Manat acerbaixano

Para a moeda de Turkmenistán, véxase Manat turcomán.
<small>
{{Cadro de moeda|tipo=1|símbolo=₼, m, man|entidade=Banco Central da República de Azerbaidján.|troco=1 EUR = 1,84 AZN1 USD = 1,7 AZN|datos troco=20-4-2020 Sitio web do Banco Central da República de Azerbaidján|billetes=1, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 manat.|moedas=1, 3, 5, 10, 20 e 50 qəpik.|fracción=100 qəpik|países=|nome local=Azərbaycan manatı|desc2=Billete dunmanat acerbaixano|desc1=<center>Serie de moedas domanat acerbaixano</center>|imx2=1 manat - 2020 - obv.jpg|imx1=Azerbaijani qapiks.jpg|ISO=AZN|idioma nome=azerí|inflación=0,5 % (2012) The World Factbook}}
</small>

O manat acerbaixano''' (código: AZN; símbolo: ₼) é a unidade monetaria de Azerbaidján desde 2006.

O seu código ISO 4217 é AZN desde o 1 de xaneiro de 2006, e ata esa data era AZM) e como símbolo escolleuse unha especie de letra m estilizada (úsase tamén "m" ou "man").

Subdivídese e 100 qəpik como moeda divisionaria, fracción que non se utilizou entre 1993 e 2005 por mor da forte inflación, mais que se introduciu novamente o 1 de xaneiro de 2006."Currency in circulation". Central Bank of the Republic of Azerbaijan."Azerbaijan Manat ". Museum.tujue.eu

 Etimoloxía 
O termo manat tomouse do persa munāt e do ruso Монета, vocábulos que en ambos os casos proceden da palabra latina moneta, de onde deriva tamén a nosa "moeda". Manat foi, así mesmo, a palabra coa que se designou o rublo soviético tanto na lingua azerí como na turcomá."Manat". Merriam-Webster Dictionary.

 Primeiro manat (1919-1923) 
A República Democrática de Azerbaidján e a súa sucesora, a República Socialista Soviética de Azerbaidján, emitiron a súa propia moeda entre 1919 e 1923. Esa primeira unidade monetaria recibiu o nome de manat (منات) en azerí e de rublo (рубль) en ruso, e nos billetes a denominación da moeda aparecía en ambos os idiomas e, nalgúns casos, tamén en francés. O manat substituíu o primeiro rublo transcaucásico á par e foi, pola súa vez, substituído polo segundo rublo transcaucásico, logo de que Azerbaidján se convertese en parte da República Socialista Soviética Federativa Transcaucásica. Non se emitiron subdivisións e o manat, nesta etapa, só se emitiu en forma de billete."History of national currency". Central Bank of the Republic of Azerbaijan.
miniatura|189x189px|Billete de 100 manats acerbaixanos (rublos) de 1921

 Billetes 
A República Democrática de Azerbaidján emitiu billetes cos valores nominais de 25, 50, 100, 250 e 500 manats, en tanto que a República Socialista Soviética de Azerbaidján puxo en circulación billetes de 5, 100, 1.000, 5.000, 10.000, 25.000, 50.000, 100.000, 250.000, 1 millón e 5 millóns de manats.

 Segundo manat (1992-2006) 
O segundo manat foi introducido o 15 de agosto 1992. O seu código ISO 4217 era AZM e instituíuse en substitución do rublo soviético, cunha taxa de cambio de 10 rublos por 1 manat."Currency withdrawn from circulation". Central Bank of the republic of Azerbaijan.

Desde principios de 2002 ata principios de 2005, o tipo de cambio mantívose bastante estable, e só variou dentro dunha banda de 4.770 a 4.990 manats por dólar. Mais a partir da primavera de 2005 comezou a producirse un lixeiro pero constante incremento do valor do manat fronte ao dólar; a razón máis probable foi o aumento do fluxo de Petrodólares cara ao país, xunto co prezo xeralmente alto do petróleo no mercado mundial. A finais de 2005, un dólar valía 4.591 manats. En consecuencia, os billetes de menos de 100 manats desapareceran da circulación en 2005, do mesmo xeito que socedera xa anos antes coas moedas divisionarias expresadas en qəpik.

 Moedas 
Correspondentes a esta segunda época do manat emitíronse moedas divisionarias con valores de 5, 10, 20 e 50 qəpik, datadas en 1992 e en 1993. Aínda que se utilizou o níquel e o latón para algunha destas cuñaxes en 1992 (e, nalgúns casos, en 1993), as derradeiras emisións foron en aluminio. Estas moedas tiveron moi pouca circulación.

