Premio Nacional de Investigación

Os Premios Nacionais de Investigación de España son unha serie de premios outorgados polo Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades cunha dotación de 30.000€ para cada categoría. Estes premios comezáronse a outorgar a partir do ano 1982 a investigadores de nacionalidade española en activo que «estean a realizar un labor destacado en campos científicos de relevancia internacional e que contribúan excepcionalmente ao avance da ciencia, ao mellor coñecemento do ser humano e a súa convivencia, á transferencia de tecnoloxía e ao progreso da Humanidade».

Orixinalmente e até 1999, os premios estaban nomeados en honra ao rei Juan Carlos I, e eran tres (Premio Nacional Rei don Juan Carlos I para os Novos Investigadores; Premio Nacional Rei don Juan Carlos I á Investigación Científico-Técnica e o Premio Nacional Rei don Juan Carlos I á Investigación Humanística e Científico-Social) e a partir de 2011, mudaron a denominación e quedaron establecidos nos 10 actuais; se ben, cada ano convócanse en só 5 das áreas establecidas. 

 Actuais 
Na actualidade, existen 10 categorías distintas:

 Ciencias Físicas, dos Materiais e da Terra 

AnoInvestigadorTraballo2001Fernando Flores SintasContribucións teóricas á física de superficies, intercaras de semiconductores e á microscopía de efecto túnel.2003Xavier Obradors BerenguerMagnetismo e a superconductividade de altas temperaturas.2005Pedro Miguel Etxenike LandiríbarInteraccións de partículas con superficies.2007Juan Ignacio Cirac SasturainFísica Atómica e da Materia Condensada, especificamente á información cuántica e á Física Cuántica de moitos corpos.2009Javier TejadaMagnetismo cuántico, en concreto o efecto túnel resonante de spin.2011Francisco José Guinea LópezGrafeno.2018Rafael Rebolo LópezContribucións ao coñecemento do cosmos e ao descubrimento de exoplanetas xigantes e superterras, o decaimiento de estrelas 
en buracos negros e a detección do fondo de microondas e a súa anisotropía.

 Ciencia e Tecnoloxía Químicas 

AnoInvestigadorTraballo2001José Joaquín Barluenga MurSíntese orgánica, síntese asimétrica, síntese orgánica dos complexos dos metais de transición.2003Manuel Rico SarompasResonancia magnética nuclear.2005Miguel Valcárcel CasesSensores bioquímicos de fluxo continuo, fluídos supercríticos, reaccións encimáticas, nanotubos como fases estacionarias na electroforese capilar.2007Luis Ouro GiralQuímica organometálica e Catálise homoxénea.2009Eugenio CoronadoMagnetismo molecular.2011Ernest Giralt LledóDeseño, síntese, modificación controlada e estrutura de péptidos e proteínas, e pola súa contribución ao avance no estudo do funcionamento de 
proteínas relacionadas co desenvolvemento do alzhéimer e a esquizofrenia.2018Luis Liz MarzánPolas súas numerosas e significativas contribucións aos campos da química coloidal e a nanociencia.

 Ciencias e Tecnoloxías dos Recursos Naturais 

AnoInvestigadorTraballo2001Carlos Herrera MalianiEcoloxía evolutiva, conservación dos ecosistemas mediterráneos.2003Joaquín Tintoré SubiranaMovemento da mesoescala no mar Mediterráneo, explotación sustentable dos recursos naturais.2005Miguel Delibes de CastroAchegas ao coñecemento da bioloxía e ecoloxía dos mamíferos.2007Carlos Manuel Duarte QuesadaAchegas ao estudo do cambio global, a partir do seu profundo coñecemento dos organismos mariños.2009Santiago CastroviejoPola súa contribución no campo da Botánica Sistemática2011Jordi Bascompte SacrestPor identificar leis xerais que determinan a forma en que as interaccións entre especies condicionan a biodiversidade.2018Pedro Jordano BarbudoPola súa traxectoria investigadora robusta e constante e polo excelente impacto do seu traballo, así como a súa implicación no Espazo Europeo de Investigación. 
Principalmente pola súa dedicación aos ámbitos da ecoloxía e (co)evolución.2021Montserrat VilàPolas súas contribucións no campo da ecoloxía das especies exóticas invasoras e a súa aplicación á conservación de ecosistemas. 

