Tálero de tiro

miniatura|280x280px|Tálero de tiro conmemorativo do Festival de Tiro de Friburgo en 1934

Tálero de tiro (en alemán: Schützentaler; en francés: Écu de tir) é a denominación que se lles dá no ámbito numismático ás moedas suízas cuñadas para conmemorar os festivais de tiro (en alemán: schützenfest; en francés: fête de tir), uns torneos moi populares en diversos cantóns da Confederación Suíza."Schützentaler und -medaillen". En Münzen-Lexikon. Reppa.de.Lavin. "Los festivales de tiro en la moneda suiza ". En Numismático Digital."Swiss Shooting Thalers". http://www.zumbo.ch

A maior parte destas moedas son diferentes nos seus deseños respecto das súas equivalentes circulantes, non conmemorativas, aínda que as emitidas con motivo dos festivais de tiro de Xenebra en 1851 e de Seleura en 1855 supoñen unha excepción. As temáticas representadas son habitualmente de exaltación cantonal ou patriótica (militares históricos, heráldica etc.).

Aínda que o máis habitual é que se trate de moedas de prata, algunhas das emisións do século XIX utilizaron outros metais, entre eles o ouro, sempre en pequenas cantidades.

Estas moedas diferéncianse das medallas tamén emitidas para conmemorar os festivais de tiro por estaren suxeitas ás mesmas especificacións métricas que as demais moedas circulantes. Ademais, todas elas amosan o seu valor facial, coa excepción das de Stans e Sankt Gallen, nas que non aparece expreso. Malia recibiren o nome de táleros, por coincidiren nas súas especificacións de diámetro, metal e peso, ningunha delas amosa o seu valor facial nesa antiga moeda, máis propia de Alemaña e de Austria.Krause, D. R. (1965). Páxina 10. A primeira emisión dun tálero de tiro foi con motivo do festival de tiro de Coira en 1842, cun valor de catro francos; a segunda, emitida para Glarus, ten un valor facial de corenta batzen, e a terceira, do festival de tiro de Xenebra de 1851, é de dez francos. Ao longo do século XIX cuñáronse 18 deseños e, deles, todos os emitidos de 1855 a 1885 amosan a denominación de 5 francos.

Xa no século XX, en 1934 comezou unha nova serie, que se truncou por mor da segunda guerra mundial, e en 1984 reiniciáronse estas emisións con motivo do festival en Oberhasli. Nas décadas seguintes xeneralizáronse as emisións en metais como o ouro e o cuproníquel e con denominacións de ata os 1.000 francos.

 Historia 
miniatura|Cartel anunciador do festival de tiro de Zürich de 1859, en conmemoración do cal se emitiu un tálero de tiro
Os primeiros táleros de tiro foron moedas cantonais, emitidas polos cantóns soberanos de Suíza. Todas estas pezas, así como a emisión de 1855 de Soleura, tiñan curso legal. Os seguintes táleros do século XIX, xa dentro da Confederación Suíza, seguiron as especificacións legais de peso, medida e pureza do metal que se lles esixían ás moedas circulantes, polo que se lles permitiu a inclusión do seu valor facial de cinco francos.Bruce, C. R. (2007). Páxina 45.

A partir de 1865, Suíza converteuse en membro da Unión Monetaria Latina e os táleros de tiro non foron incluídos entre as emisións autorizadas pola Unión. Xa que logo, as seguintes emisións pasaron a ser consideradas como semimoedas (ou semimedallas), aínda que seguían a ser aceptadas na circulación cotiá, xa que mantiñan as especificacións legais das moedas oficiais. Esta serie de táleros de tiro seguindo os padróns establecidos pola Unión Monetaria Latina terminou en 1885 co tálero de Berna.Kenen, P. B.; Meade, E. E. (2008). Regional Monetary Integration Cambridge. Cambridge University Press. ISBN 0-521-86250-7

En 1927, a Unión Monetaria Latina deixou de existir e uns anos máis tarde, en 1934, retomouse a emisións de táleros de tiro para conmemorar o festival de Friburgo; este foi o derradeiro cuñado seguindo as especificacións legais da moeda suíza. En 1939 apareceu unha nova emisión para o festival de Lucerna, que xa non tiña nin o peso nin o diámetro das moedas circulantes legalmente, polo que estas pezas eran aceptadas unicamente no festival de tiro e nas empresas participantes.

