El Debate (1910-1936)

El Debate foi un periódico español editado en Madrid entre 1910 e 1936. Pertenceu á Editorial Católica, durante a súa existencia a publicación mantivo unha liña editorial de corte conservador e católico. O último número saíu despois do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936; durante a guerra civil as súas instalacións foron confiscadas polas autoridades republicanas. Co final da guerra chegouse a editar unha edición especial de El Debate, pero a ditadura franquista non autorizou a súa nova posta en marcha, o que significou a súa desaparición definitiva.

 Historia e características

 Orixe 
Foi creado polo xornalista Guillermo de Rivas e dirixido nos seus comezos por Basilio Álvarez, mais ao ano da súa aparición foi traspasado, despois dunha etapa intermedia durante a que foi propiedade de Santiago Mataix, á Asociación Católica Nacional de Propagandistas (ACNdP), facéndose coa dirección Ángel Herrera Oria, en novembro de 1911. Posteriormente, pasou a ser propiedade da Editorial Católica, creada en 1912. 

As crónicas bélicas da Primeira guerra mundial acompañadas con mapas de Armando Guerra multiplicaron a tiraxe do periódico. 

Durante estes anos El Debate foi subvencionado economicamente pola embaixada alemá e mantivo unha liña editorial abertamente xermanófila. En 1929, impulsou a súa propia axencia de noticias, Logos, que posteriormente foi a axencia do grupo Editorial Católica.

 Segunda República 
Durante a Segunda República o goberno suspendeu a súa actividade en varias ocasións. Pertencente ao mesmo grupo do que xurdiu o partido Acción Popular, era o medio de expresión oficioso do seu sucesor, a CEDA, a coalición dereitista que gañou as eleccións en 1933. En 1935, a Editorial Católica adquiriu unha moderna rotativa, situada no número 4 da rúa de Afonso XI, na que se pasou a imprimir El Debate e un periódico de nova creación, o vespertino Ya.

Calcúlase que en 1931 tiña unha tiraxe diaria entre os 60 000 e 80 000 exemplares e en 1936, duns 80 000 exemplares. O seu último director foi Francisco de Luis, trala dimisión de Ángel Herrera Oria en febreiro de 1933. Aliñado coas propostas da CEDA, o periódico defendeu unha liña editorial accidentalista, aínda que esta postura inicial co paso do tempo foi diluíndose para rematar desembocando nunha postura marcadamente anti-republicana. O último número de El Debate saíu á rúa o 19 de xullo de 1936. Ese mesmo día, o goberno acolléndose á Lei de Defensa da República divulgou a través de Unión Radio a incautación do periódico:

Deste xeito, as instalacións onde se imprimían os periódicos da Editorial Católica foron confiscadas por diversos integrantes do Frente Popular. Mundo Obrero, o voceiro do Partido Comunista de España (PCE), foi impreso utilizando o material de Ya, en tanto que Política, o órgano de comunicación de Izquierda Republicana (IR), quedou co de El Debate. 

Ao remate da guerra civil, un grupo dos seus antigos redactores e alumnos da Escola de Xornalismo dirixidos por Nicolás González Ruiz lanzaron un número especial de El Debate o 28 de marzo de 1939, inmediatamente despois da entrada das tropas franquistas na capital. Pero ante a prohibición da ditadura de restablecer El Debate, a empresa da Editorial Católica recuperou a súa herdanza no diario Ya, de menor significación política.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 


 Artola, Miguel (ed.): Enciclopedia de Historia de España, Madrid: Alianza, V, pp. 387-388.









Categoría:Xornais de Madrid
Categoría:Xornais en lingua castelá
Categoría:Prensa católica