 Matemáticas e Tecnoloxías da Información e as Comunicacións 

AnoInvestigadorTraballo2001Mateo Valero CortésRedes de interconexión, computadores vectoriales e procesadores superescalares.2003Juan Luís Vázquez SuárezEcuacións parabólicas non lineais que rexen os fenómenos de difusión en medios porosos.2005Manuel de Hermenegildo SalinasInformática, programación lóxica e na implementación eficiente de linguaxes lóxicas.2007Enrique Zuazua IriondoTeorías de ecuacións en derivadas parciais e do control.2009José Francisco Duato MarínRedes de interconexión.2011Antonio Córdoba BarbaMatemáticas; análise de Fourier e nas ecuacións en derivadas parciais e as súas aplicacións en mecánica de fluídos.2018Ramón López de MántarasPor ser pioneiro no estudo da Intelixencia artificial e polo seu liderado internacional nesta disciplina.2020Carme Torras GenísPolas súas aportacións pioneiras na área da robótica intelixente, a nivel nacional e internacional e, en especial, no campo da robótica social.

 Transferencia de Tecnoloxía 

AnoInvestigadorTraballo2001Agustín Escardino BenllochTransferencia de tecnoloxía desenvolvida en estreita colaboración entre o sistema público de investigación e a industria cerámica.2003Antonio Luque LópezEnerxía fotovoltaica, tecnoloxías de fabricación de células solares, á aplicación das enerxías renovables.2005Ignacio Fernández de LucioI+D2007Daniel Ramón VidalBiotecnoloxía de alimentos, en contexto de aplicación, a súa transferencia ao sector empresarial.2009Alfonso Miguel Gañán CalvoFísica de fluídos, particularmente o fenómeno microfluídico "Flow Focusing" e as súas aplicacións tecnolóxicas.2011Antonio Hernando GrandePor conxugar unha brillante actividade investigadora cunha capacidade de transferencia dos resultados obtidos, tanto no sector académico, coa dirección do 
Instituto de Magnetismo Aplicado, como no sector privado, coa creación da empresa de base tecnolóxica Micromag para a explotación das súas patentes.2018Pablo Artal SorianoPolas súas contribucións pioneiras na utilización de métodos innovadores para a avaliación e corrección da visión e o seu impacto na saúde ocular.2020Laura M Lechuga Pola súa contribución innovadora aos métodos de diagnóstico a través de proxectos pioneiros como o desenvolvemento das plataformas tipo “lab-on-a-chip”.2021María José AlonsoPola excelencia da súa traxectoria científica no ámbito da  nanomedicina, así como a súa importante contribución para a adecuada e equilibrada transferencia de tecnoloxía e coñecemento.

 Medicamento 

AnoInvestigadorTraballo1999José Botella LlusíaPolas súas contribucións pioneiras á xinecoloxía e obstetricia.2002Antonio Fernández de Molina CanasO papel da parede arterial na regulación neuroquímica da presión sanguínea, bases neurofisiolóxicas da integración sensorial-afectiva.2004José María Mato da PazPatoloxía hepática, esteatohepatitis non alcohólica.2006Joan Rodés TeixidorContribucións na práctica clínica en hepatoloxía.2008Carlos Belmonte MartínezPromoción da investigación científica biomédica en España e no ámbito internacional.2010Carlos Martínez AlonsoContribucións ao coñecemento da fisioloxía do sistema inmunitario e das súas implicacións na patoloxía humana e no medicamento reparativo.2014Jesús Prieto ValtueñaTerapia xénica en enfermidades hepáticas e en cancro.2019Valentín FusterPolas súas enormes achegas á investigación, á prevención e ao diagnóstico e tratamento da patoloxía cardiovascular.

 Bioloxía 

AnoInvestigadorTraballo1995Antonio García-BellidoAnálise de Mecanismos Morfogenéticos en Drosophila.1999Margarita SalasReplicación e transcrición do bacteriófago ø29.2002Ginés Morata PérezCaracterización funcional de xenes reguladores no desenvolvemento embrionario.2004Jesús Ávila de GradoMorfología e funcionalidade das neuronas, procesos neurovegetativos como a enfermidade de Alzheimer.2006Joan Modolell MainouAnálise molecular dos xenes que controlan o desenvolvemento do sistema nervioso.2008Carlos López OtínDescubrimento e caracterización de proteases implicadas en diversos procesos fisiológicos e patolóxicos.2010María  Blasco MarhuendaAchegas pioneiras á bioloxía dos telómeros e a telomerasa.2014Joan MassaguéPolas súas contribucións excepcionais ao campo da oncoloxía.2019María Ángela NietoPolo seu traballo pioneiro no estudo da transición epitelio-mesénquima, un proceso biolóxico transcendente na comprensión da orixe 
do cancro e as enfermidades dexenerativas do envellecemento.2021Pura Muñoz CánovesPolas aportacións da súa investigación sobre células nai dentro dos campos da rexeneración muscular e o envellecemento que concede o Ministerio de Ciencia e Innovación.

