Kiri Te Kanawa

Dame Kiri Te Kanawa (ˌkɪri ti- ˈkɑːnəwə), DBE, nada en Gisborne (Illa Norte, Nova Zelandia) o 6 de marzo de 1944, rexistrada ao nacer co nome Claire Mary Teresa Rawstron, é unha cantante de ópera (de tesitura soprano) neozelandesa-irlandesa-maorí.Entrada na Enciclopedia Británica en liña sobre Kiri Te Kanawa () (consultada o 31 de xullo de 2012) A soprano é considerada unha suprema expoñente da súa xeración en papeis de Wolfgang Amadeus Mozart e Richard Strauss, con incursións de éxito no repertorio de Giuseppe Verdi, Georg Friedrich Händel e a música francesa. De gran beleza física e porte que a fixo ideal para encarnar princesas, condesas e personaxes nobres, a súa voz, de textura e timbre facilmente recoñecibles convertérona nunha das máximas divas dos anos oitenta.

Estímase que en 1981 foi vista e escoitada por uns 600 millóns de persoas en todo o mundo cando interpretou a aria "Let the Bright Seraphim", de Händel, na voda de Carlos, Príncipe de Gales e Lady Diana Spencer.

 Traxectoria 
Te Kanawa foi adoptada por unha familia maorí cando aínda era unha nena, e pouco se sabe dos seus pais biolóxicos: só que, por unha banda, a súa nai adoptiva e a súa nai biolóxica son da mesma orixe: irlandesas, e que, pola outra, o seu pai adoptivo e o seu pai biolóxico son do mesma orixe: maorís.

Na súa adolescencia e primeira mocidade, Te Kanawa foi unha popular cantante de entretemento en Nova Zelandia. A súa gravación de Nun's Chorus, de Casanova, a opereta composta por Ralph Benatzky en 1928 con música de Johann Strauss (fillo), gañou o primeiro disco de ouro de Nova Zelandia.Blog sobre Casanova, opereta de Ralph Benatzky inspirado en música de Johann Strauss II 

Estudou no seu país de orixe cunha relixiosa, sor Mary Leo, e en 1965 gañou un concurso de canto e recibiu unha bolsa para estudar en Londres. En 1966 inscribiuse no London Opera Centre, onde estudou con Vera Rozsa.

Te Kanawa comezou a súa carreira como mezzosoprano, pero máis tarde, por consello do director de orquestra Richard Bonynge, converteuse en soprano. Tras participar en pequenos papeis nas óperas Don Carlos, Boris Godunov, Parsifal, Die Zauberflöte e Rigoletto, foi descuberta por Sir Colin Davis en audicións para Le nozze di Figaro en 1969.

En 1971, Te Kanawa fixo un soado debut no Royal Opera House (Covent Garden) como a Condesa Almaviva, en Le nozze di Figaro, de Mozart, e cantou logo coa Ópera de Escocia, coa Ópera de Berlín, no festival de Glyndebourne, na Ópera de San Francisco e na Ópera de Santa Fe, onde cantara meses antes do debut londiniense a súa primeira condesa mozartiana.

Seguiu un sensacional debut no Metropolitan Opera en 1974, substituíndo a Teresa Stratas como Desdémona na ópera de Verdi Otello xunto a Jon Vickers, dirixidos por James Levine.

Nos anos seguintes, actuou na Ópera Lírica de Chicago, na Ópera de París, na Ópera de Sydney, na Ópera de Viena, na Scala de Milán, na Ópera de San Francisco, na Ópera de Múnic e na Ópera de Colonia, e engadiu as personaxes de Mozart Dona Elvira, Pamina e Fiordiligi, ademais de personaxes italianas, como Mimi, de La Bohème.

Te Kanawa destacou nas heroínas máis líricas de Richard Strauss: Marschallin, de Der Rosenkavalier; a Condesa, de Capriccio, e a protagonista de Arabella, así como en Vier letzte Lieder do compositor, e en certos papeis de Verdi, como Amelia, de Simón Boccanegra; Violeta, en La traviata, e Desdémona, en Otello.

En 1979 foi Donna Elvira no filme Don Giovanni sobre a ópera de Mozart, dirixido por Joseph Losey.

En 1982 cantou a súa única Tosca, de Giacomo Puccini, en París, e agregou ao seu repertorio Elizabeth de Valois, de Don Carlo, de Verdi.

Destacou tamén como intérprete de comedia musical en versión de concerto e de crossover.

Retirouse do escenario da ópera en 2004 con Vanessa, de Samuel Barber, nos Ánxeles e en Washington, mais continuou a actuar esporadicamente en concertos, pasando a maior parte do seu tempo na súa residencia de Bay of Isles, en Nova Zelandia.

 Honras 
Entre as honras recibidas, foi nomeada Dame Commander da Orde do Imperio Británico en 1982, investida coa Orde de Australia en 1990 e condecorada coa prestixiosa Orde de Nova Zelandia en 1995. Tamén recibiu títulos honoríficos de universidades como: Cambridge, Oxford, Nottingham, Durham, Dundee, Warwick, Chicago, Auckland e Waikato, así como membro honorario do Somerville College, Oxford e do Wolfson College, Cambridge.

En 2009 foi engadida ao Hollywood Hall of Fame.

 Outras actividades 
Fundou a organización que leva o seu nome para promover os mozos cantantes do seu país.

 Vida privada 
En 1967 casou con Desmond Park, con quen adoptou dous nenos (Antonia e Thomas) e de quen se divorciou en 1997. É tamén unha ávida golfista e cazadora.

