Rei de Camboxa

O Rei de Camboxa (, ) é o xefe de Estado do Reino de Camboxa.

O poder do Rei está limitado a unha figura simbólica á que os súbditos deben amor e respecto. O monarca tamén representa a paz, a estabilidade, e a prosperidade do pobo khmer. Dende 1993, o Rei de Camboxa é un monarca electo, o que fai que a de Camboxa sexa unha das poucas monarquías electivas do mundo. O rei é elixido de por vida entre os membros das dinastías Norodom e Sisowath que teñan polo menos 30 anos polo Consello Real do Trono, o cal consiste en varias figuras políticas e relixiosas.

 Funcións 
A constitución de Camboxa, promulgada en 1993 estipulou as funcións do rei  como principalmente cerimoniais. Declarou que o rei “debe reinar, mais non gobernar” e declárao “símbolo de continuidade e unidade nacional.”Article 7, Chapter 2 in The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property OrganizationArticle 8, Chapter 2 in The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property Organization

O rei exerce funcións importantes de Estado cando o require a constitución. Isto inclúe, entre outras:

 Nomear o primeiro ministro de Camboxa e o gabinete de Camboxa.Article 119, Chapter X in The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property Organization
 Convocar a apertura dos dous corpos lexislativos, a Asemblea Nacional de Camboxa e o Senado de Camboxa.Article 82 in Chaper VII and Article 106 in Chapter VIII The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property Organization
 Exercer como Comandante Supremo das Forzas Armadas Reais de Camboxa.Article 23, Chapter 2 in The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property Organization
 Reunirse co primeiro ministro mensualmente para ser informado sobre asuntos de Estado.Article 20, Chapter 2 in The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property Organization
 Sancionar as leis aprobadas polo corpo lexislativo e propostas polo goberno.Article 26 and 28, Chapter 2 in The Constitution of the Kingdom of Cambodia
 Actuar como "árbitro supremo" para habilitar o funcionamento das institucións estatais.Article 9, Chapter 2 in The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property Organization
 Recibir credenciais dos embaixadores.Article 25, Chapter 2 in The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property Organization
 Posúe o poder de conmutar penas e conceder indultos.Article 27, Chapter 2 in The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property Organization
 Presidir o Consello Supremo da Maxistratura.Article 21, Chapter 2 and Article 134, Chapter XI in The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property Organization
 Nomear un número fixo de membros para exercer en institucións estatais como o Senado e o Consello ConstitucionalArticle 100, Chapter VIII and Article 137, Chapter XII in The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property Organization
 Outorgar honras nacionais.Article 29, Chapter 2 in The Constitution of the Kingdom of Cambodia World Intellectual Property Organization

O rei tamén cumpre outras funcións non explicitamente mencionadas na constitución na súa capacidade como xefe de Estado como por exemplo, presidir acontecementos de importancia nacional, incluíndo tradicións e cerimonias relixiosas integrais á nación Khmer nación, apoiar causas humanitarias e filantrópicas e representar a Camboxa no estranxeiro cando acomete visitas oficiais.'$1 million royal gift for Kantha Bopha' in Khmer Times

 Ministerio do Palacio Real 
O Ministerio do Palacio Real, actualmente ocupado polo ministro Kong Sam Ol conxuntamente co Consello Asesor Privado Supremo, encabezado polo medio irmán do rei, o príncipe Norodom Ranariddh asiste e aconsella o rei na realización dos seus deberes como monarca.

 Historia mitolóxica 

 Sage Kambu Swayambhuva

 Camboxa (68–1431) 

 Reino de Funan (68–627) 
OrdeMonarcaNomes en textos estranxeiros Reinado01Raíña Soma	Liǔyè
(En Khmer Tradicional: Neang Neak)Finais do século I02Kaundinya IHùntián
(En Khmer Tradicional: Preah Tong)68 - finais do século I03DescoñecidoFinais do século II04Hun Pan-huangHùnpánkuàngFinais do século II05Pan-PanPánpánPrincipios do século III06Srei MearaFàn Shīmànca. 205–22507DescoñecidoFàn Jīnshēngca. 22508DescoñecidoFàn Chāngca. 225-ca. 24009DescoñecidoFàn Xúnca. 240-ca. 28710DescoñecidoDescoñecidoFinais do século III11DescoñecidoTiānzhú ZhāntánFinais do século IV12DescoñecidoDescoñecidoFinais do século IV13Kaundinya IIQiáochénrúDescoñecido-43414Srindravarman IChílítuóbámó434–43515DescoñecidoDescoñecidoDescoñecido16DescoñecidoDescoñecidoDescoñecido17Jayavarman KaundinyaShéyébámó484–51418RudravarmanLiútuóbámó514–550Guerra Funan-Chenla: 550–62719Pvirakvarman IDescoñecido550-60020Mhenteractvarman IDescoñecidoc. 600–61521Nteractvarman IDescoñecidoc. 615-627

