Biblioteca-Arquivo Teatral Francisco Pillado Mayor

A Biblioteca-Arquivo Teatral Francisco Pillado Mayor creouse no ano 1995 pola doazón filantrópica de materiais bibliográficos e documentais do propio Francisco Pillado á Universidade da Coruña, por este motivo leva o seu nome. Sendo o primeiro arquivo extenso do teatro de Galiza e, polo tanto que se favorecesen e desenvolvesen os estudos sobre o mesmo.

 Historia 
Francisco Pillado Mayor (A Coruña, 1941) é un dos máis relevantes nomes no panorama teatral galego. É ensaísta e especialista na historiografía do teatro galego, tradutor, adaptador e animador de múltiples iniciativas teatrais, moitas delas argalladas xunto con Manuel Lourenzo e editoriais como Edicións Laiovento. É titulado en Declamación e Arte Dramática, e cofundou algunhas das experiencias máis interesantes da escena galega recente, como o Grupo de Teatro O Facho, a Escola Dramática Galega e a Compañía Luís Seoane. Participou na prensa periódica e en diversas revistas, especialmente con artigos sobre teatro. Foi director da revista Casahamlet, un dos promotores da revista Don Satúrio e das coleccións Castrodouro, Caderno do Espectáculo da Compañía Luís Seoane e mais os Cadernos da Escola Dramática Galega, unha colección básica da literatura e da crítica teatral galega. Traduciu ao galego pezas de autores clásicos universais como Chekhov, Ghelderode ou Molière e mesmo O irlandés astrólogo de Luís Seoane.
miniatura|Francisco Pillado Mayor.
Decidiu doar o seu valioso arquivo teatral á Universidade da Coruña para a accesibilidade de toda a comunidade estudantil, a xente dedicada á investigación e a toda a cidadanía en xeral que se preocupara pola cultura teatral galega.

No ano da doazón, a licenciatura de Filoloxía Galega fora recentemente eliminada polas autoridades gobernantes da universidade. Malia todo isto, Francisco Pillado, como unha aposta de futuro e confiando no persoal docente-investigador do Departamento de Filoloxía Francesa e Galego-Portuguesa da Facultade de Filoloxía, asina un convenio no ano 1996, co reitor José Luís Meilán Gil, no que a Universidade da Coruña se compromete a subministrar o material, económica e investigadora mais todo baixo a supervisión e/ou coordinación científica do Departamento da Área de Filoloxías Galega e Portuguesa.

Os comezos da Biblioteca-Arquivo foron difíciles polos problemas económicos derivados do relativo cumprimento do convenio asinado pola administración e avanza grazas ao traballo desinteresado da Biblioteca de Filoloxía, dos sucesivos coordinadores e do profesorado de Filoloxía Galega.

Nesta época, debido aos problemas económicos , para o correcto funcionamento do arquivo foi esencial a colaboración do IGAEM (Instituto Galego das Artes Escénicas e Musicais), do que o propio Pillado foi reitor nesa época, a través de convenios anuais sucesivamente renovados e adaptados ao longo de anos. O primeiro do 1997, permite iniciar as publicacións editadas e a partir do ano 1999, permite a contratación de persoal bolseiro para as labores de catalogación, informatización e atención ao persoal investigador, sempre en colaboración coa Biblioteca da Facultade.

A Biblioteca-Arquivo constitúe un centro documental e bibliográfico (que segue incrementando polas achegas do propio Francisco Pillado), recibe visitas puntuais ou permanentes de persoal investigador tanto galego como estranxeiro, está integrada na Universidade da Coruña e no tecido cultural galego, asinou convenios con diversas institucións como IGAEM, Consello da Cultura Galega, Goberno das Illas Baleares ou Deputacións que permitían realizar actividades investigadoras e difusoras de actividades teatrais, tales como publicacións, campañas de promoción da lectura e exposicións.

Cando se comezou na Biblioteca-Arquivo coa actividade editorial, constitúese un Comité Científico, integrado inicialmente por Francisco Pillado, Manuel Lourenzo e a dirección das coleccións previstas. Con posterioridade, o Comité Científico amplíase coa incorporación de ilustres investigadores estranxeiros. Tamén aparecen novas coleccións que se pensaron necesarias para completar o deseño editorial da Biblioteca-Arquivo.

Na actualidade, a súa labor investigadora continúa e neste intre a profesora da Facultade Laura Tato está levando a cabo unha investigación sobre traducións de obras teatrais do inglés ao galego e do español ao galego. E tamén se recibe algunha que outra solicitude de persoal investigador sobre o teatro en Galiza.