A produción de táleros de tiro foi interrompida pola segunda guerra mundial.Searis, B. J. "Swiss Shooting Thalers". Professional Coin Grading Service. 22 de abril de 2013.

En 1984 iniciouse unha nova serie de táleros de tiro, debido en gran parte aos esforzos do comerciante de moedas con sede en California Richard Nelson. Tanto esta como todas as emisións posteriores teñen unicamente a condición de medalla conmemorativa e carecen absolutamente de curso legal.

 Emisións de táleros de tiro 

 Coira 

 Ano: 1842
 Valor facial: 4 francos
 Deseñador: Karl Friedrich Voigt
 Diámetro: 40 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 4.256 Richter, J. (2005). Páxina 161.
 Ref. Krause: 17 Número de referencia no catálogo de Krause, C. L. e Mishler, C. (1996).
 Ref. Haberling: 1 
 Notas: sábese que se cuñaron algunhas pezas en alpaca e en cinc. Supostamente, as de cinc terían sido colocadas no centro das dianas para que, no caso de alcanzalas, os tiradores obtivesen mellor puntuación.

LendasTraduciónA/EIDGENÖSSISCHES FREISCHIESSEN IN CHUR – 1842"Tiro libre federal en Coira – 1842"160x160px160x160pxR/CANTON GRAUBÜNDEN – 4 SCHWEIZER FRANKEN"Cantón de Graubünden – 4 francos suízos"CantoEINTRACHT MACHT STARK"A harmonía é a forza"

 Glarus 

 Ano: 1847
 Valor facial: 40 batzen
 Deseñador: S. Burger, Karl Friedrich Voigt
 Diámetro: 40 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 3.200 Richter, J. (2005). Páxina 156.
 Ref. Krause: 20 
 Ref. Haberling: 3 
 Notas: fundíronse 1.023 pezas. Sábese que se cuñaron algunhas pezas en alpaca e en cinc. Supostamente, as de cinc terían sido colocadas no centro das dianas para que, no caso de alcanzalas, os tiradores obtivesen mellor puntuación.

LendasTraduciónA/EIDGENÖSSISCHES FREYSCHIESSEN IN GLARUS – 1847"Tiro libre federal en Glarus – 1847"160x160px160x160pxR/40 Btz."40 batzen"CantoEINTRACHT MACHT STARK"A harmonía é a forza"

 Xenebra 

 Ano: 1851
 Varor facial: 10 francos
 Deseñador: Antoine Bovy
 Diámetro: 48 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 1.000 Richter, J. (2005). Páxina 113.
 Ref. Krause: 138 
 Ref. Haberling: 4 
 Notas: o deseño é idéntico ao da moeda circulante de 10 francos.

LendasTraduciónA/POST – TENEBRAS – LUX"Luz despois da escuridade"160x160px162x162pxR/REPUBLIC ET CANTON DE GENEVE – 10 FRANCS 1851"República e Cantón of Xenebra – 10 francos 1851"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Soleura 

 Ano: 1855
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Antoine Bovy
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 3.000 Richter, J. (2005). Páxina 209.
 Ref. Krause: S3 
 Ref. Haberling: 5 
 Notas: o deseño é idéntico ao da moeda circulante de 5 francos.

LendasTraduciónA/HELVETIA"Suíza"160x160pxR/5 Fr. 1855"5 francos 1855"CantoEIDGEN. FREISCHIESEN SOLOTHURN 1855"Tiro libre feederal de Soleura 1855"

 Berna 

 Ano: 1857
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Ferdinand Korn
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 5.191 Richter, J. (2005). Páxina 60.
 Ref. Krause: S4 
 Ref. Haberling: 6 
 Notas: coñécense exemplares en alpaca.

LendasTraduciónA/EHRE IST MEIN HOECHSTES ZIEL"O honor é o meu maior obxectivo"162x162px160x160pxR/EIDGENÖSSISCHES FREISCHIESSEN IN BERN 1857 – 5 FRANKEN"Tiro libre federal de Berna 1857 – 5 francos"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Zürich 

 Ano: 1859
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Ferdinand Korn
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 6.000 Richter, J. (2005). Páxina 299.
 Ref. Krause: S5 
 Ref. Haberling: 7 

LendasTraduciónA/EIDGENÖSSISCHES FREISCHIESSEN – 1859"Tiro libre federal – 1859"163x163px161x161pxR/ZÜRICH – 5 FRANKEN"Zürich – 5 francos"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Stans (Nidwalden) 

 Ano: 1861
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Antoine Bovy, Lukas Ferdinand Schlöth
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 6.000 Richter, J. (2005). 193.
 Ref. Krause: S6 
 Ref. Haberling: 8 
 Notas: coñécense pezas de proba en alpaca.

