Mazandarán

A provincia de Mazandarán (, en , Ostān-e Māzandarān), é unha provincia iraniana localizada ao longo da costa sur do mar Caspio e na zona central da cordilleira de Alborz, no norte de Irán.

A provincia é unha das provincias máis densamente poboadas de IránCentro Estatístico, Goberno de Irán. Ver: "General Characteristics of Ostans according to their administrative divisions at the end of 1383 (2005 CE)"  , "Population estimation by urban and rural areas, 2005" e posúe diversos recursos naturais, especialmente grandes reservas de petróleo e gas natural. Os catro condados máis grandes da provincia son Sari, Amol, Nur e Tonekabon.Censo 2006: Sari: 490.830,  Babel: 464.535,  Amel: 343.747, Shahi: 293.721. Información do censo iraniano de 2006  (en persa) Foi fundada en 1937.

A natureza diversa da provincia caracterízase por chairas, pradarías, bosques e selvasSpringer Netherlands; 10 de xullo de 2005; Contributions to the knowledge of the useful plants and plant raw materials of Iran;  situadas entre as praias do mar Caspio e a abrupta e nevada serra de Alborz,Mazandaran, Geography & History  incluíndo o Monte Damavand, un dos picos e volcáns máis altos de Asia.Encyclopædia Britannica, Entrada de Elburz 

Mazandarán é un importante piscicultor,Freshwater Fishes of Iran ; Consultado o 15 de decembro de 2020 e a acuicultura proporciona un engadido económico importante á agricultura tradicional predominante.Encyclopædia Britannica, Entrada de Mazandaran Outra importante contribución á economía é a industria do turismo, pois persoas de todo Irán adoitan visitar a área.  (persa) Mazandarán é tamén un centro en crecemento de biotecnoloxía.

Divisións administrativas
A provincia cobre unha área de 23,842 km2.http://www.sci.org.ir/content/userfiles/_sci_en/sci_en/sel/year85/f1/CS_01_4.HTM Sari é a capital da provincia.

Mazandarán está dividido a 20 condados (shahrestān en persa). Todos os xahrestáns deben o seu nome ao seu centro administrativo, excepto Savadkooh.

Historia
255px|thumb|Prato sasánida cuberto de prata cunha escena de músicos tocando. Século VII.
Dátanse ocupacións humanas na área de polo menos hai 75,000 anos.IRAN Daily Caspian Region   Escavacións recentes en Gohar Tape en Rostamkola proban asentamentos humanos de máis de 5,000 anos, sendo a área considerada un dos sitios históricos máis importantes de Irán.Parthia News, 6 de novembro de 2005. Xogou unha función importante no desenvolvemento cultural e urbano da rexión.Payvand, 400 Historical Sites Discovered within 7 Days in Mazandaran 
Mazandarán é unha das áreas máis antigas sen un patrimonio nómade significativo, senón máis ben sedentario.
O pobo tradicional da rexión son os mazanderanis, que falan unha lingua iraniana estreitamente ligada co gilaki e o sangiseri, mais tamén ten semellanzas con varias linguas caucásicas, reflectindo a historia da rexión e os seus pobos.
A principios do século XX, Reza Xa conectou o norte de Elbourz coas ladeiras do sur construíndo sete estradas novas e ferrocarrís, e as provincias de Mazandarán e Guilán empezaron a ser coñecidas polo nome de Shomal polos iranianos (que significa "o norte" en persa). Mazandarán é unha provincia do Caspio do norte de IránKeddie, N. R.; 1968; The Iranian villages before and after land reform. Journal of Contemporary History, 3(3), 69–78. 
Localizado na costa do sur do mar Caspio, limita polo norte con Rusia (a través do mar), e coas provincias de Golestán, Semnán, Teherán, Alborz, Qazvin e Guilán. Sari é a cidade máis grande e a capital provincial.

A provincia de Mazandarán inclúese na Primeira Rexión, dentro das cinco rexións nas que se xuntan as provincias, só para propósitos de coordinación e desenvolvemento, desde o 22 de xuño de 2014.


