Marilyn Horne

Marilyn Horne, nada en Bradford (Pensilvania) o 16 de xaneiro de 1934, é unha mezzosoprano estadounidense, apreciada polas súas interpretacións de personaxes de óperas de Rossini e Händel. Durante a súa longa traxectoria musical, foi admirada polo seu amplo espectro vocal (dende contralto a soprano coloratura), a súa considerable habilidade para a actuación e a súa notable musicalidade.

Recibiu a Medalla Nacional das Artes (1992) e os Kennedy Center Honors (1995). Gañou catro premios Grammy.

 Traxectoria 
 Inicios 
Nada en Pensilvania, a súa familia mudouse a Long Beach, California. Estudou con William Vennard na Universidade de Southern California e en Santa Barbara coa lendaria Lotte Lehmann na Music Academy of the West. Pertenceu ao Roger Wagner Chorale e dobrou a Dorothy Dandridge no filme Carmen Jones ademais de cantar anuncios publicitarios.

Iniciou a súa carreira como soprano lírica evolucionando cara a unha das voces máis importantes aparecidas na segunda metade do século XX como mezzosoprano. A súa arte floreceu nun período en que outras grandes compañeiras de rexistro, como a española Teresa Berganza e as súas compatriotas Shirley Verrett e Grace Bumbry, contribuíron ao restablecemento da tradición perdida.

 Carreira europea 
A principios da década de 1960, Horne destacou cantando Richard Wagner, Mahler, Brahms e música dodecafónica. A primeira parte da súa carreira operística realizouna en Europa, na Ópera de Gelsenkirchen, onde probou a súa versatilidade cantando infinidade de papeis, dende Marie en Wozzeck a unha das Valquirias, Bach, Mozart, Beethoven, opereta e ópera italiana (Minnie, Mimi, Fulvia, Amelia). O seu debut en La Scala tivo lugar grazas á invitación de Igor Stravinski como Jocasta en Œdipus rex (1969) pero su consagración scalígera ocorreu posteriormente con Le siège de Corinthe de Rossini xunto ao debut doutra diva, a soprano Beverly Sills.

 Rossini e o belcanto 
A súa asociación artística coa gran soprano australiana Joan Sutherland (e o seu marido, o director Richard Bonynge) foi unha das máis exitosas da súa era; ambas levaron a arte do bel canto a un altísimo nivel especialmente como Norma e Adalgisa na ópera homónima de Bellini, unha das probas suprems para toda soprano e mezzosoprano, en Beatrice di Tenda, Semiramide de Rossini, Lucrezia Borgia e Anna Bolena de Donizetti.

Grazas á influencia dos directores Henry Lewis e Richard Bonynge, especializouse no difícil repertorio de coloratura do bel canto revivindo unha arte que parecía extinta.

Como Pauline Viardot e outras divas da época no século XIX, Horne destacou como ningunha no século XX como mezzosoprano de coloratura especializándose nos tres grandes roles de Rossini compostos para Isabella Colbran e orixinariamente para o rexistro, Rosina de Il barbiere di Siviglia, Angelina de La Cenerentola e Isabella de L'italiana in Algeri, así como La donna del lago e Tancredi.

 Metropolitan Opera 
O seu esperado debut no Metropolitan Opera foi como Adalgisa xunto a Sutherland en 1970 ao que seguiron actuacións como Orfeo, Rosina, Isabella, Amneris e en 1972 como Carmen dirixida por Leonard Bernstein. En 1977, dirixida por Henry Lewis e producida por John Dexter a ignota Le prophète de Giacomo Meyerbeer foi outro fito na súa carreira metropolitana na personaxe de Fides xunto a Renata Scotto e James McCracken.

En 1984 o MET montou por primeira vez unha ópera de Händel na súa honra: Rinaldo. Para ese teatro en 1991, John Corigliano compuxo o cameo de Samira, unha sátira á súa famosa Isabella, motivando unha celebrada aparición na ópera The Ghosts of Versailles. Horne reapareceu en 1995 como Genevieve nas funciós de Pelléas et Mélisande de Debussy celebrando o vinte e cinco aniversario da súa colega Frederica von Stade e en 1996 como Miss Quickly en Falstaff, que foron as súas últimas funcións no MET.

Outros roles foron os de Orfeo ed Euridice de Gluck, Orlando furioso de Vivaldi, Mignon de Thomas, Semele de Händel, Dalilah de Saint Saens, Amneris de Aida, Azucena de Il Trovatore, Miss Quickly de Falstaff, La Navarraise de Massenet, a Zia Principessa de Suor Angelica de Puccini. Á parte de Sutherland, foi relevante a súa participación con figuras como Luciano Pavarotti e Montserrat Caballé.

