Lanzamento de xavelina

O lanzamento de xavelina é unha proba de atletismo que, como o seu nome indica, consiste en lanzar unha xavelina. A xavelina está construída cun material regulamentario de metal ou de fibra de vidro, co obxectivo de que chegue o máis lonxe posíbel. O lanzamento de xavelina forma parte do programa de atletismo dos Xogos Olímpicos da era moderna desde 1908.

 Orixe deste deporte 

Tendo en conta que o lanzamento de artefactos de diferentes formas e tamaños para cazar animais a distancia para conseguir sustento remóntase a moitos miles de anos atrás, e que o home desde antigo sempre tivo unha tendencia a medirse cos demais homes para demostrar que era o mellor, pódese supoñer que a exhibición deste tipo de habilidades, lanzar máis lonxe ou con máis puntería, podería ter unha orixe moito máis distante do que mostra a historia escrita.

En concreto, o lanzamento de xavelina como deporte de competición regrado xa se realizaba na antiga Grecia, incluída dentro da proba de péntatlon, nos Xogos Olímpicos da Antigüidade.

O péntatlon era a competición por excelencia dos Xogos Olímpicos.Incorporouse no ano 708 a. C. e consistía nas cinco probas seguintes:
miniatura|200px|O campión olímpico Erik Lemming, na proba de xavelina-estilo libre dos Xogos Olímpicos de 1908.
 Estadio (Στάδιον, Stádion), unha carreira de 180 metros a pé.
 Loita.
 Salto de lonxitude.
 Lanzamento de xavelina.
 Lanzamento de disco.

A técnica para lanzar a xavelina suponse que era diferente á actual, posto que se permitía utilizar tiras de coiro para utilizalas como propulsor, chamadas amentum en latín, e que, acabadas en dous orificios polos que se introducían dous dedos para enrolalas na xavelina, prolongaban a lonxitude do brazo do atleta e, ao mesmo tempo imprimían á xavelina un xiro que a estabilizaba no aire.

 Regulamento 

miniatura|dereita|Para lanzar a xavelina, débese agarrar polo cordame.

A xavelina constrúese de acordo cun detallado conxunto de especificacións publicadas pola Asociación Internacional de Federacións de Atletismo (IAAF). A súa lonxitude total, para lanzadores masculinos, debe ser de polo menos 260 cm, e o seu peso de polo menos 800 g. Para mulleres é algo máis curta e lixeira: dun mínimo de 220 cm de longo e de 600 g de peso.Javelin throw (Lanzamnto de xavelina) na Enciclopedia Británica. consulata o 26 de agosto de 2018 .

A xavelina lánzase desde un corredor dunha lonxitude de 30 m, acabado nun arco de 38 m de radio. O sector de caída está marcado con dous liñas brancas de 45 cm de anchura, de tal modo que se os bordos internos das liñas se prolongasen deberían pasar polas catro interseccións dos bordos interiores do arco e as liñas paralelas que delimitan o corredor de impulso e que se cruzan no punto central do círculo do cal o arco forma parte. O sector terá así 59º aproximadamente.

Para realizar cada intento, o atleta dispón dun minuto. Normalmente, nas probas clasificatorias, cada atleta realiza tres intentos, e os oito atletas con mellor marca válida, ou todos se son oito ou menos, realizan na fase final outros tres intentos en orde inversa á súa mellor marca na clasificación.

A xavelina débese agarrar pola cordame (ou, polo menos, a man do atleta debe tocala), e lanzarse por riba do ombro ou do brazo de lanzar; non se permite lanzala en rotación nin pode o atleta dar as costas ao sector de caída antes de soltar a xavelina; os estilos non clásicos non están autorizados. Se a xavelina rompe no intento ou no aire non se contará como lanzamento nulo; tampouco sa a rotura fai perder o equilibrio ao atleta e provoca que toque fóra do arco; neste caso permitiráselle volver a comezar. Na caída, a punta metálica debe tocar o solo antes que calquera outra parte da xavelina.

O atleta debe termar da xavelina pola empuñadura situada no seu centro de gravidade e lanzala por riba do ombro e cerca da orella.

 En Galicia 

150px 150px
Lidia Parada no Campionato de España de 2015.Gustavo Dacal en 2010.

