Champa

Champa (khmer: ចាម្ប៉ា; vietnamita: Chiêm Thành 占城 ou Chăm Pa 占婆) foi un antigo estado hinduísta situado no leste de Indochina (192–1832). Étnica e lingüisticamente estaba formado basicamente por un pobo malaio-polinesio, os cham, aínda que ao longo dos séculos o Reino de Champa sufriu a presión de falantes vietnamitas. Actualmente, os cham constitúen unha das minorías importantes en Camboxa e Vietnam.

 Etimoloxía 
O nome Champa deriva do termo sánscrito campaka (pronunciado /tʃampaka/), que refire á Magnolia champaca, unha especie de árbore floral coñecida polas súas fragrantes flores. Rolf Stein propuxo que este nome podería ter a súa orixe en navegantes austronesios procedentes do centro de Vietnam que chegaron á área de Champapuri, no leste da India, unha cidade sagrada para o budismo, co obxectivo de comerciar. Estes mariños terían adoptado o nome para o seu pobo. Pola contra, Louis Finot afirmou que Champa é un nome posto polos indios á zona do centro de Vietnam. 

Porén, Michael Vickery indica que Champa podería provir do termo nativo Čaṃ, endónimo do pobo Cham. A palabra empregada polas fontes históricas chinesas, Zhancheng 占城 (lit. "cidade dos Cham"), parece apoiar esta hipótese.

 Situación xeográfica 
O Reino de Champa situábase entre o delta do río Mekong, no sur, e até aproximadamente as "portas de Hue", no norte, de modo que o seu territorio correspondía en gran medida a actual rexión vietnamita de Annam.

 Historia 

 Lista de monarcas de Champā 
Dinastía de Pānduranga
 Cara a 757: Prithivîndavarman
 " 774: Satyavarman
 " 793: Indravarman
 " 801: Harivarman
 " 820–869: Vikrântavarman III
Dinastía Bhrigu
 Cara a 877: Indravarman II
 " 896–905: Jayasimhavarman
 905–910: Bhadravarman II
 911–971: Indravarman III
 989–?: Vijaya Shrī Harivarman II
 Cara a 989: Yampuku Vijaya Shrī
Dinastía do Sur
 1041–1059: Jayasimhavarman II
 1059–1060?: Bhadravarman III
 Cara a 1060: Rudravarman
 " 1081: Jaya Indravarman IV
 ?–1086: Paramabodhisattva
 1086–1139: Jaya Indravarman V
 1139–1147: Jaya Indravarman VIN
 1147–1163: Jaya Harivarman VIN
 1163–?: Jaya Indravarman VII
 ? –1190: Jaya Indravarman VIII
 1226–: Jaya Paramashvaravarman IV
 ? –1237: Jaya Indravarman X
 1226– ?: Indravarman IX
 ? – 1307: Jayasimhavarman IV 
 ?– 1308: Mahebdravarman
 1342–1360: Bo–dê
 1360–1390: She Bong–ngo
 1441–1446: Bishai

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Pobo cham
 Santuario Mi-Sön na capital política e relixiosa de Champa, declarado Patrimonio da Humanidade en 1999 pola UNESCO.

 Ligazóns externas 
 Artigo en español sobre a zona centro de Vietnam (publicado en Brecha, Uruguai) con información sobre o Museo de escultura cham.

Categoría:Historia de Vietnam
Categoría:Estados desaparecidos de Asia
Categoría:Colonialismo