Rorcual alibranco

250px|miniatura|Debuxo dunha B. acutorostrata varada nas costas da Bretaña en febreiro de 1861.
O rorcual alibranco,Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos. Santiago de Compostela, Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, 2000 ou balea alibranca, é un unha especie de mamífero mariño da orde dos cetáceos, suborde dos misticetos e familia dos balenoptéridos, unha das sete que integran o xénero Balaenoptera.

É o máis pequeno de todos os rorcuais e tamén o máis abundante,Díaz d'a Silva e Cartelle (2007), p. 130.Balaenoptera acutorostrata  en ARKive.Ballena minke (Balaenoptera acutorostrata)  en Ballenas y delfines. WDC en acción.

Debido ao seu pequeno tamaño, e á súa área de distribución no hemisferio boreal, coñécese en francés como petit rorqual de l’Atlantique Nord. Está estreitamente emparentado coa especie Balaenoptera bonaerensis (o petit rorqual austral, en francés).P.-H. Fontaine (2005): Baleines et phoques, biologie et écologie. Québec: Éditions MultiMondes. ISBN 978-2-89544-076-X.J.-P. Sylvestre (1998): Guide des mammifères marins du Canada. Ottawa: Broquet. ISBN 978-2-89000-428-7.

 Taxonomía 
 Descrición 
A especie foi descrita en 1804 polo zoólogo francés Bernard-Germain de Lacépède na súa obra Histoire naturelle des cétacées: 134. En Buffon, Histoire naturelle , vol. 37: 317.Balaenoptera acutorostrata en MSW.Balaenoptera acutorostrata Lacépède, 1804 no WoRMS.

 Etimoloxía 
O epíteto específico, acutorostrata, está formado polos elementos do latín científico acut-, do adxectivo latino acūtus, -a, -um 'afiado', 'acabado en punta', que é o participio do verbo acuo 'afiar', e -rostrata, forma feminina do adxectivo latino rostrātus, -a, -um 'que remata en forma de bico' (derivado de rostrum, -i, 'bico de ave', 'fociño', formas unidas coa letra -o- para facilitar a pronuncia. Literalmente: [rorcual] 'de fociño afiado'.

 Subespecies 
Segungo o Sistema Integrado de Información Taxonómica e a Encyclopedia of Life recoñécense as dúas subespecies seguintes:Balaenoptera acutorostrata  Lacépède, 1804 no ITIS.Balaenoptera acutorostrata acutorostrata Lacépède, 1804  na EOL.Balaenoptera acutorostrata scammoni Deméré, 1986  na EOL.  
Balaenoptera acutorostrata acutorostrata Lacépède, 1804  
Balaenoptera acutorostrata scammoni Deméré, 1986

 Sinónimos 
Ademais de polo nome que lle adxudicou Lacépède, e actualmente válido, a especie Balaenoptera acutorostrata coñeceuse tamén polos sinónimos seguintes:

Agaphelus gibbosus Cope, 1868
Balaena gibbosa Cope, 1868
Balaena microcephala Tomilin, 1957
Balaena minima Rapp, 1837
Balaena minima borealis Knox, 1838
Balaena rostrata Fabricius, 1780
Balaenoptera acutorostrata thalmaha Deranyagala, 1963
Balaenoptera acuturostrata Lacépède, 1804 Lapsus calami.
Balaenoptera davidsoni Scammon, 1872
Balaenoptera eschrichtius Rasch, 1845
Balaenoptera microcephala Gray, 1850
Balaenoptera rostrata Van Beneden & Gervais, 1880
Balaenoptera thalmaha Deranyagala, 1963 
Balaenoptera thalmaha thalmaha Deranyagala, 1963
Pterobalaena minor Eschricht, 1849
Pterobalaena minor bergensis Eschricht, 1849 
Pterobalaena minor groenlandica Eschricht, 1849
Pterobalaena nana Barkow, 1862
Pterobalaena nana pentadactyla Barkow, 1862
Pterobalaena nana tetradactyla Barkow, 1862
Pterobalaena pentadactyla Flower, 1865
Rorqualus minor Hamilton, 1837
Sibbaldius mondinii Capellini, 1877

 Nomes vulgares galegos 
No Vocabulario multilingüe dos profesores Lahuerta e Vázquez denomínase a especie Balaenoptera acurrostrata como rorcual alibranco,Lahuerta e Vázquez (2000), p. 309. mentres que na Guía dos mamíferos de Galicia, os seus autores, Díaz d'a Silva e Cartelle, optan polo nome balea alibranca. 