Atletas galegos destacados nesta disciplina son:
 Abelardo Moure, coñecido como Ladro, nado na Pobra do Caramiñal en 1979, que foi lanzador de xavelina e, na actualidade, é adestrador de atletas, no pobrense campo da Alta, en Cabío. Entre as atletas que foron, ou son, adestradas por el, destacan campioas do talle de Ana Peleteiro (hoxe dedicada ao triplo salto) e Lidia Parada. A primeira erixiuse en campioa mundial júnior de triplo salto.14th IAAF World Junior Championships Triple Jump women. Results .
 A súa pupila a lanzadora Lidia Parada, pobrense coma o seu adestrador, nada o 11 de xuño de 1993, é a actual campioa de España nesta especialidade. Foi campioa galega de lanzamento de xavelina en varias ocasións,Lidia Parada se coronó campeona gallega absoluta de jabalina. La Voz de Galicia, 30-03-2011. e proclamouse tamén campioa de España de categorías de idade en seis veces distintas. Até o de agora, Parada non perdeu nin un só campionato estatal de lanzamento de xavelina.Lidia Parada y Jessica Rial brillaron en el nacional sub-23. La Voz de Galicia, 2 de xullo de 2013.
 Gustavo Dacal, que mantén a mellor marca galega con 78,88 m e dez veces campión de España.

 Récords 
(Actualizado o 10 de xullo de 2018)
 Marca (m)AtletaPaísLugarData Mundial (WR)Homes 98,48  Jan Železný    Jena  25-05-1996 Mulleres 72,28  Barbora Špotáková    Stuttgart  13-09-2008 Olímpico (OR)Homes 90,57  Andreas Thorkildsen    Pequín  23-08-2008Mulleres 71,53  Osleidys Menéndez    Atenas  27-08-2004 Europeo (ER)Homes 98,48 Jan Železný    Jena  25-05-1996 Mulleres 72,28  Barbora Špotáková    Stuttgart  13-09-2008 Americano (AM)Homes 91,29  Breaux Greer    Indianapolis  21-06-2007Mulleres 71,70  Osleidys Menéndez    Helsinqui  14-08-2005 Africano (AF)Homes 92,72  Julius Yego    Pequín  26-08-2015 Mulleres 69,35  Sunette Viljoen    Nova York  09-06-2012 Asiático (AS)Homes 91,36  Cheng Chao-Tsun    Taipei  26-08-2017Mulleres 67,69  Lü Huihui    Halle  26-05-2018 Oceánico (OC)Homes 89,02  Jarrod Bannister    Brisbane  29-02-2008Mulleres 68,92  Kathryn Mitchell    Gold Coast  11-04-2018

 Atletas con mellores marcas mundiais 
Homes (Actualizado o 10 de xullo de 2018).

 Posto Resultado Atleta País Lugar Data 1  98 m 48 cm  Jan Železný    Jena  25-05-1996 2  94 m 44 cm  Johannes Vetter    Lucerna  11-07-2017 3  93 m 90 cm  Thomas Rohler    Doha  05-05-2017 4  93 m 09 cm  Aki Parviainen    Kuortane  26-06-1999 5  92 m 72 cm  Julius Yego    Pequín  26-08-2015 6  92 m 61 cm  Serguéi Makárov    Sheffield  30-06-2002 7  92 m 60 cm  Raymond Hecht    Oslo  21-06-1995 8  92 m 06 cm  Andreas Hofmann    Offenburg  02-06-2018 9  91 m 69 m  Konstadinós Gatsioúdis    Kuortane  24-06-2000 10  91 m 59 cm  Andreas Thorkildsen    Oslo  02-06-2006

Modelo antigo
 Posto Resultado Atleta País Lugar Data 1  104 m 80 cm   Uwe Hohn    Brandeburgo  20-06-1984

Ao final dos anos 1950 Miguel de la Quadra-Salcedo logrou unha marca de 112,30 m. Para iso utilizou o chamado "estilo español" ou "estilo Erausquin", técnica creada por Félix Erausquin. Pero a IAAF prohibiu a técnica por ser perigosa para os Xogos Olímpicos de Roma de 1960 e anulou todos os rexistros previos.

Mulleres (Actualizado o 10 de xullo de 2018).

 Poto  Marca  Atleta  País  Lugar  Data 1  72 m  28 cm  Barbora Špotáková    Stuttgart  13-09-2008 2  71 m 99 cm  Maria Abakumova    Daegu  02-09-2011 3  71 m 70 cm  Osleidys Menéndez    Helsinqui  14-08-2005 4  70 m 20 cm  Christina Obergföll    Múnic  23-06-2007 5  69 m 48 cm  Trine Hattestad    Oslo  28-07-2000 6  69 m 35 cm  Sunette Viljoen    Nova York  09-06-2012 7  68 m 92 cm  Kathryn Mitchell    Gold Coast  11-04-2018 8  68 m 43 cm  Sara Kolak    Lausana  06-07-2017 9  68 m 34 cm  Steffi Nerius    Elstal  31-08-2008 10  67 m 69 cm  Katharina Molitor    Pequín  30-08-2015 10  67 m 69 cm  Lü Huihui    Halle  26-05-2018