 Discografía de referencia 
 Bizet, Carmen (Micaela) (1975) Georg Solti
 Bernstein, West Side Story (1985) Leonard Bernstein 
 Gay, The Beggar's Opera (1981) Richard Bonynge
 Gounod, Faust (1986) Colin Davis
 Händel, Messiah (1984) Georg Solti 
 Mozart, Don Giovanni (1972) Colin Davis
 Mozart, Così fan tutte (1977) Alain Lombard
 Mozart, Die Zauberflöte (1978) Alain Lombard
 Mozart, Le nozze di Figaro (1981) Georg Solti
 Mozart, Così fan tutte (1988) James Levine
 Mozart, Le nozze di Figaro (1990) James Levine
 Mozart, Der Schauspieldirektor (1990) John Pritchard
 Mozart, Die Zauberflöte (1989) Neville Marriner
 Puccini, Tosca (1985) Georg Solti
 Puccini, La rondine (1982) Lorin Maazel
 Puccini, Manon Lescaut (1987) Riccardo Chailly
 Puccini, La Bohème (1994) Kent Nagano
 Johann Strauss II, Die Fledermaus (1990) André Previn
 Richard Strauss, Arabella (1986) Jeffrey Tate
 Richard Strauss, Der Rosenkavalier (1990) Bernard Haitink
 Richard Strauss, Vier letzte Lieder (1991) Georg Solti
 Richard Strauss, Vier letzte Lieder (1978) Andrew Davis
 Richard Strauss, Capriccio (1996) Ulf Schirmer
 Tchaikovsky, Eugene Onegin (1992) Charles Mackerras
 Verdi, Simon Boccanegra (1989) Georg Solti
 Verdi and Puccini Arias (1982) John Pritchard
 Verdi, Otello (1991) Georg SoltiPáxina de iTunes con datos do disco Otello, de Giuseppe Verdi, con Luciano Pavarotti e Kiri Te Kanawa e a Chicaco Symphony Orchestra & Chorus, dirixidos por Sir Georg Solti
 Verdi, La traviata (1992) Zubin Mehta
 Wagner, Tannhäuser (1993) Marek Janowski (cantou o papel de Elisabeth nunha gravación de estudio coa Orquestra Philharmonia e o Coro Ambrosiano; banda sonora do filme Meeting Venus, dirixido por István Szabó)Datos en Amazon.ca da banda sonora de Meeting Venus 
 Wagner, Siegfried, (cantou o papel do paxaro do bosque) (1992) Bernard Haitink

 Recitais, crossover, música popular 
 Ave Maria (1984), colección de pezas relixiosas coa Orquestra de Cámara Inglesa e o coro da catedral de San Paulo de Londres
 Beethoven, Sinfonía n.º 9, Eugen Jochum
 Berlioz, Les Nuits d'Été, Daniel Barenboim
 Brahms, Ein deutsches Requiem, Georg Solti
 Come To The Fair - Folk Songs & Ballads, Gamsley
 Christmas with Kiri (1984)
 South Pacific (1986), Mauceri
 My Fair Lady (1987), Mauceri
 Kiri Sings Gershwin (1987), John McGlinn
 Heart To Heart (1991)
 The Kiri Selection (1991)
 Kiri Sings Kern (1991)
 Kiri Sings Michel Legrand
 Kiri Sings Cole Porter
 Paul McCartney, Liverpool Oratorio, Carl Davis (1992)
 Kiri Sidetracks (1992)
 Mozart, Gran misa en dó menor 
 French Songs and Arias (1997)
 Maori Songs (1999)
 Kiri - The Best of (2001)
 The Very Best of (2003)
 Kiri Sings Karl (2006) – Karl Jenkins

 DVD 
Ópera
 Mozart, Don Giovanni, Lorin Maazel (filme de Losey)
 Mozart, Le nozze di Figaro, Glyndebourne, John Pritchard
 Puccini, Manon Lescaut, Covent Garden, Giuseppe Sinopoli
 Puccini, Tosca, París, Seiji Ozawa
 J.Strauss, Die Fledermaus, Plácido Domingo
 Strauss, Arabella, Met, Christian Thielemann
 Strauss, Der Rosenkavalier, Met, James Levine
 Strauss, Der Rosenkavalier, Londres, Georg Solti
 Strauss, Capriccio, San Francisco, Donald Runnicles
 Strauss, Kiri and Solti
 Verdi, Otello, Covent Garden, Georg Solti
 Verdi, Otello, Arena di Verona, Daniel Oren
 Verdi, Simon Boccanegra, Covent Garden, Georg Solti
 Verdi, Simon Boccanegra, Met, James Levine

Recitais
 An Evening with Kiri Te Kanawa
 Kiri Te Kanawa: A Celebration Live at the Royal Albert Hall
 Christmas With Kiri Te Kanawa - Michael George
 Kiri Te Kanawa - Home & Afar
 Kiri Te Kanawa - Opera in the Outback
 The Making of West Side Story - Leonard Bernstein
 Dame Kiri and Friends - The Gala Concert 
 Metropolitan Opera Gala - James Levine's 25th Anniversary
 Metropolitan Opera: Centennial Gala

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Entrevista con Kiri Te Kanawa e Sir John Pritchard por Bruce Duffie (19 de decembro de 1987).




 Ligazóns externas 
 Le nozze di Figaro en 1973
 Kiri Te Kanawa cantanto unha canción maorí tradicional
 Official Artist's at IMG Artists 
 Enciclopedia Británica 
 Te Kanawa Foundation website 
 Famous New Zealanders: Kiri Te Kanawa". Christchurch City Libraries 
 "Nun's Chorus" de Casanova, de Ralph Benatzky con música de Johann Strauss II

Categoría:Sopranos
Categoría:Nados en Gisborne
Categoría:Nados en 1944
Categoría:Cantantes en lingua maorí