Yolanda Domínguez

Yolanda Domínguez Rodríguez, nada en Madrid en 1977, é unha artista visual, fotógrafa e activista española. As súas obras están conectadas co movemento "arte de acción" e desenvolve temas de conciencia e crítica social relacionados co xénero e o consumo. Por medio da ironía e a descontextualización como estratexias principais, crea situacións ou escenarios nos que se pode participar. Entre as súas obras máis coñecidas están Katy Salinas e Pido para un Chanel (2010), Poses (2011), Fashion Victims (2013), I’m not just a body e Registro (2014), Accesibles y Accesorias e Niños vs. Moda (2015), Total Correction e No tocar, no matar, no violar, este cuerpo es mío y de nadie más (2016).

Domínguez é tamén profesora na Escola de Fotografía EFTI de Madrid e analista social no dixital El Huffington Post onde escribe sobre a representación da muller.

 Traxectoria 
Estudou Belas Artes na Universidade Complutense de Madrid e fixo o mestrado en Arte e Novas Tecnoloxías na Universidade Europea de Madrid e en Fotografía Contemporánea na Escola de Fotografía EFTI de Madrid. É profesora e titora do mestrado Concepto e Creación da Escola de Fotografía EFTI de Madrid e profesora no mestrado Experiencial en Dirección de Mercadotecnia para as industrias creativas en Madrid School of Mercadotecnia.

Tamén colabora semanalmente en El Huffington Post España onde escribe sobre a representación da muller nos medios. 

En 2018, durante a celebración da feira internacional de arte contemporánea ARCO, puxo de manifesto as cifras da desigualdade existente entre mulleres e homes no ámbito da arte.

 Obra 
Utiliza a ironía e a descontextualización como estratexias principais e defende a risa como elemento de liberación. Centra a temática da súa obra con frecuencia en xénero e consumo. Sobre o mundo da moda considera que as persoas que teñen o poder de xerar unha imaxe deben ser responsábeis do que están a xerar.

Práctica a arte de acción, unha disciplina baseada no impacto e o desconcerto. Os seus primeiros traballos de arte e activismo social datan de 2008 momento no que decidiu abandonar o que considera "estatismo de museos e galerías". Denuncia a manipulación á que os medios de comunicación (publicidade, televisión, cine, Internet) someten a poboación a través de impactos e estereotipos desde a infancia. “Recibimos de 3.000 a 5.000 impactos publicitarios ao día e é moi importante que aprendamos a filtrar para ver como construímos a nosa personalidade”, Como reto nos seus traballos exponse desenvolver a capacidade que temos de crear un novo imaxinario que represente a realidade “ter unha dieta sa de imaxes”.

En 2008 encheu as rúas de Madrid con carteis nos que unha muller se ofrecía a facer todo o que se espera da esposa tradicional a cambio dun status económico.

 Katy Salinas e "Pido un Chanel" (2010) 
En 2010 crea o personaxe de Katy Salinas unha muller de 65 anos que a través dun blog encarna a obsesión pola beleza levada ao extremo para denunciar o excesivo culto á beleza ao que está sometida esta sociedade e, sobre todo, a muller.  Ola, son Katy Salinas, teño 65 anos pero non aparento máis de 25 grazas aos meus coidados diarios cos que conseguín permanecer nova e bela Katy Salinas era unha muller divorciada e sen vida social que dedica toda a súa existencia a coidarse e consegue chegar á vellez cunha aparencia nova seguindo ao pé da letra todos os consellos para mulleres que aparecen nas revistas, en foros de beleza, blogs, páxinas de Internet, e mesmo tendo en conta as teimas das famosas. O blog xerou máis de 18.000 visitas e máis de 1.000 comentarios. 

Tamén en 2010 a acción "Pido para un Chanel" aborda a adicción enfermiza ás compras dalgunhas mulleres motivada pola necesidade consumista dos países desenvolvidos. Nela unha actriz que representa a unha muller de clase alta, elegante e vestida con roupa e complementos de marca, pasea por unha das rúas máis luxosas de Madrid e detense ante o escaparate de Chanel onde ve algo que se quere comprar pero non ten diñeiro nese momento. Desesperada sofre un ataque de ansiedade e decide pórse a pedir aos viandantes, axudándose dun cartón no que escribe coa súa barra de labios: "PIDO PARA UN CHANEL".

