Primeiro ministro de Kazakhstán

O Primeiro ministro de Kazakhstán (en ) é o xefe de goberno da República de Kazakhstán segundo a Constitución de Kazakhstán.

Nesta lista enuméranse os xefes de goberno ou autoridades executivas similares que exerceron a autoridade no territorio historicamente definido como o territorio nacional de Kazakhstán, incluíndo entidades estatais en condicións de autonomía ou incluídas nun estado federal.

 Alash Orda (1917-1920) como parte de Rusia 
Alash Orda (Autonomía de Alash) (en ) existiu durante a Guerra Civil rusa como un Estado kazako auto-proclamado, baixo o control do Consello Provisional do Pobo (goberno), co nome "Alash Orda" () e formado por 25 membros, dos cales 10 foron proporcionados polos rusos e representantes doutros pobos da rexión.

A autoridade estableceuse no Segundo Congreso Xeral, celebrado en Oremburgo entre o 5 e o 13 de decembro de 1917, e foi abolido polo Comité Revolucionario bolxevique da Gobernación da Rexión Kirguiz o 5 de marzo de 1920, pero en realidade deixara de existir xa no verán de 1919 . A capital da autonomía foi a cidade de Semipalatinsk, chamada Alash-Kala (hoxe Semei). Considerábase a si mesma unha autonomía da República Rusa baixo a administración do goberno provisional, dende 1918 do Estado ruso baixo a administración do goberno provisional panruso e máis tarde do gobernante supremo de Rusia, líder do Movemento Branco.

O presidente de Alash Orda, Alikhan Bokeykhanov, está considerado o primeiro xefe de goberno de Kazakhstán. 
 Nº  Xefe de goberno  Inicio do mandato  Fin do mandato  Partido  Presidente de Alash Orda (en ) 1 130x130px Alikhan Bokeyhanov    
(1866-1937) 13 de decembro de 1917   5 de marzo de 1920   Alash

 Rexión Kirguiz (1919-1920) dentro da RSFSR 
O 19 de xullo de 1919 , un decreto do Consello de Comisarios Populares da República Soviética Federativa Socialista de Rusia creou o Territorio Kirguiz, unha unidade administrativa no territorio da RSFSR co seu centro na cidade de Oremburgo . Nomeouse un Comité Revolucionario para a Xestión da Rexión Kirguiz para gobernar a rexión, realizando funcións militares e gobernamentais, cuxo presidente foi o polaco Stanisław Pestkowski. Os habitantes kirguiz-kazakos (como os rusos chamaban aos kazakos) que habitaban os territorios do norte da actual Kazakhstán foron trasladados aos Comité Revolucionarios.

 Nº Xefe de goberno Inicio do mandato Fin do mandato Partido Presidente do Comité Revolucionario da República de Kirguizistán  () 2 150x150px Stanisław Pestkowski
(1882-1937)  10 de xullo de 1919   Agosto de 1920  Partido Comunista de Rusia (bolxevique)(en funcións)104x104px Sakypkerei Arginshaev   
(1887–1938) Agosto de 1920  26 de agosto de 1920  

 República Autónoma Socialista Soviética de Kirguizistán (1920-1925) dentro da RSFSR 
O 26 de agosto de 1920 , despois da creación do poder soviético nesta área, por decreto do Comité Executivo Central de Todas As Rusias e do Consello dos Comisarios Populares da RSFSR, estableceuse unha República Autónoma Socialista Soviética de Kirguizistán na Rexión Kirguiz (en )

Inicialmente, ata a formación das autoridades republicanas, o Comité Revolucionario da Gobernación da Rexión Kirguiz continuou cumprindo as súas funcións. O 12 de outubro de 1920 creouse o Consello dos Comisarios do Pobo da República Autónoma Socialista Soviética de Kirguizistán, e Viktor Radus-Zenkovich converteuse no primeiro presidente. Nos anos 1924-1925, durante a delimitación nacional territorial, o territorio da autonomía ampliouse de forma significativa debido á anexión das rexións do sur, principalmente poboadas por kazakos.

 Nº  Xefe de goberno  Inicio do mandato  Fin do mandato Partido Presidente do Comité Revolucionario da Gobernación da Rexión Kirguiz (en ) 3 (I) 133x133px Victor Radus-Zenkovich (1878-1967)  26 de agosto de 1920   outubro de 1920  Partido Comunista de Rusia (bolxevique) 4 104x104px Abdirahman Aitiev    
(1886–1936)  outubro de 1920  outubro de 1920  Presidentes do Consello de Comisarios do Pobo da República Autónoma Socialista Soviética de Kirguizitán (en ) 3 (Ii) 133x133px Victor Radus-Zenkovich (1878-1967)  12 de outubro de 1920   outubro de 1921  Partido Comunista de Rusia (bolxevique) 5 104x104px Mohamed Hafeez Mırzagaliev
(1887–1938)   outubro de 1921  Setembro de 1922  6 136x136px Saken Seifullin   
(1894–1938)     Setembro de 1922  outubro de 1924  7 104x104px Nigmet Nurmakov   
(1895-1937)   outubro de 1924  15 de xuño de 1925Cambiouse o nome da República Autónoma Socialista Soviética de Kirguizistán a República Autónoma Socialista Soviética de Kazakhstán.

