Vespa (xénero)

Vespa é un xénero de insectos himenópteros eusociais da suborde dos apócritos, que é o tipo da superfamilia dos	vespoideos, e da familia dos véspidos.Vespa Linnaeus, 1758 no ITIS.

Comprende vinte e dúas especies, coñecidas popularmente como avespas e abázcaros ou abellóns, que están repartidas sobre todo pola Asia tropical e temperada, aínda que tamén ocupan de forma natural Europa e o norte de África. 

 Taxonomía 
 Descrición 
O xénero foi descrito por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae.Carpenter, J. M. & Kojima, J. (1997): "Checklist of the species in the subfamily of Vespinae (Insecta, Hymenoptera, Vespidae)". Nat. Hist. Bull. Ibaraki Univ., 1: 51-92.

 Etimoloxía 
O nome científico Vespa tomonuno Linneo de latín vespa, "avespa".Vespa no Online Etymology Dictionary.

 Especies 
Recoñécense as seguintes:A. H. Smith-Pardo, J. M. Carpenter & L. Kimsey (2020): "The diversity of hornets in the genus Vespa (Hymenoptera: Vespidae; Vespinae), their importance and interceptions in the United States". Insect Systematics and Diversity 4 (3): 1-27.

{{Lista de columnas|4|
Vespa affinis
Vespa analis
Vespa basalis
Vespa bellicosa
Vespa bicolor
Vespa binghami
Vespa crabro
Vespa ducalis
Vespa dybowskii
Vespa fervida
Vespa fumida
Vespa luctuosa
Vespa mandariniaVespa mocsaryanaVespa multimaculataVespa orientalisVespa philippinensisVespa simillimaVespa sororVespa tropicaVespa velutinaVespa vivax}}
 Especies fósiles 

 Características 
Son avespas marróns ou negras e amarelas que constrúen niños de papel en forma de pelota en árbores, edificios ou baixo terra. Para fabricar o papel co que fan o niño, as avespas mastigan as fibras da madeira morta e forman unha pasta. Unha raíña soa comeza a construír o niño, pero pronto cede o traballo a un número crecente de obreiras. Os niños poden albergar até cinco mil obreiras e teren un diámetro de 80 cm. As obreiras morren en inverno, pero novas raíñas sobreviven até a primavera seguiente.

 Especies invasoras 
En tempos recentes producíronse introducións accidentais dalgunhas especies: unha especie europea, o abázcaro (Vespa crabro), estendeu a súa área de dispersión a Norteamérica, e dúas de Asia tropical, Vespa velutina e Vespa bicolor establecéronse en Europa; a primeira delas é a especie alóctona que máis problemas causou.Real Decreto 630/2013, de 2 de agosto, por el que se regula el Catálogo español de especies exóticas invasoras.

 Imaxes 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Aguiar, Alexandre P. et al. (2013): "Order Hymenoptera". En Zhang, Z.-Q. (ed.): "Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013)". Zootaxa 3703: 1–82.
 Arnett, R. H. Jr. (2000): American insects, 2ª ed. Boca Ratón, Londres, Nova York, Washington DC: CRC Press. ISBN 0-8493-0212-9.
 Borror, D. J., DeLong, D. M. & Triplehorn, C. A. (1976): An introduction to the study of insects, 4ª ed. Nova York, Chicago: Holt, Rinehart and Winston.  ISBN 0-0308-8406-3.
 Grimaldi, D. & Engel, M. S. (2005): Evolution of the Insects. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-5218-2149-0.
 Huber, John T. (2009): "Biodiversity of Hymenoptera". Capítulo 12. En Robert G. Foottit & Peter H. Adler: Insect Biodiversity: Science and Society. Hoboken, New Jersey: Blackwell Publishing. ISBN 978-1-4051-5142-9.
 O'Toole, Christopher & Raw, Anthony (1999): Bees of the world. Londres: Cassell & Co. ISBN 0-8160-5712-5.
 Sharkey, Michael J. (2007): "Phylogeny and Classification of Hymenoptera". Zootaxa 1668: 521–548.
 Sharkey, M. J.; Carpenter, J. M & Vilhelmsen, L. (2012): "Phylogenetic relationships among superfamilies of Hymenoptera". Cladistics 28 (1): 80–112.
 Michener, Charles D. (2007): The Bees of the World. 2ª ed. Baltimore: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8573-0.
 Vilhelmsen, Lard (2001): "Phylogeny and classification of the extant basal lineages of the Hymenoptera (Insecta)". Zoological Journal of the Linnean Society'' 131: 393–442.

 Outros artigos 
 Himenópteros
 Apócritos
 Vespoideos
 Véspidos

Categoría:Vespidae
Categoría:Taxons descritos por Linné