Campionato do Mundo de Ironman

O Campionato do Mundo de Ironman é unha proba de tríatlon de longa distancia, que se celebra anualmente en Hawai dende 1978.

Está organizado pola World Triathlon Corporation e é a culminación anual dunha serie de carreiras de Ironman celebradas en todo o mundo e nas que os atletas se poden clasificar para a final de Hawai.
alt=Swimmers at the start of the 2005 race|miniatura|360x360px|Inicio do segmento de natación, 15 de outubro de 2005

 Historia 

 Inicios 
A idea do Ironman orixinal xurdiu durante a entrega dos premios da Oahu Perimeter Relay, unha carreira que recorre o perímetro da illa de Oʻahu, en 1977. Entre os participantes atopábanse os corredores do club Mid-Pacific Road Runners e os nadadores do Waikiki Swim Club, cuxos membros levaban tempo discutindo sobre cal dos dous deportes era o máis duro. Nesta ocasión, o comandante da Mariña estadounidense, John Collins, sinalou que lera nun artigo recente da revista Sports Illustrated que o ciclista belga Eddy Merckx tiña a "captación de osíxeno" máis alta rexistrada de calquera atleta medido nunca, polo que quizais os ciclistas estivesen máis en forma que corredores e nadadores. Collins e a súa esposa Judy Collins tomaran parte nos tríatlons organizados en 1974 e 1975 polo San Diego Track Club en Mission Bay, California, así como o Optimist Sports Fiesta Triathlon de 1975 en Coronado, tamén en California. Algúns dos outros deportistas militares asistentes tamén estaban familiarizados coas carreiras de San Diego, polo que entenderon o concepto cando Collins suxeriu que o debate debía resolverse a través dunha carreira que combinase as tres competicións de longa distancia existentes na illa: a Waikiki Roughwater Swim (3.86 km de natación en augas abertas), a Around-Oahu Bike Race (carreira ciclista de 185.07 km, orixinalmente celebrada en dous días) e a Maratón de Honolulu (42.195 km).

Ata ese momento, ningún dos presentes fixera a carreira en bicicleta. Collins calculou que recortando 4,8 quilómetros do percorrido en bicicleta e facéndoo en sentido contrario ás agullas do reloxo, arredor da illa, o sector de bicicleta podería comezar no remate da Waikiki Rough Water e acabar na torre Aloha, lugar de  inicio tradicional da Maratón de Honolulu. Antes da carreira, cada atleta recibiu tres follas de papel que indicaban algunhas regras e unha descrición do percorrido. Escrito a man na última páxina estaba esta exhortación: "Nada 2,4 millas! Percorre en bicicleta 112 millas! Corre 26,2 millas! Presume o resto da túa vida". A frase converteuse nunha marca comercial.

Cun aceno a un corredor local que era coñecido polos seus exixentes adestramentos, Collins dixo: "Quenquera que acabe primeiro, chamarémoslle o Home de Ferro." Cada un do participantes tiña o seu equipo de apoio propio para fornecerse de auga, comida e ánimo durante a proba. Dos quince homes que tomaron a saída a mañá do 18 de febreiro de 1978, doce completaron a carreira. Gordon Haller, un especialista de comunicacións da USS Navy, foi o primeiro en gañar o título Ironman por completar a carreira cun tempo de 11 horas, 46 minutos e 58 segundos. O marine John Dunbar, lideraba a proba despois da segunda transición e tiña posibilidades de gañar mais quedou sen auga na maratón e o seu equipo de apoio resolveu darlle cervexa.

Sen máis esforzos de mercadotecnia, a carreira reuniu a 50 atletas en 1979. Tras ser aprazada un día debido ás condicións meteorolóxicas, só quince competidores tomaron a saída na mañá do domingo. Tom Warren, de San Diego gañou en 11 horas, 15 minutos e 56 segundos. Lyn Lemaire, unha ciclista de Boston, que chegou sexta converteuse na primeira Ironwoman (Muller de Ferro). Collins pensou en transformar a carreira nunha proba de relevos para incluír a máis participantes, pero o xornalista de Sports Illustrated, Barry McDermott, presente na zona para cubrir un torneo de golf, descubriu a carreira e escribiu unha reportaxe de dez páxinas sobre ela. Durante o ano seguinte, centos de participantes curiosos contactaron con Collins.

