Lavandeira amarela

A lavandeira amarela, ás veces lavandeira verdealPenas Patiño, Xosé M.; Pedreira López, Carlos (setembro de 2004). Guía das aves de Galicia. Ilustrado por Calros Silvar (2ª ed.). A Coruña: Baía Edicións. ISBN 84-96128-69-5., (Motacilla flava) é unha especie de ave paseriforme da familia dos motacílidos propia de Eurasia e África, que en Galicia é unha ave estival común.

É unha especie sedentaria nas zonas máis temperadas, pero as poboacións que habitan no norte e leste da súa área de distribución emigran a  África e ao sur de Asia.

 Características 
miniatura|Exemplar novo de lavandeira amarela (M. f. flava).
Ao chegaren á madurez alcanzan entre 15 e 16 cm, cunha cola longa característica do seu xénero, aínda que é a lavandeira europea coa cola máis curta. O macho adulto normalmente ten unha plumaxe de cor olivácea que se volve amarela no ventre e a parte inferior do corpo. Existen algunhas variedades cromáticas nas que a cor amarela se esvaece en branca. A cabeza dos machos presenta deseños de cores variadas en función da subespecie.

A chamada é un chío característico e agudo, que soa "yit".<ref>Wiles, Gary J.; Worthington, David J.; Beck, Robert E. Jr.; Pratt, H. Douglas; Aguon, Celestino F. & Pyle, Robert L.</span> (2000): Noteworthy Bird Records for Micronesia, with a Summary of Raptor Sightings in the Mariana Islands, 1988-1999. Micronesica 32(2): 257-284. PDF fulltext</ref>

É unha ave insectívora, que prefire os claros próximos á auga, como os prados húmidos. Fai o niño en arbustos, depositando de 4 a 8 ovos de pintas.

 Taxonomía 
 Descrición 
A especie foi descrita en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu Systema Naturae.Motacilla Linnaeus, 1758 no GBIF.

 Sinónimos  
Ademais de polo nome actualmente válido, o protónimo de Linneo, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos: 
Motacilla cinereocapilla Savi, 1831
Motacilla feldegg Michahelles, 1830
Motacilla flavissima Blyth, 1834
Motacilla iberiae E. Hartert, 1921
Motacilla leucocephala (Przevalski, 1887)
Motacilla lutea (S. G. Gmelin, 1774)
Motacilla simillima E. Hartert, 1905
Motacilla taivana (Swinhoe, 1863)
Motacilla thunbergi Billberg, 1828 

 Subespecies 
Recoñécense as seguintes subespecies (a coloración descrita refírese aos machos agás cando se especifica outra cousa):GILL, F.; DONSKER, D. (Eds.) (2017). Waxbills, parrotfinches, munias, whydahs, Olive Warbler, accentors & pipits. IOC World Bird List (v.7.3.).
miniatura|Macho de M. f. flavissima.
miniatura|Adulto de M. f. thunbergi na India.
miniatura|Macho adulto de M. f. beema.
miniatura|Femia de M. f. feldegg.
 Motacilla flava flava Linnaeus, 1758 
 Cabeza azul cincenta con franxas e plumas brancas nos machos e cor olivácea esvaecida nas femias.
 Habita desde o sur de Escandinavia ata Francia, chegando polo leste ata os montes Urais. En inverno inverna na África subsahariana.
 Motacilla flava flavissima Blyth, 1834
 Cabeza verde amarelada cun supercilio amarelo brillante. As femias son máis claras no ventre que os machos.
 Habita en Gran Bretaña e os países arredor do Canal da Mancha. Pasa o inverno en África.
 Motacilla flava thunbergi Billberg, 1828 
Cabeza gris escura ata as meixelas e  sen branco nos machos; de cor olivácea clara cun supercilio verdoso nos machos.
Habita no norte de Europa chegando polo leste ata o noroeste de Siberia. Pasa o inverno en África, a India e o sueste asiático.
 Motacilla flava iberiae Hartert, 1921 
Similar á subespecie flava, pero coa gorxa branca e gris escura, e plumaxe case negra arredor dos ollos.
Habita no sueste de Francia, a Península Ibérica e chega ata o norte de África, desde Marrocos a Tunisia. Pasa o inverno na África subsahariana, desde Gambia a Camerún.
 Motacilla flava cinereocapilla Savi, 1831 
Similar á subespecie iberiae, pero sen supercilio.
Habita en Sicilia, Sardeña, Italia, Eslovenia. Inverna na costa de Tunisia e Alxeria, chegando ata Malí e o lago Chad.
 Motacilla flava pygmaea (A. E. Brehm, 1854) 
Similar á subespecie cinereocapilla, pero máis pequena e menos brillante.
Habita no delta do río Nilo, e o Baixo Nilo, onde reside todo o ano.
 Motacilla flava feldegg Michahelles, 1830 
Similar á subespecie thunbergi pero con cabeza negra nos machos, as femias teñen unha plumaxe máis apagada, cun ton amarelado xaspeado no ventre e a gorxa branca. 
Habita nos Balcáns e polo leste chega ata o mar Caspio, Turquía, Irán e Afganistán. Pasa o inverno en África central, desde Nixeria, a Uganda e o Sudán.
 Motacilla flava lutea (S. G. Gmelin, 1774) 
Con cabeza amarela con pescozo verde nos machos, e as femias similares ás da subespecie flava pero máis rechamantes.
Habita no curso inferior do río Volga ata o río Irtysh e o lago Zaysan. Pasa o inverno en África e o subcontinente indio.
 Motacilla flava beema (Sykes, 1832)
Similar á Motacilla flava flava pero a cabeza é de cor gris clara, con branco arredor dos oídos; os dous sexos son moi similares.
Habita ao norte da Motacilla lutea, chegando ao leste ata a zona de Ladakh. Pasa o inverno no subcontinente indio, tamén en África Oriental e no sur de Arabia.
Motacilla flava leucocephala  (Przevalski, 1887)
Os machos son similares aos de Motacilla flava flava, pero coa cabeza dun gris claro moi pálido, case branco. As femias son como as femias de Motacilla flava flava, pero a cabeza é máis escura. 
Habita no noroeste de Mongolia e nos territorios próximos da China e Rusia. Pasa o inverno na India.

 Filoxenia 
A filoxenia desta especie é extremadamente confusa. En diferentes momentos foron describíndose ducias de subespecies e actualmente só se consideran válidas 10 delas. Anteriormente considerábase conespecífica coa lavandeira de Chukotka (Motacilla tschutschensis).

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Tyler, Stephanie J. (2004): 60. Yellow Wagtail. In: del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Christie, D. (eds.): Handbook of Birds of the World (Vol. 9: Cotingas to Pipits and Wagtails): 781-782, plate 77. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 978-84-87334-69-6.  (all birds except the 4 grey/black-backed ones at lower left are M. flava)
 VanderWerf, Eric A.; Wiles, Gary J.; Marshall, Ann P. & Knecht, Melia (2006): Observations of migrants and other birds in Palau, April-May 2005, including the first Micronesian record of a Richard's Pipit. Micronesica 39(1): 11-29. PDF fulltext
 Voelker, Gary (2002): Systematics and historical biogeography of wagtails: Dispersal versus vicariance revisited. Condor 104(4): 725–739. [English with Spanish abstract] DOI: 10.1650/0010-5422(2002)104[0725:SAHBOW]2.0.CO;2 HTML abstract

 Ligazóns externas 
 Identificación de sexos e idades no Atlas de Identificación de las Aves de Aragón.

Categoría:Motacilla
Categoría:Aves de Galicia
Categoría:Animais descritos en 1758