Marcas Galesas

As Marcas Galesas (en galés Y Mers) é un termo que designa a área fronteiriza entre Inglaterra e Gales no Reino Unido. O significado preciso do termo variou ao longo do tempo. Os termos ingleses Marca Galesa, A Marca de Gales (en latín Marchia Walliae), usáronse orixinalmente na Idade Media para designar un territorio bastante ben definido, as marcas militares entre Inglaterra e o Principado de Gales nas que os señores das Marcas tiñan dereitos específicos que lles daban certa independencia fronte aos Reis de Inglaterra.Transcrito con frecuencia en documentos como Marcia Wallie.

 Orixes: Mercia e os galeses 
miniatura|250x250px|Offa's Dyke preto de Clun en Shropshire
Trala caída do Imperio Romano que ocupara Britania ata o ano 410, o territorio da actual gales estaba dividido entre numerosos reinos britano-romanos, entre os que se atopaba Powys no leste. Durante os seguintes séculos, anglos, saxóns e outros foron conquistando e ocupando o sur e o leste de Gran Bretaña. O reino de Mercia, dirixido por Penda situábase ao redor de Lichfield e inicialmente tratou de buscar o apoio dos reis galeses. Con todo, os seus sucesores iniciaron políticas máis agresivas, expandíndose cara ao oeste até os actuais Cheshire, Shropshire e Herefordshire. As campañas lanzadas por Powys en represalia levaron á construción do Wat's Dyke no século VIII, unha liña fronteiriza de terra entre o val do Severn preto de Oswestry até o estuario do río Dee.John Davies, A History of Wales, Penguin, 1993, ISBN 0-14-028475-3Trevor Rowley, The Welsh Border - archaeology, history and landscape, Tempus Publishing, 1986, ISBN 0-7524-1917-X A medida que se fortalecía o poder de Mercia, unha serie de cidades-mercado como Shrewsbury e Hereford marcaban o límite do país tanto como Offa's Dyke, unha liña defensiva construída en terra por Offa de Mercia a finais do século VIII. Offa's Dyke aínda existe e pódense ver os seus restos preto da fronteira actual entre Inglaterra e Gales en Knighton, Powys.David Hill and Margaret Worthington, Offa's Dyke - history and guide, Tempus Publishing, 2003, ISBN 0-7524-1958-7

Nos séculos seguintes, a Muralla de Offa continuou sendo a fronteira entre galeses e ingleses. Athelstan de Inglaterra, primeiro rei de Inglaterra como país unificado convocou unha reunión de reis británicos en Hereford en 926 na que, segundo Guillerme de Malmesbury, estableceu a fronteira de Gales e Inglaterra, especialmente no disputado sur, onde especificou que a fronteira debería estar sinalada polo río Wye. A mediados do século XI, a maior parte de Gales habíase unido baixo o rei de Gwynedd Gruffyd ap Llywelyn.

 Marca de Gales na Idade Media 
Inmediatamente despois da conquista normanda, Guillerme I de Inglaterra situou a tres dos seus homes de confianza Hugh d'Avranches, Roger de Montgomery, e William FitzOsbern, como Condes de Chester, Shrewsbury e Hereford respectivamente, encomendándolles a misión de someter os galeses.

Este proceso de conquista levou un século e nunca chegou a completarse totalmente.Norman Castles O termo "Marca de Gales" aparece por primeira vez mencionado no Domesday Book de 1086. Durante o seguintes catro séculos, os Señores normandos estableceron pequenos señoríos entre o Dee e o Severn, e máis ao oeste. Aventureiros e soldados de fortuna chegaron a Gales desde Normandía e outros lugares, saqueando a zona de Gales, tras o que comezaron a levantar fortificacións e entregar terras aos seus seguidores.Max Lieberman, The March of Wales, 1067-1300: a borderland of medieval Britain, University of Wales Press, 2008, ISBN 978-0-7083-2115-7 Un exemplo sería Bernard de Neufmarché, responsable da conquista e pacificación do reino galés de Brycheiniog. As datas precisas e procesos de formación dos diferentes señoríos variaron, do mesmo xeito que o seu tamaño.

miniatura|Wales 1234 (Marchia Wallie e Pura Wallia)Wrexham County Borough Council: The Princes and the Marcher Lords

A Marca ou Marchia Wallie era até certo punto independente da monarquía inglesa e do Principado de Gales ou Pura Wallia, que tivo o seu centro no reino de Gwynedd, no noroeste do país. A principios do século XII, a Marca incluía as áreas que se converterían posteriormente en Monmouthshire e moito de Flintshire, Montgomeryshire, Radnorshire, Brecknockshire, Glamorgan, Carmarthenshire e Pembrokeshire. Finalmente chegaría a ocupar dous terzos do territorio galés.Davies, R. R., The Age of Conquest: Wales 1063-1415 (Oxford 1987, 2000 edition), pp. 271-88. Durante esta época, as Marcas foron unha sociedade fronteiriza, e este carácter quedaría impreso na rexión até a Revolución Industrial. Centos de pequenos castelos levantáronse nos séculos XII e XIII, especialmente por Señores Normandos que pretendía afirmar o seu poder á vez que defenderse dos ataques e rebelións das galesas. Nesta zona aínda se atopa a maior concentración de castelos de mota castral. Os Señores das Marcas incentivaron a inmigración desde as áreas normandas e anxevinas, e o comercio desde portos como Cardiff. Os campesiños chegaban a Gales en grandes cantidades: Henrique I impulsou a emigración a Gales de bretóns, flamengos, normandos e ingleses. Fundáronse cidades novas como Chepstow, Monmouth, Ludlow e Newtown, que se converteron en importantes centros comerciais e focos para a colonización inglesa. Nesa mesma época, os galeses continuaron atacando o territorio inglés e apoiando rebelións contra os normandos.

