Lingua chócue

O chócue, chokwe, ou quioco é unha lingua bantú falada en zonas de Angola, a República Democrática do Congo e Zambia.

 Outros nomes 
O chócue ten varios nomes alternativos, sendo coñecido tamén, ademais de pola forma vernácula côkwe, por chokwe, ciokwe, djok, kioko, quioco, tchokwê, shioko, tchocué, tshokwe e tschiokloe.

 Dialectos 
Distíngunse tres dialectos do chócue: o minungo, o ulanda e o ukhongo.

 Distribución e falantes 
En 1991 en Angola falábano unhas 456 000 persoas, localizadas no nordeste, o sur e o norte de Lunda, no leste de Bié, o oeste do Moxico, na rexión central de Cuando Cubango, en Cunene e en Malanje. Na provincia de Luanda, a capital, é máis falado no municipio de Viana.

Esta lingua só está oficiamente recoñecida en Angola, onde é usada como lingua franca no leste do país.  Nese ano aproximadamente medio millón falábana na República Democrática do Congo, e tan só uns 44 200 en Zambia, en 1986,Informe de Ethnologue sobre a lingua chokwe, Consultado o 22 de setembro de 2019. Neste último país, no ano 2000 os falantes reducíranse a 20 000.Chokwe en Ethnologue (18ª ed., 2015). Consultada o 22 de setgembro de 2019.

É unha das principais linguas nacionais de Angola, tendo o Instituto de Línguas Nacionais de Angola  estableceu unhas nomas ortográficas básicas para estandarizaren esta lingua para a súa mellor divulgación e utilización.Lewis, M. Paul: Ethnologue. Languages of the World Sexta ed. Dallas, Texas, USA: SIL International. ISBN 978-1-55671-216-6. Consultado o 22 de setembro de 2019.

 Algunhas expresións 

 musono unapema - (hoxe está bo)
 mbungue - (corazón)
 tweya - (ven)
 mutu - (persoa)
 chimene-chipema - (bos días)
 chindele - (branco)
 katapi - (cacahuete)
 chingahi? - (canto custa?)
 samanhonga - (pensador)
 ishimo - (proverbios)
 muanapwo - (muller moza)
 mbolo - (pan)
 ua - (toma)
 landa kanawa- (compra ben)
 zungo - (silencio)
 Yesu - (Xesús)
 tambele - (igrexa)

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Pobo chócue

Categoría:Linguas bantús
Categoría:Linguas de Angola
Categoría:Linguas da República Democrática do Congo
Categoría:Linguas de Zambia