 Características  
As principais características morfolóxicas desta especie son:

 Mide de 7 a 9,8 m de lonxitude e o seu peso oscila entre as 5 e as 10 t. En xeral, as femias son ao redor de 0,5 m máis grandes que os machos.
 O seu corpo é compacto, coa cabeza angosta e triangular, rematada en punta (ao que alude o seu nome científico), e está provista dunha quilla ou crista característica. 
miniatura|300px|Dorso de B. acutorostrata. Obsérvese a falciforme aleta dorsal.
 A coloración é escura na cabeza, no dorso e na rexión dorsal da aleta caudal, branca na rexión ventral e na parte inferior das aletas pectorais, e gris nos flancos, no pedúnculo caudal e na parte superior das aletas pectorais. Ten unha mancha branca nas aletas pectorais (ao que alude o seu nome vulgar) e bandas claras en forma de "V" invertida por detrás da cabeza e os orificios respiratorios.
 As aletas pectorais son delgadas e acabadas en punta. A dorsal é alta e falciforme, e está situada no terzo posterior do dorso. A aleta caudal está formada por dous lóbulos distais longos e finos. 
 Presenta de 30 a 70 dobras gulares que se estenden até o final das aletas pectorais. 
 Posúe de 231 a 360 barbas no maxilar superior, de até 27 cm de lonxitude, e tonalidades que van da branco-amarelada á gris.

 Bioloxía 
 Hábitat e distribución 
 Hábitat 
Os Balaenoptera acutorostrata encóntranse en todos os océanos do mundo, especialmente no hemisferio boreal. Prefiren as augas tépedas (en inverno) e frías (no verán). Obsérvanse frecuentemente en augas costeiras e son menos comúns nas augas tropicais. Durante o inverno tipicamente desprázanse cara augas máis cálidas e en verán móvense máis cerca das polares, aínda que algunhas poboacións permanecen na mesma zona durante todo o ano. Visitan con frecuencia as augas de Galicia.

 Distribución 
Encontramos este cetáceo no leste entre o Mediterráneo occidental e central e o límite dos xeos do Ártico. Ao oeste, pódese ver entre as Antillas e o golfo de México oriental. Desde a primavera (marzo) ao outono (decembro), esta é a especie máis común dos balenoptéridos nas augas do río San Lourenzo. Obsérvase tamén cara ao norte até o bordo occidental da baía de Ungava (Quebec).

 Poboación 
A poboación mundial da especie estímase nuns 209 800 individuos, dos que 174 000 habitan no Atlántico norte, 10 800 nas costas de Groenlandia occidental e 25 000 no Pacífico noroccidental e no mar de Okhotsk.

 Comportamento 
miniatura|180px|Efectuando un salto.
 Costumes 
Balaenoptera acutorostrata parece ser unha especie principalmente solitaria ou que forma pequenos grupos de 2 ou 3 individuos, grupos que poden aumentar considerabelmente os seus efectivos en áreas de alimentación. Pero recentes investigacións revelaron que son máis sociais do que se crí­a anteriormente.

O Balaenoptera acutorostrata é un nadador relativamente rápido (pode alcanzar até os 12 nós durante traxectos curtos); ás veces realiza saltos ou emerxe ergueito (para espreitar). Cando sae á superficie para respirar, o seu fociño aparece en primeiro lugar. Pode permanecer baixo a auga durante aproximadamente vinte minutos.

É pouco frecuente ver nadar a estes cetáceos diante da proa das embarcacións, pero poden facelo acompañando aos barcos a certa distancia, e tamén se poden observar algunhas veces alimentándose cerca da superficie canda bandadas de aves mariñas.

 Secuencia respiratoria 
Antes de mergullarse en augas profundas, o Balaenoptera acutorostrata efectúa xeralmente de 5 a 8 respiracións, separadas por uns trinta segundos. Despois mergúllase arqueando o dorso, sen mostrar a cola.. Pode permanecer baixo a auga de 3 a 10 min, cun máximo de 20.

 Emisión sonora 
Esta especie pode emitir sons similares a gruñidos e estalos de frecuencias e duracións moi variábeis. Rexistráronse, ao longo da costa de Terra Nova, sons de frecuencias tan baixas como de 80 Hz e outros que pasaban dos a 20 kHz.

 Nutrición 
O réxime alimentario do Balaenoptera acutorostrata está formado sobre todo por krill e pequenos peixes que viven en cardumes, como o capelán (Mallotus villosus). Este último constituiría, segundo un estudo realizado en 1963 en animais capturados fronte ás costas de Terra Nova, a maior parte da súa dieta. Este cetáceo non se alimenta doutros peixes máis que cando o capelán escasea. Entre estes peixes están, sobre todo, os arenques, os bolos e outros ammodítidos e os bacallaus.

Cando se alimenta, Balaenoptera acutorostrata utiliza diferentes técnicas para aglomerar ás súas presas. Como outros cetáceos, pode describir círculos concéntricos ao redor dun banco de peixes ou de krill para despois xurdir desde abaixo para engulilos, mostrando a súa rosada garganta dilatada. Ademais destes movementos, é capaz de servirse das correntes mariñas, das rochas e até do casco dos barcos para reagrupar súas presas.Nathalie Tapie: Petit Rorqual - Balaenoptera acutorostrata  en cetace.info .