 Medallas olímpicas 
Homes

 Edición 20px Ouro 20px Prata 20px BronceLondres 1908  Eric Lemming <small>(54,83 m)  Arne Halse  Otto NilssonEstocolmo 1912  Eric Lemming <small>(60,64 m)  Juho Saaristo  Mór KóczánAntuerpen 1920  Jonni Myyrä <small>(65,78 m)  Urho Peltonen  Pekka JohanssonParís 1924  Jonni Myyrä <small>(62,96 m)  Gunnar Lindström  Eugene OberstÁmsterdam 1928  Erik Lundqvist <small>(66,60 m)  Béla Szepes  Olav SundeLos Ángeles 1932  Matti Järvinen <small>(72,71 m)  Matti Sippala  Eino PenttiläBerlín 1936  Gerhard Stock <small>(71,84 m)  Yrjö Nikkanen  Kalervo ToivonenLondres 1948  Tapio Rautavaara <small>(69,77 m)  Steve Seymour  József VárszegiHelsinqui 1952  Cyrus Young <small>(73,78 m)  Bill Miller  Toivo HyytiäinenMelbourne 1956  Egil Danielsen <small>(85,71 m)  Janusz Sidło  Viktor TsybulenkoRoma 1960  Viktor Tsybulenko <small>(84,64 m)  Walter Krüger  Gergely KulcsárToquio 1964  Pauli Nevala <small>(82,66 m)  Gergely Kulcsár  Jānis LūsisMéxico 1968  Jānis Lūsis <small>(90,10 m)  Jorma Kinnunen  Gergely KulcsárMúnic 1972  Klaus Wolfermann <small>(90,48 m)  Jānis Lūsis  Bill SchmidtMontreal 1976  Miklos Németh <small>(94,58 m)  Hannu Siitonen  Gheorghe MegeleaMoscova 1980  Dainis Kūla <small>(91,20 m)  Aleksandr Makarov  Wolfgang HanischLos Ángeles 1984  Arto Härkönen <small>(86,76 m)  Dave Ottley  Kenth EldebrinkSeúl 1988 Aplicouse a modificación —anterior á celebración destes Xogos Olímpicos— da xavelina, acercando á punta o centro de gravidade desta. Este cambio introduciuse para facer que a xavelina caera antes, xa que se comezaban a realizar marcas que excedían a lonxitude dos campos de caída, co conseguiente perigo. Renovouse o récord olímpico, sendo batido por Jan Železný na calificación cunha marca de 85,90 m, distancia que non superaría na final.  Tapio Korjus <small>(84,28 m)  Jan Železný  Seppo RätyBarcelona 1992  Jan Železný <small>(89,66 m)  Seppo Räty  Steve BackleyAtlanta 1996  Jan Železný <small>(88,16 m)  Steve Backley  Seppo RätySidney 2000  Jan Železný <small>(90,17 m)  Steve Backley  Sergey MakarovAtenas 2004  Andreas Thorkildsen <small>(86,50 m)  Vadims Vasiļevskis  Sergey MakarovBeijing 2008  Andreas Thorkildsen <small>(90,57 m)  Ainārs Kovals  Tero PitkämäkiLondres 2012  Keshorn Walcott <small>(84,58 m)  Antti Ruuskanen  Vítězslav VeselýRío de Janeiro 2016  Thomas Röhler <small>(90,30 m)  Julius Yego  Keshorn Walcott

