Godofredo I de Villehardouin

Godofredo I de Villehardouin ou Geoffroi (en francés: Geoffroi Ier de Villehardouin, grego: Γοδεφρείδος Α' Βιλλεαρδουίνος, trans. Godefreídos A' Villearduínos), nado aproximadamente en 1169 e finado aproximadamente en 1229, foi un cabaleiro francés do condado de Champaña que se uniu á Cuarta Cruzada. Participou na conquista do Peloponeso e converteuse no segundo príncipe de Acaia. Baixo o seu reinado, o principado de Acaia converteuse en vasalo directo do Imperio Latino de Constantinopla. Estendeu as fronteiras do seu principado, pero os últimos anos do seu reinado estiveron marcados polo seu conflito coa igrexa.

 Traxectoria  
 Primeiros anos e Cuarta cruzada 
Godofredo foi o fillo máis vello de Xoán de Villehardouin e a súa esposa, Céline de Briel. Casou con Isabel de Chappes.

Tomou a cruz co seu tío, Geoffroi de Villehardouin, o futuro cronista da Cuarta cruzada, nun torneo de Ecry-sur-Aisne a finais de novembro de 1199. Godofredo atopábase entre os cruzados que foron directamente a Siria. Así pois non estivo presente na ocupación de Constantinopla polos cruzados o 13 de abril de 1204.

Con todo ao ouvir da captura da gran cidade do Bósforo, decidiu navegar cara a Occidente no verán de 1204. Pero o tempo converteuse en malo, e os ventos adversos conducírono cara ao oeste. Desembarcou en Modon (agora Methoni, Grecia) no sur do Peloponeso onde pasou o inverno de 1204 até 1205.

 Conquista do Peloponeso 
En Modon, Godofredo entrou en alianza cun arconte (nobre) grego de Mesenia para conquistar a maior cantidade do Peloponeso occidental como fose posíbel. Case inmediatamente despois, con todo, o grego morreu, e o seu fillo rompeu a alianza. Foi neste punto que Godofredo se decatou da aparición do rei Bonifacio de Tesalónica co seu exército ante Nauplia. Godofredo decidiu buscar axuda e dirixiuse a principios de 1205 para unirse ao rei. Foi ben recibido por Bonifacio I, que conservou a Godofredo ao seu servizo. Pero no campamento en Nauplia Godofredo atopou ao seu bo amigo Guillerme de Champlitte e ofreceu a este último compartir a conquista do Peloponeso. O seu amigo aceptou a oferta e os dous tamén recibiron o permiso real para a súa expedición.

Partiron con 100 cabaleiros e 400 homes montados en armas para a súa campaña na primavera de 1205. Tomaron Patras e Pondikos por asalto, e Andravida abriu as súas portas. O pobo chegou a facer a súa submisión e foron confirmados nas súas propiedades e costumes locais. Só en Arcadia os cruzados atoparon resistencia. Esta oposición foi encabezada polos terratenentes de Arcadia e Laconia, particularmente a familia Chamaretos, aliado á tribo eslava dos melingos. A resistencia pronto se uniu a un tal Miguel identificado pola maioría dos estudosos con Miguel I Comneno Ducas que nese entón estaba a crear o seu propio principado en Epiro. Miguel avanzou cara ao Peloponeso con 5000 homes, pero o pequeno exército cruzado derrotouno en Kunduros ao nordés de Mesenia. Daquela os cruzados completaron a conquista da rexión e dirixíronse cara ao interior do país, ocupando a península enteira con excepción de Arcadia e Laconia.

Guillerme de Champlitte converteuse así en señor do Peloponeso co título de príncipe de Acaia baixo a soberanía do rei de Tesalónica. Godofredo recibiu Kalamata e Mesenia como un feudo do novo príncipe. Con todo, a República de Venecia procedeu a facer as súas boas afirmacións que os dirixentes da Cuarta Cruzada garantiran polo tratado de partición de 1204 para importantes establecementos ao longo da ruta marítima a Constantinopla. Así os venecianos armaron unha frota que tomou Modon e Coron en 1206. Pero Guillerme de Champlitte compensou a Godofredo asignándolle Arcadia.

 O seu reinado en Acaia 
En 1208 Guillerme I de Acaia partiu cara a Francia co fin de reclamar a herdanza que o seu irmán deixara para el. Guillerme I nomeou a Godofredo para administrar o principado como bailío ata que o sobriño do príncipe, Hugo, chegase. Con todo, tanto o primeiro príncipe de Acaia, e o seu sobriño morreron moi pronto.

En maio de 1209, Godofredo foi ao parlamento que o emperador latino Henrique I convocara en Ravennika para asegurar ao emperador a súa lealdade. O emperador nomeou a Godofredo como príncipe de Acaia, e inmediatamente fíxoo vasalo imperial. Ademais, Henrique tamén nomeou a Godofredo senescal do Imperio Latino.

A Crónica de Morea narra que Godofredo só se converteu en príncipe de Acaia algún tempo despois, debido a que o sobriño de Guillerme, Roberto tiña de prazo un ano e un día para viaxar ao Peloponeso e reclamar a súa herdanza. Segundo a historia, utilizáronse toda clase de artimañas para causar demoras na viaxe de Roberto cara ao leste, e cando finalmente chegou ao Peloponeso, Godofredo seguiu movéndose dun lugar a outro cos cabaleiros principais, ata que o tempo pasou. Godofredo realizou unha asemblea que declarou que o herdeiro perdera os seus dereitos e elixiu a Godofredo príncipe hereditario de Acaia.

