He (letra)

O  é a quinta letra de moitos abjad ( alfabeto ) semíticos, incluíndo  en fenicio,  en siríaco, ה en hebreo, hā ' ه en árabe e hoi ሀ en amárico. Foneticamente correspóndese o son / h /. 

Está presente en Unicode como U + 05D4 ה hebrew letter he.

 Orixe 
No protosemítico do noroeste había tres fricativas xordas: uvular /  /, glotal /  / e faringe /  /. En escritura protosinaítica  aparecen como derivados dos  como derivados dos xeróglifos  ( "bri"),  ( "alegría") e  ( "patio"). En fenicio  e  converxeron en ḥet ("muro"), mentres que  cambiouse por he ("fiestra").

A letra fenicia he 𐤄 deu orixe á grega Epsilon (Ε), o Latín E e o cirílico Е.
 Alfabeto árabe 
esquerda|miniatura|100x100px|Letra árabe hā escrita de forma illada

No alfabeto árabe esta letra chámase هاء  (hā) e é a vixésimo sexta letra dese abjad. Procede dos alfabetos nabateos e arameos  Genealogia dels alfabets al web de la Promotora Española de Lingüística da letra fenicia he.

Representaba o son consonántico  ou a fricativa glotal xorda. Isto levou a moitos erros ortográficos, o que levou a este segundo uso o emprego unha nova letra: a hamza ( ء ), facendo do alif as funcións de apoio deste último e doutros signos.
Illado Final Medial Inicial ه .ه ـهـ هـ
O ha está ligado á seguinte letra da palabra. Tamén co precedente, sempre que iso non é alif, dāl, ḏāl, rā, zāy ou wāw, que nunca están ligados á letra posterior.

Hāʾ úsase como sufixo para indicar a posesión (en terceira persoa do singular); por exemplo, كِتَاب kitāb ("libro") convértese en كِتَابُهُ kitābu-hu ("o seu libro") coa adición do hāʾ ao final; o posuidor está implícito no sufixo. Outro exemplo, هُوَ يَقْرَأُ كِتَابُهُ, ( xaqraʼu kitāba-hu, "le o seu libro") indica máis claramente o posuidor.

O sufixo hāʾ engadido a un verbo representa un obxecto masculino (يَقْرَأُهُ, yaqraʾu-hu, "el léeo").

A forma feminina desta construción nos dous casos é ـهَا -hā.
 Alfabeto hebreo 
A letra  ou he, aínda que tamén chamada hei, é a quinta letra do alfabeto hebreo . Tamén leva o valor numérico de cinco. Procede do alfabeto arameo da letra fenicia he. Ademais, a letra he é a que se usa como artigo definido en hebreo, onde se engade directamente ao nome. Variantes  Manuscrito Rashi senmarco|100x100pxsenmarco|133x133pxsenmarco|69x69px

 Pronunciación 
esquerda|miniatura|Representación, coa letra he repetida, do nome de Deus nunha Biblia sefardí (século XIV)
En hebreo moderno, este grafema transcribe, en teoría, o fonema / h /, pero na práctica é unha letra muda. Tamén se pode usar como mater lectionis, é dicir, para marcar unha vogal, normalmente para transcribir  como marca feminina e, como resultado da xeneralización deste uso, resultou ser a única letra que pode recibir o diacrítico.

 Simboloxía 
A letra he, ה, atópase dúas veces no nome propio atribuído a Deus YHWH (יהוה). Xa que logo, simboliza a divindade, a bondade e a pregaria, tamén se relaciona coa creación do mundo polo alento de Deus. Ademais, a letra he flanqueada por un apóstrofo, 'ה, é a abreviatura de "polo amor de Deus».

No xogo de Dreidel, cada un dos catro lados do bailarete ten unha letra: נ ג ה ש que son as iniciais da frase "Nes Gadol Haya Sham", traducido como "un gran milagre ocorreu alí". Cando os nenos xogan con el durante a Hanukkah, se a parte superior cae sobre ה (He), gáñase a metade do pozo (H[e] como "Halb!", A metade en alemán e yiddish). Se hai un número impar de pezas no bote, o xogador toma a metade do bote redondeado cara a arriba ao número enteiro máis próximo

 Alfabeto siríaco 
Madnḫaya Serṭo Esṭrangela Unicodesenmarco|50x50pxsenmarco|50x50pxsenmarco|50x50px ܗ Heh Heh Heh Hē
No alfabeto siríaco, a quinta letra é ܗ (en siríaco clásico: ܗܹܐ - hē). O valor numérico de hē é 5. Procede do alfabeto arameo da letra fenicia he.Representa o son / h /.

 Alfabeto amárico 
No alfabeto amárico esta letra chámase ሆይ (hoi). É a primeira letra do alfabeto amárico. No dicionario amárico, as letras hoi, ḥäwṭ e ḫarm están na mesma sección. Todas elas representan o son /h/. Hoi procede do alfabeto surárabe do xeróglifo exipcio A28.
A28 Ei Hoxe 𓀠 𐩠 ሀ

 Uso 
O alfabeto amárico é un alfasilabario onde cada símbolo corresponde a unha combinación de vocal + consoante, é dicir, hai un símbolo básico ao que se lle engaden símbolos para marcar a vocal. As modificacións da letra ሀ (hoi) son as seguintes:
hä<br /> [hə] hu hi ha he hə<br /> [hɨ], ∅ ho ሀ ሁ ሂ ሃ ሄ ህ ሆ

 Xeroglífico exipcio 
Cando este xeroglífico é un fonograma pronúnciase como [h]. Pola contra, cando se trata dun ideograma, representa vivenda ou granxa, tal e como se recolle na lista de Gardiner, grupo O4. 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Lingua árabe
 Alfabeto
Lingua hebrea
Alfabeto hebreo

Categoría:Grafémica
Categoría:Alfabeto hebreo