Historia preislámica
Antes da chegada de falantes iranios a Irán, os habitantes nativos desta rexión eran cazadores e pastores de subsistencia. Os estudos arqueolóxicos realizados en covas en Behshahr datan restos de ca. 9500 a. C. Os amardos eran os que habitaban toda a rexión montañosa arredor do mar Caspio, incluíndo a actual Amol.
O territorio coñecido como Mazandarán mudou de mans entre varias dinastías desde cedo na súa historia. Hai varias fortalezas do Imperio Parto e do Imperio Sasánida, e moitos lugares de enterramento espallados pola provincia. Durante esta era, Mazandarán formaba parte de Hircania, sendo unha das provincias importantes desta. No 662, dez anos despois da morte de Iazdeguerd III, o último emperador sasánida, un grande exército musulmán baixo as ordes de Hassan ibn Ali invadiu Tabarestán.

Á chegada do imperio sasánida, o rei de Mazandarán (Tabaristán e Padashkhwargar) era Gushnasp,Minorsky, V.; Vasmer, R. "Mazandaran" Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W. P. Heinrichs. Brill, 2007. Brill Online. cuxos antepasados reinaron na rexión baixo o imperio parto desde a época de Alexandre o Grande. En 529–536, Mazandarán foi gobernado polo príncipe sasánida Kawus, fillo de Kawadh. Anushirawan, o rei sasánida, derrotou a Zarmihr, quen afirmaba descender do lendario Kaveh o Ferreiro. Esta dinastía gobernou a zona até 645, cando Gil Gilanshah (un descendante do rei sasánida Jamasp e un fillo de Piruz) uniu Mazandarán a Guilán.

No 651 o imperio sasánida caeu, e todos os dominios do imperio gradualmente foron caendo baixo control árabe, excepto a rexión do Caspio de Irán (como Tabaristán).

Historia islámica
Tabaristán mantivo unha existencia independente do Califato Omeia que substituíu o imperio sasánida a principios do século VII, con dinastías zoroastristas independentes tales como a Bavanda e a Karen, que mantiveron unha eficaz guerra de guerrillas contra o islam. Formouse un estado xiíta alide durante un curto período tempo antes de acabar nas mans dos príncipes Ziyaridas. Mazandarán, ao contrario que o resto das terras iranianas, mantivo un zoroastrismo maioritario até o século XII, grazas ao seu illamento e a unha férrea poboación que loitou durante séculos contra os exércitos do Califa. Durante o período postislámico as dinastías locais dividíanse en tres clases: familias locais de orixe preislámica; saídes alides; e outras familias locais de importancia secundaria.
Os Bawandidas, quen afirmaban descender de Kawus, proporcionaron tres dinastías. A primeira dinastía (665–1007) foi derrocada na conquista de Tabaristán por Ziyarid Kabus b. Wushmgir. A segunda dinastía reinou desde 1073 a 1210, até que Mazandarán foi conquistado por 'Ala al-Din Muhammad Khwarzamshah. A terceira gobernou desde 1237 a 1349 como vasalos dos mongois. Afrasiyab Chulawi matou o último representante dos Bawandidas.
Os Karinidas afirmaban descender de Karin, irmán de Zarmihr, que era un gobernante preislámico sasánida. O seu último representante, Mazyar, foi matado en 839.

Os Paduspanidas afirmaban descender dos Dabuyidas do norte. Gobernaron desde o 660 durante o reinado dos alides de quen eran vasalos. Logo foron vasalos dos Buyidas e Bawandidas, que os botaron en 1190. A dinastía, restaurada en 1209–10, sobreviviu até os tempos de Timur; a rama descendente de Kawus, o fillo de Kayumarth, reinou até 1567, e outra rama, descendente de Iskandar, o fillo de Kayumarth, até 1574.

