Prolagus sardus

A pica sarda, ou mellor, prolago sardo, xa que non é unha auténtica pica, Prolagus sardus, é unha especie de mamífero lagomorfo da familia dos proláxidos orixinaria das illas de Sardeña, Córsega e outras illas mediterráneas veciñas até a súa extinción na época do Imperio romano,Vigne J.-D., Bailon S., Cuisin J. (1997). Biostratigraphy of amphibians, reptiles, birds and mammals in Corsica and the role of man in the Holocene faunal turnover. Anthropozoologica, 25, 587-604.  ou talvez a finais do século XVIII ou principios do XIX.Wilkens, B. (2005): "Osservazioni sulla presenza in epoca recente del Prolago sardo a Tavolara secondo le notizie di Francesco Cetti. Atti 3° Convegno Nazionale di Archeozoologia (Siracusa, 2000), pp. 217-222.

 Características 
Os proláxidos son moi semellentes aos ocotónidos, dos u se distinguen, entre outras cousas, por non posúír o último dente molar inferior, ao contrario que os membros do xénero Ochotona, que teñen o último molar inferior, pero non o superior.

 Taxonomía 
 Descrición 
 Familia
A familia foi descrita en 1964 polo zoólogo ruso A. A. Gureev,Prolagidae Gureev, 1964 en MSW.Prolagidae Gureev, 1964 no ITIS. en Fauna SSSR. Mlekopitayushchie, Zaitseobraznye [Fauna da URSS. Mamíferos, Lagomorfos]), III (10): 49.

 Xénero
O xénero Prolagus fora descrito en 1853 polo naturalista, xeólogo e paleontólogo francés Auguste Nicolas Pomel,Prolagus Pomel, 1853 no MSW. en Cat. Meth. Desc. Vert. Foss. dans le Bassin Hydro. Super. de la Loire et Surt. la Val. Aff. Prin. l'Allier. Paris: 43.

 Especie
En canto á especie Prolagus sardus describíraa en 1832 o zoólogo, paleontólogo e arqueólogo alemán Johann Andreas Wagner,Prolagus sardus Wagner, 1832 en MSW. en Abh. Bayer. Akad. Wiss., 1: 763-767.

 Sinónimos 
miniatura|240px|Esqueleto dun Prolagus.

 Xénero
O xénero, ademais de polo seu nome actual, foi coñecido tamén polos sinónimos:

 Anoema König, 1825
 Archaeomys Fraas, 1856
 Lagomys G. Cuvier, 1800
 Myolagus Hensel, 1856

 Especie 
 Polagus corsicanus (Considerada antigamente como unha especie diferente)

 Etimoloxías 
 Xénero e familia 
O nome do xénero, Prolagus está formado pola unión dos elementos pro- e -lagus. O primeiro é un prefixo do latín científico tirado da raíz do nome do grego antigo πρώτο prṓto, 'primeiro'; e o segundo deriva do nome do grego antigo λαγώς lagṓs, 'lebre'. Literalmente: 'as primeiras lebres'.

O nome científico da faimilia esta construído, como manda a norma, coa raíz do seu xénero tipo (e único) ´Prolag-, coa adición do sufixo -ĭdae, propio dos nomes das familias de animais.

 Especie
O epíteto específico, sardus, fai referencia á illa de Sardeña, unha das súas áreas de distribución no pasado.

 Nomes vulgares 
Na maioría dos idiomas europeos a especie comécese como pica sarda ou pica de Sardeña, coas adpatacións propias de cada lingua, para o que hai que ter en conta que, até finais do século XX, estaba condiderada como membro da familia dos ocotónidos. Pero na actualidade, nalgunhas linguas (por exemplo, no italiano), denomínase co cultismo prolago sardo.

 Especies 
Os paleontólogos actuais recoñecen no xénero dezaoito especies, das que só unha, Prolagus sardus, sobreviviu até tempos históricos.

Prolagus aguilari
Prolagus apricenicus 
Prolagus bilobus
Prolagus crusafonti  López Martínez 1977
Prolagus fortis
Prolagus figaro
Prolagus imperialis
Prolagus italicus
Prolagus major
Prolagus michauxi
Prolagus oeningensis König 1825 
Prolagus osmolskae 
Prolagus praevasconiensis
Prolagus sardus  (Wagner, 1832) 
Prolagus schnaitheimensis
Prolagus sorbinii
Prolagus tobieni
Prolagus vasconiensis Viret 1930

 Notas taxonómicas 
Gureev considerou aos proláxidos como unha subfamilia dos ocotónidos (Prolagiini), pero o grupo foi elevado na década de 1990 á categoría de familia por Margarita A. Ervajeva, do Instituto Xeolóxico, Rama Siberiana, da Academia Rusa das Ciencias. Ervajeva, Margrita A. et al. Taxonomic diversity of Late Cenozoic Asian and North American ochotonids (an overview).

 Paleontoloxía 
O xénero Prolagus apareceu por primeira vez no mioceno temperán en Europa, onde sobreviviu até tempos históricos. En África e Asia, o xénero coñécese no mioceno ao plioceno.

 Historia 
Foi descrita por algúns autores sardos como un "coello xigante sen cola", e pénsase que os antigos poboadores de Sardeña  consideraban como unha exquisitez culinaria. A pica sarda, canda a pica corsa (Prolagus corsicanus) foron as dúas únicas especies pertencentes ao xénero Prolagus que sobreviviron en Europa en época histórica. (Cómpre sinalar, porén, que os zoólogos actuais cren que Prolagus sardus e Prolagus corsicanus constituían en realidade unha mesma especie.

Houbo algunhas noticias sobre ocasionais avistamentos de picas salvaxes na illa de Sardeña. Porén, ningún destes avistamentos foi verificado. A última mención histórica da especie foi realizada por Francesco Cetti en 1774, quen falou sobre unhas "ratas xigantes" moi abundantes na illa de Tavolara, pero aparentemente ausentes da veciña illa de Sardeña.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Kingdon, Jonathan & M. Hoffmann (eds.) (2015): The Kingdon Field Guide to African Mammals.  Volume V: Carnivores, Pangolins, Equids and Rhinoceroses. Second Edition. Londres: Bloomsbury Publishing. Bloomsbury Natural History. ISBN 978-1-4729-1236-7.
 Walker, E. (1975): Mammals of the World. 2 Vols. Sixth edition. Baltimore, Maryland, USA e Londres, Reino Unido: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-5789-8. 
 Wilson, D. E. & Reeder, D. M., editors (2005): Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, 3rd ed. Baltimore, Maryland, USA: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0.

 Outros artigos 
 Lagomorfos
 Ocotónidos

 Ligazóns externas 
 Prolagus sardus. Sardinian pika na ADW.
 Prolagus Pomel na EOL.
 † Prolagus sardus Wagner 1829 en Fossilworks.

Categoría:Lagomorfos
Categoría:Animais descritos en 1829