Crácidos

{{Taxobox
| name = CrácidosCracidae
| fossil_range = oligoceno-actualidade33,3 - 0 Ma Family Cracidae Vigors 1825 en Fossilworks.
| image =  Crax fasciolata -Abenteuer Zoo, Metelen, Germany -female-8a (1).jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Crax fasciolata, femia
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| subphylum = Vertebrata 
| classis = Aves
| subclassis = Neornithes
| infraclassis = Neognathae
| superordo = Galloanserae
| ordo = Galliformes
| familia = Cracidae
| familia_authority = Rafinesque, 1815 ouVigors, 1825, sec. auct.| subdivision_ranks = Subfamilias e Xéneros
| subdivision =Véxase o texto
}}
miniatura|240px|Crax alberti.
A dos crácidos (Cracidae) é unha familia de aves da orde dos galiformes.

Conta con 55 especies propias da América tropical e subtropical, reunidas en 11 xéneros integrados en 2 subfamilias. A súa área de distribución esténdese desde o sur de Texas (onde habita unha das especies), México, América Central e o norte de Suramérica; as illas de Trinidad e Tobago contan con cadansúa especie.  Moitas das especies desta familia encóntranse en perigo de extinción.​Brooks, Daniel M. et al. (2000):    Curassows, guans and chachalacas: status survey and conservation action plan for Cracids 2000-2004 UICN.

 Características 
Son aves de pequeno a mediano tamaño e aparencia semellante á dos pavos; a súa lonxitude vai desde os 52 aos 96 cm, e o seu peso oscila entre os 0,47 e os 4,80 kg. A súa plumaxe é parda uniforme, verde escura, azul ou negra con manchas brancas, segundo as especies. Os machos son maiores que as femias e, en  moitas especies, teñen cristas e, algunhas, cascos. As ás son romas, e a cola longa e ancha.VV. AA. (1986): Natura. Enciclopedia de los animales. Volume IV Aves. Barcelona: Ediciones Orbis, S. A. ISBN 84-7634-433-5, p. 138. 

 Bioloxía 
 Hábitat e distribución 
Viven en selvas tropicais e subtropicais densas, bosques e matogueiras baixas nas beiras dos ríos. Distribúense polo sur de Norteamérica, América Central e o norte de Suramérica.

 Alimentación 
A súa dieta comprende froitos, bagas e sementes, que ás veces complementan con insectos e outros animais pequenos. 

 Reprodución 
Constrúen niños xeralmente con ramiñas e vexetación en descomposición que situán en árbores, cerca do solo, ou no mesmo solo. As femias poñen de 2 a 3 ovos, ás veces 4, de cor branca ou crema e cun peso medio de 62 g; a incubación dura de 22 a 34 días, e é efectuada só pola femia.

 Taxonomía 
[[Ficheiro:Crax globulosa -National Aviary -Pittsburgh-8.jpg|miniatura|250px|Cabeza dun macho de Crax globulosa.]]
miniatura|250px|Aburria aburri.(Chamada "pava negra" en Suramérica).

 Descrición 
A familia foi descrita  en 1815 polo polímata, naturalista, meteorólogo e arqueólogo estadounidense de orixe franco-xermano-italiana Constantine Samuel Rafinesque, co nome de Craxia (que non é un nome correcto de familia), na páxina 69 da súa obra Analyse de la nature: or, Tableau de l'univers et des corps organisés.Bock, Walter J. (1994): "History and Nomenclature of Avian Family-Group Names". Bulletin of the American Museum of Natural History. Number 222. New York: American Museum of Natural History. pp. 135-252. Talvez por iso algúns autores atribúenlle a descrición, en 1825 ao zoólogo irlandés Nicholas Aylward Vigors.Vigors, N. A. (1825): "Observations on the Natural Affinities that connect the Orders and Families of Birds". Transactions of the Linnean Society of London 14 (3): 395-451. Ler en liña. 

 Etimoloxía 
O nome científico da familia, Cracidae, está formado pola unión dos elementos do latín científico Crac- e -ǐdae. O primeiro está tirado do xenitivo do nome do xénero tipo da familia, Crax, e o segundo é a desinencia coa que se forman os nomes das familias de animais. 

Para a etimoloxía do xénero, véxase Crax.

 Clasificación 
A familia subdivídese en dúas subfamilias,Cracidae no ITIS. que comprenden o seguintes xéneros:

Familia crácidos (Cracidae) Rafinesque, 1815
 Subfamilia cracinos (Cracinae) Vigors, 1825 Cracinae no ITIS.
 Crax Linnaeus, 1758
 Mitu Lesson, 1831
 Nothocrax Burmeister, 1856
 Pauxi Temminck, 1813      
 Subfamilia penelopinos (Penelopinae) Huxley, 1868 Penelopinae no ITIS.
 Aburria Reichenbach, 1853
 Chamaepetes Wagler, 1832
 Oreophasis G. R. Gray, 1844
 Ortalis Merrem, 1786
 Penelope Merrem, 1786
 Penelopina Reichenbach, 1861 

 Filoxenia 
As relacións filoxenéticas entre os xéneros dos crácidos móstranse no seguinte cladograma, baseado en Hackett et al. (2008):Hackett Shannon J. et al.(2008): "A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History" Science 320. Consultada o 27 de xaneiro de 2019.



 Evolución 
Estudos do ADN mitocondrial e ADN nuclear dos crácidos indican que o grupo puido orixinarese a finais do Cretáceo. Porén, as liñaxes máis modernas, non pasaron por un proceso de especiación até o eoceno.<ref name=PB>Pereira, S. L. & Baker, A. J. (2004): "Vicariant speciation of curassows (Aves, Cracidae): a hypothesis based on mitochondrial DNA phylogeny. The Auk 121: 682-694.</ref>Pereira, S. L. et al. (2002): "Combined nuclear and mitochondrial DNA sequences resolve generic relationships within the Cracidae (Galliformes, Aves). Systematic Biology 51: 946-958. 

A diferenciación entre as especies dos xéneros Crax, Nothocrax, Pauxi e Mitu, e entre as dos xéneros Aburria e Pipile, foi causada, seguramente, polos cambios na paisaxe de Suramérica, principalmente debido á elevación da cordilleira dos Andes, o que determinou os cursos actuais dos ríos.Grau, E. T. et al. (2005): "A Wanjtal. Molecular phylogenetics and biogeography of Neotropical piping guans (Aves: Galliformes): Pipile Bonaparte, 1856 is synonym of Aburria Reichenbach, 1853". Molecular Phylogenetics and Evolution 35: 637-645. 

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (1994): "New World Vultures to Guineafowl".  En Handbook of the Birds of the World. 2. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 84-8733-415-6.

 Outros artigos 
 Aves
 Galiformes

 Ligazóns externas 
 Chachalacas, Curassows, And Guans. Cracidae na EOL.
 IOC World Bird List. Verisión 9.1.  Cracidae. 
 Alan P. Peterson: Cracidae.