Durante os séculos IX e XI, houbo varias incursións militares acometidas polos rus' entre 864 e 1041 polas costas do mar Caspio de Irán, Azerbaidján e Daguestán, coñecidas como as expedicións dos rus' no mar Caspio.Logan (1992), p. 201 Inicialmente, os rus' apareceron en Serkland no século IX viaxando como mercadores pola ruta comercial do Volga, vendendo peles, mel e escravos. As primeiras redadas producíronse a pequena escala entre finais do século IX e principios do século XX. Os rus' realizaron a súa primeira expedición grande en 913, chegando en 500 barcos, facendo pillaxes nas partes occidentais de Gorgán así como en Mazandarán e Guilán, tomando escravos e bens.

Na era safávida Mazandarán foi colonizado por grandes cantidades de xeorxianos, circasianos, armenios e outros pobos do Cáucaso, cuxos descendentes aínda viven en Mazandarán. Existen lugares en Mazandarán que aínda levan o nome de "Gorji" (do xeorxiano) neles, a pesar de que a maioría dos xeorxianos e circasianos están totalmente asimilados aos mazandaranis. A historia da colonización xeorxiana está descrita por Iskandar Beg Munshi, na Tarikh-e Alam-Ara-ye Abbasi do século XVII, e tanto a colonización circasiana como xeorxiana por Pietro Della Valle, entre outros autores.Pietro Della Valle, Viaggi, 3 vols. en 4 partes, Rome, 1658–63; trad. ao inglés J. Pinkerton, Travels in Persia, London, 1811.

Antes do reinado de Nader Xa, a provincia foi brevemente ocupada polo exército ruso despois da guerra ruso-persa de 1722–23, volvendo a pertencer a Persia en 1735. Tamén despois das guerras ruso-persas de 1804–13 e 1826–28 a influencia rusa no norte de Irán, e especialmente en Mazandarán e Guilán, deixou certa pegada.

Era moderna
Durante o reinado de Fath-Ali Xa Qajar, a verdosa rexión de Mazandarán foi gañando fama como área recreativa. Tapuria permaneceu independente até 1596, cando Xa Abbas I, mazandarani por parte da súa nai, incorporou Mazandarán ao seu imperio safávida, forzando a moitos armenios, circasianos, xeorxianos, kurdos e qajaritas a asentarse en Mazandarán. Pietro della Valle, quen visitou unha localidade próxima de Firuzkuh en Mazandarán, anotou que as mulleres mazandaranis nunca levaban o veo e non dubidaban en falarlle aos estranxeiros. Tamén anotou a cantidade extremadamente grande de circasianos e xeorxianos na rexión, e que nunca atopara persoas con tanto civismo como os mazandaranis.

Despois do período safávida, os qajaritas empezaron a facer campañas cara ao sur desde Mazandarán con Agha Mohammad Khan, quen incorporou Mazandarán ao seu imperio en 1782. O 21 de marzo de 1782, Agha Mohammad Xa proclamou Sari como a súa capital imperial. Mazandarán foi lugar de guerras locais naqueles anos, o cal propiciou a transferencia da capital desde Sari a Teherán por Fath Ali Xa.

Xeografía e poboación

Xeografía
Mazandarán atópase na costa do sur do mar Caspio. Está bordeado polas provincias de Golestán, Semnán e Teherán.Gwillim Law, Statoids website. "Provinces of Iran" . Consultado o 28 de agosto de 2007. Tamén ten fronteiras con Qazvin e Guilán ao oeste. Mazandarán divídese xeograficamente en dúas partes: as chairas litorais, e as áreas montañosas. A cordilleira de Alborz rodea a faixa litoral e chairas do Caspio, a xeito de enorme muro. Debido a brisa do mar permanente e aos ventos locais das costas do sur e orientais do mar Caspio, fórmanse pequenas montañas areosas, creándose unha especie de barreira natural entre o mar e a chaira. Os terreos do Alborz atópanse normalmente nevados, os cales discorren paralelos á costa sur do mar Caspio, dividindo a provincia a moitos vales illados. A provincia posúe un clima moderado subtropical cunha temperatura media de 25 °C no verán e sobre 8 °C durante o inverno. A pesar de que a neve pode caer fortemente nas montañas en inverno, é raro que neve a nivel do mar.

