Antón Costa Rico

Antón Costa Rico, nado en Castellar de la Frontera (provincia de Cádiz) o 28 de setembro de 1952, é un pedagogo galego de orixe andaluza.

 Traxectoria 
Fillo dunha familia modesta, con catro meses de idade, os seus pais trasladáronse a Galicia, á Mariña de Lugo. É nesta provincia onde comezou os seus estudos no Seminario de Mondoñedo. Posterioermente, decidiu estudar o Grao de Pedagoxía na Universidade Pontificia de Salamanca.

Doutorouse en Ciencias da Educación pola Universidade de Salamanca en 1982, cunha tese sobre a historia da escola primaria en Galicia entre 1900 e 1936. Foi un dos fundadores do movemento de renovación pedagóxica Nova Escola Galega en 1983. É membro do Seminario de Estudos Galegos, ao que representa no Consello Escolar de Galicia. Foi un dos promotores das revistas pedagóxicas As Roladas (1980) e Revista Galega de Educación (1986).  

De 1985 a 2010 foi profesor na Facultade de Filosofía e CC. da Educación da Universidade de Santiago de Compostela. En 2010, exerceu como Catedrático de Historia da Educación na mesma Facultade, ata a súa xubilación en 2020. Foi Director do Instituto de Ciencias da Educación da Universidade de Santiago e Decano da súa Facultade de Ciencias da Educación.

É presidente da Sociedad Española de Historia da Educación. Pertence, entre outras, a Asociación Amis de Freinet e tivo presenza académica en Europa (Francia, Portugal, Suíza e Italia) e Iberoamérica (Brasil, Arxentina).

Foi correspondente de Cuadernos de Pedagogía en Galicia, impulsor e membro dos Consellos de redacción de As Roladas-2, Revista Galega de Educación e Sarmiento. Anuario Galego de Historia da Educación. Ten colaborado na Gran Enciclopedia Gallega e Enciclopedia Galega Universal. Ten colaborado en Praza.gal

En 2022 e 2023 foi comisario de dúas exposicións relacionadas coa historia da educación en Santiago de Compostela: sobre o movemento internacional da Nueva Educación e sobre a educación das mulleres. En 2023: xunto con Lucía Iglesias da Cunha, organiza a exposición 'A Escola Nova... tamén entre nós (1921-2021)' co obxectivo de pór en valor o movemento pedagóxico internacional da Nova Educación.

Estivo vinculado ao movemento estudantil democrático, ao grupo galego de Salamanca e á directiva salmantina da Junta Democrática de España. En Galicia, desde 1976, vinculouse coas correntes progresistas do nacionalismo político e cultural e pertenceu á ANPG e ao POG, e á súa transformación posterior en PSG-EG e UG.

 Obra 
 Ensaio 
 O ensino en Galicia. Problemática e perspectivas (1980). Edicións do Cerne.
 Escolas e Mestres (1989). Xunta de Galicia.
 A educación en Galicia da Restauración á II República (1989)
 A Colonia escolar compostelana de 1893: primeiro centenario (1994). Consorcio de Santiago.
 A Reforma da educación (1906-1936): X. V. Viqueira e a historia da psicopedagoxía en Galicia (1996). Ediciós do Castro.
 Historia do ensino no Reino de Galiza : (anos 414-1483) (1995). Tórculo. 2ª edición: Universidade de Vigo, 2000.
 Sarmiento. Vida e obra (2002). Xerais.
 Historia da Educación e da Cultura en Galicia (Séculos IV-XX) (2004). Xerais.
 A construción do coñecemento pedagóxico: antecedentes e desenvolvementos no século XX (2009). Universidade de Santiago de Compostela.
 Johán Vicente Viqueira López. Un esclarecido e singular humanista humano (2025). Centro Ramón Piñeiro.

 Edicións 
 Viaje por las escuelas de Galicia, de Luis Bello (2011). Nigra Trea.

 Obras colectivas 
 12 anos na búsqueda da nosa identidade (1990). Asociación Cultural Xermolos.
 Informe sobre a situación e estado do sistema educativo en Galicia (1995). Dir. de Informe.
 Seminario de Mondoñedo (1565-2013). Centro de formación e promoción cultural (2015).
 Arredor das Irmandades da Fala (2016). Vigo: Xerais.

 Obra en castelán 
 Ensaio 
 Ramón de la Sagra. Un protosocialista hispano ante el desarrollo educativo. Lecturas y precisiones, en Hispania. Revista Española de Historia, vol. LXVIII, núm. 228 (xaneiro-abril 2008), páx. 193-210 .
 D'abord les enfants: Freinet y la educación en España (1926-1975) (2010). Universidade de Santiago de Compostela.
 Luís Bello: Viaje por las escuelas de Galicia (2010). (ed. e estudio crítico)

 Premios 
 Premio Irmandade do Libro ao Mellor Libro Galego do 2004, no 2005, por Historia da educación e da cultura en Galicia (Séculos IV-XX).
 Premio Losada Diéguez no 2005, por Historia da Educación e da Cultura en Galicia (Séculos IV-XX).
 Premio de Investigación da Crítica de Galicia no 2005, por Historia da Educación e da Cultura en Galicia (Séculos IV-XX).
 Premio Ánxel Casal ao libro do ano no 2005, por Historia da educación e da cultura en Galicia (Séculos IV-XX).
 Premio Internacional 2014 do Centro Italiano per la Ricerca Storico Educativa (Italia).
 Premio Luís Porteiro Garea á promoción e uso do galego na USC en 2020.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 






Categoría:Pedagogos de Galicia
Categoría:Nados en Castellar de la Frontera
Categoría:Nados en 1952
Categoría:Enciclopedistas de Galicia
Categoría:Alumnos da Universidade de Salamanca
Categoría:Profesores da Universidade de Santiago de Compostela