Omara Portuondo

Omara Portuondo Peliez, nado na Habana o 29 de outubro de 1930, é unha cantante cubana de son e boleros, ademais de ser unha das maiores representantes do chamado Feeling. Coñecida como «A diva do Buena Vista Social Club» ou «A noiva do feeling».

 Traxectoria 
 Primeiros anos 
A nai de Portuondo pertencía a unha familia cubana de avoengo de ascendencia española e esperábase dela un casamento que a unise a outras familias da sociedade; pola contra, escapou co home ao que amaba, un xogador de béisbol do equipo nacional. O matrimonio tivo tres fillas, e como en todos os fogares cubanos había música na súa casa; non tiñan diñeiro, mais tiñan as voces dos pais, cantando na cociña onde facían as súas vidas diarias. Omara, que naceu no barrio de Cayo Hueso da Habana, lembraba as súas cancións, incluída entre as súas favoritas "La bayamesa", de Ernesto Grenet e Sindo Garay (tamén cantada por Compay Segundo en Buena Vista Social Club). Estas foron as súas primeiras leccións informais de canto, e esas cancións pasaron a formar parte do seu repertorio durante toda a súa vida.

Cando a súa irmá Haydée se converteu en bailarina do famoso cabaré Tropicana, Omara axiña a seguiu por accidente: a compañía de danza viuse reducida un día de 1945 cando unha bailarina se retirou dous días antes dunha importante estrea. Omara vira ensaiar a súa irmá tan a miúdo, que sabía todos os pasos, así que lle pediron que ocupase o lugar que deixara libre:


Porén, a súa nai convenceuna ao dicirlle que non podía defraudalos; así comezou unha carreira como bailarina, formando unha parella famosa co bailarín Rolando Espinosa.Biografía de Omara Portuondo en su página web; consultado o 02.01.2012 Continuou toda a vida a actuar no Tropicana.

 A noiva do feeling 
As fins de semana Omara e Haydée cantaban estándares de jazz con algúns amigos como César Portillo de la Luz, José Antonio Méndez e o pianista Frank Emilio Flynn. O grupo chamouse Loquibambla Swing, e o estilo que tocaban era unha música con influencias do jazz que logo se coñeceu como feeling, palabra que foi castelanizado como «filin». No seu debut na radio, foi anunciada como Omara Brown, «a noiva do filin». Ese nome artístico foi esquecido, mais non a definición que o acompañou.

En 1950 foi integrante da Orquesta Anacaona, e contra 1952 Omara e a súa irmá Haydée Portuondo formaban un cuarteto vocal feminino con Elena Burke e Moraima Secada, liderado pola pianista Aída Destro. Convertéronse nun dos cuartetos vocais máis importantes da música cubana e Omara permaneceu co Cuarteto Las d'Aida durante quince anos, aínda que a formación orixinal só gravou un álbum para RCA Víctor en 1957. Realizaron numerosas xiras por América con innovadores arranxos vocais de Aida; tiveron oportunidade de compartir escenarios con Édith Piaf, Pedro Vargas, Rita Montaner, Bola de Nieve e Benny Moré e tamén serviron como acompañantes de Nat King Cole cando este se presentou no Tropicana.

 Carreira en solitario 
miniatura|Omara Portuondo en concerto.
Debutou en solitario co álbum Magia negra, publicado en 1959, en que cruza música cubana e jazz e inclúe versións de That Old Black Magic e Caravan de Duke Ellington. Despois seguiu con Las De Aída ata 1967, ano en que comezou a dedicarse finalmente á súa carreira en solitario, actuando en Cuba e nalgúns festivais do exterior representando o país.

Nos anos 70 cantou coa Orquestra Aragón e viaxou cumpridamente, facendo presentacións en varios países como Francia, o Xapón, Bélxica, Finlandia e Suecia. Omara realizou moitas gravacións ao longo das dúas décadas seguintes; pero a máis destacada foi o álbum que gravou con Adalberto Álvarez en 1984 e dous álbums realizados para a discográfica española Nubenegra: Palabras e Desafíos.

O director cubano Fernando Pérez Valdés realizou un documental sobre a cantante titulado Omara, en 1983.

 Os novos tempos 
En 2000 World Circuit lanzou Buena Vista Social Club presenta... Omara Portuondo, o terceiro disco deste conxunto que contou coa participación de músicos como Rubén González, Orlando "Cachaíto" López, Manuel "Guajiro" Mirabal e Jesús "Aguaje" Ramos, e ademais aparicións de artistas convidados como Eliades Ochoa, Compay Segundo, Manuel Garban e Ibrahim Ferrer.

O álbum, acollido con grandes eloxios da crítica, conduciu a Omara a unha xira mundial en 2000-2001 cos seus compañeiros do Buena Vista, Rubén González e Ibrahim Ferrer.

O 2002 realizou unha extensa xira internacional en solitario, con numerosas datas en Norteamérica e Europa. No outono do mesmo ano participou no Festival de Jazz no Xapón. En 2003 fixo unha xira polo Canadá e os Estados Unidos.

En setembro de 2003 gravou nos estudios da EGREM o seu segundo disco en solitario producido por World Circuit. O álbum Flor de amor marcou un cambio de dirección e os músicos cubanos combinados cunha selección de músicos brasileiros deron ao disco un son distinto. O álbum foi candidato aos premios Grammy na categoría de mellor disco tradicional tropical e nos Billboard Latin Music Awards en 2005 obtivo o premio ao mellor disco tropical do ano.

O 5 de novembro de 2009 gañou o Premio Grammy Latino na categoría de mellor álbum tropical contemporáneo, con Gracias, co que se converteu na primeira artista cubana residente no país que gañar este galardón e o recolleu coas súas propias mans. No disco, fixo un percorrido polos seus sesenta anos de carreira artística, con participacións especiais do cubano Pablo Milanés, o uruguaio Jorge Drexler e o brasileiro Chico Buarque.

En 2010 presentouse a súa biografía titulada Omara, los ángeles tamén cantan, de Óscar Oramas Oliva.

Durante o 2019 recibiu o premio Grammy Latino á Excelencia Musical, e a Medalla de Ouro ao Mérito das Belas Artes.

 Discografía 
 1958: Magia negra
 1966: Como un milagro
 1967: Esta es Omara Portuondo
 1967: Omara Portuondo
 1974: Omara Portuondo y Martín Rojas
 1981: Y tal vez
 1983: Omara Portuondo
 1984: Jorrín
 1984: Omara Portuondo canta el son
 1991: Soy cubana
 1995: Pensamientos 
 1995: Omara Portuondo
 1995: Cuarteto Las D’Aída (reedición dun LP de 1957).
 1995: Palabras
 1996: Amigas
 1997: La novia del feeling
 1997: Desafíos (Irakere).
 2000: Buena Vista Social Club presenta: Omara Portuondo (WCD059).
 2000: Omara Portuondo - La colección cubana
 2000: Veinte años (Edenways).
 2004: Flor de amor (Harmonia Mundi).
 2005: Lágrimas negras
 2007: Duets
 2007: Singles
 2008: Gracias
 2008: Omara Portuondo e Maria Bethania
 2008: Omara Portuondo e Maria Bethania ao vivo (DVD).
 2009: Gracias
 2018: Omara Siempre (Egrem)
 2020: Mariposas

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 
 Páxina oficial 
 Biografía de Montuno Producións e Eventos SL

{{ORDENAR:Portuondo, Omara} 
Categoría:Nados na Habana
Categoría:Nados en 1930
Categoría:Cantantes de Cuba
Categoría:Medalla de Ouro ao Mérito nas Belas Artes