Sendeirismo

O sendeirismo, unha especialidade do montañismo, é unha actividade deportiva non competitiva que se realiza sobre camiños balizados e homologados polo organismo competente de cada país. Consiste en camiñar principalmente polo campo seguindo sendas ou camiños. Etimoloxicamente a palabra provén de sendeiro.

O sendeirismo busca achegar ás persoas ao medio natural e ao coñecemento da zona a través do patrimonio e os elementos etnográficos e culturais, utilizando preferentemente o sistema tradicional de vías de comunicación, tales como canellóns reais, camiños veciñais, sendas e carreiros.

O sendeirismo constitúe unha simbiose entre deporte, cultura e as paisaxes naturais.

O sendeirismo é unha actividade que pode confundirse co excursionismo. Segundo despréndese da extensa literatura sobre deportes ao aire libre, o excursionismo sería a disciplina máis próxima e precursora do sendeirismo, aínda que a diferenza deste, discorre por carreiros non balizados e, por tanto, non conta coas garantías de seguridade e calidade que proporcionan os sendeiros homologados. Na maioría de ocasións, a actividade adoita desenvolverse durante un mesmo día.

 Historia do sendeirismo 

 España 
En España, o feito de sinalizar carreiros co fin de facilitar o seu percorrido produciuse con anterioridade a 1972 en diversas partes da xeografía, pero sempre con carácter local. Pódese dicir que o sendeirismo se introduciu en España a través da chegada en 1972 dun escrito da Association de Tourisme Pédestre de París á Federación Española de Montañismo (actualmente FEDME - Federación Española de Deportes de Montaña e Escalada - ) no que se solicitaba a continuación do itinerario europeo E-4 desde a fronteira en Puigcerdá (Cataluña) até a parte meridional da Península Ibérica

Ao ano seguinte, en 1973, decidiuse adoptar o sistema francés de sinalización e tomar a normativa do país veciño para desenvolver un borrador sobre normativa de sinalización e aprobar o 1.er. Plan de Sendeiros.

No ano 1975, en concreto o día 2 de marzo, Enric Aguadé Sans e Joan Cullell pintan a primeira marca branca e vermella en Tivissa (Tarragona, España), pertencente ao GR-7, que hoxe en día se estende até Tarifa e forma parte de devandito itinerario europeo E-4.

Nos anos 90, triunfaron os carreiros PR. Foi a década da consolidación, generalización e popularización do sendeirismo como deporte, e a época na que devandito deporte transcendeu do mundo montañeiro á poboación en xeral.

Na actualidade, a homologación das rutas en España corresponde ás federacións territoriais de montaña correspondentes, segundo sexa o carreiro, e conforme á lexislación vixente nas comunidades autónomas que a posúen.

 Galicia 
En Galicia tamén foi nos anos 90 cando comezan a marcarse os sendeiros.

As rutas de pequeno percorrido en Galicia son diferenciadas polas siglas PR-G (literalmente "Pequeño Recorrido Gallego") que ás veces é traducido por Pequeno Roteiro Galego.

O primeiro PR-G foi marcado nas proximidades de Vigo pola entidade deportiva Club Montañeiros Celtas. É o PR-G 1 Galiñeiro, que ascende ó cumio do mesmo nome e que percorre montes das parroquias de Zamáns (de Vigo) e Vincios (de Gondomar).

A homologación das rutas PR-G correspóndelle á Federación Galega de Montañismo.

 O Sendeiro Homologado 
miniatura|Marca no tronco dunha árbore dun GR.
Un sendeiro homologado, segundo o Comité Estatal de Sendeirismo da Federación Española de Montañismo, é unha instalación deportiva, identificada por un código de marcas patentado, que se desenvolve preferentemente no medio natural e sobre viarios tradicionais, e que conta co visto e prace do organismo competente ao cumprir os requisitos esixidos pola lexislación de cada país. O seu fin é facilitar ao cidadán o seu percorrido con seguridade e calidade.

O feito de estar homologado implica que o carreiro se atopa sinalizado con devandito sistema de marcas, que conta cunha topoguía descritiva, que existe un compromiso de mantemento por parte do promotor e que cumpre os requisitos establecidos polo organismo competente en cada país e que en España é a Federación Española de Deportes de Montaña e Escalada (FEDME).

