Sarah Jane Rees

Sarah Jane Rees, coñecida co nome bárdico de Cranogwen, nada en Llangrannog o 9 de xaneiro de 1839  e finada en Cilfynydd o 27 de xuño de 1916, foi unha activista a prol da temperanza, editora, profesora e poeta galesa, editora da revista Y Frythones, a segunda revista galesa para mulleres.

 Traxectoria 
Naceu na granxa "Dolgoy Fach" situada na localidade costeira de Llangrannog, alí estudou na súa escola rural, e tras un curto período en Alberteifi, concordou con quince anos en ir traballar ao mar co seu pai. Durante dous anos andou embarcada como mariñeiraDeirdre Beddoe "Rees, Sarah Jane [pseud. Cranogwen] (1839–1916)" Oxford Dictionary of National Biography no navío de seu pai que navegaba entre Gales, Inglaterra e Francia. Logo estudou en diversos lugares antes de obter o seu certificado en navegación en Londres algo pouco frecuente para unha muller na época.
miniatura|Y Frythones, editado por Rees na súa primeira época
Rees non casou nunca, tivo unha amizade romántica con Fanny Rees, que morreu de tuberculose e á que lle dedicou o  poema "Fy Ffrynd". Este tipo de amizade entre mulleres era algo aceptado polas ideas vitorianas sobre sexualidade, que non asumía a existencia do lesbianismo. E aínda que o poema suxire algo máis que amizade, e anos despois desenvolveu unha relación semellante con Jane Thomas coa que viviu vinte anos, non é posible saber se estas relacións tiñan contido sexual e malia a fonda relixiosidade de Rees xamais amosou vergonza ou temor ao pecado por estas relacións Jane Aaron "Gender difference is nothing’: Cranogwen and Victorian Wales" in  Huw Osborne (2016) Queer Wales: The History, Culture and Politics of Queer Life in Wales. University of Wales Press.

 Actividade docente (1860-66) 
En 1860 volveu á súa parroquia natal, para dar clase de navegación na aldea de Pontgarreg. Era unha rapaza nova, de 21 anos e aínda que tivo algúns problemas ao primeiro axiña gañou o respecto da comunidade.

 Eisteddfod, profesora e activista (1865-1879) 
Cranogwen fíxose coñecida no país de Gales por primeira volta ao gañar un premio polo poema "Y Fodrwy Briodasol" no Eisteddfod de 1865, foi a primeira muller en gañar un Eisteddfod nacional, batendo a ben coñecidos bardos como John Ceiriog Hughes ou William Thomas (Islwyn). Como consecuencia reclamárona de diversos puntos de Gales para dar conferencias sobre temperanza, educación e outros temas. Eran os anos posteriores ao rexurdimento metodista de 1859, época na que se enchían as capelas de predicadores e conferenciantes e Cranogwen fíxose tan popular que deixou a escola en 1866 malia o infrecuente que era para unha muller predicar en público. Así e todo, a súa popularidade continuou e en 1869 aceptou ir aos Estados Unidos, disertando entre as comunidades galesas ao longo do país durante un ano. Á volta publicou o libro de poemas Caniadau Cranogwen (1870).

 Y Frythones (1879-1889) 
En 1879 fundou a revista Y Frythones, a segunda revista feminina galesa, despois de Y Gymraes que dirixira Ieuan Gwynedd ata o seu peche en 1852. A diferenza da primeira, na publicación dirixida por Rees a maioría dos colaboradores eran mulleresJohn T. Koch (2006) Celtic Culture: A Historical Encyclopedia vol. I. ABC-CLIO, p. 1787, e Rees sentíase responsable da aprendizaxe das mulleres, con numerosos artigos de consellos e unha columna regular de preguntas e respostas. Dende a revista tamén encoraxou as mulleres para que escribisen, coa columna regular Ein Gohebwyr, aberta ás lectoras e con competicións mensuais. Aínda que Rees se retirou dos labores editorias en 1889Jane Aaron (2010) Nineteenth-Century Women's Writing in Wales: Nation, Gender and Identity University of Wales Press, p. 132, a revista mantívose ata 1891.

 Activismo a prol da temperanza (1880-1916) 
A temperanza foi unha tema que apareceu numerosas veces na revista durante a súa época de editora. En marzo de 1901 estivo entre as fundadoras da Unión de Mulleres do Sur de Gales pola Temperanza e foi a súa secretaria durante quince anos. Pouco antes da súa morte, en xuño de 1916, estableceu un refuxio para as mulleres con problemas de alcoolismo. 

 Notas 

Categoría:Nados en 1839
Categoría:Escritores en lingua galesa
Categoría:Finados en 1916
Categoría:Nados en Ceredigion
Categoría:Poetas de Gales
Categoría:Activistas de Gales
Categoría:Mariñeiros