Certhia

Certhia é un xénero de aves paseriformes, o tipo da familia dos cértidos (Certhiidae), que comprende aos subidores (antes chamados tamén gabeadores) máis típicos.

 Catacterísticas 
As súas especies ocupan gran parte dos bosques da rexión temperada do hemisferio norte norte. Normalmente non migran máis que en desprazamentos locais, como os descensos das montañas das especies que viven no Himalaia.Mead 2003.

Son paxaros forestais pequenos, todos de aparencia moi similar (tanto que é difícil diferencialos cando ocupan o mesmo territorio). Teñen as partes superiores pardas con pintas e as inferiores abrancazadas..

Teñen bicos finos, acabados en afiada punta e curvados cara a abaixo, que usan para sacaren insectos das físgoas das codias das árbores. As plumas da súa cola son estreitas e ríxidas, e úsanas como apoio cando gabean en troncos verticais, como os paxaros carpinteiros. Todas as plumas da cola, menos as dúas centrais, múdanse nunha rápida sucesión; as dúas centrais no as mudan até que as demais xa medraron, polo que o paxaro sempre se pode sustentar con axuda da cola.Perrins 1991; Mead 2003.

Aditan construíren os seus niños en forma de cunca en plataformas de ramas, e escondidos tras as cascas soltas do tronco dunha árbore. Tamén poden usar as caixas niño colocadas nos troncos se teñen dúas aberturas, unha para a entrada e outra para saíren. Poñen de 3 a 9 ovos (xeralmente 5 ou 6), que son brancos con pencas pardo avermelladas. A femia chócaos durante 14 ou 15 días. Os pitos deixan o niño en 15 ou 16 días. O macho pode coidar deles mentres a femia incuba e alimenta a unha segunda niñada. Raramente o macho emparella cunha segunda femia mentres a primeira choca, e mesmo hai rexistros de dúas femias incubando as súas postas unha canda a outra nun mesmo niño.Perrins 1991; Mead 2003.

Polo menos algunhas das especies dormen en pequenas cavidades alongadas que escavan elas mesmas tras as codias soltas. Poden durmir sos ou en grupos (probabelmente familiares) que, cando o frío é intenso poden chegar a superar os 12 individuos.

 Taxonomía 
miniatura|210px|Niño de Certhia familiaris.
miniatura|210px|Certhia brachydactyla cun insecto no bico. Nótese a posición da cola.
 Descrición 
O xénero foi descrito polo naturalista sueco Carolus Linnaeus, na 10ª edición do seu Systema Naturae.
 Etimoloxía 
O nome científico Certhia é unha alteración do latín certhius, "gabeador", derivado do grego antigo κέρθιος kérthios.Certhia no Merriam-Websters Dictionary.

 Clasificación 
Segundo recentes estudos das secuencias, de ADN mitocondrial, do citocromo b e da estrutura dos seus cantos, recoñécense as seguintes especies:Tietze et al., 2006; Tietze et al., 2008Certhia Linnaeus, 1758 no ITIS.Certhia  na EOL.                                                       
 Xénero Certhia Linnaeus, 1758 
 Certhia familiaris Linnaeus, 1758 - subidor do norte
 Certhia hodgsoni W. E. Brooks, 1871 - subidor de Hodgson
 Certhia americana Bonaparte, 1838 - subidor americano
 Certhia brachydactyla C. L. Brehm, 1820 - subidor común
 Certhia himalayana Vigors, 1832 - subidor do Himalaia 
 Certhia tianquanensis G. Li, 1995 - subidor do Sichuan
 Certhia nipalensis Blyth, 1845 - subidor do Nepal
 Certhia discolor Blyth, 1845  - subidor de Sikkim 
 Certhia manipurensis Hume, 1881 - subidor de Manipur

 Evolución 
Forman parte de dúas liñaxes evolutivas: as catro primeiras especies citadas son froit da radiación holoártica, mentres que as cinco restantes están distribuídas ao sur e ao leste do Himalaia. Unha excepción é Certhia hodgsoni, recentemente recoñecido como especie á parte, que vive no sur do Himalaia sendo descendente dos mesmos antepasados que os subidores do norte.

Os membros do grupo holoártico teñen un canto máis melodioso, que sempre (excepto o de C. familiaris da China) empeza ou termina cun agudo sriih. En cambio o grupo do Himalaia ten un trilo máis rápido sen o son sriih.

 Rexistro fósil 
O fósil máis antigo do xénero é Certhia immensa (do plioceno de Csarnota, Hungría).Kessler, E. (2013): "Neogene songbirds (Aves, Passeriformes) from Hungary". Hantkeniana, Budapest, 8: 37-149.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 


 Tietze, Dieter Thomas; Martens, Jochen & Sun, Yue-Hua (2006): "Molecular phylogeny of treecreepers (Certhia) detects hidden diversity" Resume. Ibis 148 (3): 477-488}} 
 Dieter Thomas Tietze, Jochen Martens, Yue-Hua Sun & Martin Paeckert (2008): "Evolutionary history of treecreeper vocalisations (Aves: Certhia)" Resume en Organisms, Diversity & Evolution 8 (4): 305–324.

 Outros artigos 
 Paseriformes
 Páseros
 Paséridos
 Certioideos
 Cértidos

 Ligazóns externas 
 Certhia na ADW.
 Certhia  na EOL.
 Certhia Linnaeus, 1758 no ITIS                                                         
 Certhia no NCBI.

Categoría:Paseriformes
Categoría:Aves de Galicia