 Reino Chenla  (550–802) 
OrdeMonarcaNome persoal Reinado22Bhavavarman IBhavavarman550–60023MohendravarmanChet Sen600–61624Isanavarman IIsanavarman616–63525Bhavavarman IIBhavavarman639–65726Jayavarman IJayavarman657–68127Raíña JayavediJayavedi681–713

 Imperio Khmer (802–1431) 
OrdeMonarcaNome persoal Reinado28Jayavarman IIJayavarman802–83529Jayavarman IIIJayavarthon835–87730Indravarman IIndravarman877–88931Yasovarman IYasovarthon889–90032Harshavarman IHarshavarman900–92533Ishanavarman IIIsanavarman925–92834Jayavarman IVJayavarman928–94135Harshavarman IIHarshavarman941–94436Rajendravarman IRajedravarman944–96837Jayavarman VJayavarman968–100138Udayadityavarman IUdayadityavarman100239JayavirahvarmanJayavirahvarman1002–100640Suryavarman ISuryavarman1006–105041Udayadityavarman IIUdayadityavarman1050–106642Harshavarman IIIHarshavarman1066–108043NripatindravarmanNripatindravarman1080–111344Jayavarman VIJayavarman1080–110745Dharanindravarman IDharanindravarman1107–111346Suryavarman IISuryavarman1113–115047Dharanindravarman IIDharanindravarman1150–115648Yasovarman IIYasovarman1156–116549TribhuvanadityavarmanTribhuvanadityavarman1165–1177Invasión Cham: 1177–118150Jayavarman VIIJayavathon1181–121851Indravarman IIIndravarman1218–1243O primeiro reino tailandés importante foi creado en 1238 durante o reinado de Indravarman polo Pho Khun Si Intharathit en Sukhothai, unha área anteriormente gobernada por Lavo debendo lealdade a Angkor.52Jayavarman VIIIJayavarman1243–129553Indravarman IIISrei Indravarman1295–130754IndrajayavarmanSrei Jayavarman1307–132755Jayavarman IXJayavama Borommesvarah / Jayavarman Parameshwara1327–133656Trosok PeamPonhea Chey1336–134057Nippean BatNippean Bat1340–134658Lompong RachaLompong Racha1346–1351Invasión de Siam: 1352–135759SoryavongSoryavong1357–136360Borom Reachea IBorommarama1363–137361Thomma SaokThomma Saok1373–1393Invasión de Siam: 1393 (5 meses).62In ReacheaPnhea Prek1394-c142163Barom Reachea IIPonhea Yat1405–1431

 Era Chaktomuk (1431–1525) 
NomeNome persoalReinadoPonhea YatPonhea Yat1431 – 1463Noreay RamathipateiNarayanaraja1463 – 1469Reachea RamathipateiSri Raja1469 – 1475Srei Soriyotei IIRajadhiraja1472 – 1475Thommo Reachea IDharmarajadhiraja1476 – 1504Srey SukonthorDamkhat Sukonthor1504 – 1512
Guerra Civil de Camboxa: guerras Chan Raja e Sdech Kan: 1516–1525

 Era Longvek (1525–1593) 
NomeNome persoalReinadoSdach Korn Srey Chetha1512 – 1521Ang Chan IPonhea Chan1516 – 1566Barom Reachea ISatha Mahindharaja1566 – 1576Chey Chettha IChey Chettha1576 – 1594

 Era Srei Santhor (1594–1620) 
NomeNome persoalInicio de reinadoPreah Ram IRama Chungprey1594 – 1596Preah Ram IIKeo Prohibición Encima1596 – 1597Barom Reachea IIPonhea Yor1597 – 1599Barom Reachea IIIPonhea Un1599 – 1600Ponhea NhomKeo Hua I1600 – 1603Barom Reachea IVSrei Soriyopear1603 – 1618

 Era Oudong (Idade Escura de Camboxa, 1620–1863) 
NomeNome persoalReinadoChey Chettha IIPonhea Nhom1618–1628OuteyUpayoreach
Outey era o irmán máis novo de Chey Chettha II. Tras a morte do seu irmán  ofrecéronlle a coroa mais rexeitnouna, e tomou polo contrario o título de Upayoreach. Ponhea To, un fillo de Chey Chettha II, converteuse en rei.1628–1642Thommoreachea II ou Sri DharmarajaPreah Bat Samdech Thommoreachea II Ponhea To
Ponhea To rebelouse contra o seu tío, o Upayoreach e foi matado. O seu irmán máis novo Ponhea Nu sucedeuno como rei, Outey continou como Upayoreach.1628–1630Batom Reachea ou Padumaraja I
Preah Bat Samdech Padumaraja IAng Non I1640–1642Ramathipadi I  Ponhea Chan 
(Ang Chan II ou Ang Chan Ibrahim)