ImaxeValorMetalDiámetroGrosorPesoAno122x122px5 qəpik "5 Qəpik". Numista.Bronce171,352,401992128x128px5 qəpik "5 Qəpik". Numista.Aluminio17,11,50,851993135x135px10 qəpik "10 Qəpik". Numista.Aluminio18,61,61,011992144x144px20 qəpik "20 Qəpik". Numista.Bronce201,453,231992144x144px20 qəpik "20 Qəpik". Numista.Aluminio20,11,51,151992
1993160x160px50 qəpik "50 Qəpik". Numista.Níquel231,55,21992164x164px50 qəpik "50 Qəpik". Numista.Aluminio231,61,451992
1993

 Billetes 
Estes son os billetes emitidos durante a segunda etapa do manat acerbaixano."AZE Republic of Azerbaijan". Banknoter.com

ImaxeValor nominalDimensiónCorDescriciónEmisiónAnversoReversoAnversoReversocentro|120x120pxcentro|120x120px1 manat "1 MANAT FROM 1992". RealBanknotes.com125 × 63 mmGris/rosaTorre da Doncela (Bakú)Ornamentos1992centro|120x120pxcentro|120x120px1 manat  "1 MANAT FROM 1993".RealBanknotes.com125 × 63 mmAzul/amareloTorre da Doncela (Bakú)Ornamentos1993centro|120x120pxcentro|120x120px5 manat "5 MANAT FROM 1993".RealBanknotes.com125 × 63 mmRosa/grisTorre da Doncela (Bakú)Ornamentos1993centro|120x120pxcentro|120x120px10 manat "10 MANAT FROM 1992". RealBanknotes.com125 × 63 mmVerdeTorre da Doncela (Bakú)Ornamentos1992centro|120x120pxcentro|120x120px10 manat "10 MANAT FROM 1993". RealBanknotes.com125 × 63 mmGrisTorre da Doncela (Bakú)Ornamentos1993centro|120x120pxcentro|120x120px50 manat "50 MANAT FROM 1993". RealBanknotes.com125 × 63 mmVermelloTorre da Doncela (Bakú)Ornamentos1993centro|120x120pxcentro|120x120px100 manat "100 MANAT FROM 1993". RealBanknotes.com125 × 63 mmVermello/azulTorre da Doncela (Bakú)Ornamentos1993centro|120x120pxcentro|120x120px250 manat "250 MANAT FROM 1992". RealBanknotes.com125 × 63 mmAzulTorre da Doncela (Bakú)Ornamentos1992centro|120x120pxcentro|120x120px500 manat "500 MANAT FROM 1993". RealBanknotes.com125 × 63 mmMarrón/amareloNezamí GanyabíOrnamentos1993centro|120x120pxcentro|120x120px1.000 manat "1.000 MANAT FROM 1993". RealBanknotes.com125 × 63 mmMarrón/azulMammed Amin RasulzadeOrnamentos1993centro|120x120pxcentro|120x120px1.000 manat "1.000 MANAT FROM 2001". RealBanknotes.com125 × 63 mmAzulRefinaríaOrnamentos2001centro|120x120pxcentro|120x120px10.000 manat "10.000 MANAT FROM 1994". RealBanknotes.com130 × 63 mmGranatePalacio dos ShirvanshahOrnamentos1994centro|120x120pxcentro|120x120px50.000 manat "50.000 MANAT FROM 1994". RealBanknotes.com132 × 66 mmAzulMausoleo de Momine KhatumOrnamentos1995

 Terceiro manat (desde 2006) 
O 1 de xaneiro de 2006 implantouse unha nova xeración do manat, con código ISO 4217 e que se coñece como "manat moeda nacional". A taxa de cambio co anterior manat foi dun dos novos por 5.000 dos antigos. A partir do 1 de outubro de 2005, os prezos xa se indicaban en ambas as moedas, para lle facilitar a transición á poboación. Coa nova moeda reintroducíronse no sistema as moedas con valores expresados en qəpik, que desapareceran da circulación xa en 1993, por mor da inflación."Currency codes". Publications.europa.eu

 Símbolo 
miniatura|82x82px|Símbolo do manat acerbaixano
Tanto os novos billetes desta etapa do manat acerbaixano como o seu símbolo (₼) foron deseñados en 2006 por Robert Kalina, o deseñador austríaco que se encargou tamén da creación da primeira serie de billetes de euro. O símbolo engadiuse ao estándar Unicode (U+20BC) en 2013, logo dalgunhas tentativas sen éxito en 2008 e en 2011."Unicode Character 'MANAT SIGN' (U+20BC)". File.Format.Info O símbolo inspirouse no do euro (€), baseado nunha proposta inicial de Mykyta Yevstifeyev, e lembra este símbolo xirado 90º en sentido horario."Proposal to add the currency sign for the Azerbaijani Manat to the UCS ". International Organization for Standardization.

 Moedas 
As moedas en circulación son as de 1, 3, 5, 10, 20 e 50 qəpik. A maioría delas lembran, tanto no deseño como no seu tamaño, as moedas do euro, en particular a moeda bimetálica de 50 qəpik (similar á de 2 euros) e a de 10 qəpik (cun deseño coñecido como "flor española", similar á de 20 céntimos de euro). As moedas puxéronse en circulación en xaneiro de 2006 e non amosan o ano de cuñaxe nin de emisión."Currency in circulation: Coins". Central Bank of the Republic of Azerbaijan.