En principio, as características que poden esperarse dun carreiro homologado son as seguintes:
 Ser apto para a gran maioría da poboación.
 Ser transitable durante todo o ano.
 A utilización e recuperación de antigos camiños de comunicación fronte a rutas máis modernas.
 Ter interese paisaxístico, histórico, etnográfico ou ambiental.
 Fomentar a actividade senderista dunha zona.
 Non ter grandes desniveis durante tramos prolongados e evitar a ascensión a cimas montañosas.
 Non transitar por tramos con tráfico rodado ou zonas que en condicións normais presenten algún risco.
 Non precisar para o seu percorrido de coñecementos, técnicas ou materiais especiais.
 Estar sinalizado suficientemente co sistema oficial de cada país.
 Contar cunha topoguía descritiva do itinerario así como dos valores ambientais, paisaxísticos, culturais e etnográficos do percorrido.

 Sendeiros en Galicia 
miniatura|Sinais indicadores da senda PR-G 93.
 Sendeiros GR-G 
 GR-53, Panorámico de Vigo
 GR-65, Camiño de Santiago
 GR-94, Rural de Galicia

 Sendeiros PR-G 
Listaxe de sendeiros PR-G en Galicia. O símbolo: (†), indica que a ruta non conta coa homologación.
 PR-G 1, O Galiñero
 PR-G 2, Monte Aloia
 PR-G 3, Sendeiro de Santo Estevo (†)
 PR-G 4, Camiño Real de San Pedro de Rocas
 PR-G 5, Senda do Río Eifonso
 PR-G 6, Ruta da Batalla de Brión
 PR-G 7, Ruta do Faro
 PR-G 8, Morgallón - Río Sor - Morgallón
 PR-G 9, Alba - Outeiros
 PR-G 11, Río Tambre - Devesa do Nimo
 PR-G 12, Monte San Lois
 PR-G 13, Ruta do Souto da Agüeira (†)
 PR-G 14, Ruta do Loio
 PR-G 15, Subida ao Monte da Muralla (†)
 PR-G 16, Circular de Neda
 PR-G 17, Arredor de Cambre 
 PR-G 18, Sendeiro do Deza (†)
 PR-G 19, Tui - Candelas - Tui
 PR-G 20, Circular de Cuntis
 PR-G 21, Cuntis - Valga
 PR-G 22, Panorámico de Valga
 PR-G 23, Circular de Ferrol
 PR-G 24, A Freixa
 PR-G 25, Foxo do Lobo
 PR-G 26, Santo Aparecido - Xunqueiras
 PR-G 27, Ruta de Queguas
 PR-G 28, Ruta de Padrendo
 PR-G 29, Sendeiro de San Xurxo
 PR-G 30, Sendeiro de A Picaraña
 PR-G 31, Quintela de Leirado - Serra de Laboeiro
 PR-G 32, Celanova - Serra de Laboeiro
 PR-G 33, Bande - Serra de Laboeiro
 PR-G 34, Terrachá - Queguas
 PR-G 35, O río dos dous nomes
 PR-G 36, Sendeiro de San Xoán da Cova
 PR-G 37, Ruta dos Muíños
 PR-G 38, Costa da Morte
 PR-G 39, Fraga das Reigadas
 PR-G 45, Sendeiro vistas de Cabanas
 PR-G 46, Sendeiro de Forgoselo
 PR-G 47, Sendeiro de San Sadurniño
 PR-G 48, Entre Rías
 PR-G 49, Subida ao Monte Cepudo (†)
 PR-G 50, Sendeiro Circular da Costa de Soavela (†)
 PR-G 51, Sendeiro Circular da Serra da Madalena
 PR-G 52, Sendeiro das Pedras de Coiro (†)
 PR-G 53, Ruta de Cabo Udra (†)
 PR-G 54, Ruta dos Pazos (†)
 PR-G 55, Ruta dos Abades (†)
 PR-G 56, Ruta do Val do Rao
 PR-G 57, Sendeiro de Monte Castelo e Varalonga
 PR-G 58, Sendeiro Periurbano de Ourense
