Grupos étnicos de Europa

Os grupos étnicos de Europa son a principal área de estudo da etnoloxía europea, un campo da antropoloxía relacionado con varios grupos étnicos que residen nas nacións de Europa. Segundo a monografía alemá Minderheitenrechte in Europa co-editada por Pan e Pfeil (2002) existen 87 pobos de Europa, dos cales, 33 forman a maioría da poboación en polo menos un estado soberano, mentres que os restantes 54 constitúen minorías. O número total da poboación minoritaria en Europa estímase en 105 millóns de persoas, representando o 14% dos 770 millóns de europeos.Christoph Pan, Beate Sibylle Pfeil (2002),  Minderheitenrechte in Europa. Handbuch der europäischen Volksgruppen, Braumüller, ISBN 3700314221 (Google Books, snippet view). Also  2006 reprint by Springer (Amazon, no preview) ISBN 3211353070. 

Non existe unha definición precisa e universalmente aceptada dos termos "grupo étnico" ou "nacionalidade". No contexto da etnografía europea en particular, os termos grupo étnico, pobo (sen estado nación), nacionalidade, minoría nacional, minoría étnica, comunidade lingüística, grupo lingüístico, minoría lingüística e o haplogrupo xenético son empregados como sinónimos, malia que as preferencias por un ou outro termo poden variar dependendo da situación específica dos países de Europa.Pan and Pfeil (2004), "Problems with Terminology", pp. xvii-xx.

 Visión global 

Existen oito pobos de Europa (definidos pola lingua) con máis de 30 millóns de membros residindo en Europa. Estes oito grupos representan arredor de 465 millóns de persoas ou o 65% da poboación europea:
 Rusos (c. 95 millóns residindo en Europa),Pan and Pfeil (2004)
 Alemáns (c. 82 millóns)
 Franceses (c. 60 millóns)Pan and Pfeil (2004) 55 millóns excluíndo os occitanos. Recensement officiel de l'Insee INSEE.fr dá 65 millóns.
 Británicos (c. 60 millóns)Inclúe a ingleses, escoceses, galeses e irlandeses do norte.
 Italianos (55 millóns)
 Españois (c. 50 millóns)Inclúe a cataláns, vascos e galegos. Pan e Pfeil dan a cifra de 31 millóns excluíndo a estes pobos.
 Ucraínos (38–55 millóns)
 Polacos (c. 38 millóns)

Arredor de 20 ou 25 millóns de europeos (3%) son membros de diásporas de orixe non europea. A poboación da Unión Europea, con máis de cincocentos millóns de residentes, representa dous terzos da poboación europea.

Tanto España coma o Reino Unido son casos especiais nos que a designación de nacionalidade española e británica, pode xerar controversia con aspectos étnicos que afectan a varios grupos rexionais. Suíza é un caso semellante, pero os subgrupos lingüísticos dos suízos non son debatidos en termos de etnicidade e Suíza é considerado un "estado multilingüe" máis que un "estado multiétnico".

 Clasificación lingüística 
miniatura|Linguas de Europa.

Cunha poboación de preto de 730 millóns de persoas (no 2005), arredor do 80% ou máis de 600 millóns pertencen a algunha das seguintes tres pólas das linguas indoeuropeas, a eslava, a románica e a xermánica. Os meirandes grupos étnicos que non se encadran en ningunha desas tres pólas son gregos (arredor de 12 milóns) e os albaneses (arredor de 8 millóns). Ademais das linguas da familia indoeuropea existen outras dúas familias lingüísticas no continente europeo: as linguas turcas e as linguas urálicas. As linguas semíticas que dominan a costa do norte de África e Oriente Próximo están preservadas en Malta, un arquipélago no mar Mediterráneo. As linguas caucásicas noroccidentais, a lingua éuscara, as linguas kartvelianas e as linguas caucásicas nororientais son linguas illadas sen relación coñecida con outra lingua de dentro ou fóra de Europa.

 Grupos étnicos por países
Pan e Pfeil (2002) distinguen 33 pobos que forman a maioría da poboación de polo menos un estado soberano situado xeograficamente en Europa.Incluíndo as partes europeas de Rusia, non incluíndo a Turquía, Xeorxia e Kazakhstán, excluíndo os microestados con menos de 100 000 habitantes: Andorra, Cidade do Vaticano, Liechtenstein, Mónaco e San Marino. Estas maiorías varían dende poboacións case homoxéneas como as de Albania ou Polonia, a lixeiras maiorías de Letonia ou Bélxica. Montenegro é un estado multiétnico no que non hai un grupo que forme a maioría.