O 5 de xullo de 1986, actuou no tributo da New York Philharmonic polo centenario da Estatua da Liberdade, que foi televisado en ABC Television.

En ocasión do centenario do Metropolitan Opera Horne foi recoñecido por The New York Times nun artigo asinado por Robert Jacobson como unha das 100 maiores cantantes na historia do teatro.

 Vida persoal 
Entre 1960 e 1974 estivo casada co primeiro director de orquestra afroamericano Henry Lewis (1932-1996) con quen tivo unha filla, Angela. Posteriormente casou co baixo Nicola Zaccaria (1923-2007).

En 1983 publicou as súas memorias coa colaboración de Jane Scovell. A segunda parte actualizada apareceu en 2004.

Retirouse en 1999, aparecendo ocasionalmente en recitais de música popular estadounidense. Estableceu The Marilyn Horne Foundation para preservar a arte do canto e deu clases magistrales no Oberlin College Conservatory of Music e na University of Oklahoma.

En decembro de 2005, pouco antes de cumprir 72 anos, foi diagnosticado un cancro de páncreas localizado.

 Discografía parcial 
 Beethoven: Ninth Symphony (M. Price, Vickers, Salminen; Zubin Mehta, 1983) [live] RCA Red Seal
 Bellini: Norma (Sutherland, J. Alexander, Cross; Richard Bonynge, 1964) Decca
 Bernstein: West Side Story (Te Kanawa, Troyanos, Carreras; Leonard Bernstein, 1984) Deutsche Grammophon
 Bizet: Carmen (Maliponte, McCracken, Krause; Leonard Bernstein, 1972) Deutsche Grammophon
 Donizetti: Anna Bolena (Souliotis, J. Alexander, Ghiaurov; Silvio Varviso, 1968/69) Decca
 Donizetti: Lucrezia Borgia (Sutherland, Aragall, Wixell; Richard Bonynge, 1977) Decca
 Gluck: Orfeo ed Euridice (Lorengar, Donath; Georg Solti, 1970) Decca
 Handel Rinaldo (Gasdia, Palacio, Weidenger, Fisher, 1989) Nuova Era
 Handel: Semele (Battle, Ramey;  John Nelson, 1990) Deutsche Grammophon
 Massenet: La Navarraise (Domingo, Milnes, Zaccaria; Henry Lewis, 1975) RCA Red Seal
 Meyerbeer: Le prophète (Scotto, McCracken, Hines; Henry Lewis, 1976) Sony
 Mozart: Don Giovanni (Sutherland, Lorengar, Krenn, Bacquier, Gramm; Richard Bonynge, 1968) Decca
 Ponchielli: La Gioconda (Tebaldi, Dominguez, Bergonzi, Merrill; Lamberto Gardelli, 1967) Decca
 Puccini: Suor Angelica (Scotto, Cotrubas; Lorin Maazel, 1976) Sony
 Rossini: Il barbiere di Siviglia (Barbacini, Nucci, Dara, Ramey;  Riccardo Chailly, 1982) Sony
 Rossini: Bianca e Falliero (Ricciarelli, Merritt;  Donato Renzetti, 1986) [live] Fonit Cetra
 Rossini: L'italiana in Algeri (Battle, Ramey; Scimone, 1980) Erato
 Rossini: Semiramide (Sutherland, Rouleau; Richard Bonynge, 1965/66) Decca
 Rossini: Tancredi (Cuberli, Zaccaria; Ralf Weikert, 1982) Sony
 Roussel: Padmâvatî (Gedda, van Dam; Michel Plasson, 1982/83) EMI
 Thomas: Mignon (Welting, von Stade, Vanzo, Zaccaria; Antonio de Almeida, 1977) Sony
 Verdi: Falstaff (Sweet, Lopardo, Panerai, Titus; Colin Davis, 1991) RCA Red Seal
 Verdi: Requiem (Sutherland, Horne, Pavarotti, Talvela; Georg Solti, 1967) Decca
 Verdi: Il trovatore (Sutherland, Pavarotti, Wixell, Ghiaurov; Richard Bonynge, 1976) Decca
 Vivaldi: Orlando furioso (de los Ángeles, Valentini Terrani; Claudio Scimone, 1977) Erato

 Notas 

 Véxase tamén 
 Ligazóns externas 
 Biografía 
 Marilyn Horne Foundation
 La Donna del Lago
 Norma con Joan Sutherland

Categoría:Nados en Pensilvania
Categoría:Nados en 1934
Categoría:Mezzosopranos
Categoría:Cantantes de Pensilvania
Categoría:Finados por cancro de páncreas