ImaxeValor nominalParámetros técnicosDescriciónAnversoReversoDiámetroPesoAliaxeCantoAnversoReversocentro|65x65pxcentro|65x65px1 qəpik16,25 mm2,8 gAceiro con baño de cobre.Liso.Mapa de Azerbaidján, nome do país e valor.Instrumentos musicais tradicionais e valor.centro|73x73pxcentro|73x73px3 qəpik18 mm3,45 gLiso con fenda.Libros e pluma, e  valor.centro|79x79pxcentro|79x79px5 qəpik19,75 mm4,85 gEstriado.Torre da Doncela (Bakú) e valor.centro|89x89pxcentro|89x89px10 qəpik22,25 mm5,1 gAceiro bañado de latón.Liso con sete amosegas ("flor española").Casco antigo de Nagorno-Karabakh e valor.centro|97x97pxcentro|97x97px20 qəpik24,25 mm6,6 gEstriado a segmentos.Escaleira, símbolos xeométricos e valor.centro|103x103pxcentro|104x104px50 qəpik25,5 mm7,7 gCentro: aceiro bañado en latón. Aro:  aceiro inoxidable.Estriado con lenda: AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASIPozos petrolíferos e valor.

 Billetes 
Os billetes postos en circulación teñen os valores de 1, 5, 10, 20, 50, 100 e 200 manats. O seu deseñador, Robert Kalina, é autor non só destes billetes e dos do euro, senón doutros correspondentes aos sistemas da libra siria, o marco convertible bosníaco ou o antigo xilin austríaco. Os billetes teñen certas semellanzas cos do euro e os criterios de elección dos seus motivos inspiráronse nos dos billetes da Eurozona."Currency in circulation: Banknotes ". Central Bank of the Republic of Azerbaijan.

En 2009 o Banco Nacional de Azerbaidján (Azərbaycan Milli Bankı) cambiou o seu nome polo de Banco Central da República de Azerbaidján (Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı). En 2010 emitiuse o billete dun manat que xa reproducía esta nova denominación do banco emisor, ao que se lle sumou en 2012 o de 5 manats. En 2017 emitiuse un billete de 100 manats que, datado en 2013, aínda que coa nova denominación do banco emisor.

En 2011 o Ministerio de Facenda de Azerbaidján anunciou que estaba a considerar a emisión de billetes con valores de 2 e de 3 manats, así como outros con valores superiores ao de 100 manats."В Азербайджане предлагается ввести банкноты мелкого номинала". En Trend. News Agency. En febreiro de 2013, o Banco Central da República de Azerbaidján anunciou a posta en circulación de billetes dun valor máis alto que o dos existentes."Центробанк Азербайджана отказался от выпуска в 2013 году банкнот крупного номинала". En Trend. News Agency. Non foi ata 2018 cando se introduciu o novo billete de 200 manats, conmemorativo do 95 aniversario do expresidente acerbaixano Heydər Əliyev."Central Bank presents new currency". Central Bank of the Republic of Azerbaijan.

ImaxeValor nominalDimensiónCorDescriciónEmisiónAnversoReversoAnversoReversocentro|120x120pxcentro|120x120px1 manat "1 MANAT FROM 2017". RealBanknotes.com120 × 70 mmGrisInstrumentos musicais tradicionais.Mapas e ornamentos.2005
2009

2017centro|127x127pxcentro|127x127px5 manat "5 MANAT FROM 2017". RealBanknotes.com120 × 70 mmLaranxaEscritores e libros acerbaixanos e extracto do himno nacional.Mapas e ornamentos. Debuxos rupestres ce Gobustan.2005
2009

2017centro|134x134pxcentro|134x134px10 manat  "10 MANAT FROM 2018". RealBanknotes.com134 × 70 mmVerde azuladoRepresentación do antigo BakúMapas e ornamentos.2005
2018centro|141x141pxcentro|141x141px20 manat "20 MANAT FROM 2005". RealBanknotes.com141 × 70 mmVerdeSímbolos de poder: espada, casco e escudo.Mapas e ornamentos. Símbolo da paz (harybulbul)2005centro|148x148pxcentro|148x148px50 manat "50 MANAT FROM 2005". RealBanknotes.com148 × 70 mmAmareloXuventude e símbolos de progreso, coñecemento e ciencia.Mapas e ornamentos.2005centro|155x155pxcentro|155x155px100 manat "100 MANAT FROM 2013". RealBanknotes.com155 × 70 mmVioletaPadróns arquitectónicos desde a Antigüidade e símbolo ₼.Mapas e ornamentos2005
2013centro|160x160pxcentro|160x160px200 manat "200 MANAT FROM 2018". RealBanknotes.com160 × 70 mmAzulArquitectura moderna: centro Heydar Aliyev (Bakú).Mapas e ornamentos2018

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Mehdizade, S. (2006). "Azerbaijan's New Manats: Design and Transition to a New Currency". En Azerbaijan International''. Outono de 2006 (14.3. Páxinas 64-69).

 Outros artigos 
 Economía de Azerbaidján

 Ligazóns externas 

 Catálogo das moedas e os billetes de Azerbaidján

Categoría:Moedas de Azerbaidján
Categoría:ISO 4217