Crónica de Paros

A Crónica de Paros (Χρονικὸν Πάριον) é un documento epigráfico que contén unha relación cronolóxica de diversos eventos lendarios, políticos e culturais de importancia sucedidos no mundo grego en sincronía cos diversos reis e arcontes atenienses. Abarca unha cronoloxía que vai desde o ano -1581 até o -264/3.

A crónica está tallada no mesmo tipo de mármore que fai honra ao seu nome como mármore de Paros. O fragmento máis importante —que adoita denominarse fragmento A— foi trasladado a Inglaterra en 1627 por un emisario de Thomas Howard. A parte superior do mesmo foi destruída pero coñécese o seu contido porque foi publicado no século XVII antes da súa destrución. A parte inferior consérvase no Museo Ashmolean de Oxford (Reino Unido). Unha terceira parte —que se denomina fragmento B— atopouse en 1897 na illa grega de Paros e consérvase no Museo Arqueolóxico de Paros.

Coñécese tamén como: 

Chronicon marmoreum.
Marmora paria.
Marmor parium.
Marmora arundeliana.
Marmora oxoniensia.
Marmorchronik.

 Contido 
Entre o contido da estela de mármore figura:

 Fragmento perdido

AnoContido-1581/-1580Fundación da primitiva Atenas por Cécrope I, fundador da liñaxe dos Cecrópidas.-1573/-1572Deucalión reina en Licorea.-1531/-1530Realízase o primeiro xuízo no Areópago, de Ares contra Poseidón.-1528/-1527Diluvio de Deucalión.-1521/-1520Anfictión reina nas Termópilas.-1520/-1519Os gregos pasaron a denominarse helenos.-1518/-1517Fundación de Tebas por Cadmo.-1515/-1514Dato fragmentario dun ano en que Anfictión reinaba en Atenas.-1510/-1509Chegada de Dánao e as súas fillas no primeiro pentecóntero á Hélade. Varias delas erixen o templo de Atenea en Lindos.-1505/-1504Institución das Panateneas. Nesa data tamén Erictonio foi o primeiro que xunguiu os cabalos ao carro para tirar del mentres que Hiagnis inventou a frauta en Frixia e realizou composicións en modo frixio en honra da Nai dos Deuses, de Dioniso e de Pan.-1462 ou -1423Reinado de Minos en Creta e descubrimento do ferro no Monte Ida polos Dáctilos ideos.-1409/-1488Chegada de Deméter a Atenas e o seu encontro con Triptólemo.-1408/-1407Triptólemo realiza a primeira recollida de gran.-1399/-1398Orfeo realiza a primeira composición poética do mito do rapto de Perséfone e a súa procura por Deméter.-1397/-1396Eumolpo institúe os Misterios de Eleusis.-1325/-1324Pandión II reina en Atenas.Entre -1324/-1323 e -1308/-1307Institúense os Xogos de Eleusis e o festival de Zeus Liceo en Arcadia.Entre -1307/-1306 e -1295/-1294Dato fragmentario referido a Heracles no período en que Exeo reina en Atenas.-1294/-1293Hai unha praga de fame na Ática e tras consultar o oráculo, fíxase o tributo que os atenienses deben pagar a Minos.-1259/-1258Teseo é rei de Atenas, onde institúe a democracia. Ademais coloniza a dodecápole xonia e institúe os Xogos Ístmicos.-1256/-1255As amazonas invaden a Ática.-1251/-1250A guerra dos Sete contra Tebas ten lugar, así como a fundación dos Xogos Nemeos.-1218/-1217A guerra de Troia empeza.-1209/-1208A toma de Troia ten lugar o 24 de tarxelión (que se corresponde co 5 de xuño).-1208/-1207Xuízo a Orestes no tribunal do Areópago.-1202/-1201Fundación de Salamina (en Chipre).-1086/-1085Neleo coloniza Mileto e o resto de Xonia: Éfeso, Eritras, Clazómenas, Priene, Lébedos, Teos, Colofón, Miúnte, Focea, Samos e Quíos e organiza Xogos PanxoniosSon as cidades da Liga Xónica..-937/-936Florecemento de Hesíodo.-906/-905Florecemento de Homero.