Con todo, Geoffroi fixo un pacto cos venecianos en xuño de 1209 na illa de Sapientza. Recoñeceuse a si mesmo como o vasalo da República de Venecia de todas as terras que se estendían desde Corinto até a baía de Navarino. Godofredo I tamén ofreceu a Venecia o dereito ao libre comercio ao longo do seu principado. Segundo o tratado, el e os seus sucesores tamén recibirían a cidadanía veneciana, serán propietarios dunha vivenda en Venecia, e o presente da República con tres panos de seda ao ano, un polo dux e dous pola Basílica de San Marcos.

Despois Godofredo I dedicouse a estender as súas posesións. Coa axuda de Otón I, o señor de Atenas, tomou, en 1209, a fortaleza de Acrocorinto onde primeiro León Sguros, logo, Teodoro Comneno Ducas, irmán de Miguel I de Epiro resistiran os ataques dos cruzados. En 1210 tamén logrou a rendición de Corinto, outra fortaleza en mans dos gregos. No mes seguinte, Nauplia tamén foi tomada, e a principios de 1212 a fortaleza de Argos, onde Teodoro Comneno Ducas gardara o tesouro da Igrexa de Corinto, tamén caeu en mans de Godofredo I e Otón I. Cando Albertino e Rolandino de Canossa, os señores de Tebas, deixaron a súa cidade, o señorío de Tebas foi dividido en partes iguais entre Godofredo I e o señor de Atenas.

Godofredo I enviou peticións a Francia, principalmente a Champaña, por cabaleiros novos para ocupar as terras recentemente conquistadas e os feudos de quen regresaran a Occidente. Baixo Godofredo I a asignación dos feudos e as obrigacións que ía con eles foron revisadas ante os baróns reunidos nun gran parlamento en Andravida. Así unha ducia de grandes baronías xurdiron no Principado.

No momento da conquista moita da propiedade eclesiástica fora secularizada e, a pesar das esixencias do clero, non fora devolta ás igrexas. A Crónica de Morea relata que cando as igrexas se negaron a proporcionar a súa cota xusta de axuda militar, Godofredo I apoderouse dos seus bens e dedicou os ingresos para a construción do poderoso castelo de Clermont. Por outra banda, Godofredo I tamén foi acusado de tratar aos sacerdotes gregos como servos, porque o seu número aumentara considerabelmente, xa que os prelados gregos non dubidaron en conferir as ordes aos campesiños para que poidan escapar ás cargas da servidume. Estes acontecementos tiveron como resultado un prolongado conflito coa Igrexa.

Primeiro o patriarca latino de Constantinopla, Xervasio promulgou un decreto de excomuñón contra Geoffroi I e puxo un interdito sobre Acaia. A solicitude de Godofredo I, con todo, o 11 de febreiro de 1217 o papa Honorio III declarou que o patriarca estaba para pospor a sentenza unha semana despois de recibir a carta papal. Daquela o patriarca enviou un legado que puxo un novo interdito no Principado de Acaia. Pero o seu acto foi cualificado de novo polo papa como unha usurpación do poder da Santa Sé.

O seguinte legado papal baixo o cardeal Giovanni Colonna que estaba a viaxar a través do Peloponeso en 1218 excomungou a Godofredo I debido a que o príncipe retiña certas abadías, igrexas, parroquias rurais, e bens eclesiásticos. A petición do alto clero local, o papa confirmou a excomuñón de Geoffroi I o 21 de xaneiro de 1219. O papa chegou a declarar que Godofredo era un inimigo de Deus «máis inhumano que o Faraón».

O conflito durou uns cinco anos, até 1223 cando Godofredo I decidiu negociar e enviou a un dos seus cabaleiros a Roma. Finalmente, o 4 de setembro de 1223 o papa Honorio III confirmou o acordo que se elaborou entre o príncipe e a igrexa de Acaia. Segundo o tratado, Godofredo I restaurou as terras da Igrexa, pero el seguiu gardando os tesouros e o mobiliario das igrexas a cambio dunha indemnización anual e o número de sacerdotes gregos que gozan de liberdade e inmunidade tamén ía ser limitado en proporción ao tamaño da comunidade.

Mentres tanto, Teodoro I de Epiro atacara o reino de Tesalónica e puxo sitio á capital do reino. Godofredo I, a pesar dos urxentes chamamentos do papa, non parece axudar á ameazada cidade que finalmente se rendeu a finais de 1224.
Godofredo morreu nalgún momento entre 1228 e 1230 á idade duns sesenta anos. Foi enterrado no mosteiro de Santiago de Andravida.

 Véxase tamén
 Bibliografía 
 Evergates, Theodore (2007). The Aristocracy in the County of Champagne, 1100-1300. University of Pennsylvania Press. ISBN 978-0-8122-4019-1.
 Fine, John V. A. (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. The University of Michigan Press. ISBN 0-472-08260-4.
 Longnon, Jean (1969). The Frankish States in Greece, 1204-1311. In: Setton, Kenneth M.; Wolff, Robert Le; Hazard, Harry W. (1969); A History of the Crusades, Volume II: The Later Crusades, 1189-1311; The University of Wisconsin Press. ISBN 0-299-04844-6.
 Runciman, Steven (1951). A History of the Crusades, Volume III: The Kingdom of Acre and the Later Crusades. Cambridge University Press. ISBN 0-521-06163-6.
 Setton, Kenneth M. (1976). The Papacy and the Levant (1204-1571), Volume I: The Thirteenth and Fourteenth Centuries. The American Philosophical Society. ISBN 0-87169-114-0.
 Ligazóns externas 
ligazón=|alt=|20x20px Wikimedia Commons alberga unha categoría multimedia sobre Godofredo I de Villehardouin.

Categoría:Excomungados pola Igrexa católica
Categoría:Príncipes de Acaia