Os Señores Normandos tiñan dereitos similares aos dos príncipes galeses. Cada un debía lealdade persoal, como súbdito, ao rei de Inglaterra, ao que estaban obrigados a apoiar en tempos de guerra, pero gozaban de exención fiscal e posuían dereitos reservados noutros lugares á coroa, como o dereito de crear bosques, mercados e vilas.Paul Courtney, The Marcher Lordships: Origins, Descent and Organization, in The Gwent County History Vol.2, University of Wales Press, Cardiff, 2008, ISBN 978-0-7083-2072-3 Os señoríos eran xeograficamente compactos e estaban separados xurisdiccionalmente entre si, e os seus privilexios diferían dos dos Señoríos ingleses. Os Lores das Marcas gobernaban as súas terras segundo a súa propia lei -sicut regale ("como un rei"), segundo palabras de [[Gilbert de Clare, VII conde de Gloucester -mentres que en Inglaterra os señores feudais respondían directamente ante o rei.Nelson, Lynn H., 1966. The Normans in South Wales , 1070–1171 (Austin and London: University of Texas Press) Os poderes da coroa nas Marcas quedaban limitados a aqueles períodos en que un Señorío pasaba a mans do rei, como no caso de desposesións por traizón ou morte do Lord sen descendencia lexítima.

Os Baróns das Marcas situábanse na cúspide o unha sociedade culturalmente diversa e intensamente feudalizada; combinaban a autoridade do Señor feudal e a súa condición de vasalos do rei entre os normandos, e suplantaban aos tradicionais príncipes galeses. Con todo, en ocasións aplicábase a lei galesa nas marcas en detrimento da inglesa, o que levaba a disputas acerca de que código utilizar en cada caso.

O Estatuto de Rhuddlan de 1284, tras a conquista de Gales por Eduardo I asumía as terras gobernadas polos Príncipes de Gwynedd en calidade de Príncipes de Gales como parte da coroa inglesa, e establecía a creación de condados ao estilo inglés nesas zonas. Os Señores das Marcas foron progresivamente vinculados aos reis ingleses a través da concesión de terras e títulos ingleses, onde o control era máis estrito e onde moitos deles pasaban longas tempadas, e a través de alianzas dinásticas cos Señores máis poderosos. O Consello de Gales e das Marcas, con sede no castelo de Ludlow foi creado en 1472 por Eduardo IV para gobernar as terras que pasaran directamente a mans da coroa tras a conquista eduardiana de Gales no século XIII.William Searle Holdsworth, "A History of English Law," Little, Brown, and Company, 1912, pg. 502

 Fin das Marcas 
No século XVI, moitos dos Señoríos das Marcas pasaran a mans da coroa tras os reinados de Henrique IV, que fora duque de Lancaster, e Eduardo IV, herdeiro dos Condes da Marca, dos embargos doutros señoríos durante a Guerra das Dúas Rosas, e doutros eventos. A Coroa asumira igualmente o goberno de Gales, que dispuña das súas propias institucións e estaba, do mesmo xeito que Inglaterra, dividida en condados. A xurisdición do resto de Señores era vista como unha anomalía, e a súa independencia da coroa permitía aos criminais ingleses evadir a xustiza ao fuxir á zona e reclamar "liberdades de Marca".

Baixo as leis introducidas por Henrique VIII, a xurisdición dos lores das Marcas foi abolida en 1536. A nova lexislación anexionou Gales ao Reino de Inglaterra, creando un único estado cunha lei común para a nova xurisdición, coñecida xeralmente como Inglaterra e Gales. Os poderes dos Lores foron abolidos e as súas zonas organizadas nos novos condados de Denbighshire, Montgomeryshire, Radnorshire, Brecknockshire, Monmouthshire, e Carmarthenshire. Os condados de Pembrokeshire e Glamorgan foron creados a partir da unión de distritos procedentes doutros Señoríos. En lugar dos Tribunais de Assize ingleses, reuníanse Cortes de Grandes Sesións, que aplicaban a lei inglesa en lugar dos Señores das Marcas, que aplicaban a lei galesa aos seus súbditos galeses. Algúns señoríos foron incorporados aos condados ingleses veciños: Ludlow, Clun, Caus e parte de Montgomery foron incorporados a Shropshire; Wigmore, Huntington, Clifford e a maior parte de Ewyas foron incluídos en Herefordshire; e a parte de Chepstow ao leste do Río Wye pasaron a formar parte de Gloucestershire.

O Consello de Gales, con sede no castelo de Ludlow transformouse no Consello de Gales e as Marcas, con responsabilidades sobre todo Gales xunto con Cheshire, Shropshire, Herefordshire, Worcestershire e Gloucestershire. A Cidade de Bristol foi eximida en 1562 e Cheshire en 1569.Welsh Joint Education Committee: The Council of Wales and the MarchesJ. A. Ransome, This Realm of England O Consello foi abolido definitivamente en 1689 tras a Revolución Gloriosa que depuxo a Xacobe II e supuxo a subida ao torno de Guillerme III.

 Notas 

Categoría:Historia de Gales