Chamaecyparis pisifera

Chamaecyparis pisifera é unha especie de conífera da familia das cupresáceas (Cupressaceae), subfamilia das cupresoideas (Cupressoideae), unha das seis incluídas no
xénero Chamaecyparis.

 Características 
As principais características de Chamaecyparis pisiferason: 

 É unha conífera perennifolia de crecemento lento que alcanza unha altura de 35 a 50 m.
 O tronco pode chegar até os 2 m de diámetro. 
 A súa casca é de cor parda, fisurándose en longas tiras verticais no espécimes vellos; cando está láminas se desprenden poder presentar cor gris.
 A copa é cónica, a miúdo ampla a partir dun tronco bifurcado; as pólas adoitan seren horizontais, pero poden dobrarse cara a abaixo e pesentarse acodadas na base.
 Follaxe disponse en pequenas ramiñas planas. O brote e de cor parda rosada. 
 As follas adultas son escmentas, de cor verde clara brillante, acuminadas e rematadas nunha punta fina curvada, de verde na face e verde con manchas brancas no envés.
 As flores masculinas son diminutas, de cor parda pálida, e dispostas no extremo das ramiñas; liberan o pole no mes de abril. 
 As flores femininas aparecen agrupadas un pouco por detrás as masculinas, son de cor verde agrisada e forman ao maduraren piñas globulosas, de cor parda, cun diámetro de 4 a 8 mm, do tamaño dun chícharo.

 Distribución 
C. pisifera é unha árbore propia do centro e o sur do Xapón, onde se encontra nas isllas de Honshū e Kyūshū. 

 Taxonomía 
 Descrición 
A especie foi descrita en 1844 polos botánicos alemáns Philipp Franz von Siebold e Joseph Gerhard Zuccarini, na páxina 39 do volume 2º de seu traballo Flora Japonica, baixo o nome de Retinispora pisifera.Flora of China.Chamaecyparis pisifera (Siebold & Zucc.) Endl. no IPNI.

Pouco despois, en 1847, foi desprazada ao xénero Chamaecyparis polo botánico austríaco Stephan Ladislaus Endlicher, na páxina 64 da súa obra Synopsis Coniferarum.

 Etimoloxía 
Para a do xénero, véxase Chamaecyparis.

O epíteto espoecífico, pisifera, está formado polos elementos do latín científico pisi- e -fera,   derivados do nome latino pisum, "chícharo", e do verbo fero, "levar", respectivamente, coa desiencia -a, indicando feminino, aludindo aos seus diminutos conos ou piñas.

 Sinónimos 
Ademais de polo nome que lle adxudicou Endlicher, que é o actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos seguintes sinónimos:Chamaecyparis pisifera en The Plant List. Consultada o 3 de decembro de 2018.

 Chamaecyparis filifera Veitch ex Sénécl.	
 Chamaecyparis leptoclada (Endl.) Henkel & W.Hochst.		
 Chamaecyparis obtusa var. plumosa Carrière	
 Chamaecyparis plumosa (Carrière) Sénécl.		
 Chamaecyparis squarrosa (Siebold & Zucc.) Endl.	
 Cupressus leptoclada (Endl.) Lavallée	
 Cupressus obtusa var. plumosa-argentea Lavallée	
 Cupressus obtusa var. plumosa-aurea Lavallée	
 Cupressus pisifera (Siebold & Zucc.) F.Muell.		
 Cupressus squarrosa (Siebold & Zucc.) Ravenscr.		
 Cupressus squarrosa Lawson ex Gordon		
 Retinispora aurea (Gordon) de Vos	
 Retinispora filifera (Veitch ex Sénécl.) Fowler		
 Retinispora leptoclada (Endl.) Zucc. ex Gordon	
 Retinispora pisifera Siebold & Zucc. (basónimo)	
 Retinispora plumosa (Carrière) Gordon		
 Retinispora plumosa var. aurea R.Sm.	
 Retinispora squarrosa Siebold & Zucc.	
 Retinispora stricta Gordon		
 Thuja pisifera (Siebold & Zucc.) Mast.	

 Especies semellantes 
Un falso ciprés emparentado con este encóntrase en Taiwán, Chamaecyparis formosensis (falso ciprés de Formosa), do que difire en que os seus conos ovoides son máis longos, de 6–10 mm..

Por outra parte, a especie extinta, do eoceno, Chamaecyparis eureka, coñecida por fósiles encontrados na illa Axel Heiberg, no Canadá, pénsase que era moi similar a C. pisifera.

