Ali Shogentsukov

Ali Ashatovich Shogentsukov (en kabardino ЩоджэнцIыкIу Iэсхьэд и къуэ Алий), nado en Bekhisen o 28 de outubro de 1900 e finado Babruisk o 29 de novembro de 1941, foi un profesor, escritor e tradutor kabardino, fundador da literatura kabardina. 

 Traxectoria 
Naceu no óblast de Terek, no asentamento de Kushmezıkuey, que máis tarde se integraría na localidade de Bekhisen, xa formada a República Kabardino-Balkaria. En 1914 despois de se formar nunha escola rural entrou na madrasa de Bekhisen, pero expulsárono tras organizar unha protesta contra a decisión de cesar a Nuri Zahova (1890-1935) por ensinar materias en kabardino. Decidiu entón matricularse no Instituto Pedagóxico de Bekhisen, mais en decembro de 1917 pechou a escola por mor dos acontecementos revolucionarios e tivo que continuar a estudar en Istanbul, foi na súa estadía en Turquía cando escribiu o seu primeiro poema, "Nane". En 1919 volveu a Kabardina, traballou como profesor de kabardino, foi director de escola e inspector educativo; tamén escribiu artigos en xornais, preocupándose pola lingua kabardina e a educación da xeración máis nova.

A partir de 1934 traballou na Unión de Escritores local, dedicado á identificación e promoción de novos escritores, e ao mesmo tempo desenvolveu labores como bolseiro no Instituto de Cultura da República Kabardino-Balkaria, participando en expedicións para a colleita e procesamento de material do folclore caucásico; neste labor centrouse na historia e cultura dos circasianos, tanto kabardinos como adigueos. Ao inicio da segunda guerra mundial escribiu versos patrióticos, instando aos cidadáns soviéticos a defender a patria. Participou na guerra e capturado no outono de 1941, morreu nun campo de concentración nazi en Babruisk (Belarús).

 Actividade literaria 
Considerado o creador da poesía kabardina soviética"Ali Shogentsukov" The Great Soviet Encyclopedia, 3rd Edition (1970-1979)., escribiu unha novela en verso, 8 poemas narrativos, 2 contos, 11 poemas, 20 artigos xornalísticos e traduciu 9 obras do ruso ao kabardino.Шоджэнц1ык1у Алий. Тхыгьэхэр (Али Шогенцуков. Сочинения. Налшык, 1990) A súa produción constitúe unha crónica literaria do pobo kabardino na época anterior á revolución e mais da soviética, seguindo a tradición da poesía oral kabardinaХизир Хаджибекирович Хапсироков (2002)  Жизнь и литература: Сборник статей ОЛМА Медиа Групп, p. 91. Tamén marcou o inicio da prosa kabardina soviética ao publicar o seu primeiro conto en 1931. Traduciu obras de Pushkin, Lermontov, Shevchenko, Gorky e Khetagurov.

 Obras 
 Стиххэмрэ поэмэхэмрэ, Налшык, 1938;
 Хьэжыгъэ пут закъуэ : Рассказ. Налшык, 1940;
 Ныбжьыщ1э хахуэ: Поэма. Налшык, 1940;
 Стиххэмрэ поэмэхэмрэ . Налшык, 1941;
 Тхыгъэ нэхъыф!хэр . Налшык, 1948;
 Къамботрэ Лацэрэ. Роман //ЛХА «Кабарда». 1948. Кн.2. С. 63-74;
 Тхыгъэхэр тхылъитIу, поэмы. Налшык, 1957;
 Тхыгъэхэр томитIy, т. 1-2. Налшык, 1961;
 Тхыгъэхэр . Нальчик, 1990;
 Тхыгъэхэр. Нальчик, 2000.

 Notas 

Categoría:Poetas de Rusia
Categoría:Nados en 1900
Categoría:Finados en 1941
Categoría:Finados en campos de concentración nazis
Categoría:Escritores en lingua kabardina
Categoría:Nados en Kabardino-Balkaria
Categoría:Tradutores do ruso