 Valerie Silk e a WTC 
Ao redor de 1979 Collins xa non quería dirixir a proba e contactou cos propietarios do centro do Nautilus Fitness Center, Hank Grundman e Valerie Silk, para cederlles o control da carreira. Grundman ofrecera anteriormente as instalacións do seu club a moitos dos competidores do Ironman. Despois do divorcio da parella, en 1981 Silk recibiu a propiedade do Ironman. Ese ano trasladou a competición á menos urbanizada illa de Hawai e en 1982 mudouse a data de carreiras de febreiro a outubro. Como resultado deste cambio, houbo dous eventos Ironman en 1982.

En febreiro de 1982 ocorreu un fito na historia da carreira que disparou a súa popularidade. Julie Moss, unha universitaria que competía como parte dunha investigación para a súa tese de fisioloxía do exercicio, púxose en primeiro lugar. A medida que se aproximaba ao final, entroulle unha grave fatiga e deshidratación e caeu a poucos metros da liña de meta. Aínda que Kathleen McCartney a adiantou levando o título feminino, Moss arrastrouse ata a meta. A súa actuación foi transmitida por todo o mundo e creou a famosa frase do Ironman de que "só rematar é xa unha vitoria". A finais dese ano a carreira xa superou os 1.000 participantes, tendo que facer un sorteo para adxudicar 1.000 prazas e deixando fóra a outros 1.000 participantes.

En 1990, coa axuda de Lew Friedland, James P. Gills mercoulle a Silk a Hawaii Triathlon Corporation, propietaria da marca Ironman, por 3 millóns de dólares. Coa marca Ironman, Gills estableceu a World Triathlon Corporation coa intención de potenciar o deporte do tríatlon e aumentar os premios para os triatletas.

Dende mediados dos noventa realízanse varios tríatlons de distancia completa que non son organizados pola WTC. O limitado número de eventos organizados pola WTC e o escaso número de entradas dispoñibles por carreira, combináronse cun crecemento do deporte que creou demanda destes eventos sen marca. Moitos deles comparten co Ironman o formato de 3,86 km a nado, 180 de bicicleta e 42,2 a pé. Orixinalmente, moitos usaron o nome Ironman. Debido á agresiva protección de marcas, a maioría destas carreiras xa non usan a palabra "Ironman".

O actual récord do Ironman de Hawai foi establecido en 2019 por Jan Frodeno (Alemaña), cuxo tempo gañador foi de 7 horas, 51 minutos e 13 segundos O récord feminino é de 8 horas, 26 minutos e 18 segundos, fixado en 2018 por Daniela Ryf (Suíza).

Os atletas con discapacidades compiten no evento na categoría de desafíos físicos, que foi instituída en 1997, e teñen que cumprir os mesmos tempos de corte que os outros competidores. O australiano John Maclean foi o primeiro triatleta discapacitado en completar a proba.

 Récords da proba 

 Homes 
EventoRécordVelocidadeAtletaEdiciónRefIronman completo7:51:13 (47:31-1:58-4:16:03-2:59-2:42:43)28.82 km/h Jan Frodeno2019Natación (3.862 km)46:291:12 min/100 m Jan Sibbersen2018Bicicleta (180.246 km)4:09:0643.42 km/h Cameron Wurf2018 Carreira a pé (42.195 km)2:39:4515.85 km/h / 3:47 min/km Patrick Lange2016

 Mulleres 
EventoRécordVelocidadeAtletaEdiciónRefIronman completo8:26:18 (57:27-3:22-4:26:07-2:17-2:57:05)26.82 km/h Daniela Ryf2018Natación (3.862 km)48:141:14 min/100 m Lucy Charles2018Bicicleta (180.246 km)4:26:0740.64 km/h Daniela Ryf2018Carreira a pé (42.195 km)2:50:2714.85 km/h / 4:02 min/km Mirinda Carfrae2014