Era fillo de Chey Chettha II. Asasinou o seu sobriño e a seu tío para converterse en rei.1642–1658Barom Reachea V Ou Paramaraja IXAng So1658–1672Chey Chettha III ou Padumaraja II1672–1673Kaev Hua II  Preah Bat Samdech Kaev Hua IIAng Chee1673–1674Padumaraja III  Preah Bat Samdech Padumaraja IIIAng Nan1674Chey Chettha IV  Preah Bat Samdech Chey Chettha IVAng Su1675–1695, 1696–1699, 1700–1702 e 1703–1706Outey I ou Narai Ramathipadi II Preah Bat Samdech Outey eu Ang Yong1695–1696Barom Ramadhipati Ou Kaev Hua III  Preah Bat Samdech Barom RamadhipatiAng Em1699–1700 e 1710–1722Thommoreachea III ou Sri Dhamaraja III Preah Bat Samdech Thommoreachea IIIAng Tham1702–1703, 1706–1709 e 1736–1747Satha II ou Paramaraja X Preah Bat Samdech Satha IIAng Chey1722–1736 e 1749Thommoreachea IV ou Sri Dhamaraja IV Preah Bat Samdech Thommoreachea IVAng Em1747Ang TongRamathipadi III1748–1749, 1755–1758Ang SngounChey Chettha V1749–1755Ang ToneladaOutey Reachea II1758–1775Ang Non IIReam Reachea1775–1779Ang EngNarayanaraja III1777–1796Regency, Ang Chan sendo un menor: 1796 – 1806Ang ChanOutey Reachea III1806–1834Ang Mey1834–1841Ang Duong1841–1860

 Camboxa moderna (1860–presente) 

 Protectorado francés de Camboxa (1863–1953) 
NomeRetratoDinastíaNacementoMorteRelación co predecesorNorodom
នរោត្តម

19 de outubro de 1860 – 24 de abril de 1904

43 anos, 188 días178x178pxNorodom3 de febreiro de 1834
Angkor Borei24 de abril de 1904
Bangkok

(70 anos)Fillo de Ang DuongSisowath
ស៊ីសុវត្ថិ

27 de abril de 1904 – 9 de agosto de 1927

23 anos, 104 días169x169pxSisowath7 de setembro de 1840
Mongkol Borey9 de agosto de 1927
Phnom Penh

(86 anos)Medio-irmán de NorodomSisowath Monivongស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស
9 de agosto de 1927 – 24 de abril de 1941

13 anos, 258 días170x170pxSisowath27 de decembro de 1875
Phnom Pen24 de abril 1941Kampotaged 65Fillo de SisowathNorodom Sihanoukនរោត្តម សីហនុ24 de abril de 1941 – 2 de marzo de 1955
13 anos, 312 días170x170pxNorodom31 de outubro de 1922

Phnom Penh15 de outubro de 2012
Pequín

(89 anos)Neto de Sisowath Monivong

 Reino de Camboxa (1953–1970) 
NomeRetratoCasaNacementoMorteDereito de sucesiónNorodom Suramarit
នរោត្តម សុរាម្រិត

2 de marzo de 1955 – 3 de abril de 1960

5 anos, 32 días Norodom6 de marzo de 1896
Phnom Penh3 de abril de 1960
Phnom Penh

(64 anos)Pai de Norodom SihanoukSisowath Kossamakស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ
20 de xuño de 1960 – 9 de outubro de 1970

10 anos, 111 días Norodom9 de abril de 1904
Phnom Penh27 de abril de 1975
Pequín

(71 anos)Consorte de Norodom Suramarit

Reino de Camboxa (1993–presente) 

NomeRetratoCasaNacementoMorteDereito de sucesiónNorodom Sihanouk
នរោត្តម សីហនុ

24 de setembro de 1993 – 7 de outubro de 2004

1 ano, 13 días 160x160pxNorodom31 de outubro de 1922
Phnom Penh15 de outubro de 2012 Pequín
(89 anos)Elixido
(Fillo de Norodom Suramarit)Norodom Sihamoni
នរោត្តម សីហមុនី

14 de outubro de 2004 – presente192x192pxNorodom14 de maio de 1953
Phnom PenhViveElixido
(Fillo de Norodom Sihanouk)

 Símbolos reais 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
Lista de xefes de Estado de Camboxa
Primeiro Ministro de Cambodia
Lista de Primeiros Ministros de Camboxa
Devaraja
Xefes de Estado e goberno actuais

 Notas 

Categoría:Listas de monarcas
Categoría:Reis de Camboxa