A Biblioteca-Arquivo non ten persoal propio e depende exclusivamente da Biblioteca de Filoloxía e da Facultade de Filoloxía mais hai unha axudante encargada da clasificación e catalogación cando hai achegas novas.

A súa conformación actual é: Francisco Pillado Mayor como presidente de honra, Laura Tato Fontaíña como coordinadora científica, Carlos Paulo Martínez Pereiro como coordinador editorial e forman parte do Consello Científico: Xosé Carlos Carrete Díaz, Perfecto Cuadrado, Manuel Ferreiro, Manuel Lourenzo, Carlos Paulo Martínez Pereiro, José Oliveira Barata, Francisco Pillado Mayor, Francisco Salinas Portugal, Arnaldo Saraiva, Luciana Stegagno Picchio (†) e Laura Tato Fontaíña.

 Localización 
A Biblioteca-Arquivo Teatral Francisco Pillado Mayor está situada no segundo andar da Biblioteca da Facultade de Filoloxía  no Campus da Zapateira. Está separada en dous locais, un é o arquivo, ao que só teñen acceso o persoal investigador previa autorización da dirección da biblioteca e con persoal da mesma presente, e outro a biblioteca, de libre acceso para todo o mundo. Tamén entre dous andares hai unhas vitrinas que teñen carautas e debuxos das representacións teatrais que forman tamén parte do arquivo pero que están en exposición permanente para que todo o mundo poida desfrutalos.

 Fondos 
Entre a biblioteca e o arquivo o total dos seus fondos son máis de 6000 exemplares de libros de teatro e unha gran cantidade de documentación . Todos eles catalogados e informatizados; os da biblioteca pódense consultar no catálogo xeral de libros das bibliotecas da Universidade e os do arquivo pódense consultar tamén no catálogo xeral da UDC coa palabra chave “colección” e tecleando “Colección Francisco Pillado Mayor”. Os carteis e fotografías pódense ver online a través da imaxe dixitalizada no RUC, Repositorio da Universidade da Coruña, dentro do apartado “Biblioteca UDC-coleccións especiais”.

O conxunto doado é moi valioso, cuantioso e diverso, pois ten uns importantes fondos bibliográficos especializados en teatro galego e internacional e un importante fondo documental, moi variado e único. Non se pode calcular o valor do fondo porque está formado por materiais de difícil adquisición e únicos.

Na biblioteca están os libros, que son de a partir dos anos 70 até a actualidade e sobre todo de teatro galego mais tamén de teatro español, francés, portugués, sobre teatro europeo. Dos cales hai monografías, textos, representacións teatrais e manuais sobre o teatro.

Pola súa banda, o arquivo, que é totalmente independente, ten unha clasificación propia, divídese en diferentes seccions. Nunha parte está a colección de prensa desde 1800 até a actualidade sobre o teatro galego que leva e selecciona o propio Francisco Pillado.

Tamén hai unha parte, a máis fundamental, que é a de organización, representación e eventos que ten todo o que son os comezos do Centro Dramático Galego e a Escola  Dramática Galega, da que Pillado foi o fundador e membro.

Despois está todo o correspondente ás representacións de teatro que facía o Centro Dramático Galego. Están os libretos, debuxos de posta en escena, debuxos de vestiario e probas de tecidos. Hai fotografías de todas as representacións teatrais que se facían, máis de 5000 fotografías en branco e negro e algunha en cor. E hai información sobre compañías de teatro galegas, tanto da Escola Dramática Galega como doutras compañías.

Noutra parte están os programas de man desde os anos 70 até a actualidade, os borradores de representacións de obras de teatro de compañías galegas e todo da publicación Casahamlet.  Tamén hai textos inéditos de teatro galego, que se presentaron para concursos de teatro ou representacións e que, moitos deles, non están publicados.

A parte disto, hai unha colección de revistas sobre teatro, algunhas da colección propia de Pillado e outras que adquiriu a biblioteca.

Por último, tamén hai escoitas radiofónicas de representacións en voz de obras de teatro que Francisco Pillado ía gravando e que ía depositando na Biblioteca-Arquivo e toda unha colección de DVDs e vídeos de teatro. A parte da colección de carteis de representacións teatrais, dos que hai máis de 700.