 PR-G 59, Ruta da Auga
 PR-G 60, Cicular de Priegue
 PR-G 61, Camos - Parada - Chandebrito
 PR-G 62, Ruta dos Petróglifos
 PR-G 66, A Pontenova - O Santo (†)
 PR-G 67, Sendeiro Histórico de Mos
 PR-G 68, Vía escondida
 PR-G 69, Sendeiro Frei Martín Sarmiento
 PR-G 70, Sendeiro Laxe - Punta Ínsua
 PR-G 71, Ruta Pombar - Reboredo
 PR-G 72, Ruta Loña do Monte  - Virxe do Monte
 PR-G 73, Ruta Faramontaos - Nigueiroá
 PR-G 74, Ruta Valdoperro - O Campo
 PR-G 75, Ruta Nogueira - Liñares
 PR-G 76, Senda do Río Avia
 PR-G 77, Senda de Boborás
 PR-G 78, Senda da Pena Corneira
 PR-G 79, Senda do Arenteiro
 PR-G 80, Senda de Santa Marta
 PR-G 81, Ruta da Fraga da Becerreira
 PR-G 82, Ruta do monte Roxal - Teixido
 PR-G 83, Ruta do Vento
 PR-G 84, Ruta de subida o Picato
 PR-G 85, Ruta da Fraga de Vilapena
 PR-G 86, Senderismo viñedos da Ribeira Sacra
 PR-G 87, Senderismo pola costa norte de Oleiros
 PR-G 88, Sendeiro Bardáns - Castenda (Concello de Tordoia)
 PR-G 89, Sendeiro Santaia - Cabaleiros (Concello de Tordoia)
 PR-G 90, Ruta do Río Grande - Río Beluso
 PR-G 91, Ruta Piscinas do Río Pedras - Portela
 PR-G 92, Ruta Circular Ribeira - Axeitos - Ribera
 PR-G 93, Ruta da Ribeira do Ulla - Concello de Touro (A Coruña)
 PR-G 94, Ruta dos Muíños do Folón e do Picón PR-G 95, Sendeiro de "Os Carranos" - Covelo (Pontevedra)
 PR-G 96, "Sendeiro Roteiro Mariñán - Costa Doce" (Sada)
 PR-G 97, Roteiro mariñán do río Gobia
 PR-G 98, Canón do Sil - Santa Cristina
 PR-G 99, Ruta da Auga de Guitiriz
 PR-G 100, Sendeiro Natural Aciveiro - Candán
 PR-G 101, Roteiro Mariñán Costa da Egoa (Carral)
 PR-G 102, Sendeiro dos Muíños de Riomaior (Pontevedra)
 PR-G 103, Sendeiro dos Petróglifos de Cobres (Pontevedra)
 PR-G 104, Sendeiro da Croa (Pontevedra)
 PR-G 105, Sendeiro dos Muíños da Barosa (Pontevedra)
 PR-G 106, Sendeiro Chandovilar e Muíños de Vilaboa (Pontevedra)
 PR-G 107, Sendeiro da Pedra Miranda (Pontevedra)
 PR-G 108, Sendeiro de Tres Pinos (Pontevedra)
 PR-G 109, Sendeiro das Almiñas e do Foxo do Lobo (Pontevedra)
 PR-G 110, Ruta das Pedras (†)
 PR-G 111, Ruta Arteixo Bregua Xalo Carral 
 PR-G 112, Sendeiro de Pescadores Río Miño - Tamuxe
 PR-G 113, Ruta das Pontes do Río Lérez (Forcarei)
 PR-G 114, Ruta de senderismo Laxe - Traba
 PR-G 115, Ruta Adro Vello - Lembranzas da historia (O Grove)
 PR-G 116, Ruta Con negro Arte ao Natural (O Grove)
 PR-G 117, Ruta da fraga aos muíños I e II (Mesía)
 PR-G 118, Ruta dos Soutos (Vilariño de Conso)
 PR-G 119, Ruta do Xabriña (Covelo)
 PR-G 120, Ruta dos Penedos da Picaraña (Ponteareas)
 PR-G 121, Ruta dos Tres Ríos (Touro)
 PR-G 122, Ruta camiños do Tegra (A Guarda)
 PR-G 123, Ruta Ponte de Ramos (Cuntis)
 PR-G 124, Ruta da Auga, Fontes e Lavadoiros de Parada (Silleda)
 PR-G 125, Sendeiro de Visantoña (Santiso)
