Castilléjar

Castilléjar é unha localidade e concello español da provincia de Granada. Está situado no extremo nororiental da provincia, na comarca de Huéscar que, xunto coa de Baza, conforman unha rexión denominada o Altiplano Granadino.

Limita cos municipios de Huéscar, Galera, Cúllar, Benamaurel e Castril. Outras localidades próximas son El Cura e San Marcos.

Dista 136 km de Granada e 175 km de Murcia.

 Xeografía 
O concello está formado polos núcleos de Castilléjar, Los Carriones e Los Olivos.

Situado a 792 msnm, ten unha superficie de 131,33 km². Segundo o INE, no ano 2024 tiña unha poboación de 1 289 habitantes.Datos do INE.

O seu termo municipal está nunha fértil veiga que se estende ás beiras dos ríos Galera e Guardal, con algunhas das paisaxes de badlands máis espectaculares do Altiplano Granadino.

Conta, ademais, con numerosas casas-cova, tradicionais das rexións de Andalucía Oriental e Murcia.

Aínda que a Igrexa de Nosa Señora da Inmaculada Concepción, as Covas da Mourería e sitios arqueolóxicos como os da Balunca ou da Sacristía posúen un valor innegábel, o patrimonio monumental de Castilléjar non é tan importante como o doutras cidades e localidades históricas. Iso si, o municipio conta cun moi valioso patrimonio ambiental e etnográfico. A verdadeira riqueza patrimonial de Castilléjar está constituída polo tesouro medioambiental que representa a extensa zona esteparia dos badlands, a cultura troglodítica resultante do hábitat en covas, e no aínda hoxe palpábel modo de vida tradicional, froito das singularidades desta localidade.

 Historia 
A zona onde se asenta Castilléjar serviu de hábitat humano desde a Prehistoria, como o demostran os sitios arqueolóxicos das covas de Guardal. Hai vestixios dun poboado ibero, chamado Castro de la Balunca que data dos séculos VI e V a.C.. Posteriormente albergou tribos bastetanas. Os árabes ocuparon o seu territorio ao que chamaban al-Qulayat (alcalá ou "castilleja"), até que en 1488 foi reconquistado polos Reis Católicos e pasou a depender da casa de Alba.

Tras a expulsión dos mouriscos, decretada polo rei Filipe III e efectuada entre 1609 e 1613 (os de Andalucía, en 1610), toda a zona foi repoboada por xentes vindas do norte da península, principalmente do País Vasco, Navarra e Aragón. Por iso son frecuentes apelidos como Abellán, Barea, Carricondo, Ibar, Iriarte, Lizarte, Mañas, Navarro, Uribe ou Vegara.

O nome da localidade foi nun principio o de "Castillexa", e como tal permaneceu até finais do século XVIII, para pasar a denominarse Castilléjar de los Ríos do que quedou só o seu actual topónimo.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Ligazóns externas 
 Castrilléjar na Granadapedia.  
 Castrilléjar en Turismo de Granada. Deputación Provincial. 
 Web oficial do Concello.

Categoría:Concellos da provincia de Granada