País  Maioría  %  Maiorías rexionais  MinoríasPorcentaxes de CIA Factbook se non se indica o contrario.Albania  albaneses  95%   gregos ~3%,Eastern Europe at the end of the 20th century, Ian Jeffries, p. 69The Greeks: the land and people since the war. James Pettifer. Penguin, 2000. ISBN 0-14-028899-6 e outro 2% (arromaneses, xitanos, macedonios, búlgaros e serbios/montenegrinos).Alemaña  alemáns  81%-91% inclúe bávaros, suabos, saxóns, frisóns, sorbios, silesianos, alemáns de Saarland, polaco-alemáns e dinamarqueses de Schleswig-Holstein).  turcos 2,1%, outros 6,7% e non europeos 2 ou 5%).Armenia  armenios  98%   Iézidis 1,2%, rusos 0,4%, asirios 0,1%, kurdos 0,1%, outros: gregos, ucraínos, xeorxianos e polacos. (censo 2011) Estatísticas oficiais da RA. .Austria  austríacos  91,1%   Eslavos do sur 4% (inclúe croatas de Burgenland, eslovenos de Carintia, serbios e bosníacos), turcos 1,6%, alemáns 0,9%, e outros 2,4%. (censo de 2001)Azerbaidján azerís  91,6% lezguios 2%  armenios, rusos, talysh, ávaros, turcos, tártaros, ucraínos e polacos.Bélxica  flamengos  58%valóns 31%, alemáns 1%  outros (europeos do sur e do leste, africanos, asiáticos e latinoamericanos) 10%.Belarús  belarusos  83.7%  rusos 8,3%, polacos 3,1%, ucraínos 1,7%, e outros 3,2%. (censo de 2009)Bosnia e Hercegovina  bosníacos  50,11%  serbios 30,78%, croatas 15,43% Outros 2,73% (2013)Bulgaria  búlgaros  84% turcos 8,8%  xitanos 5%, outros 2% (incluíndo rusos, armenios, tártaros e valacos). (censo de 2001)Kazakhstán kazakos  63,1% rusos 23,7%  uzbekos, ucraínos, uigures, tártaros, kirguiz, taxicos, alemáns, polacos e coreanos.República Checa  checos  90,4% moravos 3,7%  eslovacos 1,9%, e outros 4%. (censo de 2001)Chipre  chipriotas gregos  99,5% chipriotas turcos Croacia  croatas  90%    serbios 4,5%, outros 5,9% (incluíndo bosníacos, maxiares, eslovenos, checos, dálmatas italianos, austro-xermanos, romaneses e xitanos). (censo de 2001)Dinamarca  dinamarqueses  90%Persoas de orixe dinamarquesa: 4 985 415. Poboación total: 5 511 451 Statistics Denmark	 feroeses   outros escandinavos, alemáns, frisóns, outros europeos, groenlandeses e outros.Eslovaquia  eslovacos  86% maxiares 9,7% xitanos 1,7%, rutenos/ucraínos 1%, outros 1,8% (censo de 2001)Eslovenia  eslovenos  83,1%   serbios 2%, croatas 1,8%, bosníacos 1,1%, outros (dálmatas italianos, alemáns, maxiares e romaneses) e sen especificar 12% (censo de 2002).España españois   89%  aragoneses, casteláns e leoneses, cataláns, galegos, asturianos, vascos  xitanos, xudeus, latinoamericanos, romaneses, norteafricanos, subsaharianos, chineses, filipinos, árabes e británicos.Estonia  estonianos  68% rusos 25,6%  ucraínos 2,1%, belarusos 1,3%, finlandeses 0,9%, e outros (alemáns do báltico, suecos e dinamarqueses) 2,2%. (censo de 2000)  Inclúe ós falantes de estoniano meridional.Finlandia finlandeses  93,4% suecos 5,6%, saami 0,1% rusos 0,5%, estonianos 0,3%, xitanos 0,1% e turcos 0,05%. (2006)Francia  franceses   84% (inclúe ós considerados "grupos rexionais" como bretóns, corsos, occitanos, alsacianos, normandos, picardos, saboianos, vascos, cataláns e flamengos).  outros europeos 7%, norteafricanos 7%, subsaharianos, indochineses, asiáticos, latinoamericanos e insulares do Pacífico.Grecia  gregos  93%  inclúe minorías lingüísticas 3%  albaneses 4% e outros (arromaneses/meglenorromaneses, turcos de Creta e macedonios gregos/eslavos gregos 3%. (censo de 2001)Hungría maxiares  92,3%  xitanos 1,9%, alemáns 1,2%, outros (croatas, romaneses, búlgaros, turcos  e rutenos) 4,6%. (censo de 2001)Irlanda  irlandeses  87,4%  (letóns, polacos e ucraínos) 7,5%, asiáticos 1,3%, africanos 1,1%, mestizos 1,1%, e sen especificar (escoceses do Ulster e nómades irlandeses) 1,6%. (censo de 2006)Islandia  islandeses   94%  outros (non-nativos/inmigrantes - polacos, rusos, gregos, portugueses e filipinos) 6%.Italia  italianos 91,7% xermanófonos en Tirol do Sur e francófonos no Val de Aosta.  