 PR-G 126, Ruta dos Miradoiros - Lobeira - Faro das Luas (Arousa)
 PR-G 128, Ruta do Pan (Ourense)
 PR-G 129, Senda Rodís – Xesteda (Cerceda)
 PR-G 130, Sendeiro Meirama - Xalo - Meirama (Cerceda)
 PR-G 131, Ruta Cerceda - Portobrea (Cerceda)
 PR-G 132, Ruta dos Montes de San Cibrán (Salceda de Caselas)
 PR-G 133, Sendeiro Muíños do Poñente (Castroverde)
 PR-G 134, Sendeiro de Pena Guímara (Fonsagrada)
 PR-G 135, Roteiro da Escuadra (A Lama)
 PR-G 136, Ruta das Canteiras da Pedra Mona (†)
 PR-G 137, Ruta dos Soutos de Cesuris (Manzaneda)
 PR-G 138, Ruta Val do Glaciar de Prada (Manzaneda)
 PR-G 139, Sendeiro de Pena Guimara
 PR-G 140, Sendeiro de Gallol
 PR-G 141, Ruta do Ouro e do Camiño Real (Quiroga)
 PR-G 142, Ruta das Férvedas (Carballo)
 PR-G 143, Roteiro do Río Arnoia (Gomesende - Ramirás)
 PR-G 144, Ruta Natural dos Castros e Nivieira (Rubiá)
 PR-G 145, Ruta da Marronda - Alto Eo (Baleira)
 PR-G 146, Ruta Ambiental Castelo de Vitres
 PR-G 147, As Fragas da Ribeira e Lostegal (As Pontes de García R.)
 PR-G 148, Camiño da ribeira: do río Anllóns ao mar de Corme (Ponteceso) 
 PR-G 150, Sendeiro do Pozo do Demo
 PR-G 151, Ruta das Lagoas - Rede da Terra Chá (Cospeito)
 PR-G 152, Ruta dos Muíños - Rede da Terra Chá (Abadín)
 PR-G 153, Augas de Fomiñá - Rede da Terra Chá (A Pastoriza)
 PR-G 154, Ruta do Azúmara - Rede da Terra Chá (Castro de Rei)
 PR-G 155, Miradoiro da Terra Chá - Rede da Terra Chá (Outeiro de Rei)
 PR-G 156, Ruta Costa do Vicedo
 PR-G 157, Roteiro Augas Mestas - Doade (Quiroga - Sober)
 PR-G 158, Ruta da Costa da Morte
 PR-G 159, Sendeiro de Quintá - Río Donsal (Becerreá)
 PR-G 160, Ruta da Desembocadura do Miño
 PR-G 162, Ruta da Ribeira Sacra do Miño
 PR-G 163, Roteiro dos Montes de Cristiñade
 PR-G 164, Senda da Fraga do Barragán
 PR-G 165, Sendeiro das Fragas e Levadas do Calvo e Deva
 PR-G 166, Roteiro das Fervenzas de Toques
 PR-G 167, Roteiro da Ermida
 PR-G 168, Roteiro dos Megalitos
 PR-G 169, Roteiro Fervenza das Hortas
 PR-G 170, Ruta da Pedra e da Auga
 PR-G 171, Ruta do Río San Martiño
 PR-G 172, Ruta do Río Chanca
 PR-G 173, Ruta do Río Umia
 PR-G 174, Ruta de Coto da Cruz
 PR-G 175, Ruta do Monte de San Xusto
 PR-G 176, Ruta do Río Deva
 PR-G 177, Ruta Canón do Río Mao
 PR-G 178, Ruta Maquino Largaño
 PR-G 179, Ruta do Río Miño
 PR-G 180, Ruta da Cubela
 PR-G 181, Ruta de Cibrisqueiros a San Cosmede PR-G 182, Bidueiral de Gabín
 PR-G 183, Ruta dos viñedos de Belesar
 PR-G 184, Ruta da Lagoa da Lucenza
 PR-G 185, Ruta da Pedra de Díaz Castro
 PR-G 186, Ruta Moreiras-Concello de Toén
 PR-G 187, Camiño do Ferradal
 PR-G 188, Sendeiro de Zobra
 PR-G 189, Ruta dos Castros do Irixo
 PR-G 190, Ruta dos Muíños da Ponte do Porto
 PR-G 191, Ruta da Seara a Rugando
 PR-G 192, Ruta do Pregamento Xeolóxico de Campodola
 PR-G 193, Ruta do Val do Río Quiroga
