso Panafricanista de Azania (PAC) 23.325  0.14   Partido Demócrata Cristián Africano (ACDP) 18,281  0.72   Partido Ximoko Progresista (XPP) 13.817  0.57   Fronte da Liberdade (VF+) 22.996  1.50  1 Organización do Pobo de Azania (APO) 8.931  0.54    Fronte Patriótica Dabalorivhuwa (DPF) 8.229  0.50   Movemento de Unidade Africáner (AE) 4.520  0.40   Partido da Liberdade Inkatha (IFP) 5.644  0.22   Alianza Federal (FA) 5.365  0.32   Votos válidos 1.658.694  Votos en branco/anulados 25.137  Votos en total 1.683.831  Votantes rexistrados/participación 1.847.766  Cabo OccidentalPartidoVotos% +/-Escanos +/- Congreso Nacional Africano (ANC) 668.106  9.08  4 Novo Partido Nacional (NNP) 609.612  14.86  6 Partido Democrático (DP) 189.183  5.27  2 Partido Demócrata Cristián Africano (ACDP) 44.323  1.59   Movemento Democrático Unido (UDM) 38.071  2.40  1 Partido Moral Africano (AMP) 9.513  0.38   Congreso Panafricanista de Azania (PAC) 23.325  0.58   Fronte da Liberdade (VF+) 6.394  1.66  1 Alianza Federal (FA) 4.153  1.66  1 Partido da Liberdade Inkatha (IFP) 2.895  0.17   Movemento de Unidade Africáner (AE) 2.854  0.18   Partido Verde polo Goberno do Pobo (GPGP) 2.453  0.15   Partido da Coalición Nacional (NCP) 1.126  0.07   Partido da Liberación Popular (HKP) 915  0.06   A Internacional de Traballadores para Construír a Cuarta Internacional (WIRFI) 672     Votos válidos 1.587.978  Votos en branco/anulados 13.499  Votos en total 1.601.477  Votantes rexistrados/participación 1,864,019 

 Consecuencias 

O 14 de xuño, a Asemblea elixiu presidente a Thabo Mbeki e vicepresidente a Jacob Zuma, quen se consolidou así como número dous do ANC e do Estado. Dous días máis tarde celebrouse a cerimonia de toma de posesión, á que asistiron representantes de oitenta estados e organizacións internacionais. Mbeki mantivo a coalición con Inkatha e mantivo a Trevor Manuel como ministro de Finanzas, a Alec Erwin como ministro de Industria e Comercio e a Buthelezi na carteira de Interior. Novas incorporacións ao executivo foron as de Nkosazana Dlamini-Zuma en Asuntos Exteriores substituíndo a Alfred Nzo, e Terror Lekota en Defensa substituíndo a Joe Modise. Govan Mbeki, o pai do novo mandatario, foi elixido presidente do Senado.

No seu discurso, Mbeki afirmou que Suráfrica necesitaba a reconciliación, unha cuestión que ocasionara polémica uns meses antes cando o entón vicepresidente criticou duramente os resultados da Comisión para a verdade e a reconciliación por ter censurado as violacións de dereitos humanos cometidas polo ANC durante a época do apartheid, postura da que discrepou abertamente o presidente Mandela. Tamén prometeu gobernar «sen arrogancia e con responsabilidade», e sinalou como principais problemas do país o desemprego —que alcanzaba un 35%—, o subdesenvolvemento no que vivía gran parte da poboación negra, a crecente criminalidade —con 25.000 asasinatos e 50.000 violacións ao ano— e as enfermidades endémicas como a tuberculose, o cólera e a crecente sida.

 Notas 

 Véxase tamén 
Outros artigos
 Eleccións xerais en Suráfrica de 1994
 Nelson Mandela
 Thabo Mbeki
 Eleccións xerais en Suráfrica de 2004

Categoría:Eleccións celebradas en 1999
Categoría:Eleccións en Suráfrica