 Fragmento de Oxford

AnoContido-895/-894Introdución dos pesos e medidas por Fidón de Argos, que tamén cuñou moedas de prata en Exina.Data indeterminada ao redor de mediados do século -VIIIFundación de Siracusa por Arquias, con emigrantes procedentes de Corinto.-683/-682Os arcontes pasan a exercer o seu cargo por un período dun ano.-644/-643Florecemento de Terpandro de Lesbos, que revolucionou a música.-604/-603Aliates convértese en rei de Lidia.Data indeterminadaDesterro de Safo á illa de Sicilia.-591/-590Realización de sacrificios dos Anfictións despois de derrotar a Cirra e instauración de xogos deportivos onde se outorgan premios monetarios procedentes do botín.-582/-581Introdución da coroa de loureiro como premio nos xogos de Delfos.En torno ao -580Primeiro coro de actores cómicos en Atenas, organizado no demo de Icario e inventado polo poeta Susarión, onde se premiaba ao vencedor cun cesto de figos e un odre de 40 litros de viño.-561/-560Pisístrato convértese en tirano de Atenas.-556/-555Embaixada de Creso a Delfos.-541/-540O rei Ciro II o Grande toma Sardes.-536/-535Posta en escena da primeira obra dramática de Tespis, onde se propuxo como premio para o vencedor un macho cabrío.-520/-519Darío I convértese en rei dos persas tras a morte de Gaumata.-511/-510Asasinato de Hiparco por Harmodio e Aristoxitón.O texto engade que con iso liberaron a Atenas dos Pisistrátidas, pero isto era un erro moi difundido posto que o poder efectivo era exercido por Hipias, o irmán de Hiparco.-509/-508Primeiro certame de coros de homes (ditirambos), onde venceu Hipódico de Calcis.-494/-493Vitoria de Melanípides en Atenas.-490/-489Batalla de Maratón, onde Esquilo loitou con 35 anos.-489/-488Vitoria de Simónides de Ceos en Atenas. Morte de Darío e ascenso ao trono de Xerxes.-485/-484Primeiro triunfo dunha traxedia de Esquilo nas grandes Dionisias así como o nacemento de Eurípides e a chegada a Grecia do poeta EstesícoroA cronoloxía máis aceptada, en cambio, sitúa a Estesícoro entre os séculos -VII e -VI. Tratouse de explicar a datación deste poeta na Crónica de Paros sinalando a posibilidade de que o cronista coñecese a viaxe a Grecia do poeta pero descoñecese a súa data e quixese sincronizala cos grandes poetas tráxicos atenienses. Tamén se suxeriu que se podería tratar doutro poeta do mesmo nome que o máis coñecido Estesícoro: Marco Ercoles, La cronologia di Stesicoro e l’eclisse. Testimonianze letterarie e dati scientifici (en italiano) ,  p.36, en revista «Prometheus» 34, 2008, 35-47..-480/-479Xerxes manda construír unha ponte sobre o Helesponto e prodúcense as batallas das Termópilas e de Salamina.-479/-478Batalla de Platea e erupción do Etna.-478/-477Xelón convértese en tirano de Siracusa.-477/-476Vitoria de Simónides, o inventor dun sistema mnemotécnico, nunha competición coral de Atenas, así como data das estatuas de Harmodio e Aristoxitón.-472/-471Hierón convértese en tirano de Siracusa e estancia na cidade do poeta Epicarmo.-469/-468Vitoria de Sófocles cunha traxedia á idade de 28 anos.-468/-467Caída dun meteorito no río Egospótamos e morte de Simónides.-461/-460Morte de Alexandre I e ascenso ao trono de Macedonia do seu fillo Pérdicas.-456/-455Morte de Esquilo en Xela á idade de 69 anos.-442/-441Primeira traxedia de Eurípides que obtivo o primeiro posto nas grandes Dionisias, á idade de 44 anos. Sócrates e Anaxágoras foron contemporáneos del.-420/-419Morte de Pérdicas e ascenso ao trono de Macedonia de Arquelao.-408/-407Dionisio convértese en tirano de Siracusa.-407/-406Morte de Eurípides.-406/-405Morte de Sófocles aos 92 anos, e Ciro comeza a súa expedición.-402/-401Vitoria do poeta Telestes de Selinunte en Atenas.-400/-399Os helenos da Expedición do Dez Mil chegan á costa.-399/-398Vitoria de Aristónoo en Atenas.Data indeterminadaVitoria en Atenas de Poliído de Selimbria cun ditirambo.-380/-379Morte do poeta ditirámbico Filóxeno aos 55 anos.-377/-376Vitoria do dramaturgo Anaxándrides en Atenas.-373/-372Vitoria de Astidamante en Atenas e incendio do templo de Apolo de Delfos.-371/-370Batalla de Leuctra onde vencen os tebanos, e ascenso ao trono de Macedonia de Alexandre II tras a morte de Amintas.Entre -370 e -368Vitoria de Estesícoro de Himera en Atenas (distinto do Estesícoro citado na data de -485/[[-484) e construción de Megalópole.-368/-367Dionisio II convértese en tirano de Siracusa despois da morte do seu pai e ascensión ao trono de Macedonia de Ptolomeo de Aloro despois da morte de Alexandre II.-366/-365Os focidios apodéranse do Oráculo de Delfos.Data indeterminadaMorte de Timoteo.Data indeterminada.Ascenso ao trono de Macedonia de Filipo II e ascenso ao trono de Persia de Oco tras a morte de Artaxerxes II.-357/-356Dato fragmentario.-355/-354Dato fragmentario.IndeterminadaDato fragmentario.