LendasTraduciónA/ARNOLD WINKELRIED"Arnold Winkelried"160x160px164x164pxR/EIDGENÖSSISCHES SCHÜTZENFEST IN NIDWALDEN – 1861"Festival federal de tiro en Nidwalden – 1861"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 La Chaux-de-Fonds 

 Ano: 1863
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Antoine Bovy, Jacob Siber
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 6.000 Richter, J. (2005). 180.
 Ref. Krause: S7 
 Ref. Haberling: 9 
 Notas: coñécense exemplares en alpaca.

LendasTraduciónA/HELVETIA – 5 FRANCS"Suíza – 5 francos"160x160px160x160pxR/TIR FEDERAL A LA CHAUX-DE-FONDS – JÚILLET 1863"Tiro federal en La Chaux-de-Fonds – Xullo 1863"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Schaffhausen 

 Ano: 1865
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Antoine Bovy
 Diameter: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 10.000 Richter, J. (2005). 199.
 Ref. Krause: S8 
 Ref. Haberling: 10 
 Notas: coñécense dous exemplares cuñados en ouro.

LendasTraduciónA/AnepígrafoAnepígrafo160x160px160x160pxR/EIDGENÖSSISCHES SCHÜTZENFEST IN SCHAFFHAUSEN 1865 – 5 Fr."Festival federal de tiro en Schaffhausen 1865 – 5 francos"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Schwyz 

 Ano: 1867
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Antoine Bovy
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 8.000 Richter, J. (2005). 202.
 Ref. Krause: S9 
 Ref. Haberling: 11 

LendasTraduciónA/KANTON SCHWYZ"Cantón de Schwyz"160x160px160x160pxR/EIDGENÖSSISCHES SCHÜTZENFEST IN SCHWYZ 1867 – 5 Fr."Festival federal de tiro en Schwyz 1867 – 5 francos"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Zug 

 Ano: 1869
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Antoine Bovy
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 6.000 Richter, J. (2005). 293.
 Ref. Krause: S10 
 Ref. Haberling: 12 
 Notas: coñécense catro exemplares cuñados en ouro.

LendasTraduciónA/HANS LANDWING RETTET DAS PANNER BEI ARBEDO – 1422"Hans Landwing salva o estandarte en Arbedo – 1422"160x160px161x161pxR/EIDGENÖSSISCHES SCHÜTZENFEST 1869 IN ZUG – 5 Fr."Festival federal de tiro 1869 en Zug – 5 francos"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Zürich 

 Ano: 1872
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Fritz Landry
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 10.000 Richter, J. (2005). 301.
 Ref. Krause: S11 
 Ref. Haberling: 13 
 Notas: o deseño do anverso foi utilizado tamén para unha medalla conmemorativa do mesmo festival.

LendasTraduciónA/FÜR FREIHEIT UND VATERLAND"Pola liberdade e a patria"160x160px160x160pxR/EIDGENÖSSISCHES SCHÜTZENFEST IN ZÜRICH 1872 – 5 Fr."Festival federal de tiro en Zürich 1872 – 5 francos"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Sankt Gallen 

 Ano: 1874
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Fritz Landry
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 15.000 Richter, J. (2005). 215.
 Ref. Krause: S12 
 Ref. Haberling: 14 

LendasTraduciónA/1474 A 1476"1474 1 1476"160x160px160x160pxR/EIDGENÖSS. SCHÜTZENFEST IN ST. GALLEN – 1874"Festival federal de tiro en Sankt Gallen – 1874"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Lausana 

 Ano: 1876
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Edouard Durussel
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 20.000 Richter, J. (2005). 274.
 Ref. Krause: S13 
 Ref. Haberling: 15 
 Notas: o deseño do reverso foi utilizado tamén para unha medalla conmemorativa do mesmo festival.

