Lila común

A lila común ou simplemente lila<ref>Nome galego da especie en Termos esenciais de botánica, Santiago de Compostela, Universidade, 2004; "Botánica" en Vocabulario de ciencias naturais, Santiago de Compostela, Xunta, 1991; Gran dicionario Xerais da lingua galega, Vigo, Xerais, 2009; Vocabulario ortográfico da lingua galega, A Coruña, Real Academia Galega / Instituto da Lingua Galega, 2004</ref> (Syringa vulgaris) é unha especie botánica do xénero Syringa na familia das oliveiras (Oleaceae), endémica dos Balcáns, no sueste de Europa, onde medra en outeiros rochosos.Rushforth, K. (1999). Árboles de Bretaña y Europa.Med-Checklist: i       marruecos Syringa vulgarisFlora Europaea: Syringa vulgaris Considérase arbusto ornamental, polas súas flores pequenas de cor branca ou entre azul e rosa, moi olorosas, agrupadas en grandes aciosDiccionario Cumio da lingua galega, Vigo, Ed. do Cumio, 1999.

miniatura|Syringa vulgaris 'Alba'
miniatura|Syringa vulgaris 'Charles Joly'
miniatura|Syringa vulgaris 'Corondel'
miniatura|Syringa vulgaris 'Etna'
miniatura|Syringa vulgaris 'Mme. Francisque Morel'
miniatura|Syringa vulgaris 'Mariscal Foch'
miniatura|Acios de flores

 Descrición 
É unha árboriña ou grande arbusto, caducifolio, acada 6–7 m de altura, usualmente de múltiples talos, producindo toros secundarios dende a base ouraíces, con diámetros de talos de 2 dm. A casca é cinsenta a cinsenta parda, lisa nas árbores novas, gretada lonxitudinalmente nos máis vellas. Follas simples, de 4–12 cm de longo x 3–8 cm de largo, verde claras a glaucas, ovais a cordadas, con veación nos folíolos, un chisco mucronado, e marxes enteiras. Van en pares opostos ou ocasionalmente en grupo de tres. Flores de base tubular, corola de 6–10 mm de longo con ápices abertos de catro lóbulos de 5–8 mm, usualmente lilas a malvas, ocasionalmente brancas; en panículas densas, terminais, de 8–18 cm de longo. Froito cápsula seca, parda, lisa, 2 cm de longo, dividida en dous para guindar as dúas sementes aladas.Blamey, M. & Grey-Wilson, C. (1989).

 Cultivo 
É unha moi común planta ornamental en xardíns e parques por mor das súas flores atractivas, de doce recendo. Moitas destas plantas de xardín son cultivares con flores variando do branco ao lila escuro; algunhas con flores dobres, onde os estames están substituídos por pétalos extra. O cultivar "Áurea" ten follaxe amarelada. A maioría de cultivares de xardín non exceden os 4–5 m de altura.Huxley, A., ed. (1992).

Está amplamente naturalizada en Europa do oeste e do norte.

 Historia 
Foi seleccionada como a flor estatal do Estado de Novo Hampshire, debido a "ser símbolo do duro carácter dos homes e mulleres do Estado de Granito".New Hampshire Revised Statute Annotated (RSA) 3:5

 Ecoloxía 
Esta planta é o alimento das eirugas da traza Craniophora ligustri.

 Taxonomía Syringa vulgaris foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 9. 1753.
 Etimoloxía
O nome científico do xénero Syringa  deriva de syrinx un cano ou pipa,  referíndose ao estado oco das pólas novas dalgunhas especies.vulgaris: epíteto latíno que significa "común"
 Sinonimia
 Lilac caerulea (Jonst.) Lunell	
 Lilac cordatifolia Gilib.
 Lilac suaveolens Gilib. 
 Lilac vulgaris (L.) Lam.	
 Lilac vulgaris var. alba (Weston) Jacques & Hérincq	
 Lilac vulgaris var. purpurea (Weston) Jacques & Hérincq
 Lilac vulgaris var. violacea (Sol.) Jacques & Hérincq	
 Liliacum album (Weston) Renault	
 Liliacum vulgare (L.) Renault	
 Syringa alba (Weston) A.Dietr. ex Dippel	
 Syringa albiflora Opiz	
 Syringa amoena K.Koch	
 Syringa bicolor K.Koch	
 Syringa caerulea Jonst.	
 Syringa carlsruhensis K.Koch	
 Syringa cordifolia Stokes		
 Syringa cordifolia var. alba Stokes		
 Syringa cordifolia var. caerulescens Stokes		
 Syringa cordifolia var. purpurascens Stokes		
 Syringa latifolia Salisb.		
 Syringa lilac Garsault 	
 Syringa marliensis K.Koch		
 Syringa nigricans K.Koch		
 Syringa notgeri K.Koch		
 Syringa philemon K.Koch		
 Syringa rhodopea Velen.		
 Syringa versaliensis K.Koch		
 Syringa virginalis'' K.Koch	

 Véxase tamén 
 Oleaceae
 Historia da Botánica

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., Nova York.
 Gleason, H. A. & A.J. Cronquist. 1991. Man. Vasc. Pl. N.E. Ou.S. (ed. 2) i–910. New York Botanical Garden, Bronx.
 Jørgensen, P. M., M. H. Nee & S. G. Beck. 2014. Catálogo das plantas vasculares de Bolivia. 127(1–2): i–viii, 1–1744. In P. M. Jørgensen, M. H. Nee & S. G. Beck (eds.) Cat. Pl. Vasc. Bolivia, Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard.. Missouri Botanical Garden Press, St. Louis.
 Killeen, T. J., E. García Estigarribia & S. G. Beck. (eds.) 1993. Guía Árb. Bolivia 1–958. Herbario Nacional de Bolivia & Missouri Botanical Garden, Edit. Quipus srl., A Paz.
 Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
 Scoggan, H. J. 1979. Dicotyledoneae (Loasaceae to Compositae). Part 4. 1117–1711 pp. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa.
 Small, J. K. 1933. Man. S.E. Fl. i–xxii, 1–1554. Publicado polo autor en Nova York. Véxase en BotanicusView en Biodiversity Heritage Library
 Voss, E. G. 1996. Michigan Flora, Part III: Dicots (Pyrolaceae-Compositae). Cranbrook Inst. of Science, Ann Arbor.
 Welsh, S. L. 1974. Anderson's Fl. Alaska Adj. Parts Canada i–xvi, 1–724. Brigham Young University Press, Provo.
 Zuloaga, F. Ou., Ou. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo das plantas vasculares do Cono Sur. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1–3): i–xcvi, 1–3348.

Categoría:Flora de Europa
Categoría:Plantas descritas en 1753
Categoría:Plantas medicinais
Categoría:Syringa
Categoría:Plantas ornamentais