 República Autónoma Socialista Soviética de Kazakhstán (1925–1936) dentro da RSFSR 
O 15 de xuño de 1925, a República Autónoma Socialista Soviética de Kirguizistán foi rebautizada como República Autónoma Socialista Soviética de Kazakhstán (en ).

En 1925, cando se renomeou a autonomía, a capital foi trasladada de Oremburgo á cidade de Kyzyl-Orda e en 1927 á cidade de Alma-Ata. En xullo de 1925, a provincia de Oremburgo foi retirada da autonomía e foi directamente subordinada á RSFSR .

Nº Xefe de goberno  Inicio do mandato  Fin do mandato Partido Presidente do Consello de Comisarios do Pobo da RASS de Kazakhstán (en ) (7) Continuación do mandato de Nurmakov104x104px Nigmet Nurmakov  
(1895-1937)   15 de xuño de 1925 Maio de 1928  Partido Comunista de Rusia (bolxevique)  → Partido Comunista de Toda a Unión (bolxevique) O Partido Comunista de Rusia (bolxevique) pasou a chamarse Partido Comunista de Toda a Unión (bolxevique) no XIV Congreso, celebrado entre o 18 e o 31 de decembro de 1925. 8 104x104px Uraz Isaev    
(1899-1938) Maio de 1928  5 de decembro de 1936Proclamación da República Socialista Soviética de Kazakhstán. Partido Comunista de Toda a Unión (bolxevique)

RSS de Kazakhstán (1936-1991) dentro da URSS 
O 5 de decembro de 1936, a República Autónoma Socialista Soviética de Kazakhstán transformouse na República Socialista Soviética de Kazakhstán. Coa transformación, o goberno republicano pasou a ser coñecido como o Consello de Comisarios do Pobo da RSS de Kazakhstán (en ). O 15 de marzo de 1946 , o goberno foi reorganizado no Consello de Ministros da República Socialista Soviética de Kazakhstán (en ). O 20 de novembro de 1990, o cargo de xefe do goberno da RSS de Kazakhstán comezou a chamarse "primeiro ministro da RSS de Kazakhstán" ().

O 25 de outubro de 1990, o Soviet Supremo da RSS de Kazakhstán aprobou a declaración de soberanía estatal da República. O 10 de decembro de 1991, o nome do estado cambiouse a República de Kazakhstán. Non obstante, ata a aprobación da Constitución da República de Kazakhstán o 28 de xaneiro de 1993 mantívose a antiga Constitución Soviética de 1978.

№Xefe do gobernoInicio do mandatoFin do mandatoPartidoPresidente do Consello de Comisarios Nacionais da RSS de Kazakhstán ((8)Continuación do mandato de Uraz Isaev118x118pxUraz Isaiev
(1899—1938)5 de decembro de 193624 de maio de 1938Partido Comunista de Toda a Unión
(bolxevique)

→ Partido Comunista (bolxevique) de KazakhstánO 23 de abril de 1937 o Comité Central do Partido Comunista de Toda a Unión (bolxevique) transformou a organización rexional do partido no Partido Comunista (bolxevique) de Kazakhstán.(en funcións)118x118pxIbrahim Tadzhiev
(1904—1960)24 de maio de 193817 de xullo de 1938Partido Comunista (bolxevique) de Kazakhstán9118x118pxNurtas Undasinov
(1904—1989)17 de xullo de 193815 de marzo de 1946Transformación do Consello de Comisarios do Pobo da RSS de Kazakhstán no Consello de Ministros da RSS de Kazakhstán.Presidente do Consello de Ministros da RSS de Kazakhstán ()(9)Continuación do mandato de Nurtas Undasinov.118x118pxNurtas Undasinov
(1904—1989)15 de marzo de 194624 de marzo de 1954Segundo algúns, en setembro de 1951Partido Comunista (bolxevique) de Kazakhstán→ Partido Comunista de KazakhstánO Partido Comunista (bolxevique) de Kazakhstán foi renomeado como Partido Comunista de Kazakhstán en 1952.10118x118pxElubai Taibekov(1901—1991)24 de marzo de 195431 de marzo de 1955Partido Comunista de Kazakhstán11(I)129x129pxDinmukhamed Kunaev
(1912—1993)31 de marzo de 195520 de xaneiro de 196012118x118pxJumabek Tasenev
(1915—1986)20 de xaneiro de 19606 de xaneiro de 196113118x118pxSalken Daulenov
(1907—1984)6 de xaneiro de 196113 de setembro de 196214
(I)118x118pxMasimhan Beisebaev
(1908—1987)13 de setembro de 196226 de decembro de 196211(II)129x129pxDinmukhamed Kunaev
(1912—1993)26 de decembro de 19627 de decembro de 196414(II)118x118pxMasimhan Beisebaev
(1908—1987)7 de decembro de 196431 de marzo de 197015118x118pxBaiken Asimov
(1917—2010)31 de marzo de 197022 de marzo de 198416150x150pxNursultan Nazarbayev
(1940—)22 de marzo de 198427 de xullo de 198917114x114pxUzakbai Karamanov
(1937—2017)27 de xullo de 198920 de novembro de 1990Transformación do Consello de Ministros da RSS de Kazakhstán no goberno da RSS de Kazakhstán encabezado polo primeiro ministro.Primeiro ministro da RSS de KazakhstánPrimeiro Ministro da República de Kazakhstán (como parte da URSS). ((17)Continuación do mandato de Uzakbai Karamanov.114x114pxUzakbai Karamanov
(1937—2017)20 de novembro de 199016 de outubro de 1991Partido Comunista de KazakhstánPartido Socialista de KazakhstánO 7 de setembro de 1991 nun Congreso Extraordinario, o Partido Comunista de Kazakhstán transformouse no Partido Socialista de Kazakhstán, co abandono do marxismo-leninismo e coa adopción dunha ideoloxía socialdemócrata.18114x114pxSergei Tereshchenko(1951—2023)16 de outubro de 199116 de decembro de 1991Proclamación da independencia da República de Kazakhstán.Independente

