Haplogrupo do ADN mitocondrial humano

340x243px|miniatura|Mapa do mundo das posibles migracións humanas, co polo norte no centro. África, onde empezou a migración, está arriba á esquerda e Suramérica é o que está máis á dereita. Os padróns de migración están baseados en estudos do ADN mitocondrial (matrilinear). As letras representan haplogrupos, mentres que as cores e cifras representan miles de anos antes de hoxe.
miniatura|350px|Ruta de migración suxerida da migración "Saída de África" ("Out of Africa") segundo o ADN mitocondrial.
En xenética humana, un haplogrupo do ADN mitocondrial humano é un haplogrupo definido por diferenzas no ADN mitocondrial humano. Os haplogrupos utilízanse para representar os principais puntos de ramificación da árbore filoxenética mitocondrial. O ADN mitocondrial hérdase esencialmente da nai. Comprender o camiño evolutivo da liñaxe feminina axudou aos xenetistas de poboacións a trazar a herdanza matrilineal dos humanos modernos ata os súas orixes en África e o seu subseguinte espallamento por todo o mundo.

Os nomes de letras dos haplogrupos (non só dos haplogrupos de ADN mitocondrial) van do A ao Z. Os haplogrupos foron nomeados por orde de descubrimento; a ordenación alfabética non ten, pois, ningún significado en canto ás verdadeiras relacións xenéticas.

A muller hipotética situada na raíz de todos estes grupos (significando só haplogrupos de ADN mitocondrial) é o antepasado común máis recente matrilineal de todos os humanos actualmente vivos. A esa muller dáselle xeralmente o nome de  Eva mitocondrial.

A velocidade ou taxa á cal muta o ADN mitocondrial coñécese como reloxo molecular mitocondrial. É unha área na que hai varias investigacións en marcha e un dos estudos informa dunha taxa dunha mutación por cada 8000 anos. 

 Filoxenia 

miniatura|350px|Árbore do haplogrupo de ADNmt e mapa de distribución. Os números son etiquetas dos haplogrupos, segundo a nomenclatura de http://www.phylotree.org/ , e dan a localización dunha das mutacións que levan ao haplotipo derivado. (Só se mostra un marcador que define unha soa rama, preferiblemente da rexión codificante.) As principais características xeográficas da distribución de haplogrupos están salientados con cor.
Esta árbore filoxenética está baseada en Van Oven (2009). 

 L (Eva mitocondrial)
 L0
 L1-6
 L1
 L2-6
 L5
 L2'3'4'6
 L2
 L3'4'6
 L6
 L3'4
 L4
 L3
 M
 M8: CZ (C, Z)
 M9: E
 M12'G: G
 M29'Q: Q
 D
 N
 N1: I
 N2: W
 N9: Y
 A
 S
 X
 R
 R0 (FMKA pre-HV)
 HV: (H, V)
 pre-JT ou R2'JT
 JT: (J, T)
 R9: F
 R11'B: B
 P
 U (antes UK)
 U8: K
 O

 Cronoloxía 
miniatura|350px|Mapa do mundo estimado das migracións humanas baseadas nos haplogrupos de ADNmt.
Haplogrupotempo estimado de orixe (miles de anos)posible sitio de orixemaiores frecuencias L  200   L1-6  170  Leste de África L2-6  150  Leste de África L0  150  Leste de África L1  140  África Central L3-6  130    L5  120  L2  90   L3  70  Leste de África N  70  Leste de África ou oeste de Asia M  60    Leste de África, oeste de Asia ou sur de Asia R  60     U  55   Nordeste de África ou India (Sur de Asia) RT'JT  55   Oriente Medio JT  50   Oriente Medio U8  50   Oeste de Asia R9  47     B4  44     F  43     U4'9  42   Asia central U5  35   Oeste de Asia U6  35   Norte de África J  35    X    30     K  30    U5a  27    HV  27   Oriente Próximo J1a  27   Oriente Próximo T  27   Mesopotamia K1  27     I  26    J1  24   Oriente Próximo W  20     U4  20   Asia central X2  20   H    20   Oeste de Asia U5a1  18   Europa J1b  11    V  14    X2a  13  América do Norte  H1  12     H3  12    X1  10  

 Distribución xeográfica 
Un artigo de 2004 suxería que os haplogrupos máis comúns nas poboacións modernas europeas eran:
H, J, K, N1, T, U4, U5, V, X e W.

Haplogrupos africanos:  L0, L1, L2, L3, L4, L5, L6, T, U5a

Haplogrupos australianos: M42a, M42c, M14, M15, Q, S, O, N, P. (Refs 1, 2, 3, 4, 5, 6)

Haplogrupos asiáticos: F, C, W, M, D, N, K, U, T, A, B, C, Z, U con moitas variantes numeradas en cada sección

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 ADN mitocondrial
 Eva mitocondrial
 Haplogrupos do ADN do cromosoma Y

 Ligazóns externas 

 Árbores filoxenéticas mitocondriais
 Mannis van Oven's PhyloTree.org
 PhyloD3 – D3.js-based phylogenetic tree based on PhyloTree 
 Mitochondrial haplogroup skeleton
 Vincent Macaulay's Mitochondrial haplogroup motifs
 List of mtDNA haplogroup projects
 MitoTool: a web server for the analysis and retrieval of human mitochondrial DNA sequence variations 
 HaploGrep: mtDNA haplogroup determination based on PhyloTree.org
 HaploFind – fast automatic haplogroup assignment pipeline for human mitochondrial DNA 

Categoría:Haplogrupos humanos