 Poses (2011) 
esquerda|miniatura|250x250px|"Poses", Yolanda Domínguez 2011
En 2011 con "Poses" realizou unha crítica ao absurdo e artificial do mundo do glamour e da moda que venden as revistas, en concreto á imaxe distorsionada que difunden da muller a través de modelos que non representan as mulleres reais e que obvian a todas aquelas que non están dentro dos seus restrinxidos parámetros. Nesta obra Domínguez contou co apoio das actrices May Serrano e Cary Rodríguez, e UP Teatro. 

A obra superou o millón de reproducións en YouTube e foi mundialmente difundida en televisión, radio e prensa e estivo varias semanas no top ten dos mellores vídeos de moda do mundo (Fashion Films). 

A partir da experiencia avanzou na posta en marcha de proxectos de participación colectiva.

 Moda sin tóxicos, Esclavas (2012) 
En 2012 colaborou con Greenpeace na campaña “Moda sin tóxicos” para denunciar o uso de substancias tóxicas nos procesos produtivos da marca Levi’s. Voluntarios de Greenpeace vestidos como camareiros repartiron 501 botellas con tea vaqueira no interior e coa mensaxe “Se tes vaqueiros para que queres auga”

Tamén creou Esclavas, unha colección de pezas realizadas pola deseñadora Sara Ostos deseñadas para exhibir o corpo feminino realizadas con Burkas.  Mentres que nalgunhas sociedades se obriga ás mulleres a ocultar os seus corpos, noutras espérase que o exhiban. Dúas realidades tecidas pola mesma tea: a submisión a unha mirada masculina e obxectificadora, que se torna aínda máis alarmante cando deixa de ser imposta para ser asumida como ideal. 

 Poses n.º 5, #NadieDesechado e Fashion Victims (2013) 
En 2013 e tras a experiencia de Poses, organizou unha parodia das poses da Campaña primavera verán 2013 de Chanel, realizada por Karl Lagerfeld (autor de apreciacións polémicas acerca da xente “común”). Realizou un novo vídeo con xente común coa denuncia en distintas partes do mundo (Madrid, Barcelona, París, Quito): “Estamos aquí e non nos gustan os modelos absurdos que nos impoñedes, non nos identifican e non nos representan”. 

En xuño de 2013 creou Fashion Victims en protesta polas condicións de traballo que sofren no sector do téxtil -en abril derrubouse un edificio con fábricas de téxtil en Bangladesh no que morreron máis de 1000 persoas-  sepultando a varias blogueiras baixo cascallos na Gran Vía de Madrid para lanzar un chamamento á produción e o consumo responsábeis.

En novembro de 2013 sumouse á campaña de #NadieDesechado de Médicos do Mundo para denunciar as consecuencias dos recortes en sanidade na vida das persoas.

 Registro (2014) 
miniatura|275x275px|"Registro" Yolanda Domíngez 2014
En 2014 como acción de protesta ante a reforma da lei do aborto en España mobilizou mulleres de todo o Estado Español para acudiren aos Rexistros da Propiedade a solicitar a propiedade do seu corpo converténdose nun movemento nacional que conseguiu estenderse a outros estados.

 Accesibles y accesorias (2015) 
Como crítica ao anuncio de Multiópticas no que coa mensaxe "Ten a incríbel sensación de estrear todas as veces que queiras", un home entra nun establecemento de venda de lentes cheo de mulleres, Domínguez expón un anuncio alternativo: varios grupos de mulleres acudiron a centros desta marca vestidas como as modelos do anuncio e na mesma actitude. A súa acción xerou todo tipo de reaccións.

 Total Correction e No tocar, no matar, no violar ...  (2016) 
En marzo de 2016 realizou para Art Madrid "Total Correction" comisariada por Margarita Aizpuru coas actrices Esther Gimeno e Velilla Valbuena, unha performance para subverter a mensaxe de perfección emitida pola industria de beleza e cosmética. En xullo tras a denuncia de agresións sexuais nas festas de Sanfermines lanzou a campaña No tocar, no matar, no violar, este cuerpo es mío y de nadie más.

Tamén en 2016 inaugurou o proxecto "Mapas de acción" unha exposición individual no Centro Atlántico de Arte Moderna (CAAM) de Las Palmas de Gran Canaria na que incorporou a acción fotográfica participativa "Hot dog legs" na que convidaba a poboación de Gran Canaria a publicar nas redes sociais fotografías de recunchos e realidades desta Illa que non aparecen normalmente nas postais turísticas, mediante a técnica de "las piernas-salchica", que consiste en facer unha foto dunha paisaxe mentres se está tombado fronte a el coas pernas flexionadas.