 Enxeñaría 

AnoInvestigadorTraballo1999Manuel Elices CalafatCorrosión e fracturas de materiais, así como por ser ponte entre a investigación básica e a investigación aplicada e crear unha escola de gran
prestixio internacional no campo da ciencia, a enxeñaría e a tecnoloxía dos materiais.2002Enrique Alarcón ÁlvarezMétodo numérico dos elementos de contorno, cálculo dinámico e sísmico de estruturas.2004José Domínguez AbascalMecánica da fractura.2006Mateo Valero CortésEnxeñaría da arquitectura dos computadores a través de achegas fundamentais no campo dos computadores vectoriales, servindo de base ao 
procesador vectorial para supercomputación SX1.2008María Vallet RegíContribucións singulares no campo dos biomateriales cerámicos e outros biomateriales para a súa aplicación en traumatología, odontoloxía e enxeñaría tisular.2010Enrique Castillo RonContribución aos campos da estatística de valores extremos e da fiabilidade.2014José María Benlloch BavieraPolas súas relevantes contribucións á aplicación da imaxe molecular en biomedicina.2019Susana Marcos CelestinoPolas súas contribucións a enxeñaría óptica e fotónica, e ao desenvolvemento industrial de instrumentos de diagnóstico e corrección en oftalmoloxía.

 Dereito, Ciencias Económicas e Sociais 

AnoInvestigadorTraballo2002María Ángeles Durán HerasSocioloxía da saúde, traballo non remunerado.2004Jordi Nadal OllerHistoria da industrialización española.2006Andreu Mas-ColellTeoría da demanda, teoría de xogos cooperativos e non cooperativos.2008Francisco Javier Laporta San MiguelContribución ao enriquecemento do método xurídico, especialmente á consolidación do estado de dereito.2010Salvador Barberá SandezContribución esencial á Economía Pública e a súa achega fundamental á construción de institucións académicas en España.2014José Luis García DelgadoAnálise histórica-económica dos grandes acontecementos do século XX en Europa e España.2019Manuel Francisco Carreiras ValiñaPolas súas contribucións ao procesamiento da linguaxe, no ámbito da psicoloxía experimental.

 Humanidades 

AnoInvestigadorTraballo1999Pedro Laín EntralgoPolas súas contribucións universais ao coñecemento do home e a súa contribución a un ideal de convivencia humanizada.2002Álvaro Galmés de FontesFiloloxía hispánica.2004Francisco Rico ManriqueContribución aos estudos filolóxicos e históricos.2006José Antonio Pascual RodríguezFiloloxía hispánica.2008Aurora Egido MartínezFiloloxía hispánica.2010Ignacio BosquePor saber conciliar os saberes mais avanzados da lingüística moderna coa mellor tradición da gramática española e aplicar a maior 
esixencia científica ao bo uso da lingua.2014Violeta DemonteLingüística xenerativa.2019Mercedes García-ArenalPolos seus os seus estudos sobre minorías relixiosas na Idade Moderna da Península Ibérica e o Mediterráneo.2020Susana E. Narotzky MolledaPolo carácter innovador da súa actividade investigadora que, desde unha perspectiva pluridisciplinar que integra de manera novedosa variables históricas, antropolóxicas e económicas, contribuíu á comprensión de fenómenos actuais de grande envergadura. 2021Margarita Díaz-Andreu GarcíaPola calidade, creatividade e impacto internacional da súa traxectoria investigadora no ámbito da arqueoloxía, destacando as súas achegas aos estudos de xénero e traballos pioneiros na área de  arqueoacústica

 Antigos 
 Premio Nacional Rei don Juan Carlos I, para os Novos Investigadores 
AnoInvestigadorTraballo1983Mariano BarbacidPolas súas contribucións ao coñecemento das bases moleculares do cancro.

 Premio Nacional Rei don Juan Carlos I á Investigación Científico-Técnica 
AnoInvestigadorTraballo1985Luis Enrique Ibáñez Santiago
David Lou Mirabent1987Ángel Pazos Carro1989José López Barneo
Joan Massagué1995Fàtima Bosch i Tubert1997Eugenio Coronado Miralles1999Fernando Martín García

 Premio Nacional Rei don Juan Carlos I á Investigación Humanística e Científico-Social 
AnoInvestigadorTraballo1985Deserto1987Xavier Vives Torrents1989Deserto1995Luis Antonio González Marín1997Xavier Sala i Martín1999Manuel Molina Martos

 Notas 

Categoría:Premios Nacionais de España
Categoría:Premios científicos