 Reprodución 
Alcanza a madurez sexual cando acada os 7 m de lonxitude, aos de 6 a 8 anos de idade. Os emparellamentos ocorren de novembro a marzo (no Atlántico norte). Os partos suceden na primavera, tras de 11 a 12 meses de xestación. As crías ao naceren miden entre 240 e 280 cm, e son aleitadas durante de 4 a seis meses.

 Estado de conservación 
As maiores ameazas para esta especie son á caza de baleas, a contaminación quí­mica das augas e o enmallado en redes de pesca. O seu maior depredador é a candorca (Orcinus orca). Balaenoptera acutorostrata é unha especie de cetáceo aínda hoxe cazada por certoss países, como Noruega, o Xapón e Groenlandia. Aprovéitase a súa carne.Minke Whale (Balaenoptera acutorostrata)  en NOAA Fisheries
Office of Protected Resources .

Desde 2008 a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) cualifica o status de Balaenoptera acutorostrata como LC (pouco preocupante) xa que, aínda non hai ningunha estimación do tamaño da poboación mundial total, as estimacións das partes da súa área de dispersión no hemisferio norte (cun total de máis de 100 000 individuos) demostran que está moi por riba dos limiares para incluíla nunha categoría de ameaza. Aínda que se detectaron descensos nalgunhas zonas, non hai ningún indicio de que a poboación mundial diminuíra como para cualificala  nunha categoría de ameaza.Reilly, S. B.; Bannister, J. L.; Best, P. B.; Brown, M.; Brownell Jr., R. L.; Butterworth, D. S.; Clapham, P. J.; Cooke, J.; Donovan, G. P.; Urbán, J. & Zerbini, A. N. (2008): Balaenoptera acutorostrata na Lista vermella de especies ameazadas de UICN. Versión 2016-1. Consultada o 30-07-2016.

 Notas 

 Véxase tamén 

 Bibliografía 
 Carwardine, M. (1995): Ballenas, delfines y marsopas. Guía visual de todos los cetáceos del mundo. Barcelona: Omega. ISBN 978-84-282-1037-3.
 Díaz d'a Silva, J. I. e Cartelle, Y. (2007): Guía dos mamíferos de Galicia. A Coruña: Baía Edicións. ISBN 978-84-96893-20-7.
 Duguy, R. e Robineau, D. (1987): Guía de los mamíferos marinos de Europa. Barcelona: Omega. ISBN 978-84-282-0811-5.
 Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos. Santiago: Xunta de Galicia. ISBN 978-84-453-2913-8. 
 Pérez Alberti, A. (dir.) (1982): Xeografía de Galicia. Tomo I. O medio. A Coruña: Edicións Sálvora. ISBN 978-84-85779-12-6.
 Perrin, William F., Bernd Wursig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): Encyclopedia of Marine Mammals. 2ª ed. San Diego, California: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9.
 Schokkenbroek, Joost C. A. (2008): Trying-out: An Anatomy of Dutch Whaling and Sealing in the Nineteenth Century, 1815-1885. Amsterdam: Aksant Academic Publishers. ISBN 978-90-5260-283-7.
 Tönnesen, J. N. & Arne Odd Johnsen (1982): The history of modern Whaling. Londres: C. Hurst & Co. ISBN 978-0-905838-23-6; Canberra: Australian National University Press. ISBN 978-0-7081-0749-2; Berkeley, California, USA: University of California Press. ISBN 978-0-520-03973-4.
 Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-4.

 Outros artigos 
 Cetáceos
 Misticetos
 Balenoptéridos
 Balenopterinos
 Caza de baleas
 Caza de baleas en Galicia

 Ligazóns externas 
 List of Marine Mammal Species and Subspecies en Society for Marine Mammalogy .
 Coordinadora para o Estudo dos Mamíferos Mariños (CEMMA) .
 Sociedad para la Conservación de Ballenas y Delfines / Whale and Dolphin Conservation Society (WDCS) 
 FAO-OMS (1993): Marine mammals of the world .
 Minke Whale (Balaenoptera acutorostrata) en NOAA Fisheries. Office of Protected Resources .</ref>
 Balaenoptera acutorostrata  en Fossilworks .
 Balaenoptera acutorostrata na ADW. Con abundante información, imaxes e bibliografía 
 Balaenoptera acutorostrata  na EOL.
 Balaenoptera acutorostrata na Lista vermella de especies ameazadas da UICN. Versión 2016-1. Consultada o 20-07-2016 .
 Balaenoptera acutorostrata en ARKive. Con informacións, imaxes (fotos e vídeos) e referencias boibliográficas 
 Ballena minke (Balaenoptera acutorostrata) en Ballenas y delfines. WDC en acción. Con abundante información, e imaxes .
 Ángel Cabrera Latorre (1914): Balaenoptera acutorostrata (como Balaenoptera acuto-rostrata), en Fauna Ibérica. Mamíferos, pp. 391–394 .

Categoría:Balaenopteridae
Categoría:Mamíferos de Europa
Categoría:Mamíferos de Galicia
Categoría:Cetáceos do océano Atlántico
Categoría:Animais descritos en 1804