Tercio de Gallegos

O Tercio de Gallegos ou Tercio de Galicia, tamén coñecido como Regimiento de Gallegos, Tercio de Voluntarios Urbanos de Galicia, Batallón de Voluntarios de Galicia ou simplemente Batallón de Galicia, foi o segundo corpo armado da nación Arxentina. Estaba constituído por emigrantes galegos no Río da Prata organizados como resistencia contra as Invasións Inglesas ao Vicerreinado do Río da Prata. O terzo foi desarmado pola súa participación nos tumultos da Asuada de Álzaga, evento conducinte á Revolución de Maio e a constitución da primeira Xunta de Goberno, onde Bernardino Rivadavia, membro do terzo na súa xuventude, é declarado como primeiro presidente da Arxentina, xefe de estado das Provincias Unidas do Río da Prata.

 Orixe 
O terzo deriva da colaboración de dúas principais institucións: a Congregación del Apóstol Santiago el Mayor, de Hijos y Oriundos del Reyno de Galicia e mais a Escola de Náutica. O director desta última era o comandante do terzo, o enxeñeiro galego Pedro Antonio Cerviño. Nesta institución impartíase instrución militar, dado que naquel entón os mercantes estaban armados con artillaría por protección antes os ataques piratas, polo que se pode considerar esta institución como o primeiro colexio militar da Arxentina.

A Escola viuse copada por emigrados galegos con tradición mariñeira, entre os máis destacados, o vicedirector Juan Carlos O'Donnell Figueroa, galego de ascendencia irlandesa; os cadetes Bernardino Rivadavia, primeiro presidente arxentino en 1826 -fillo de Benito González Rivadavia, un dos fundadores da Congregación do Apóstolo Santiago e mando militar do terzo-, así como Lucio Norberto Mansilla, crioulo con orixe galega, que posteriormente cruza os Andes co xeneral San Martín para comandar as tropas na batalla máis significativa da soberanía arxentina: o combate da Vuelta de Obligado.

A Congregación del Apóstol Santiago, constituída en 1787, achegou a gran maioría de integrantes no terzo, así como o segundo comandante, José Fernández de Castro, e o mando militar Benito Rivadavia.

Trala reconquista da cidade de Buenos Aires por Santiago de Liniers, francés ao servizo de España, na cidade convocouse un Cabido Aberto no que os veciños principais esixiron que o Vicerrei lle cedese o goberno militar da cidade a Liniers. O Evento foi relevante de cara á Revolución de Maio, onde a cidade americana comeza a imporse sobre a autoridade real.

O 12 de setembro de 1806 Liniers ordenou formar milicias populares. Os corpos militares españois eran, de acordo á rexión de orixe: o Tercio de Vizcaínos; os Miñones Catalanes; os Cántabros de la Amistad; os Andaluces y Castellanos; e o Tercio de Gallegos, que con 600 soldados era o segundo en importancia.

O 20 de setembro o Cabido aprobou o regulamento da unidade, no que destacaba o feito de que os seus comandantes e oficiais eran elixidos de forma democrática pola tropa. Organizáronse 8 compañías de fusileiros e unha de granadeiros, encargados de tirar granadas para romper as paredes dos cercos e que puidese pasar o resto da tropa.

 Desarme 
A sublevación de Álzaga impuxo un desarme sobre o terzo, como represalia formal por tomar parte nos tumultos, na que se lle retiraron as armas, instrumentos e bandeiras. Cando a mediados de 1809 chega o novo vicerrei, Baltasar Higalgo Cisneros, nomeado pola Xunta Suprema de Sevilla, devolveu, nun acto público de mediación no conflito, o armamento e as insignias aos galegos.

Na opinión do historiador Horacio Vázquez, o Tercio de Gallegos deixou de funcionar polos antagonismos presentes dentro do rexemento entre os anos 1809 e 1810. Por unha banda os patriotas, os que propugnaban unha xunta de goberno local, con Cerviño e Bernardino Rivadavia. Por outra banda, a facción realista, que quería manterse leal ao soberano, encabezada por Jacobo Adrián Varela e Bernardo Pampillo, con influencia dentro do terzo. O terzo seguiu a ter visibilidade até a Revolución de Maio, cando se cortaron os lazos con toda referencia hispánica. .

 Homenaxes 
Tras aproximadamente douscentos anos, en xullo de 1995, o Tercio de Gallegos volveu marchar fronte ao Cabido de Buenos Aires, como Garda de Honra Histórica da Escola Nacional de Náutica Manuel Belgrano.

Ao ano seguinte a Xunta de Galicia, con motivo do 190º aniversario da súa creación (o 20 de setembro de 1806), reeditou o libro de Manuel Castro López El Tercio de Voluntarios Gallegos en la Defensa de Buenos Aires. Desde 1995 lévanse realizados máis de 150 servizos cerimoniais e de protocolo, entre elas a entrega da Medalla de Prata de Galicia.

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 







 Ligazóns externas 
 Banderas del Tercio de Voluntarios de Galicia 

Categoría:Revolución de Maio
Categoría:Militares de Galicia
Categoría:Galegos da Arxentina