 PR-G 194, Sendeiro de Pelamios (Xunqueira de Ambía)
 PR-G 195, Ruta dos Muíños do Río das Gándaras"
 PR-G 196, Ruta de Castro
 PR-G 197, Ruta de Codeseda-Rapa das Bestas
 PR-G 198, Ruta do Maluro e Pena Trevinca
 PR-G 199, Ruta Pena Trevinca polo Sestil Alto
 PR-G 200, Ruta das Lagoas Glaciares da Serpe e de Ocelo
 PR-G 201, Ruta Integral Serra Calva
 PR-G 202, Ruta da Fervenza do Rexedoiro
 PR-G 203, Senda da Ribeira
 PR-G 204, Ruta Ribeira do Bispo-Miradoiro de Augas Caídas
 PR-G 205, Ruta de Luneda (†)
 PR-G 206, Ruta de Fontefría
 PR-G 207, Ruta da Cidade Castrexa das Grades
 PR-G 208, Ruta das Reigadas
 PR-G 209, Ruta Río Eo-Pena Millares 
 PR-G 210, Ruta do Castro de Doade
 PR-G 211, Senda Verde do Xares
 PR-G 212, Ruta Ponte do Porto-Ponte Ulló 
 PR-G 213, Sendeiro Os Bosques Máxicos de Castro Caldelas
 PR-G 214, Ruta de Monte Grande
 PR-G 215, Ruta da Mina das Sombras
 PR-G 216, Ruta dos Currais da Fraga
 PR-G 217, Ruta de Torrente Salgueiro
 PR-G 217, Ruta de Torrente Salgueiro
 PR-G 218, Circular Montouto
 PR-G 219, Ruta do río Pequeno
 PR-G 220, Ruta de Baldomir ao Castro da Torre
 PR-G 221, Ruta do Monte Cido
 PR-G 222, Ruta da Devesa da Rogueira 
 PR-G 223, Ruta Castro de Vilar, Folgoso do Caurel
 PR-G 224, Sendeiro do Teixeira 
 PR-G 225, Ruta do Ferro 
 PR-G 226, Sendeiro de Besaña 
 PR-G 227, Ruta das Devesas do Candan
 PR-G 228, Ruta Fervenza Pena dos Portelos 
 PR-G 229, Ruta Chao de Pousadoiro-Muíño de García 
 PR-G 230, Sendeiro do Río Maneses
 PR-G 231, Sendeiro da Forca do Lobo
 PR-G 232, Ruta do Pereiro - Sales
 PR-G 233, Ruta da Fervenza das Hortas ao Río Lañas
 PR-G 234, Ruta dos Pazos e Ponte Taboada
 PR-G 235, Roteiro da Pena Moura
 PR-G 236, Ruta da Castaña e do Mel
 PR-G 237, Sendeiro do Miradoiro de Matacás
 PR-G 238, Ruta dos petróglifos de Teo
 PR-G 239, Ruta do Mamut e dos Castros
 PR-G 241, Ruta do Dubio - río Neira
 PR-G 242, Ruta da Capela de San Vitorio a Mina da Veneira
 PR-G 243, Roteiro Río Mercurín
 PR-G 244, Ruta da Fontaneira
 PR-G 245, Ruta das Loras
 PR-G 247, Roteiro por Terras de Cortegada
 PR-G 248, Sendeiro do Muiño de Cuíña
 PR-G 249, Ruta Camiño Vello de Aldosende
 PR-G 250, Ruta da Auga de Zas
 PR-G 252, Roteiro 'Monte en Man Común de Tameiga'
 PR-G 253, Ruta Granítica de Moura
 PR-G 254, Ruta da Loba da Fada
 PR-G 256, Ruta Per Caminho de Lampai
 PR-G 263, Ruta Subida a Curota polo río das Pedras
 PR-G 264, Ruta do Castelo de Vitres
 PR-G 265, Senda Fluvial do Río de Artes
 PR-G 266, Ruta das Aldeas de Montederramo
 PR-G 267, Sendeiro do Río Uma
 PR-G 268, Ruta das Olas do Mao
 PR-G 269, Ruta de Penacova
 PR-G 271, Ruta da Santa Compaña
 PR-G 273, Ruta As Pegadas do Río Bradoso
 PR-G 274, Ruta do Xanarteiro
 PR-G 275, Ruta dos Lagos de Teixeiro

 Notas 

 Véxase tamén 

 Outros artigos 
 Alpinismo

Categoría:Deportes
Categoría:Alpinismo