Roberto I de Constantinopla

Roberto I de Constantinopla ou tamén Roberto de Courtenay, nado en 1201 e finado en Morea, Grecia, en xaneiro de 1228, foi emperador latino de Constantinopla desde 1221 até 1228. Foi tan ineficaz que o Imperio latino (consolidado polo seu tío, Henrique de Flandres) foi reducido enormemente ao final do seu reinado.

Roberto era un fillo de Pedro II de Courtenay (morreu a principios de 1219) e Iolanda de Flandres e Hainaut, que foi a emperatriz rexente dos seus fillos até a súa morte en setembro de 1219. O seu fillo máis vello, Filipe de Namur, rexeitou abandonar Francia e renunciou á sucesión en favor de Roberto, un mozo irresponsable, que foi coroado en Constantinopla o 25 de marzo de 1221. Roberto comprometeuse con Eudoxia Lascarina, filla do emperador grego de Nicea, Teodoro I Láscaris. En 1225 o sucesor de Teodoro, Xoán III Ducas Vatatzés, obrigou a Roberto a ceder a maior parte dos territorios orientais do seu Imperio latino en Asia Menor, e para 1228 Teodoro Comneno Ducas, o déspota de Epiro, apoderouse de Tesalónica e foi coroado alí emperador. Mentres tanto Roberto repudiara a Eudoxia e tomou unha amante francesa, que foi mutilada na revolta que seguiu polos propios baróns de Roberto. Fuxiu a Roma para pedir un resarcimiento ao Papa, quen o convenceu de volver a Constantinopla, pero na súa viaxe de regreso, a principios de 1228, morreu en Morea.

 Traxectoria 
Despois da morte sen herdeiros de Henrique de Flandres, emperador latino de Constantinopla, a coroa imperial foi ofrecida ao rei André II de Hungría, quen se negou, logo a Pedro II de Courtenay, que si aceptara. Mentres a súa esposa Iolanda, irmá de Henrique de Flandres, foi a Constantinopla por barco, Pedro de Courtenay preferiu ir por terra, pero foi atacado e tomado prisioneiro en Durazzo por Teodoro Comneno Ducas, déspota de Epiro en 1217. Morreu pouco tempo despois sen ver Constantinopla. Iolanda de Flandres aseguraría o goberno imperial, pero falecería o 24 ou 26 de agosto de 1219.

Os baróns propuxeron a coroa de Constantinopla a Filipe, o fillo máis vello de Pedro II e Iolanda, que preferiu conservar o Marquesado de Namur e rexeitou a coroa imperial. Roberto, o segundo fillo, aceptou e partiu de Namur no outono de 1220. Roberto pasou as festas de Nadal e parte do inverno na corte de André II de Hungría, o seu cuñado, logo retomaría o camiño a Constantinopla, onde sería coroado o 25 de marzo de 1221, na Igrexa de Santa Sofía.

Buscaba unicamente a paz, pero o Imperio era nese entón presa das ambicións de dous dos seus veciños, o Despotado de Epiro e o Imperio de Nicea, ambos os dous derivados da desmembración do Imperio bizantino en 1204 e que trataban de recuperar Constantinopla dos latinos. A primeira hostilidade proviña de Teodoro Comneno Ducas, déspota de Epiro, que invadiu Tesalia en 1221 e conquistou o Reino de Tesalónica en 1224 proclamándose emperador naquela cidade. O seu fillo, Demetrio de Montferrato partiu cara a Occidente para buscar axuda, pero non puido obtela. Roberto, aínda que estaba a combater contra o Imperio de Nicea, enviou un exército na súa axuda, pero foi atacado fronte a Serres e tivo que retirarse a Tracia.

Fronte a Teodoro I Láscaris, o emperador de Nicea, Roberto non tivo moito éxito. Teodoro casou con María de Courtenay, a irmá de Roberto e, tendo en conta que tiña dereitos ao Imperio, conquistou parte da costa asiática do Imperio latino. Para facer fronte a Teodoro Comneno Ducas, Roberto negociou unha tregua con Teodoro Láscaris, que, vendo o carácter indolente de Roberto, decidiu dar á súa terceira filla en matrimonio para un mellor control, pero a oposición do patriarca grego nas relacións sobre estes matrimonios termina frustrándoo. Teodoro Láscaris morreu pouco despois, e o seu xenro Xoán III Ducas Vatatzés sucédeo a expensas dos irmáns de Teodoro, Aleixo e Isaac Láscaris. Este último fuxiu a Constantinopla e convenceu a Roberto de facer a guerra a Xoán Vatatzés, pero o exército latino sufriu unha severa derrota en Pemaneno en 1224. Roberto perde Bitinia, os irmáns Láscaris son capturados e cegados. Aproveitando o seu éxito, Xoán Vatatzés invade Europa e toma a cidade de Adrianópolis, pero esta última é tomada en 1225 por Teodoro Comneno. A partir desa data, o Imperio latino está condenado a desaparecer, e a única incógnita era quen sería o vencedor, o emperador de Epiro ou o de Nicea.

Descrito como parvo polos cronistas da época, Roberto de Courtenay reaccionou debilmente ante estes reveses, en 1224 buscou reforzos no rei Lois VIII de Francia, que, preparándose para ir a unha cruzada contra os albixenses, non llos puido enviar. En 1225, Guillerme VI de Montferrato, tratou de recuperar o Reino de Tesalónica en nome do seu irmán Demetrio, pero morreu o 17 de setembro de 1225 dando lugar á retirada do seu exército.

Roberto perdeu interese no seu Imperio e non tirou proveito da rivalidade entre o Despotado de Epiro e o Imperio de Nicea. Desprezado polos seus baróns e desacreditado pola perda de Adrianópolis, Tracia e Bitinia, entregouse á libertinaxe e os praceres. Roberto raptou á filla comprometida dun cabaleiro de Neuville-en-Artois e casaron en segredo. O noivo é expulsado por uns cantos baróns que irromperon no palacio para cortar os beizos e o nariz da noiva, sen que Roberto puidese facer nada para protexela. Avergoñado e temendo pola súa seguridade, fuxiu a Roma ante o Papa Honorio III, quen lle reprochou a súa conduta e ordenoulle regresar a Constantinopla e redimir a súa conduta, pero Roberto morre dunha enfermidade ao seu regreso, durante unha escala en Morea.

 Véxase tamén
Bibliografía

 Este artigo é unha obra derivada da edición de 1911 da Encyclopædia Britannica, dispoñíbel sen restricións coñecidas de dereito de autor. Esta obra derivada atópase dispoñíbel baixo as licenzas GNU Free Documentation License e Creative Commons Atribución-CompartirIgual 3.0 Unported.
 René Grousset, L'Empire du Levant : Histoire da Question d'Orient, París, Payot, coll. « Bibliothèque historique », 1949 (réimpr. 1979), 648 p. (ISBN 2-228-12530-X), p. 461-3
 Emile de Borchgrave,  « Robert de Courtenay », Académie royale de Belgique, Biographie nationale, vol. 19 [détail des éditions], p. 422-425
 (en inglés) Foundation for Mediéval Genealogy : Empereur latins de la maison de Courtenay

Categoría:Finados en 1228
Categoría:Nados en 1201
Categoría:Emperadores do Imperio Latino