LendasTraduciónA/POUR ETRE FORTS SOYONS UNIS – 5 F"Para sermos fortes, esteamos unidos – 5 francos"160x160px160x160pxR/TIR FÉDÉRAL DE 1876 LAUSANNE"Tiro federal de 1876 Lausana"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Basilea 

 Ano: 1879
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Edouard Durussel
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 30.000 Richter, J. (2005). 45.
 Ref. Krause: S14 
 Ref. Haberling: 16 
 Notas: coñécense dúas variedades, unha con raios entre a espada e a perna e outra sen eles. Coñécense exemplares cuñados en alpaca.

LendasTraduciónA/DAS SCHWERT ZUR HAND IM HERZEN GOTT SO WIRD D. SCHWEIZER NIE Z. SPOTT"Coa espada na man e Deus no corazón, así os suízos nunca serán desonrados"160x160px160x160pxR/EIDG. SCHÜTZENFEST IN BASEL 1879 – 5 Fr."Festival federal de tiro en Basilea 1879 – 5 francos"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Friburgo 

 Ano: 1881
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Edouard Durussel
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 30.000 Richter, J. (2005). 93.
 Ref. Krause: S15 
 Ref. Haberling: 17 

LendasTraduciónA/ENTRÉE DE FRIBOURG & SOLEURE DANS LA CONFÉDÉRATION SUISSE – 1481"Entrada de Friburgo e Soleura na Confederación Suíza – 1481"160x160px160x160pxR/TIR FÉDÉRAL À FRIBOURG 1881 – 5 Fr"Tiro federal en Friburgo 1881 – 5 francos"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Lugano 

 Ano: 1883
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Edouard Durussel
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 30.000 Richter, J. (2005). 245.
 Ref. Krause: S16 
 Ref. Haberling: 18 

LendasTraduciónA/LIBERTADE INERME É DE' TIRANNI AGEVOL PREDA – 5 Fr."A liberdade indefensa é presa doada para os tiranos – 5 francos"160x160px160x160pxR/TIRO FEDERALE IN LUGANO 1883"Tiro federal en Lugano 1883"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Berna 

 Ano: 1885
 Valor facial: 5 francos
 Deseñador: Edouard Durussel, Christian Bühler
 Diámetro: 37 mm
 Metal: prata
 Tiraxe: 25.000 Richter, J. (2005). 62.
 Ref. Krause: S17 
 Ref. Haberling: 19 
 Notas: coñécense exemplares cuñados en alpaca.

LendasTraduciónA/DEM BUND ZUM SCHUTZ DEM FEIND ZUM TRUTZ"A Federación, para protexer; o inimigo, para desafiar"160x160px160x160pxR/EIDGENÖSSISCHES SCHÜTZENFEST IN BERN 1885 – 5 Fr."Festival federal de tiro en Bera 1885 – 5 francos"CantoAnepígrafoAnepígrafo