 Vencedores 

 Homes 
YearGoldTimeSilverTimeBronzeTime2019 Jan Frodeno7:51:13 Tim O'Donnell 7:59:40 Sebastian Kienle 8:02:042018 Patrick Lange7:52:39 Bart Aernouts 7:56:41 David McNamee 8:01:092017 Patrick Lange8:01:40 Lionel Sanders 8:04:07 David McNamee 8:07:112016 Jan Frodeno8:06:30 Sebastian Kienle 8:10:02 Patrick Lange 8:11:142015 Jan Frodeno8:14:40 Andreas Raelert 8:17:43 Tim O'Donnell 8:18:502014 Sebastian Kienle8:14:18 Ben Hoffman 8:19:23 Jan Frodeno 8:20:322013 Frederik Van Lierde8:12:29 Luke McKenzie 8:15:19 Sebastian Kienle 8:19:242012 Pete Jacobs8:18:37 Andreas Raelert 8:23:40 Frederik Van Lierde 8:24:092011 Craig Alexander8:03:56 Pete Jacobs 8:09:11 Andreas Raelert 8:11:072010 Chris McCormack8:10:37 Andreas Raelert 8:12:17 Marino Vanhoenacker 8:13:142009 Craig Alexander8:20:21 Chris Lieto 8:22:56 Andreas Raelert 8:24:322008 Craig Alexander8:17:45 Eneko Llanos 8:20:50 Rutger Beke 8:21:232007 Chris McCormack8:15:34 Craig Alexander 8:19:04 Torbjørn Sindballe 8:21:302006 Normann Stadler8:11:58 Chris McCormack 8:13:10 Faris Al-Sultan 8:19:052005 Faris Al-Sultan8:14:17 Cameron Brown 8:19:36 Peter Reid 8:20:042004 Normann Stadler8:33:29 Peter Reid 8:43:40 Faris Al-Sultan 8:45:142003 Peter Reid8:22:35 Rutger Beke 8:28:27 Cameron Brown 8:30:082002 Tim DeBoom8:29:56 Peter Reid 8:33:06 Cameron Brown 8:35:342001 Tim DeBoom8:31:18 Cameron Brown 8:46:10 Thomas Hellriegel 8:47:402000 Peter Reid8:21:01 Tim DeBoom 8:23:10 Normann Stadler 8:26:451999 Luc Van Lierde8:17:17 Peter Reid 8:22:54 Tim DeBoom 8:25:421998 Peter Reid8:24:20 Luc Van Lierde 8:31:57 Lothar Leder 8:32:571997 Thomas Hellriegel8:33:01 Jürgen Zäck 8:39:18 Lothar Leder 8:40:301996 Luc Van Lierde8:04:08 Thomas Hellriegel 8:06:07 Greg Welch 8:18:571995 Mark Allen8:20:34 Thomas Hellriegel 8:22:59 Rainer Müller-Hörner 8:25:231994 Greg Welch8:20:27 Dave Scott 8:24:32 Jeff Devlin 8:31:561993 Mark Allen8:07:45 Pauli Kiuru 8:14:27 Wolfgang Dittrich 8:20:131992 Mark Allen8:09:08 Cristián Bustos 8:16:29 Pauli Kiuru 8:17:291991 Mark Allen8:18:32 Greg Welch 8:24:34 Jeff Devlin 8:27:551990 Mark Allen8:28:17 Scott Tinley 8:37:40 Pauli Kiuru 8:39:241989 Mark Allen8:09:14 Dave Scott 8:10:13 Greg Welch 8:32:161988 Scott Molina8:31:00 Mike Pigg 8:33:11 Ken Glah 8:38:371987 Dave Scott8:34:13 Mark Allen 8:45:19 Greg Stewart 8:58:531986 Dave Scott8:28:37 Mark Allen 8:36:04 Scott Tinley 9:00:371985 Scott Tinley8:50:54 Chris Hinshaw 9:16:40 Carl Kupferschmid 9:26:321984 Dave Scott8:54:20 Scott Tinley 9:18:45 Grant Boswell 9:23:551983 Dave Scott9:05:57 Scott Tinley 9:06:30 Mark Allen 9:21:061982 (Out) Dave Scott9:08:23 Scott Tinley 9:28:28 Jeff Tinley 9:36:531982 (Feb) Scott Tinley9:19:41 Dave Scott 9:36:57 Jeff Tinley 9:53:161981 John Howard9:38:29   Tom Warren 10:04:38 Scott Tinley 10:12:471980 Dave Scott9:24:33 Chuck Neumann 10:24:41 John Howard 10:32:361979 Tom Warren11:15:56 John Dunbar 12:03:56 Ian Emberson 12:23:301978 Gordon Haller11:46:58 John Dunbar 12:20:27 Dave Orlowski 13:59:13

 20: 
 10: 
 7: 
 3: 

