Tolosaldea

Tolosaldea é unha comarca do leste de Guipúscoa, en Euskadi. Engloba os concellos situados nos arredores da principal localidade da zona, Tolosa, que tamén é a capital da comarca.

Limita polo norte con Donostialdea, polo oeste con Urola Kosta, polo sur con Goierri e polo leste con Navarra, concretamente coa comarca de Leitzaldea.

 Topónimo 
O seu nome en éuscaro significa literalmente "a zona de Tolosa". A comarca xira arredor da localidade de Tolosa, que é o seu concello máis importante e fai as funcións de capital comarcal. Historicamente sempre foi así, e de feito todos os concellos que forman a comarca pertenceron no pasado á xurisdición da vila de Tolosa, da que se foron separando paulatinamente.

A comarca tamén era coñecida como Beterri, que significa en éuscaro "Terra Baixa", en contraposición coa comarca de Goierri ("Terra Alta") situada ao sur. Este nome está actualmente en desuso.

 Xeografía 
250px|miniatura|O río Oria ao seu paso por Tolosa.
O eixo principal da comarca é o val do río Oria, no seu curso medio. Seguindo este eixe de norte a sur están os principais núcleos de poboación da comarca: Aduna, Villabona, Zizurkil, Irura, Anoeta, Tolosa, Ibarra, Alegia e Ikaztegieta. Trátase dun eixo atravesado por importantes vías de comunicación como a autovía A-1 e liña de ferrocarril Madrid-Irún. Trátase dunha zona moi urbanizada e bastante conxestionada.

O resto dos concellos da comarca atópanse en vales laterais de ríos afluentes do Oria, como son o val de Aiztondo, o do Araxes, o de Berastegi ou o de Amezketa. Estes concellos son, en liñas xerais, máis pequenos e de carácter rural.

 Concellos 
 Cidade Extensión(km²) Poboación 2014(hab.) Densidade(hab./km²) Abaltzisketa  11,18  329  29,43 Aduna  6,95  471  67,77 Albiztur  3,43  327  95,34 Alegia  7,59  1.744  229,78 Alkiza  11,87  373  31,42 Altzo  9,77  400  40,94 Amezketa  20,58  968  47,04 Anoeta  4,14  1.893  457,25 Asteasu  16,76  1.523  90,87 Baliarrain  2,70  130  48,15 Belauntza  3,43  260  75,80 Berastegi  45,90  1.056  23,01 Berrobi  2,77  568  205,05 Bidania-Goiatz  13,37  524  39,19 Elduain  25,07  239  9,53 Gaztelu  9,15  171  18,69 Hernialde  4,17  350  83,93 Ibarra  5,03  4.256  846,12 Ikaztegieta  2,00  464  232,00 Irura  2,99  1.671  558,86 Larraul  5,90  260  44,07 Leaburu  3,50  373  106,57 Lizartza  12,33  640  51,91 Orendain  5,95  193  32,44 Orexa  5,85  123  21,03 Tolosa  37,39  18.936  506,45 Villabona  17,74  5.888  331,91 Zizurkil  15,61  2.997  191,99  322,78  47.127  146,00

 Economía 
A principal actividade económica da comarca é a industrial, onde ten unha maior tradición a industria papeleira. Tolosa concentra a maior parte dos equipamentos, servizos e comercios da zona, aínda que as boas comunicacións fan que os concellos da zona norte se despracen á capital provincial, Donostia.

A actividade industrial concéntrase no eixe que une Tolosa e Andoain. Os concellos situados nas zonas laterais teñen unha actividade rural moi acusada.

 Véxase tamén 

Categoría:Comarcas de Guipúscoa