Ecorrexións:
 Bosques mixtos hircanios caspianos
 Bosque estepario, ou estepa forestal, da cordilleira de Elburz
A produción total de madeira destes bosques estímase en 269 022 metros cúbicos. O parque nacional de Golestán e a divisoria de augas forestal de Shastkolateh atópanse na provincia de Golestán e de Mazandarán. A área total de bosque hircaniano estímase en 965 000 ha, das cales 487 195 ha son utilizadas comercialmente, 184 000 ha son protexidas e o resto son consideradas terras ou montes sen utilizar. As divisorias de augas de Kojoor, Dohezar e Sehezar atópanse nesta provincia. A estepa forestal do Elburz é unha ecorrexión consistente nun estreito arco árido e montañoso duns mil quilómetros ao sur do mar Caspio, que discorre polo norte de Irán desde a fronteira de Azerbaidján até case a fronteira con Turkmenistán. Cobre 63 300 quilómetros cadrados e comprende as pendentes meridionais e orientais das montañas do Alborz, así como os seus cumes. A ecorrexión dos bosques mixtos hircanianos caspianos, coas súas chairas e ladeiras cheas de verde, reciben a humidade precisa para manterse así do mar Caspio. A ecorrexión do deserto persa forma a súa fronteira meridional. A cordilleira do Alborz está composta principalmente por granito, así como por rochas sedimentarias tales como calcarias, shales, arenitas e tufos. E tamén rochas metamórficas tales como xistos, mármores e anfibolitas. O clima é árido cunha precipitación anual que varía desde 150 mm a 500 mm, caendo principalmente como forma de neve no inverno.

Medio ambiente
O agora extinto tigre do Caspio e o cabalo do Caspio son dous dos animais da provincia de Mazandarán.

A Convención relativa ás Zonas Húmidas de Importancia Internacional, especialmente como Hábitat de Aves Acuáticas celebrouse en 1971 en Mazandarán na cidade de Ramsar.


Ao contrario que o resto de Irán, Mazanderán está bañado por numerosos ríos e regatos de montaña, todos fluíndo desde as montañas cara ao mar. O viaxeiro alemán Gmelin, quen visitou este país arredor de 1771, di que no espazo de oito millas, na camiño desde Resht a Amot, avistou 250 correntes de auga, moitas delas sendo tan extremadamente anchas e profundas, que a pasaxe a través delas é ás veces impracticable durante semanas.

Clima
O clima de Mazandarán está baixo a influencia de varias características que o determinan: a latitude xeográfica, a cordilleira de Alborz, a elevación sobre o nivel de mar, a distancia ao mar, as terras áridas do sur de Turkmenistán, as correntes de ar rexionais e locais, e a diversa vexetación. Estas condicións provocan unha división climática da provincia en tres tipos: (1) clima caspiano moderado con veráns quentes e húmidos e invernos suaves e húmidos, (2) clima montañoso moderado con invernos fríos e longos e veráns suaves e curtos, e (3) clima montañoso frío con longos invernos fríos e veráns frescos e curtos. Nesta última rexión hai nevaradas durante case todo o ano, incluso no medio do verán.

As chairas occidentais e centrais da provincia, até as abas setentrionais do Alborz, experimentan o clima suave da rexión do Caspio. En altitudes de 1,500 a 3,000 metros prevalece un clima montañoso moderado con longos invernos fríos e veráns curtos e suaves. Nesta rexión, a neve cobre partes da provincia mesmo no medio da estación cálida. De feito, a neve pode verse nesta rexión mesmo nos meses máis quentes do ano.

Demografía
A poboación da provincia estivo medrando durante os últimos 50 anos. A seguinte táboa mostra a poboación da provincia.

A poboación é predominantemente mazandarani, cunha minoría de gilakis, acerbaixanos, xeorxianos, armenios, circasianos, turcománs e outros.

Nos últimos anos a rexión viu un fluxo entrante de iranianos desde outras rexións de Irán, moitos deles atraídos pola súa natureza e a costa.