 Publicacións editadas 
Cando se comezou na Biblioteca-Arquivo coa actividade editorial, constitúese un Comité Científico, integrado inicialmente por Francisco Pillado, Manuel Lourenzo e a dirección das coleccións previstas: Laura Tato Fontaíña encárgase da Serie Azul na que se editan obras da “Literatura Teatral Galega”, Francisco Salinas Portugal é o encargado da Serie Verde sobre “Literatura Teatral en Lingua Portuguesa”, Carlos Carrete Díaz encárgase da Serie Vermella sobre “Literatura Teatral en Lingua Francesa” e Carlos Paulo Martínez Pereiro é o encargado da Serie Branca sobre “Outras Literaturas Teatrais”. Tamén aparecen novas coleccións que se pensaron necesarias para completar o deseño editorial da Biblioteca-Arquivo como “Pensamento e Estética”, que está recollida baixo a Serie Gris coa dirección de Carlos P. Martínez Pereiro, e “Documenta”, baixo a Serie Ouro coa dirección de Manuel Ferreiro. E unha liña transversal para textos de autores que están recollidos nas diversas coleccións baixo a epígrafe de “Neodramática”.

Foron saíndo os volumes pouco a pouco, todos eles en lingua galega, a excepción das obras portuguesas, que están en portugués, e as doutras linguas, que son sempre edicións bilingües, todas con estudos introdutorios rigorosos e edicións críticas.

A seguir, pódense observar todas a publicacións editadas de todas as series, que son un total de 71, algúns dos cales xa están esgotados.

 SERIE AZUL 
AUTORTÍTULOANOINTRODUCIÓN/EDICIÓN/NOTASXaime QuintanillaDonosiña1997Laura Tato FontaíñaAntón Villar PonteEntre dous abismos. Nouturnio de medo e morte.1998Emilio Xosé Ínsua LópezRamón Otero PedrayoO fidalgo e o teatro1999Xosé Manuel Sánchez ReiPedro P. Riobó SanluísO teatro galego contemporáneo1999-Ricardo Carballo CaleroEscritos sobre teatro2000Laura Tato FontaíñaGoretti SanmartínO teatro de Xan da Cova2002-Ramón CabanillasA virxe do Cristal. Lenda de Curros Enríquez axeitada para ópera2002Manuel Ferreiro e Goretti SanmartínManuel MaríaEdipo2003Miguel Anxo Mato FondoManuel LourenzoInsomnes2004Carlos Paulo Martínez Pereiro (apéndice: Isaac Ferreira)Cándido A. González¡Mal ollo!... Comedia de ambente mariñeiro2004Manuel Ferreiro e Laura Tato FontaíñaIolanda OgandoTeatro histórico: construción dramática e construción nacional2004-Euloxio R. RuibalMinimalia. 20 pezas de teatro breve2004Inmaculada López SilvaEmilio Xosé Ínsua LópezSobre O Mariscal, de Cabanillas e Villar Ponte2005-Xesús PisónNoite invadida2005Henrique RabuñalAfonso Becerra de BecerreáO ritmo da dramaturxia2005-Maria CampoConfusión de María Balteira2005María Pilar García NegroManuel Lugrís FreireA costureira d’aldea2006Teresa LópezMarica CampoO divino sainete2008-Henrique RabuñalO teatro en Jenaro  Marinhas del Valle2009-Teresa MoureCínicas2010-Leandro Carré AlvarellosTeatro recuperado2011Carlos Caetano Biscainho FernandesDe Galo Salinas a CastelaoTextos recuperados2012Iolanda Ogando e Laura Tato Fontaíña

 SERIE BRANCA 
AUTORTÍTULOTÍTULO ORIXINALANOEDICIÓN/TRADUCIÓNIDIOMA DO TEXTO ORIXINALOscar WildeErnest: comedia frívola para xente seriaThe Importance of Being Earnest: a Trivial Comedy for serious people1999Miguel Pérez RomeroInglésAristótelesPoéticaΠερὶ Ποιητικῆς1999Fernando González MuñozGregoHidelgarde de BingenO desfile das virtudesOrdo Virtutum1999Xosé C. Santos PazLatínRosvita de GandersheimObra dramática -2000Xosé C. Santos PazLatínLlorenç VillalongaDesbaratosDesbarats2001Xesús González GómezCatalánAlexandre BallesterNun pregue de veludoSiau Benvingut, presentamos hoxe Dins un gruix de Vellut (Facem comedia)2001Xesús González GómezCatalánJosep Pere PeyróDesertos. Deserto de paxaros. Pranto de paxarosDeserts2002Xesús González GómezCatalánJoan GuaspO vendedor de amendoínsEl venedor de cacauets2002Xesús González GómezCatalánAntoni NadalO teatro mallorquino do século XXEl teatre mallorquin des segle XX2005Xesús González GómezCatalánManjula PadmanabhanLuces fóra!Lights Out!2006Antía Mato BouzasInglésCarlo GozziTurandot. Volume I-2007Javier Gutiérrez CarouItalianoCarlo GozziTurandot. Volume II-2007Javier Gutiérrez CarouItaliano -A arca de noéNoah´s Ark  de Newcastle (non-cycle) play e de The Fall of Angels do York Cicle2011Emilio Xosé Ínsua López e  Isabel Moscowich, Begoña Crespo e Cristina Mourón FigueroaInglés

