Bucephala

Bucephala é un xénero de aves da orde das anseriformes,  familia dos anátidos, e subfamilia dos merxinos.

As súas especies don patos mergulladores que viven no hemisferio Norte, que reciben en galego o nome vulgar de ollodourados.Lista das aves de Galicia. Turismo ornitolóxico de Galicia, pp. 16-17.

 Taxonomía 
 Descrición 
O xénero foi descrito en 1858 polo herpetólogo, ornitólogo e ictiólogo estadounidense Spencer Fullerton Baird.Bucephala S.F.Baird, 1858 no GBIF. Consultado o 11 de novembro de 2022.Bucephala Baird, 1858 na BioLib. Consultada o 11 de novembro de 2022. 

 Etimoloxía 

O nome do xénero deriva da palabra do grego antigo βοῦκεφαλος boṹkephalos, "cabeza de touro", de βοῦς boṹs, "touro", e κεφαλή kephalē, "cabeza", en referencia á forma da súa cabeza e o inchamento das plumas do ollodourado de touca (B. albeola) que fai que a súa cabeza pareza máis grande.

 Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
Bucephalus Prjewalski, 1878
Glaucionetta Stejneger, 1885

 Especies 
As tres especies vivas son:
 Imaxe  Nome científico  Nome común Distribución120px  Bucephala clangula ollodourado  Canadá e norte dos Estados Unidos, Esandinavia, estados bálticos e norte de Rusia120px  Bucephala islandica ollodourado islandés   noroeste de Norteamérica120px  Bucephala albeola ollodourado de touca    norte de Norteamérica e sur dos estados Unidos.

Estas tres especies foron rexistrdas en Galicia, B. clangula como invernante regular e as outras dúas como aves errrantes accidentais moi raras. (Ver Lista das aves de Galicia).

 Nota taxonómica 

A taxonomía das especies deste xénero foi discutida e sometida a cambios. O ollodourado de touca (B. albeola) fora anterirmente tratado como o único membro do seu xénero (ás veces innecesariamente cambiado a Charitonetta), mentres que os outros ollodourados foran incorrectamente situados no xénero Clangula (como Clangula americana), que hoxe é o xénero de Clangula hyemalis, que daquela estaba situado no xénero Harelda.Report of the National conference on utilization of forest products. New national museum, Washington, DC, November 19 and 20, 1924. Issue 13. US Govt. print. off. 1925. Podería ser correcto aínda recoñecer dous xéneros, xa que B. albeola e os outros dous ollodourados son bastante diverxentes. Nese caso, Bucephala quedaría restrinxido só a B. albeola e o nome Glaucionetta (Stejneger, 1885) foi recuperado para os outros ollodourados.

Os taxons fósiles coñecidos son:
 Bucephala cereti (Sajóvölgyi, Mioceno medio de Mátraszõlõs, Hungría - Plioceno tardío de Chilhac, Francia)
 Bucephala ossivalis (Mioceno tardío/Plioceno tenperán de Bone Valley, Estados Unidos), que é moi similar ao ollodourado (B. clangula) e pode mesmo ser unha paleosubespecie ou un devanceiro directo seu
 Bucephala fossilis (Plioceno tardío de California, Estados Unidos)
 Bucephala angustipes (Plistoceno temperán de Europa central)
 Bucephala sp. (Plistoceno temperán de Dursunlu, Turquía: Louchart et al. 1998)Louchart, Antoine; Mourer-Chauviré, Cécile; Guleç, Erksin; Howell, Francis Clark & White, Tim D. (1998). "L'avifaune de Dursunlu, Turquie, Pléistocène inférieur: climat, environnement et biogéographie". Les Comptes rendus de l'Académie des sciences|C. R. Acad. Sci. Paris IIA 327 (5): 341-346. [en francés cunha versión abreviada en inglés]  (resumo HTML)

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Carboneras, Carles; del Hoyo, Josep; Elliot, Andrew & Sargatal, Jordi (1992): "Family Anatidae (Ducks, Geese and Swans)" en Handbook of the Birds of the World. Volume 1. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 84-8733-410-5.

 Outros artigos 
Anseriformes
Anátidos
Merxinos

 Ligazóns externas 
Ollodourado en Birdzilla

Categoría:Anátidos