Poboación total
 Ano 1956  1966  1976  1986  1996  2006  2011  2016Centro Estatístico de Irán Poboación aproximada 835,000  1,250,000  1,596,000  2,275,000  2,602,000  2,922,000  3,073,943  3,283,582

Cidades máis poboadas
A seguinte táboa ofrece unha listaxe ordenada das cidades máis poboadas de Mazandarán.

 Posto Cidade Condado Poboación 1 Sari Sari  347,402 2 Babol Babol  250,217 3 Amol Amol  238,528 4 Qaem Shahr Qaem Shahr  204,953 5 Behshahr Behshahr  94,703 6 Chalus Chalus  65,196 7 Neka Neka  60,991 8 Babolsar Babolsar  59,966 9 Tonekabon Tonekabon  55,434 10 Nowshahr Nowshahr 49,403

Comunicacións
miniatura|dereita|262px|Ponte ferroviaria en Savadkuh.

Tren
A primeira estación de tren foi feita pola dinastía Pahlavi.

Estradas
Mazandarán está conectado con Teherán pola estrada de Haraz (Amol-Rudehen), a estrada de Kandovan (Chalus-Karaj) e a estrada de Firoozkooh (Qaem Shahr-Rudehen).

Aeroportos
Á parte do aeroporto de Dasht-e Naz, que se atopa na capital, Sari, existen outros dous aeroportos, o aeroporto de Noshahr e o aeroporto internacional de Ramsar.

Ferrocarril
O ferrocraril de Mazandarán está xestionado polo Departamento Ferroviario Norte de Ferrocarrís Iranianos. O Departamento conecta a provincia con Teherán ao do sur e con Gorgán ao leste. As cidades de Sari, Qaemshahr e Pol Sefid son as principais estacións do Departamento. O ferrocarril transiraniano foi un importante proxecto de construción ferroviaria iniciado en 1927 e completado en 1938, baixo a dirección do monarca iraniano Reza Xa, e enteiramente realizado con capital local. Liga a capital Teherán co Golfo Pérsico e o mar Caspio.

Cultura
O pobos da provincia foron tradicionalmente seculares, polo que as mulleres tiveron máis liberdade e independencia que os seus veciños persas.The Soviet Socialist Republic of Iran, 1920-1921: Birth of the Trauma de Cosroe Chaqueri.

Lingua

O mazanderani ou tabari é unha lingua iraniana do noroeste. Existen varios dialectos do mazandarani falados na provincia de Mazandarán, así como na veciña provincia de Golestán. Hoxe en día, os mazandaranis tamén usan o persa (persa occidental).Maryam Borjian - Bilingualism in Mazandaran: Peaceful Coexistence With Persian.  A xente alfabetizada pode comunicarse e ler en persa perfectamente.Gordon, R.G., Jr. (2005). Ethnologue: Languages of the World, 15th edition. (Dallas, TX: SIL International). Versión online 

As persoas que residen en Chalus empregan a lingua mazanderani. O dialecto de Kalarestaqihttp://www.iranicaonline.org/articles/kalarestaq-1 fálase ao oeste de Chalus e o dialecto de Kojurihttp://www.iranicaonline.org/articles/kojur-i no leste, así como tamén os residentes de Nowshahr.

Unha versión lixeiramente diferente do dialecto oriental do gilaki emprégase na cidade de Ramsar.

Na cidade de Galoogah fálase un dialecto do azerí.Lars Johanson, Éva Csató, Eva Agnes Csato. The Turkic Languages. Taylor & Francis, 1998. ; p. 274

Gastronomía

180px|miniatura|esquerda|Kebab e arroz.
A cociña da rexión é moi rica en produtos do mar, e o arroz está presente en moitas comidas. A cociña mazanderaní é diversa podéndose clasificar en dúas rexións: a cociña da costa é diferente da da montaña, mentres que a xente do Alborz emprega herbas. na costa destaca o peixe con arroz e verduras.

