Linguas iberorrománicas

As linguas iberorrománicas son un subgrupo de linguas románicas que se desenvolveron en territorios ocupados polos romanos cara ao ano 415, é dicir, a Península Ibérica e o norte do Magreb e as súas posteriores conquistas (Suevia). 

Linguas consideradas universalmente dentro do grupo iberorrománico son o galaico-portugués (e os seus modernos descendentes, galego e portugués), o asturleonés, o castelán e o aragonés. Todas estas linguas forman un continuum xeolectal con alta intelixibilidade entre linguas adxacentes.

 Características principais das linguas iberorrománicas 

 A principal característica é que non perden as vogais latinas finais, a diferenza das linguas galorrománicas. O aragonés perde o último (e), sendo a excepción nas linguas iberorrománicas.

 Perden as formas adverbiais latinas (Ibi) e (Index), a diferenza das outras linguas románicas. 

 O infinitivo está formado con (r) e non se perde como ocorre coas linguas galorrománicas.

 Evolución dos grupos latinos (cl, fl, pl) ao /ʎ/ /t͡ʃ/ (ll) (ch).

 Evolución dos grupos latinos (ci, ti, ce, te) ao (/θ/, /z/, /s/)

 Sonorización das oclusivas xordas intervocalicas /k, p, t/, por exemplo (formica - formiga, sapere - saber, totus - todos)

 Forman digonygo fronte (e, o) breves latinas, exceptuando ao galaico-portugués. Por exemplo en castellán (ventum - viento, ponte - puente) e en aragonés (folia - fuella).

 Betacismo: non hai distinción entre b e v, excepto o portugués onde se conserva a distinción.

 Forman os plurais con (s).

 Cambio do (f) latino a (h). Este fenómeno ocorreu no castelán, estremeño, cántabro e asturiano oriental pola influencia do éuscaro. Esta característica tamén se comparte co occitano gascón.  Penny, Ralph (2002). A History of the Spanish Language. Cambridge University Press. p. 8. ISBN 978-0-521-01184-6 

 Clasificación
 Iberorromance nuclear 
As linguas iberorrománicas occidentais (Grupo Ibero-Occidental) son:  https://www.ethnologue.com/subgroups/ibero-romance 

 Asturleonés: 
 Asturiano 
 Leonés 
 Mirandés
 Falas de transición entre o castelán e o asturleonés:  
 Estremeño ou eltoeetremeño 
 Cántabro ou Montañés
 Castelán
 Dialectos do castelán
 Sefardí ou ladino
 Galego-portugués (†)
 Galego
 Fala
 Portugués
 Dialectos do portugués
 Xudeoportugués (†)

 Grupos de transición 
Noutra clasificación máis ampla, as linguas iberorrománicas poden incluír o seu grupo de linguas principais e os seus grupos de transición.

 Navarroaragonés (†)
 Aragonés
 Navarro (†)
 Riojano precastelán (†)
 Mozárabe (†)
 Linguas occitano-románicas (ibero-orientais)
 Catalán
 Occitano

 Iberorromance pirenaico-mozárabe (grupo controvertido) 
A clasificación de Ethnologue inclúe un grupo de linguas románicas da Península Ibérica dubidoso, formado polo navarroaragonés e polo mozárabe: o Grupo Pirenaico-Mozárabe, aínda que moitos especialistas consideran que dita división non é un grupo válido, nin atopan demasiados argumentos para postular unha relación especial entre o aragonés e o mozárabe.

 Navarroaragonés (†):
 Navarro (†)
 Riojano precastelán (†)
 Aragonés
 Aragonés occidental: Aragüesino, Ansotano, Cheso, Aisino
 Aragonés central: Belsetano, Aragonés do val de Vió, Panticuto
 Aragonés oriental: Patués ou Benasqués
 Aragonés meridional ou Somontanés
 Xudeoaragonés (†)
 Mozárabe (†)

 Notas 


Categoría:Linguas de España
Categoría:Linguas de Portugal