 Mulleres 
YearGoldTimeSilverTimeBronzeTime2019 Anne Haug 8:40:10 Lucy Charles 8:46:44 Sarah Crowley 8:48:132018 Daniela Ryf 8:26:18 Lucy Charles 8:36:32 Anne Haug 8:41:572017 Daniela Ryf 8:50:47 Lucy Charles 8:59:38 Sarah Crowley 9:01:382016 Daniela Ryf 8:46:46 Mirinda Carfrae 9:10:30 Heather Jackson 9:11:322015 Daniela Ryf 8:57:57 Rachel Joyce 9:10:59 Liz Blatchford 9:14:522014 Mirinda Carfrae 9:00:55 Daniela Ryf 9:02:57 Rachel Joyce 9:04:232013 Mirinda Carfrae 8:52:14 Rachel Joyce 8:57:28 Liz Blatchford9:03:352012 Leanda Cave 9:15:54 Caroline Steffen 9:16:58 Mirinda Carfrae9:21:412011 Chrissie Wellington 8:55:08 Mirinda Carfrae 8:57:57 Leanda Cave9:03:292010 Mirinda Carfrae 8:58:36 Caroline Steffen9:06:00 Julie Dibens 9:10:042009 Chrissie Wellington 8:54:02 Mirinda Carfrae 9:13:59 Virginia Berasategui 9:15:282008 Chrissie Wellington 9:06:23 Yvonne van Vlerken 9:21:20 Sandra Wallenhorst 9:22:522007 Chrissie Wellington 9:08:45 Samantha McGlone 9:14:04 Kate Major 9:19:132006 Michellie Jones 9:18:31 Desiree Ficker 9:24:02 Lisa Bentley 9:25:182005 Natascha Badmann 9:09:30 Michellie Jones 9:11:51 Kate Major 9:12:392004 Natascha Badmann 9:50:04 Heather Fuhr 9:56:19 Kate Major 10:01:562003 Lori Bowden 9:11:55 Natascha Badmann 9:17:08 Nina Kraft 9:17:162002 Natascha Badmann 9:07:54 Nina Kraft 9:14:24 Lori Bowden 9:22:272001 Natascha Badmann 9:28:37 Lori Bowden 9:32:59 Nina Kraft 9:41:012000 Natascha Badmann 9:26:17 Lori Bowden 9:29:05 Fernanda Keller 9:31:291999 Lori Bowden 9:13:02 Karen Smyers 9:20:40 Fernanda Keller 9:24:301998 Natascha Badmann 9:24:16 Lori Bowden 9:27:19 Fernanda Keller 9:28:291997 Heather Fuhr 9:31:43 Lori Bowden 9:41:42 Fernanda Keller 9:50:021996 Paula Newby-Fraser 9:06:49 Natascha Badmann 9:11:19 Karen Smyers 9:19:131995 Karen Smyers 9:16:46 Isabelle Mouthon 9:25:13 Fernanda Keller 9:37:481994 Paula Newby-Fraser 9:20:14 Karen Smyers 9:28:08 Fernanda Keller 9:43:301993 Paula Newby-Fraser 8:58:23 Erin Baker 9:08:04 Susan Latshaw 9:20:401992 Paula Newby-Fraser 8:55:28 Julie Anne White 9:21:40 Thea Sybesma 9:26:571991 Paula Newby-Fraser 9:07:52 Erin Baker 9:23:37 Sarah Coope 9:33:201990 Erin Baker 9:13:42 Paula Newby-Fraser 9:20:01 Terri Schneider 10:00:341989 Paula Newby-Fraser 9:00:56 Sylviane Puntous 9:21:55 Kirsten Hanssen 9:24:311988 Paula Newby-Fraser 9:01:01 Erin Baker 9:12:14 Kirsten Hanssen 9:37:251987 Erin Baker 9:35:25 Sylviane Puntous 9:36:57 Paula Newby-Fraser 9:40:371986 Paula Newby-Fraser 9:49:14 Sylviane Puntous 9:53:13 Joanne Ernst 10:00:071985 Joanne Ernst 10:25:22 Elizabeth Bulman 10:26:55 Paula Newby-Fraser 10:31:041984 Sylviane Puntous 10:25:13 Patricia Puntous 10:27:28 Julie Olson 10:38:101983 Sylviane Puntous 10:43:36 Patricia Puntous 10:49:17 Eva Ueltzen 11:01:491982 (Out) Julie Leach 10:54:08 Jo Ann Dahlkoetter 10:58:21 Sally Edwards 11:03:001982 (Feb) Kathleen McCartney 11:09:40 Julie Moss 11:10:09 Lyn Brooks Sally Edwards 11:51:001981 Linda Sweeney 12:02:32 Sally Edwards 12:37:25 Lyn Brooks 12:42:151980 Robin Beck 11:21:24 Eve Anderson  15:40:591979 Lyn Lemaire  12:55:38

 10: 
 8: 
 7: 
 5: 
 4: 
 2: 
 1: 

 Notas 

 Véxase tamén 
 Outros artigos 
 Ironman
 Campionato do Mundo de Medio Ironman
 Series Mundiais de tríatlon
 Ligazóns externas 
Ironman.com, web oficial da proba.
World Triathlon Corporation
Mellores tempos en homes ata 2011  .
Mellores tempos en mulleres ata 2011  .

Categoría:Ironman
Categoría:Campionatos do mundo de tríatlon