Na literatura
Na epopea persa do Shahnameh, Mazandarán menciónase en dúas seccións diferentes. A primeira mención é implícita, cando Fereydun pon a súa capital nunha cidade chamada Tamishe preto de Amol:

بیاراست گیتی بسان بهشت.................... به جای گیا سرو گلبن بکشت

از آمل گذر سوی تمیشه کرد .............. نشست اندر آن نامور بیشه کرد

E cando Manuchehr está regresando á capital de Fereydun, Tamisheh, en Mazandarán (coñecido como Tabarestán), tras a súa vitoria sobre Salm e Tur.Shahnameh/Book of Kings de Abu'L Ferdawsi, editado por Jalal Khaleghi-Motlagh 

Na segunda sección, unha rexión chamada Mazandarán é mencionada na era de Kai Kavoos; é unha área habitada maioritariamente por divs (demos). O lendario Xa Kaykavoos, así como o heroe iraniano Rostam, irán a Mazandarán con intención de batallar cos demos.

Nun verso do Shahnameh, Zal dille a Kai Kavoos: "ouvín novas inquietantes de que o rei está planeando ir a Mazandarán".


De todos os xeitos, este Mazandarán non se considera equivalente á provincia moderna de Mazandarán, sendo unha terra ao oeste de Irán. A provincia actual formaba parte de Tabaristán; o nome Mazandarán é de creación máis tardía, quizais baseado na terminoloxía local.Iran Chamber Society: Geography of Iran: Ancient Iran’s Geographical Position in Shah-Nameh 

N'A Pantasma da Ópera de Gaston Leroux, un dos personaxes era anteriormente daroga (xefe de policía) de Mazanderán.

Festividades
O Ano Novo tabariano, ou Neowrez, ou Nowruz, ocorre nos días pintek do calendario tabariano. No calendario mazanderani, o ano divídese en 12 meses de trinta días e nun de cinco días, e normalmente empeza o 21 de marzo, sendo o Neowrez Khani unha das tradicións máis populares do pobo mazanderani.

Tirgan é a festividade iraniana do solsticio de verán, que se celebra anualmente o 13 de Tir (3, 4 ou 5 de xullo). Realízanse salpicaduras de auga, danzas, recitais de poesía, e tómanse comidas tradicionais como a sopa de espinacas e o sholezard. O costume de poñer fitas co arco da vella nos pulsos, que se levan durante dez días e logo se botan a unha corrente de auga, é tamén un xeito a festexar esta festividade os nenos. Outra festa famosa é o Varf Chal, cerimonia tradicional con case 800 anos típico de Mazandarán asociada coa auga que se celebra en Ab Ask. Tamén típico do lugar é o xogo de loita lochu.

Música e danza
A música desta rexión está relacionada co estilo de vida dos seus habitantes, e as súas cantigas tratan temas sobre os montes, o cultivo e outras actividades agrarias ou o pastoreo. O baile máis famoso desta rexión é o baile shomali, así como o baile do pau que fan os homes. Músicas populares da provincia son o Taleb e Zohre, o Amiri Khani e o Katuli.

Escolas e universidades
180px|thumb|Universidade Tecnolóxica de Noshirvani
As principais universidades de Mazandarán son:
 Universidade de Mazandarán, Babolsar
 Universidade de Mazandarán de Ciencias da Saúde, Sari
 Universidade de Babol Noshirvani, Babol
 Universidade de Babol, Babol
 Universidade de Sari, Sari
 Universidade de Shomal, Amol
 Universidade Allameh Mohaddes Nouri, Nur
 Universidade naval de Imam Khomeini, Nowshahr
 Universidade de Ciencia e Tecnoloxía de Mazandarán, Behshahr
 Universidade de Ciencia e Tecnoloxía de Irán, Nur

Deportes
Mazandarán xerou unha gran cantidade de loitadores. O fútbol e o voleibol son outros xogos populares con xogadores nas Ligas de Irán e no seu equipo nacional. A halterofilia, o taekwondo, o tenis de mesa, o boxeo, o kickboxing, o kung fu, o karate, ou o rally, son outros deportes practicados con éxitos. Kalleh Mazandaran VC, Shamoushak Noshahr F.C. e F.C. Nassaji Mazandaran son tres equipos famosos da provincia. Kalleh gañou dúas veces a Liga de Voleibol de Irán e unha vez o Campionato Asiático de Clubs de Voleibol.