 Fragmento de Paros

AnoContido-336/-335Ascenso ao trono de Macedonia de Alexandre tras a morte de Filipo.-335/-334Alexandre marcha contra os tríbalos e os ilirios e destrúe Tebas.-334/-333Alexandre cruza a Asia e teñen lugar as batallas de Gránico e de Isos.-333/-332Alexandre apodérase de Fenicia, Chipre e Exipto.-332/-331Alexandre derrota a Darío preto de Arbela, toma Babilonia e funda Alexandría.-330/-329Florecimiento de Calipo, Alexandre atrapa a Darío e aforca a Beso.-328/-327Vitoria de Filemón o cómico e fundación dunha cidade helena a beiras do río TanaisVéxase Arriano, Anábase de Alexandre Magno IV,1,3. Supónse que esta cidade era Alexandría Escate que en realidade estaba na beira do río Iaxartes, un río que ao que parece era confundido por algúns co río Tanais..-324/-323Morte de Alexandre e Ptolomeo faise co control de Exipto.-323/-322Guerra Lamiaca e Batalla de Amorgos entre atenienses e macedonios.-322/-321Antípatro toma Atenas e Ofelas toma Cirene.-321/-320Antígono cruza a Asia, enterro de Alexandre Magno en Menfis, morte de Pérdicas, Crátero e Aristóteles, e viaxe de Ptolomeo a Cirene.-319/-318Morte de Antípatro, fuga de Casandro de Macedonia, sitio de Cícico por Arrideo, conquista de Siria e Fenicia por Ptolomeo e elección de Agatocles como comandante do exército de Siracusa.-317/-316Batalla naval entre as frotas de Clito e Nicanor cerca do templo dos calcedonios e Demetrio promulga leis en Atenas.-316/-315Retorno de Casandro a Macedonia, reconstrución de Tebas, morte de Olimpia, fundación de Casandrea e Agatocles convértese en tirano de Siracusa. No mesmo ano tivo lugar a primeira vitoria do poeta Menandro en Atenas.-313/-322Morte do poeta Sosífanes.-312/-311Eclipse de sol, derrota de Demetrio Poliorcetes ante Ptolomeo en GazaConsidérase que a data da eclipse de sol está equivocada, posto que a eclipse máis próxima tivo lugar en agosto do -310..-311/-310Morte de Nicocreonte e Ptolomeo apodérase da súa illa.-310/-309Morte de Alexandre e de Heracles, fillos de Alexandre Magno, e Agatocles desembarca en África.-309/-308Fundación de Lisimaquia, nacemento de Ptolomeo II Filadelfo en Cos, e morte de Cleopatra de Macedonia en Sardes.-308/-307Demetrio Poliorcetes cerca e toma o Pireo e expulsa a Demetrio de Falero de Atenas.-307/-306Demetrio destrúe Muniquia e conquista Chipre.-306/-305Nacemento do poeta Sosífanes (por tanto trátase dun Sosífanes distinto do nomeado con ocasión do ano -316/-315.)-305/-304Sitio de Rodas e Ptolomeo ocupa o trono en Exipto.-304/-303Terremotos en Xonia e Demetrio toma Calcis.-303/-302Aparición dun cometa e Lisímaco cruza a Asia.-302/-301Dato fragmentario que cita a Demetrio e Casandro, nun ano en que Nicocles era arconte de Atenas.-299/-298Dato fragmentario onde se citan os personaxes de Demetrio, Casandro, os Ptolomeos e a cidade de Calcis.
Unha das cuestións destacábeis é que a crónica ofrece moitos datos sobre a fundación de diversos Xogos Panhelénicos e outros xogos e festivais helénicos pero con todo, non hai datos sobre os Xogos Olímpicos.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

José J. Caerols Pérez, Helánico de Lesbos: Fragmentos, pp. 287–289, Madrid: CSIC (1991), ISBN 84-00-07160-3. 
Silke Knippschild, El prestigio del pasado: la representación de la Antigüedad como signo de poder en la Inglaterra del siglo XVII, p. 290, en Congreso Internacional "Imagines", La Antigüedad en las Artes escénicas y visuales: Universidad de La Rioja, Logroño, 22-24 de octubre de 2007 (pp. 283–302). Universidade da Rioxa.
Felix Jacoby, Das Marmor Parium. Weidemann, Berlín 1904.

 Ligazóns externas 

 Texto grego en Wikisource.
 IG, XII, 5, 444.
 SEG, 39, 862.
 Texto grego no sitio da Bibliotheca Augustana (Augsburgo).

Categoría:Mitoloxía grega
Categoría:Coleccións do Museo Ashmolean