 Período de independencia (dende 1991) 
O 16 de decembro de 1991, Kazakhstán foi a última das repúblicas da Unión Soviética en declarar a súa independencia. O 21 de decembro de 1991, o presidente Nursultan Nazarbayev asinou un protocolo para o Tratado de Belavezha sobre a liquidación da URSS. O 23 de decembro de 1991, o Consello Supremo da RSS de Kazakhstán ratificou estes documentos. O 6 de xullo de 1994 foi aprobada polo Consello Supremo de Kazakhstán a transferencia da capital de Almati a Akmola. O 10 de decembro de 1997, a decisión de transferir a capital foi apoiada polo presidente. Tras renomear a cidade a Astana ("a capital" en kazako) o 6 de maio de 1998, o 10 de xuño de 1998, tivo lugar a súa representación internacional no status da capital. Pouco despois da dimisión de Nazarbayev da presidencia, o 23 de marzo de 2019, a capital pasou a chamarse Nur-Sultan en honor a el. 
№Xefe de gobernoInicio do mandatoFin do mandatoPartidoElecciónsPrimeiro ministro da República de Kazakhstán ()(18)Continuación do mandado de Sergei Tereshchenko.100x100pxSergei Tereshchenko(1951—2023)16 de decembro de 199112 de outubro de 1994Independente19100x100pxAkezhan Kazhegeldin(1952—)12 de outubro de 199410 de outubro de 1997Unión Popular pola Unidade de Kazakhstán1994199520100x100pxNurlan Balgimbaiev
(1947—2015)10 de outubro de 19971 de outubro de 1999Partido Político Republicano "Otan"O 1 de marzo de 1999 nun congreso de unificación, a Unión Popular pola Unidade de Kazakhstán, xunto con outros dous partidos, uníronse para crear o Partido Político Republicano "Otan" ("Patria").(en funcións)117x117pxKassym-Jomart Tokayev
(1953-)1 de outubro de 199912 de outubro de 199919992112 de outubro de 199928 de xaneiro de 200222115x115pxImangali Tasmagambetov

(1956-)28 de xaneiro de 200213 de xuño de 200323100x100pxDanïal Axmetov
(1954-)13 de xuño de 200310 de xaneiro de 2007Partido Político Republicano "Otan"
→ Partido Demócrata Popular "Nur Otan"O 22 de decembro de 2006, no décimo congreso extraordinario, o Partido Político Republicano "Otan" pasou a chamarse Partido Demócrata Popular "Nur Otan" ("Luz da Patria").200424
(I)136x136pxKarim Masimov
(1965-)10 de xaneiro de 200724 de setembro de 2012Partido Demócrata Popular "Nur Otan"200725100x100pxSerik Axmetov
(1958-)24 de setembro de 20122 de abril de 2014Partido Demócrata Popular "Nur Otan"→ Nur OtanO 18 de outubro de 2013, no XV Congreso, o Partido Demócrata Popular "Nur Otan" pasou a chamarse "Nur Otan" ("Luz da Patria").201224(II)136x136pxKarim Masimov
(1965-)2 de abril de 20148 de setembro de 2016Nur Otan26100x100pxBakhitzhan Sagintaiev
(1963-)8 de setembro de 201621 de febreiro de 20192016(en funcións) Askar Mamin
(1965-)21 de febreiro de 201925 de febreiro de 20192725 de febreiro de 20195 de xaneiro de 202228120pxÄlixan Smayilov(1972-)5 de xaneiro de 2022presenteNur Otan2021

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Presidente de Kazakhstán
 Vicepresidente da República de Kazakhstán
 Goberno de Kazakhstán
 Líderes de Kazakhstán (dende 1919)
 Líderes de Kazakhstán no período soviético
 Xefes de Estado e Goberno actuais

 Ligazóns externas 
 Lista dos líderes de Kazakhstán


Categoría:Listas de personalidades da política