Economía
180px|thumb|Caviar
A provincia é unha das cinco máis ricas de Irán. O petróleo estimulou industrias tales como o procesado de alimentos, cementos, téxtiles, algodón e pesca, como tamén do caviar. A Organización do Patrimonio Cultura de Irán sita uns 630 sitios históricos e culturais significantes. Ao longo desta costa do mar Caspio prodúcese arroz, cereais, froitas, algodón, té, tabaco, cana de azucre, flores, auga mineral, caviar, lácteos, cárnicos e seda.
Mazandarán, con 230.000 hectáreas de cultivo, produce sobre un millón de toneladas de arroz ao ano, o 42 por cento do total de Irán.
Sobre uns 70 tipos de produtos agrícolas se cultivan en Mazandarán, o que abastece o 40% da demanda doméstica de arroz e o 50% dos cítricos. A provincia é o único produtor de kiwi de Irán.Mazandaran Citrus Exports to Reach 20,000 Tons / Financial Tribune
Mazandarán ten 3.500 unidades industriais e de produción.

 Exportación 
Alemaña, Rusia, Iraq, Francia, Turquía, Kazakhstán, a India, Malaisia, os Emiratos Árabes Unidos, Afganistán, Belarús, Italia, Bahrain, Paquistán, Suíza, Ucraína, os Estados Unidos, España, os Países Baixos e Asia Central son os principais destinos de exportación de Mazandarán. A provincia no 2017 exportou bens cun valor de preto de 800 millóns de dólares. As principais exportacións da provincia consistían en produtos lácteos (57%), produtos alimenticios (12%), produtos industriais (10%), tubaxes e perfís (8%) e cemento (7%).Mazandaran Customs Revenues Up

 Gas e petróleo 
De 1951 a 1978 e especialmente tras a creación da Compañía Nacional de Petróleo Iraniana, realizáronse varias perforacións petrolíferas. A finais dos 1970, explotáranse 16 pozos, e todos de gas natural, e estudos técnicos amosaban que continuar con eles non resultaba rendible.

Turismo
Sobre uns 15 millóns de iranianos e sobre 400,000 estranxeiros, son os turistas que visitaban cada ano a provincia. As súas principais atraccións turísticas son: máis de 800 sitios históricos e culturais rexistrados, 338 quilómetros de costa, fontes de auga en xunglas e montañas, cachoeiras e covas.

Filband, vila próxima á cidade de Babol, destaca polos seus ceos de nubes cumulosas, especialmente en primavera.
Mazandarán foi escolleita como capital turística pola Organización de Cooperación Económica (ECO) en 2022.

