Lesta (planta)

A lesta (Anthoxanthum odoratum) é unha especie de planta da familia das gramíneas. Cultívase como alimento para o gando e ten algunhas propiedades medicinais.

 Descrición 
miniatura|240px|Pelos da vaíña.
É unha planta perenne, pequena, áspera, olorosa (por ter cumarinas), que forma céspedes. Os seus talos son erectos de 10 a 60 (- 80) cm de alto. Ten a lámina enrolada cando é nova, cunha largura de 3 a 5 mm. A lígula é bastante longa, aguda, e a miúdo con manchas púrpuras. As aurículas están transformadas en pelos localizados no extremo da vaíña. É panicular, de 3 a 7 (- 10) cm de alto, máis ou menos compacta e entón espiciforme. Espiquiñas cunha única flor fértil e dúas estériles rudimentarias. As glumas son híspidas ou glabras e a lema aquillada.
miniatura|240px|Ilustración de Thomé "Flora von Deutschland".
miniatura|240px|Detalle da espiguiña.

 Distribución 

Endémica de Europa, Asia temperada e Norte de África. Fíxose subcosmopolita nas rexiós temperadas.

Recoñécense polo menos dúas subespecies:
A. odoratum odoratum e A. odoratum alpinum (Á. Löve & D. Löve)Tzvelevhttp://flora.huh.harvard.edu/china/PDF/PDF22/Anthoxanthum.pdf

 A. o. odoratum, con pedicelos e glumas pubescentes
 A. o. alpinum, con pedicelos e glumas glabrosChinese plant names

 Propiedades medicinais 

Toda a planta contén cumarina unha vez secada, o que lle dá o recendo a vainilla, polo tanto, utilízase para condimentar os tés. A cumarina pode orixinar dicumarol, que é un antagonista da vitamina K, que pode causar hemorraxias graves.

Toda a planta é sedante e antiinflamatoria. Tamén se utiliza para resolver os problemas relacionados coa insuficiencia venosa e os edemas na circulación capilar.

Principios activos: Cumarina

Indicacións: Emoliente, nutritivo.

 Estudos evolutivos sobre especiación 
Esta especie foi importante en estudos sobre especiación, xa que é un bo exemplo de especiación incipiente. Estudáronse en 1965 e de novo en 2005 dúas poboacións desta especie adxacentes que crecían ao lado dunha mina en Trelogan, Flintshire, País de Gales, que contaminara con metais os solos circundantes, e observouse que se producira unha diferenciación xenética entre a poboación que vivía preto da mina nos solos contaminados con zinc e chumbo, que adquirira resistencia aos metais e cambiara o seu tempo de floración, e a poboación adxacente que vivía un pouco máis lonxe en solos sen contaminar, que era sensible aos contaminantes. Se se cultivaban ambas nun xardín non contaminado, as diferenzas xenéticas mantíñanse. Comprobouse que entre as dúas plantas producírase un illamento reprodutivo e as dúas poboacións non se cruzaban normalmente aínda que vivían en terreos adxacentes (na mina ou plantadas en experimentos noutros sitios) debido a diferenzas nos seus tempos de floración, o que é un inicio de especiación. Os resultados eran consistentes co esperado teoricamente na especiación ao longo de gradientes ambientais.

 Taxonomía 
Anthoxanthum odoratum foi descrita por Carlos Linneo e publicada en Species Plantarum 1: 28. 1753.
Etimoloxía

Anthoxanthum: nome xenérico que provén do grego "anthos": "flor" e "xantho": "amarello", en alusión ás súas flores amarelas despois da floración.

odoratum: epíteto latino que significa "olor", refírese ao cheiro a cumarina que ten despois de secada.
Sinónimos
 Anthoxanthum alpinum Schur
 Anthoxanthum asperum W.Mann ex Opiz
 Anthoxanthum maderense H.Teppner
 Anthoxanthum nebrodense Lojac
 Anthoxanthum ovatum var. montanum Asch. & Graebn.
 Anthoxanthum ovatum var. strictum Asch. & Graebn.
 Anthoxanthum ovatum var. tenerum Asch. & Graebn.
 Anthoxanthum pauciflorum Adamovic
 Anthoxanthum pilosum Döll
 Anthoxanthum sommierianum Ricci
 Anthoxanthum villosum Dumort.
 Phalaris ciliata Pourr.
 Xanthonanthos odoratus (L.) St.-Lag.Sinónimos en Tela BotánicaLesta en PlantList
subsp. alpinum (Á. Löve & D. Löve) Tzvelev
 Anthoxanthum alpinum Á. Löve & D. Löve
subsp. nipponicum (Honda) Tzvelev
 Anthoxanthum nipponicum Honda

 Notas 

 Véxase tamén 
 Bibliografía 
 CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. México. CONABIO, Cidade de México.
 Davidse, G., M. Sousa Sánchez & A.O. Chater. 1994. Alismataceae a Cyperaceae. 6: i–xvi, 1–543. In G. Davidse, M. Sousa Sánchez & A.O. Chater (eds.) Fl. Mesoamer.. Universidad Nacional Autónoma de México, México, D. F.
 Edgar, E., M. A. O'Brien & H. E. Connor. 1991. Checklist of pooid grasses naturalised in New Zealand. 1. Tribes Nardeae, Stipeae, Hainardieae, Meliceae, and Aveneae. New Zealand J. Bot. 29: 101–116.
 Espejo Serna, A., A. R. López-Ferrari & J. Valdés-Reyna. 2000. Poaceae. Monocot. Mexic. Sinopsis Floríst. 10: 7–236 [and index].
 Fabris, H. A. 1970. Phyllostachys. In: A. L. Cabrera (ed.), Gramíneas. 4(2): 35. In A. L. Cabrera (ed.) Fl. Prov. Buenos Aires. Instituto Nacional de Tecnología Agropecuaria, Buenos Aires.
 Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., Nova York.
 Forzza, R. C. 2010. Lista de espécies Flora do Brasil https://web.archive.org/web/20100526002559/http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/. Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Río de Xaneiro.
 Gibbs Russell, G. E., W. G. M. Welman, E. Retief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. Van Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).
 Gleason, H. A. & A.J. Cronquist. 1968. The Pteridophytoa, Gymnospermae and Monocotyledoneae. 1: 1–482. In H. A. Gleason Ill. Fl. N. U.S. (ed. 3). New York Botanical Garden, Nova York.

 Ligazóns externas 

 Plant for a future
 Nomes vernáculos noutros idiomas 
 Imaxe e descrición en inglés 
 Pink, Alfred Jardines para el Millón.
 Flore forestière française  Plaine et Colline; JC Rameau, D.Mansion G.Dumé, IDF, 1989
 Guide éthnobotanique de Phytothérapie, Gérard Ducerf , Éditions Promonature, 2006
 Encyclopédie des plantes comestibles d'Europe, vol I, François Couplan, Éd. Équilibres, 1989

Categoría:Gramíneas
Categoría:Plantas medicinais
Categoría:Plantas descritas en 1753
Categoría:Taxons descritos por Linné