 Cultivo e usos 
Cultívase no Xapón para aproveitar a súa madeira, que se utiliza para construír palacios, templos, e baños, e para facer cadaleitos, aínda que se valora menos que a madeira da súa parente Chamaecyparis obtusa. A madeira desprende un aroma a limón, ten unha cor clara cun gran dereito, e é moi resistente á podremia.Dallimore, W. & Jackson, A. B. (1966): A Handbook of Coniferae and Ginkgoaceae 4th ed. London: Edward Arnold & Co. ISBN 978-9-0043-2449-7.

Tamén unha prezada árbore ornamental moi popular en parques e xardíns, tanto no Xapón como noutros lugares con clima temperado, incluíndo Europa occidental  partes de Norteamérica. Un gran número de variedades foron seleccionadas para plantar en xardíns, incluíndo formas ananas, con follas amarelas ou verde azuladas, e formas que conservan as acículas da xuventude; son particularmente populares a variedades de follaxe xuvenil chamada 'Plumosa', e 'Squarrosa' e 'Boulevard'.

 Principais variedades 
As principais variedades cultivadas desta especie son:

 'Aurea'. Semellante ao tipo silvestre, pero coa follaxe de cor dourada brillante, tornando a verde durante o verán.
 'Plumosa'. Columnar, de cimeira plana. con follaxe xuvenil planipinnado, denso e plumoso. O tronco bifúcase habitualmente a 2 m do solo. Común en parques e xardíns, pero menos que a variedade seguinte.
 'Plumosa Aurea'. De cor verde dourada nos espécimes novos, que e vai facendo máis pálida coa ideade. Chega até os 24 m de altura e é común en parques urbanos, xardíns e cemiterios.
 'Squarrosa'. Cónica, co cumio obtuso, raramente co tronco recto até a cimeira, frecuentemente bifurcado a 2 m. Follaxe esponxosa, branda, con follas de cor verde clara pola face e gris azulada pálida polo envés. Moi común.
 'Boulevard'. Forma semianana da 'Squarrosa', moi azul se medra parcialmente na sombra. Non pasa dos 6 m de altura.
 'Filifera'. Forma arbustiva moi ancha con moitos troncos. Os brotes penduran como filamentos, con acumulacións moi pequenas de brotes laterais. Copa de cor verde escura, moi aberta. Chega até os 20 m de altura. Pouco frecuente. 
 'Filifera Aurea'. Arbustoen forma de colmea, ou ben árbore pequena de poucas pólas. Semallante á 'Filifera' pero de cor dourada clara. Pouco frecuente.

 Galería 

 En Galicia 
A especie é bastante frecuente en xardíns de Galicia, podéndose ver, como árbore de peueno porte, por exemplo, no parque do Carballiño, o Campus Sur da Universidade de Santiago ou no Burgo das Nacións.

 Posíbeis nomes galegos 
Segundo as normas para a nomenclatura en linguas vulgares das especies vexetais, que aconsellan dar nomes diferentes ás especies de xéneros distintos, uns posíbeis nomes en galego poderían ser falso ciprés de Sawara ou camecíparis de Sawara.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Castro, Marisa, Luís Freire e Antonio Prunell (1989): Guía das Árbores de Galicia. Autóctonas e ornamentais. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-406-5.
 Farjon, A. (2005): Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys. Royal Botanic Gardens, Kew. ISBN 1-8424-6068-4.
 Farjon, A. (2010): A Handbook of the World's Conifers. 2 Vols. Leiden: Koninklijke Brill. ISBN 978-9-0474-3062-9.
 Mitchell, Alan (1979): Guía de campo de los árboles de Europa. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-2820-549-3.
 Rushforth, Keith D. (1987): Conifers. Nova York City, Nova York, USA: Facts on File. ISBN 978-0-8160-1735-5.
 Yamamoto, S. I. (1998): "Regeneration ecology of Chamaecyparis obtusa and C. pisifera (Hinoki and Sawara Cypress), Japan". En: Aimlee D. Ladermann (ed.) Coastally restricted forests. Oxford, Nova York: Oxford University Press. ISBN 978-0-1950-7567-0.

 Outros artigos 
 Cupresáceas
 Chamaecyparis
 Chamaecyparis formosensis

 Ligazóns externas 
 Chamaecyparis pisifera Sawara Cypress na EOL .
 Chamaecyparis pisifera (Siebold & Zuccarini) Endlicher en Flora of China .
 Chamaecyparis pisifera (Siebold & Zucc.) Endl. na GBIF .

Categoría:Chamaecyparis
Categoría:Coníferas
Categoría:Plantas descritas en 1844
Categoría:Flora do Xapón
Categoría:Madeiras
Categoría:Plantas ornamentais