Atraccións turísticas históricas e naturais

 Monte Damavand
 Xardín de Abbas Abad, Behshahr
 Mausoleo de Mir Bozorg
 Kandolus
 Largan
 Tumba de Haydar Amuli
 Safi Abad Palace
 Palacio de Ramsar Palace
 Castelo de Malek Bahman
 Torre Lajim, Savadkuh
 Península de Miankaleh
 Ponte de Veresk
 Castelo de Poolad Baladeh
 Ponte de Davazdah Cheshmeh
 Ponte de Moalagh, Amol
 Ponte de Shapour, Juybar
 Baño de Vaziri, Sari
 Tumba de Darvish Fakhruddin Babol
 Museo de Historia de Amol
 Museo de Babol
 Fonte de Larijan
 Castelo de Shah Neshin
 Lago Valasht
 Gerdkooh
 Gohar Tapeh
 Encoro do Lar
 Alam-Kuh
 Parque Nacional de Lar
 Badab-e Surt
 Tumba de Imamzadeh Abbas
 Museo de Nowshahr
 Templo de Amol
 Complexo Farahabad
 Palacio de Safi Abad
 Bagh Shah, Behshahr
 Imamzadeh Ebrahim Amol
 Imamzadeh Ebrahim Babolsar
 Imamzadeh Yahya Sari
 Imamzadeh Qasem Babol
 Xungla de Sangan
 Lago Alendan
 Torre de Babol
 Ferfenza do Abpari
 Cova Zangian Qaemshahr
 Alimastan
 Cheshmeh Kileh Bridge, Tonekabon
 Shahrak-e Namak Abrud
 Covas de Huto e Kamarband
 Cemiterio de Sefid Chah
 Ponte Cheshmeh Kileh de Tonekabon
 Torre de Resket
 Praza de Shapur, Babol
 Fervenza de Tircan
 Relevo en pedra de Nassereddin Shah
 Mesquita de Amol
 Mesquita de Sari
 Estepa forestal do Elburz
 Ponte de Felezi de Babolsar
 Mesquita do Imam Hassan Askari
 Palacio de Chai Khoran, Chalus
 Lago Miansheh
 Parque de Nur
 Torre reloxo de Sari
 Río Haraz
 Monte Gerdkooh
 Monte Takht-e Suleyman
 Fervenza do Sangeno
 Torres Heshtel
 Fonte do Amoloo
 Harijan Chalus
 Palacio de Tamishan Noor
 Cova de Div Sefid
 Cemiterio de Ispe Chah
 Alasht
 Cemiterio de Ispe Chah
 Cova de Zangian
 Cheshmeh Imarat Behshar
 Ponte de Mohammad Hassan Khan, Babol
 Fervenza de Haft Abshar, Babol
 Monte Qlaya Ghale Kety
 Baños de Vaziri, Sari
 Casa Kalbadi, Sari
 Casa Manouchehri, Amol
 Palacio de Shapur
 Templo Kowsan
 Cova de Kola
 Xardín de Chehelsotoon
 Casa Municipal de Tonekabon
 Castelo de Kangelo, Savadkuh
 Torre Shervin Bavand
 Igrexa sourkh Abad
 Torre de Babol
 Tumba de Shah baloo zahid Amuli
 Torre de Heshtel
 Mesquita Jameh de Babol
 Mesquita Mohadesin
 Tumba de Ibn-e Shahr Ashoob
 Imamzadeh Sayyid Ali kia Sultan
 Tumba de Seyed Mohammad Zarrin Nava
 Fervenza de Herijan
 Fervenza de Deryouk
 Fervenza de Espe-o
 Fervenza de Kiasar
 Takieh Taker
 Torre Shervin Bavand
 Lago Sahon
 Mesquita de Babol
 Tumba do sultán Mohammad-e Taher
 Tumba de Ibn Shahrashub
 Monte de Chaldareh
 Monte de Shahid Zare
 Monte de Mirza Kuchik Khan Haraz
 Monte de Kashpel
 Monte de Javarem
 Palacio de Tamishan
 Cova de Div Sefid
 Pico Marko
 Monte de Dalkhani
 Do hezar
 Abe ask
 Shahrak-e Darya Kenar
 Lavij
 Sheikh Musa
 Monte Sange no, Neka
 Fonte do Amoloo
 Fonte de Ramsar
 Pahlavi Hotel Qaem Shahr
 Río de Band-e Borideh
 Bazar de Amol
 Palacio de Ramsar
 Ramsar Parsian Hotel
 Torre reloxo de Sari
 Fervenza de Sangeno
 Kafer Keli
 Imamzadeh Hashem Amol
 Fervenza de Shahandasht
 Lago Shoormast, Savadkuh
 Figura de Haraz
 Kelardasht
 Casa histórica de Ramedani, Sari
 Lago Estakhr-e-Posht
 Parque Nacional de Paband
 Vila de Mal Khast
 Parque Nacional Kiasar
 Vila de Heyrat
 Sarandoon e Balandoon

Galería

Cidades irmandadas
  Astrakán
  As Marcas
  Dar es Salaam
  Isiq-Köl
  Delta do Mekong

Notas

Véxase tamén

Bibliografía

Ligazóns externas
 Páxina oficial 
 mazendron no instagram
 Mazandaran Cultural Heritage Organization
 Official website of Mazandaran TV 
  (Bibliography)
 Registration Mazandaran 
 Canción tradicional mazandarani cantada por Shusha Guppy nos 1970: Darling Dareyne

Categoría:Provincias de Irán