 Mulleres 
 Edición 20px Ouro 20px Prata 20px BronceLos Ángeles 1932  Mildred Didrikson <small>(43,69 m)  Ellen Braumüller  Tilly FleischerBerlín 1936  Tilly Fleischer <small>(45,18 m)  Luise Krüger  Maria KwasniewskaLondres 1948  Herma Bauma <small>(45,57 m)  Kaisa Parviainen  Lily CarlstedtHelsinqui 1952  Dana Zátopková <small>(50,47 m)  Aleksandra Chudina  Yelena GorchakovaMelbourne 1956  Inese Jaunzeme <small>(53,86 m)  Marlene Ahrens  N. KonyayevaRoma 1960  Elvira Ozolina <small>(55,98 m)  Dana Zátopková  Birutė KalėdienėToquio 1964  Mihaela Peneș <small>(60,54 m)  Márta Rudas  Yelena GorchakovaMéxico 1968  Angéla Németh <small>(60,36)  Mihaela Peneș  Eva JankoMúnic 1972  Ruth Fuchs <small>(60,36 m)  Jacqueline Todten  Kate SchmidtMontreal 1976  Ruth Fuchs <small>(65,94 m)  Occidental Marion Becker   Kate SchmidtMoscova 1980  María Caridad Colón <small>(68,40 m)  Saida Gunba  Ute HommolaÁngeles 1984  Tessa Sanderson <small>(69,56 m)  Tiina Lillak  Fatima WhitbreadSeúl 1988  Petra Felke <small>(74,68 m)  Fatima Whitbread  Beate KochBarcelona 1992  Silke Renk <small>(68,34 m)  Natalya Shikolenko  Karen ForkelAtlanta 1996  Heli Rantanen <small>(67,94 m)  Louise McPaul  Trine HattestadSidney 2000  Trine Hattestad <small>(68,91 m)  Mirela Maniani  Osleidys MenéndezAtenas 2004  Osleidys Menéndez <small>(71,53 m)  Steffi Nerius  Mirela ManianiBeijin 2008  Barbora Špotáková <small>(71,42 m)  Mariya Abakumova  Christina ObergföllLondres 2012  Barbora Špotáková <small>(69,55 m)  Christina Obergföll  Linda StahlRío de Janeiro 2016  Sara Kolak <small>(66,18 m)  Sunette Viljoen  B. Špotáková

 Medallas nos Campionatos Mundiais de Atletismo 
 Homes 
 Edición 20px Ouro 20px Prata 20px BronceHelsinqui 1983  Detlef Michel  Tom Petranoff  Dainis KūlaRoma 1987  Seppo Räty  Viktor Yevsyukov  Jan ŽeleznýToquio 1991  Kimmo Kinnunen  Seppo Räty  Vladimir SasimovichStuttgart 1993  Jan Železný  Kimmo Kinnunen  Mick HillGotemburgo 1995  Jan Železný  Steve Backley  Boris HenryAtenas 1997  Marius Corbett  Steve Backley  Konstadinos GatsioudisSevilla 1999  Aki Parviainen  Konstadinos Gatsioudis  Jan ŽeleznýEdmonton 2001  Jan Železný  Aki Parviainen  Konstadinos GatsioudisParís 2003  Sergey Makarov  Andrus Värnik  Boris HenryHelsinqui 2005  Andrus Värnik  Andreas Thorkildsen  Sergey MakarovOsaka 2007  Tero Pitkämäki  Andreas Thorkildsen  Breaux GreerBerlín 2009  Andreas Thorkildsen  Guillermo Martínez López  Yukifumi MurakamiDaegu 2011  Matthias de Zordo  Andreas Thorkildsen  Guillermo Martínez LópezMoscova 2013  Vítězslav Veselý  Tero Pitkämäki  Dmitriy TarabinBeijin 2015  Julius Yego  Ihab El-Sayed  Tero PitkämäkiLondres 2017  Johannes Vetter  Jakub Vadlejch    Petr Frydrych

 Mulleres 
 Edición 20px Ouro 20px Prata 20px BronceHelsinqui 1983  Tiina Lillak  Fatima Whitbread  Anna VerouliRoma 1987  Fatima Whitbread  Petra Felke  Beate PetersToquio 1991  Xu Demei  Petra Felke  Silke RenkStuttgart 1993  Trine Hattestad  Karen Forkel  Natalya ShikolenkoGotemburgo 1995  Natalya Shikolenko  Felicia Ţilea  Mikaela IngbergAtenas 1997  Trine Hattestad  Joanna Stone  Tanja DamaskeSevilla 1999  Miréla Manjani  Tatyana Shikolenko  Trine HattestadEdmonton 2001  Osleidys Menéndez  Miréla Manjani  Sonia BissetParís 2003  Miréla Manjani  Tatyana Shikolenko  Steffi NeriusHelsinqui 2005  Osleidys Menéndez  Christina Obergföll  Steffi NeriusOsaka 2007  B. Špotáková  Christina Obergföll  Steffi NeriusBerlín 2009  Steffi Nerius  Barbora Špotáková  Maria AbakumovaDaegu 2011  Maria Abakumova  Barbora Špotáková  Sunette ViljoenMoscova 2013  Christina Obergföll  Kimberley Mickle  Maria AbakumovaBeijin 2015  Katharina Molitor  Lü Huihui  Sunette ViljoenLondres 2017  B. Špotáková  Li Lingwei  Lü Huihui

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Xavelina

 Ligazóns externas 
 Javelin Throw (Lanzamento de xavelina) na web da IAAF .

Categoría:Atletismo