sardos, friulianos, occitanos, croatas, arbëreshë, cataláns, gregos, ladinos, eslovenos e xitanos,World Directory of Minorities and Indigenous Peoples - Italy outros europeos (romaneses, albaneses, ucraínos e polacos) 4%, árabes norteafricanos 1% e outros (chineses, filipinos, indios, africanos e latinoamericanos) 2,5%.. Non-EU citizens legally residing Jan 2014Kosovo  albaneses  92% serbios 4%   outros 4% (bosníacos, goranis, xitanos, turcos e ashkali).Letonia  letóns  62,1% rusos 26,9% belarusos 3,3%, ucraínos 2,2%, polacos 2,2%, lituanos 1,2%, livonios 0,1% e outros 2,0%. (2011)Lituania  lituanos  83,5%  polacos 6,74%,  rusos 6,31%, belarusos 1,23%, outros (tártaros de Lipka) 2,27% e xudeus 0,01%.  (censo de 2001)Macedonia  macedonios  64% albaneses 25,2%, turcos 4% xitanos 2,7%, serbios 1,8%, e outros (gregos, búlgaros, romaneses e croatas) 2,2%. (censo de 2002)Malta  malteses  95,3% Moldaviamoldovos  76%  ucraínos 8,4%, gagauz 4,4%  rusos 5,9%, romaneses 2,1%, búgaros 1,9%, e outros 1,3% (censo de 2004).Montenegro —  montenegrinos 44,98%, serbios 28,73% bosníacos 8,65%, albaneses 4,91%, e outros (croatas, gregos, xitanos e macedonios) 12,73%. (censo de 2011)Norte de Chipre  chipriotas turcos  98,7%  gregos chipriotas Noruega  noruegueses  85–87%  saami 1,2–2,5%  polacos 1,4%. Unha gran variedade de etnias de 219 países representan o 12% (2012).Países Baixosneerlandeses  80,7% frisóns 3%  outros europeos 5%, indonesios 2,4%http://www.safecom.org.au/dutch-moluccans.htm turcos 2,2%, surinameses 2%, marroquís 2%, iranianos 1%https://www.internations.org/netherlands-expats/iranians caribeños 0,8%, outros 4,8% (estimación de 2008)Poloniapolacos  97%   alemáns 0,4%, belarusos 0,1%, ucraínos 0,1%, outros (silesianos, lituanos prusos e caxubios) 2,7%, e arredor de 5 000 xudeus polacos. (censo de 2002)Portugal portugueses  95% falantes de mirandés 15 000~   outros europeos 5% - (españois, británicos, alemáns, franceses, romaneses, búlgaros, maxiares e croatas, ucraínos, moldovos, rusos, serbios e albaneses); africanos, brasileiros, chineses, indios, xitanos e latinoamericanos.Reino Unido  británico  >85%  formado por ingleses: ca. 75-80% escoceses: 8,0%, galeses: approx. 4,5%, irlandeses do norte: 2,8%, tamén córnicos, manx, xitanos e insulares da Canle. Inclúe os habitantes de Xibraltar. afro-británicos, asiáticos, chineses, outros cidadáns europeos, particularmente irlandeses, polacos e franceses.Romanía romaneses  83,4% maxiares (sículos) 6,1%   xitanos 3,0%, alemáns 0,2%, ucraínos 0,2%, turcos 0,2%, rusos 0,1% (censo de 2011)Rusia rusos  80% tártaros 3.9%, chuvaxos 1%, chechenos 1%, osetos 0,4%, kabardinos 0,4%, inguxos 0,3%, calmucos 0,1% ucraínos 1,4%, baxkir 1,2%, armenios 0,9%, ávaros 0,7%, mordvinos 0,5% e outros. (censo de 2010). SerbiaExcluíndo a República de Kosovo  serbios  83%   maxiares 3,9%, xitanos 1,4%, iugoslavos 1,1%, bosníacos 1,8%, montenegrinos 0,9%, e outros 8%. (censo de 2002).Suecia suecos  88%  Finlandeses (tornedalianos), saami  Finlandeses, iugoslavos, dinamarqueses, noruegueses, rusos, árabes, siríacos, gregos, turcos, iranianos, iraquís, paquistanís, coreanos, tailandeses.Suíza  suízo  79% subgrupos rexionais, incluíndo falantes de alemán, francés, italiano e romanche.  balcánicos (serbios, croatas, bosníacos ou albaneses) 6%, italianos 4%, portugueses 2%, alemáns 1,5%, turcos 1%, españois 1%, ucraínos 0,5% e outros 1%.Turquía turcos  75%  kurdos 18%  Outros 7%: zaza, laz, xudeus, gregos, xeorxianos, circasianos, búlgaros, bosníacos, asirios, armenios, árabes, albaneses e romaneses.Ucraína  ucraínos  77,8% rusos 17,3%  belarusos 0,6%, moldovos 0,5%, tártaros de Crimea 0,5%, búlgaros 0,4%, maxiares 0,3%, romaneses 0,3%, polacos 0,3%, xudeus 0,2%, armenios 0,1%, urums 0.1% e outros 1,8% (censo de 2001).Xeorxia xeorxianos  84% osetos 0,9%, abkhazos 0,1%  azerís 6,5%, armenios 5,7%, rusos 1,5%, e outros (xudeus, polacos e kists): 2,5% (censo de 2002). .

 Notas 

*