 SERIE GRIS 
AUTORTÍTULOANOEDICIÓNAna KifferAntonin Artaud. Uma poética do pensamento2003-Paulino PereiroA música teatral2003-Manuel Lourenzo/José Oliveira BarataQue (non) é teatro?2005-Antonio GramsciEscritos sobre teatro I [1916-1917]2008Xesús González GómezAntonio GramsciEscritos sobre teatro II [1918-1920]2008Xesús González GómezJulio Montero, Paulino Pereiro e Juan Pérez BernáMúsica escénica (tres propostas)2012-

 SERIE OURO 
AUTORTÍTULOANOEDICIÓN-Documentos para a Historia do Teatro Galego (1919-1924)2005Silvana Castro GarcíaUxío Carré AldaoMemoria crítico-bibliográfica sobre el teatro regional gallego2006Xoán López ViñasLaura Tato FontaíñaRelación de noticias sobre teatro nos fondos da Biblioteca-Arquivo Teatral 'Francisco Pillado Mayor' (1882--1975)2009-Iolanda OgandoAlmeida Garrett, retrato paratextual com teatro ao fundo2009-

 SERIE VERDE 
AUTORLUGAR DE PROCEDENCIATÍTULOANOEDICIÓN/INTRODUCIÓNAntónio FerreiraPortugalCastro2000Mª Rosa Álvarez SellerJosé Oliveira BarataPortugalO Espaço Literário do Teatro. Estudos sobre Literatura Dramática Portuguesa I2001-Alfonso ÁlvaresPortugalAuto de Santiago2002Juan M. Carrasco González- -Teatro Brasileiro: Textos de Fundação2002María Aparecida RibeiroRoberto CordovaniBrasilTeatro Brasileiro na Galiza2002Eisenhower MorenoMª Isabel Morán CabanasGalizaFesta, Teatralidade e Escrita. Esboços Teatrais no Cancioneiro Geral de García de Resende2003-Francisco Gomes de AmorimPortugalFígados de Tigre. Paródia de Melodramas2003Carme Fernández-Pérez SanjuliánGil VicentePortugalFarsa dos Almocreves2003Xoán Carlos LagaresDuarte Ivo CruzPortugalO Teatro Português: Estrutura e Transversalidade2005-Teresa Rita LopesPortugalCoisas de mulheres2006-Francisco Manuel de MeloPortugalO fidalgo aprendiz2007Evelina VerdelhoLuís de CamõesPortugalAuto chamado dos Enfatriões2008Leticia Eirín GarcíaCamilo Castelo BrancoPortugalO morgado de Fafe em Lisboa e O morgado de Fafe amoroso2008Carlos Paulo Martínez PereiroAlva Martínez TeixeiroGalizaO herói incómodo (utopia e pessimismo no teatro de Hilda Hilst)2009-PepetelaAngolaA revolta da casa dos ídolos2009Francisco Salinas PortugalMaria de Lourdes Nunes RamalhoBrasilA feira. O trovador encantado2011Lourdes Nunes Ramalho, Valéria Andrade e Ria Lemaire - -Machado de Assis e a mundana comédia: cinco peças teatrais2017Alva Martínez Teixeiro e Carlos Paulo Martínez Pereiro

 SERIE VERMELLA 
AUTORTÍTULOANOEDICIÓN/INTRODUCIÓN/TRADUCIÓNDenis DiderotO Paradoxo sobre o Actor1997X. C. Carrete Díaz e F. Sucarrat Boutet-Tres pezas cómicas medievais1999Henrique Harguindey Banet-O teatro de Charles Baudelaire. Proxectos2000Xesús González GómezFrançois RiccoboniA arte do teatro2002Roberto SalgueiroEugène Labiche [e Marc-Michel]Un chapeu de palla italiana2004Ana Luna AlonsoHélène CixousA conquista da escola de Madhubai2006Purificación Cabido PérezXosé TeixeiroDoutor, por favor, máteme con xeito2009Francine Sucarrat Boutet e Xosé Carlos Carrete DíazOctave MirbeauOs malos pastores2010María Obdulia Luís Gamallo

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 

 Entrevista a Lago Méndez, Marta, directora da Biblioteca da Facultade de Filoloxía da Universidade da Coruña.

 Ligazóns externas 

 Repositorio da Universidade da Coruña (RUC) http://ruc.udc.es/dspace/handle/2183/951
 Catálogo xeral da Universidade da Coruña http://kmelot.biblioteca.udc.es/search*spi

Categoría:Teatro en Galicia
Categoría:Bibliotecas de Galicia
Categoría:Universidade da Coruña