 Hola soy tu machismo (2018) 
En novembro de 2018 Domínguez creou a campaña "Hola soy tu machismo" parodiando un histórico anuncio de compresas no que aparecía unha muller vestida de vermello e dicíalle a unha nena “Hola, tú no me conoces: soy tu menstruación”. Domínguez recreou o personaxe do machismo, un home vestido de marrón, que se presenta a outros homes dicindo “Hola, tú ya me conoces: soy tu machismo”. Ante este inesperado encontro a maioría nega coñecelo: “eu non son machista”, “iso é cousa do pasado”, “eu respecto as mulleres” son as respostas máis habituais. A artista sinalou que o seu obxectivo é "lembrar que eliminando os nosos comportamentos machistas poderemos ter relacións máis sas connosco mesmos e cos demais".

 Rompe el estereotipo (2020) 
Sobre os estereotipos da moda. Realizada no concello de Soria, viste co vestido dunha campaña publicitaria dunha marca de moda a distintas mulleres que non cadran no estereotipo de representación.

 Premios e recoñecementos 

 2010. Bolsa do Ministerio de Cultura para a Promoción da Arte Contemporánea Española
 2013: Premios RAC, Nomeamento Mellor Artista revelación 2013
 2013: Bolsa Axudas á Creación Visual  VEGAP
 2014: Mención Especial Premi Llibertat d’Expressió 2014 Uniu de Periodistes Valencians

 Exposicións 

 Individuais 

 2012: “Preludios” Photoespaña Galería Rafael Pérez Hernando de Madrid (España)
 2012: “Esclavas” Galería Rafael Pérez Hernando de Madrid (España)
 2012: Galería Rojo Artspace de Milán, (Italia)
 2013: Museo Municipal Ramón Mª Aller, Pontevedra (España)
 2013: Galería Pilar Cubillo de Madrid (España)
 2014: Universidade New México Highlands, Novo México (Estados Unidos)
 2014: “Galería” Twin Gallery, Madrid (España)
 2015: “Mapas de Acción” Galería Serendipia, Madrid (España)
 2016: “Mapas de Acción” CAAM, Las Palmas de Gran Canaria
 2016: “Total Correction” Acción para Art Madrid 2016

 Colectivas 

 2008: Photoespaña 2008, EFTI, Madrid (España)
 2009: Allianza Francesa, Madrid (España)
 2010: Mulier Mulieris, Museo da Universidade de Alacant (España)
 2011: Festival Exist Live Art/Performance Art, Brisbane (Australia)
 2012:  JustMad, Madrid  (España)
 2012: Mulier Mulieris – Museo da Universidade de Alacant (España)
 2012: VIII Encontros Internacionais de Arte e Xénero, Madrid (España)
 2012: Festival de Cultura Contemporánea NOVA 2012 São Paulo (Brasil)
 2012: Festival de Cultura Contemporánea NOVA 2012 Barcelona (España)
 2012: Streitfeld Projektraum en Múnic (Alemaña)
 2013: Fundación Amelia Moreno, Toledo (España)
 2013: Galería Elga Wimmer en Nova York, (Estados Unidos)
 2013: Affordable Art Fair. Galería Pilar Cubillo (México)
 2014: Galería KKOutlet Londres (Reino Unido)
 2014: “Mínimos” Galería Cero, Madrid (España)
 2014: Arte Open Views, Madrid (España)
 2014: “What if…and beyond” Open Systems Vienna (Austria)
 2014: Sarau Tropicaos de Río de Xaneiro, (Brasil)
 2014: “Turismo Efímero” Galería Addaya, Mallorca (España)
 2014: The Lycoming College Art Gallery, Pensilvania (Estados Unidos)
 2014: Foreman Gallery Oneota, Nova York (Estados Unidos)
 2014: Women’s Film Festival en Nova Orleans, (Estados Unidos)
 2015: “Octavi Cameron. Contracte comú” Can Palauet, Barcelona (España)
 2015: “Mujeres en acción: Feminario Videoperformativo” AECID (Honduras, Bolivia, San Salvador, República Dominicana)
 2015: “Desmontando poderes y silencios” Concello de Fuenlabrada, Madrid
 2015: “Gymnastics of the Kitchen” Proposta de participación colectiva en Matadero, Madrid
 2016: “La Corteza del Alma” Galería Fernando Pradilla, Madrid
 2016: Forum Stadpark, Austria

 Notas 

Véxase tamén
 Ligazóns externas 
 Web de Yolanda Domínguez

Categoría:Nados en 1977
Categoría:Nados en Madrid
Categoría:Fotógrafos de España
Categoría:Feministas de España