 Emisións da Confederación Suíza dos séculos XIX e XX Bruce, C. R. (2007). Páxinas 456-460."Schützentaler: 20th-21st Century Shooting Talers ". En Keplinger World Coins. 
LugarDataValor facialMetalTiraxeRef. KrauseRef. HaberlingNúmero de catalogación en Haberling, M. (2015).Friburgo19345 francosPrata40.650S18H20aFriburgo1934100 francosOuro2.000S19H21Lucerna19395 francosPrata40.000S20H22Lucerna1939100 francosOuro6.000S21H23Oberhasli198450 francosPrata6.300S22H24a / H24bOberhasli19841.000 francosOuro300S23H25Altdorf198550 francosPrata3.500S24H26aAltdorf19851.000 francosOuro300S25H27Appenzell198650 francosPrata3.700S26H28aAppenzell19861.000 francosOuro300S27H29Glarus198750 francosPrata3.200S28H1aGlarus19871.000 francosOuro300S29H32Brugg198850 francosPrata3.000S30H33a / H33bBrugg19881.000 francosOuro400S31H34Menzingen198950 francosPrata2.200S32H36a / H36bMenzingen19891.000 francosOuro250S33H37Winterthur199050 francosPrata5.000S34H39aWinterthur19901.000 francosOuro400S35H40aLangenthal199150 francosPrata4.000S38H41aLangenthal19911.000 francosOuro400S39H42aDielsdorf199250 francosPrata1.750S40H43a / H43bDielsdorf19921.000 francosOuro175S41H44Weinfelden199350 francosPrata2.200S42H45aWeinfelden19931.000 francosOuro200S43H46Rorschach199450 francosPrata2.200S44H47aRorscach19941.000 francosOuro200S45H48Thun199550 francosPrata5.000S46H49aThun1995500 francosOuro500S47H50Sempach199650 francosPrata1.500S48H51aSempach1996500 francosOuro96S49H52Neuhausen am Rheinfall199750 francosPrata1.500S50H53aNeuhausen am Rheinfall1997500 francosOuro97S51H54Schwyz199850 francosPrata1.500S52H55Schwyz1998500 francosOuro98S53H56aZürich19995 francosCuproníquel2.500S54H57Zürich199920 francosPrata1.000S55H58Sion199950 francosPrata1.500S57H60Zürich1999200 francosOuro100S56H59Sion1999500 francosOuro99S58H61aBière200050 francosPrata3.500S59H62Bière2000500 francosOuro300S60H63aAltdorf, Uri200150 francosPrata1.500S61H64Altdorf, Uri2001500 francosOuro150S62H65aZürich200250 francosPrata1.500S63H66Zürich2002500 francosOuro150S64H67aLiestal200350 francosPrata1.500S65H68Liestal2003500 francosOuro150S66H69aFriburgo200450 francosPrata1.500S67H70a / H70bFriburgo2004500 francosOuro150S68H71aBrusio200550 francosPrata1.500S69H72a / H72bBrusio2005500 francosOuro150S70H73Solothurn200650 francsSilver2.000S71H74aSoleusa2006500 francosOuro200S72H75a / H75bLucerna200750 francosPrata2.000S73H77aLucerna2007500 francosOuro200S74H78Xenebra200850 francosPrata1.500S75H79aXenebra2008500 francosOuro150S76H80aObwalden200950 francosPrata1.500S77H81aObwalden2009500 francosOuro175S78H82aAarau201050 francosPrata2.000S79H83aAarau2010500 francosOuro200S80H84aUri201150 francosPrata1.500 -H85aUri2011500 francosOuro150 -H86aGraubünden201250 francosPrata1.500 -H87a / H87bGraubünded2012500 francosOuro175 -H88a / H88bLucerna201350 francosPrata1.000 -H89aLucerna2013500 francosOuro150 -H90aSchaffhausen201450 francosPrata1.200 -H91aSchaffhausen2014500 francosOuro180 -H92aValais201550 francosPrata1.200 -H93aValais2015500 francosPrata200 -H94a

 Ouros países 
miniatura|Reverso dunha moeda de tiro austríaca que conmemora o centenario a Asociación de Tiro de Viena (1873) "Macho & Chlapovic. Auction 18. Lot 1243". En Coin Archives.
Aínda que, loxicamente, non correspondan a estas series, outros países europeos emitioron tamén moedas conmemorativas de festivais de tiro celebrados nos seus territorios. Este é o caso dalgunhas cuñadas por cidades e estados alemáns como Baden, Bremen, Frankfurt e Hannover.Krause, C. L. e Mishler, C. (1996). Páxinas 355, 373 3 383.

En Austria emitíronse tamén moedas conmemorativas de eventos relacionados co tiro durante o séulo XIX.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 

 Bruce, C. R. (2007). Unusual World Coins. Krause Publications. ISBN 0-89689-576-9
 Krause, C. L. e Mishler, C. (1996). Standard Catalog of World Coins 1801–1900. Krause Publications. ISBN 0-87341-427-6
 Krause, D. R. (1965). Swiss Shooting Talers and Medals. Whitman Publishing Company.
 Martin, J. L. (1972). Les médailles de tir Suisse 1612–1939. Lausana.
 Richter, J. (2005). Die Schützentaler und Schützenmedaillen der Schweiz. Regenstauf. ISBN 978-3924861957
 Haberling, M. (2015). Swiss Shooting Festival Coins 1842 - 2015.

 Outros artigos 

 Tálero
 Franco suízo
 Moedas do franco suízo
 Moedas conmemorativas de Suíza
Casa da Moeda de Suíza
Tiro deportivo

Categoría:Tálero
Categoría:Moedas conmemorativas
Categoría:Historia de Suíza
Categoría:Cultura de Suíza