Mulleres na enxeñaría

Polo xeral, as mulleres están infrarrepresentadas nos campos da enxeñaría, na academia e na profesión de enxeñaría, aínda que moitas fixeron importantes contribucións aos diversos campos da enxeñaría.

 Historia 

A historia de mulleres como deseñadoras e construtoras de máquinas e estruturas fixo posible o desenvolvemento da enxeñaría como comercio. Con anterioridade á creación do termo "enxeñeiro", no século XI, as mulleres contribuíran ao adianto tecnolóxico de sociedade, por exemplo Hipatia de Alexandria (350 ou 370–415 ) a inventora do densímetro. No século XIX, as mulleres que participaron na enxeñaría a miúdo tiveron formación académica en matemáticas ou ciencia, como por exemplo [[Ada Lovelace]. Nos primeiros anos do século XX, as mulleres empezaron a ser admitidas en programas de enxeñaría.

Elizabeth Bragg recibiu o grao en enxeñaría civil en 1876, converténdose na primeira enxeñeira de  Estados Unidos.  Con anterioridade ao século XIX era moi estraño que as mulleres obtivesen un título de enxeñaría. Algunhas universidades empezaron a admitir mulleres nas súas universidades a comezos de 1800 e a partir de mediados de século empezaron a admitilas en todos os programas académicos que inclúen enxeñaría. Entre as pioneiras destacan: Ellen Swallow Richards, Nora Stanton Blatch, Dorothy Hall Brophy, Edith Clarke, Emily Warren Roebling, Bertha Lamme Feicht, Lillian Moller Gilbreth ou Olive Dennis.

En Europa as primeiras mulleres en lograr o grao de enxeñeira foron Rita de Morais Sarmento en 1894, Agnes Klingberg e Betzy Meyer Den Polytekniske Læreanstalt en 1897, Alice Perry en 1906 e Elisa Leonida Zamfirescu en 1912. En España a primeira muller en obter o grao foi Pilar Careaga en 1929.

A entrada dos Estados Unidos na segunda guerra mundial creou unha escaseza de persoal de enxeñaría naquel país porque os homes incorporáronse as forzas armadas. Para mitigar esta escaseza xurdiron iniciativas como a de General Electric para dar formación en enxeñaría a mulleres con graos en matemáticas e física, ou o programa Curtiss-Wright.Bix, Amy Sue, "'Engineeresses' Invade Campus: Four decades of debate over technical coeducation." IEEE Technology and Society Magazine, Vol. 19 Nr. 1 (Spring 2000), 21. As mulleres  xogaron un papel crucial en programar o ENIAC durante a Segunda guerra mundial, onde desenvolveron as bases da programación de ordenadores: crearon a primeira biblioteca de rutinas e as primeiras aplicacións de software.

En Galicia cómpre sinalar o labor de pioneiras da enxeñería como Carmen Tuñón Álvarez, a primeira enxeñeira técnica naval pola Escola  Universitaria de Enxeñaría Técnica Naval de Ferrol  en 1972 e  a primeira muller analista xefe en Astano, un dos estaleiros máis importantes do mundo.

 Factores da baixa participación feminina 
alt=Jeri Ellsworth|miniatura|A autodidacta de computadores e inventora, Jeri Ellsworth en 2009.
 Estereotipos de xénero 
Os estereotipos de xénero poden contribuír á baixa representación de mulleres en enxeñaría.  Nunha idade temperá, as mozas non expresan o mesmo nivel de interese en enxeñaría como mozos, posiblemente debido  aos roles de xénero.

 Índices de enxeñeiras nos distintos graos  
As mulleres son minoría nos estudos de enxeñaría. O grao de disparidade varía dependendo da enxeñaría. As mulleres tenden a interesarse máis en enxeñaría agrícola e ambiental. Están, polo tanto, ben representadas en programas ambientais e biomédicos, recibindo 40-50% dos graos que outorgou Estados Unidos en 2015. Porén, as mulleres obteñen menos graos en enxeñaría mecánica, eléctrica e informática.

En España hai poucas rapazas cursando carreiras relacionadas coa enxeñaría, industria e construción (28,5%) ou en Informática (12,9%). En Galicia a situación é similar, e  varía dependendo da enxeñaría.

 Cultura de enxeñaría 

Outra razón posible para explicar a baixa  participación feminina  en campos de enxeñaría é a prevalencia dos valores masculinos nos lugares de traballo propios das enxeñarías.

A comunicación tamén pode contribuír á división entre homes e mulleres no lugar de traballo.

Outro factor prexudicial é a falta de referentes femininos neste ámbito. Se pensamos en mulleres enxeñeiras que contribuíron a cambiar o mundo no que vivimos, cantas somos capaces de citar de forma espontánea? Sen dúbida, existen destacadas achegas científicas das mulleres, pero o seu traballo foi descoñecido e silenciado durante décadas. Se damos visibilidade a todas estas mulleres, as adolescentes contarán con referentes femininos que lles servirán de exemplo e inspiración. En Lugo para visibilizar as mulleres no ámbito da enxeñería puxeron en marcha o Concurso de Traballos de Fin de Grao sobre Enxeñería e Muller Rural,  convocado pola Escola Politécnica Superior de Enxeñaría.

 Organizacións profesionais que promoven mulleres en enxeñaría 
OrganizaciónPaísAfrican Women in Science and Engineering  (AWSE)Kenya, Tanzania, UgandaAnitaB.orgGlobalAssociation of Francophone Women in STEM (AFFESTIM)CanadáAssociation of Korean Women Scientists and EngineersRepública de CoreaAssociation of Professional Women Engineers of Nigeria (APWEN) NixeriaAssociation of South African Women in Science and EngineeringSuráfricaAssociazione Italiana Donne Ingegneri e Architetti (AIDIA)ItaliaCodette RomaníaGerman Association of Women EngineersAlemañaAMITEspañaInstitute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) Women in EngineeringGlobalRede Internacional de Mulleres Enxeñeiras e Científicas do Xapón (INWES Xapón)XapónOntario Rede de Mulleres en EnxeñaríaCanadáRobogalsAustralia, Reino Unido, USA, Suráfrica, Canadá, Xapón, FilipinasSociety of Women EngineersEstados UnidosStemettesReino UnidoVietnam Association for Intellectual WomenVietnamSENSATOReino UnidoAfrica GongÁfricaWomen in AviationEstados UnidosWomen in Building Services EngineeringReino UnidoWomen In Engineering ProActive NetworkEstados UnidosWomen in Engineering Student SocietyReino UnidoWomen in Science & Engineering (WiSE)Estados UnidosWomen in Science, Technology, Engineering and Mathematics (WSTEM)MongoliaWomen in SETReino UnidoWomen in Technology InternationalGlobalWomen's Engineering SocietyReino UnidoWomen of STEMEstados UnidosWorld Federation of Engineering Organisations Committee for Women in EngineeringGlobal

 Notas 

Categoría:Historia das mulleres
Categoría:Enxeñeiros
Categoría:Igualdade de xénero